Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-72 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 11-22/382-119
Karar Tarihi : 07.04.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER: Ekrem SOLMAZ, Nimet KAVAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Asia Debt Management Hong Kong Limited (ADM)
Temsilcisi: Av. Gamze ÇİĞDEMTEKİN
Yıldırım Oğuz Göker Cad. Maya Plaza Kat: 4
Akatlar-Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Asia Debt Management Hong Kong Limited 20
1008 ICBC Tower, 3 Garden Road Central Hong Kong
- PGGM Private Equity Fund 2011 (PGGM)
PO Box 117, NL-3700 AC, Zeist, HOLLANDA
- International Finance Corporation (IFC)
Büyükdere Cad. No: 185 Kanyon Ofis Bloğu Kat 10 34394 Levent/
İstanbul
- Daruma Finansal Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
Büyükdere Cad., Maya Akar Centre, No:100, Kat 27,
34394 Esentepe/İstanbul
- Azmi OFLUOĞLU 30
Alman Hastanesi Sıraselviler Cad. No: 119 80060 Taksim/İstanbul
- İstemi H. GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- Can GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- İlhan Feyzi GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- Noyan K. GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- İlter H. GÜREL 40
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- İlgi H. GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- Kazım İ. GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- Mehmet GÜREL KAPANİ
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
11-22/382-119
2
- Rebap GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- İlona GÜREL 50
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- İstemi K. GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- İlsen Ş. GÜREL
Sunel TTAŞ Pınar Cad. No:89 Pınarbaşı/İzmir
- Funda Ş. SALEH
12 Hove Park Road, Hove, BN3 6LA East Sussex İNGİLTERE
- Kütaş Tarım Ürünleri Dış Tic. ve San. A.Ş.
Zeytinlik Caddesi No.57 Yenişehir/İzmir
- Alev OFLUOĞLU 60
Alman Hastanesi Sıraselviler Cad. No: 119 80060 Taksim/İstanbul
- Ali Nihat OFLUOĞLU
Alman Hastanesi Sıraselviler Cad. No: 119 80060 Taksim/İstanbul
- Hasan Vedat OFLUOĞLU
Alman Hastanesi Sıraselviler Cad. No: 119 80060 Taksim/İstanbul
- Aslı OFLUOĞLU
Alman Hastanesi Sıraselviler Cad. No: 119 80060 Taksim/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Universal Hospital Group'un ADM, PGGM, IFC ve Ofluoğlu
Ailesi ortak kontrolüne geçmesine ve Ege Sağlık Tesisleri ve Eğitim Müesseseleri
A.Ş.'nin %82,9 oranındaki hissesinin Universal Hospital Group'a devri işlemlerine 70
izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.02.2011 tarih ve 1254 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 29.03.2011 tarih ve 2383 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde düzenlenen 01.04.2011 tarih ve 2011-2-72/ Öİ-11-373.ESO sayılı Ön
İnceleme Raporu, 04.04.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-120.01.05/179 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 11-22 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet 80
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında bir devralma işlemi olduğu; söz konusu işlemin 4054 sayılı "Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut
bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlemlerden birincisi, Ofluoğlu Ailesi’nin kontrolünde olan Universal
Hospital Group (UHG)’un ortak kontrolünün Ofluoğlu Ailesi ile birlikte ADM, IFC ve PGGM 90
tarafından devralınmasına ilişkindir1. Ayrıca birinci işlem kapsamında Azmi OFLUOĞLU
ve Alev OFLUOĞLU’na ait Ege Sağlık Tesisleri ve Eğitim Müesseseleri A.Ş. (Ege Sağlık)
1 ADM Konsorsiyumu / Universal Hospital Grubu Nihai Mutabakat Zaptı, ADM, PGGM, Ofluoğlu Ailesi ve
Daruma arasında düzenlenmiştir. Daha sonra ADM ve PGGM‘den oluşan ADM Konsorsiyumu’na
Konsorsiyum Ortaklık Sözleşmesi ile IFC de dahil edilmiştir.
11-22/382-119
3
hisselerinin %42,95’i UHG Holdco tarafından devralınacaktır. Bildirim konusu işlemlerden
ikincisi, Ege Sağlık hisselerinin %39,95’ine sahip olan Gürel Ailesi, Funda Ş. SALEH ve
Kütaş Tarım Ürünleri Dış Tic. ve San. A.Ş. (Kütaş) ile Azmi OFLUOĞLU arasında
yapılmış Anonim Şirket Hisse Devri ve İbra Sözleşmesi uyarınca söz konusu hisseler
Azmi OFLUOĞLU tarafından devralınacak ve daha sonra söz konusu hisseler UHG
Holdco’ya devredilecektir. Yukarıda belirtilen iki işlem sonrasında UHG Holdco, Ege
Sağlık hisselerinin %82,9’unu kontrol edecektir.
Bu iki işlemin birbirini takiben yapılacak olmaları, Ege Sağlık’ın %39,95 oranındaki hisse 100
satışına ilişkin bedelin ADM, IFC ve PGGM tarafından sağlanan sermaye fonu ile
karşılanacak olması nedenleriyle, bu işlemlerin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 5. maddesinin 4. fıkrası
uyarınca, tek bir işlem olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Bildirim kapsamında gerçekleştirilecek işlemlere aşağıda yer verilmiştir:
- İlk aşamada Ofluoğlu Ailesi’nin üyelerine ait UHG Grubu şirketlerinin tüm hisseleri
yine Ofluoğlu Ailesi tarafından kontrol edilecek UHG Holdco’ya devredilerek UHG
Grubu şirketleri tek bir holding şirketi altında toplanacaktır.
- Hollanda’da bildirim konusu işlemin gerçekleştirilmesine yönelik olarak hisselerinin
%50’sine ADM, %33’üne PGGM ve %17’sine IFC’nin sahip olacağı ADM 110
Konsorsiyum SPV (Special Purpose Vehicle) kurulacaktır.
- ADM Konsorsiyum SPV (%51) ile Ofluoğlu Ailesi (Ofluoğlu SPV) (%49) tarafından
Hollanda‘da ADM SPV kurulacaktır.
- ADM SPV (%51), Ofluoğlu SPV (%45) ve Daruma (%4) tarafından Dutch Holdco
kurulacaktır.
- Dutch Holdco UHG Holdco’nun hisselerinin %99,9’una, Azmi Ofluoğlu ise
%0,001’ine sahip olacaktır.
- Nihai yapıda UHG Holdco’da; ADM, PGGM ve IFC birlikte dolaylı olarak %26,
Ofluoğlu Ailesi %70 ve Daruma %4 oranında dolaylı paya sahip olacaktır.
İşlem kapsamında, Ofluoğlu Ailesi’ne ait olan, Bodrum Universal Hastanesi ve henüz 120
faaliyet göstermeyen Bursa Universal Hastanesi de bulunmaktadır. Söz konusu
hastaneler, UHG Grubu içerisinde bulunmayan As Bodrum Özel Sağlık Hiz. İşl. Ltd. Şti.
(As Bodrum) tarafından işletilmektedir. Söz konusu hastanelerin işletilmesi yetkisini
sağlayan sözleşmelerin UHG Grubu’nun kontrolündeki bir şirkete devredilmesi
planlanmaktadır. 2
H.2.Taraflar
H.2.1. Devralanlar
H.2.1.1. ADM
ADM, Hong Kong merkezli, ekonomik sıkıntı çeken şirketlerin rehabilitasyonu alanında
danışmanlık faaliyetinde bulunmakta olan bir yatırım şirketidir. ADM, Universal Hastane 130
2 Mutabakat Zaptı uyarınca, ADM, PGGM ve IFC’nin, Ofluoğlu Ailesi’ne ait ve işlem kapsamı dışında kalan,
sağlık sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler üzerinde, işlem kapanışını takiben 180 gün içerisinde
devralım hakları bulunmaktadır. Bu opsiyonun kullanılması halinde, söz konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamında bildirime tabi olup olmadığı değerlendirilerek, Rekabet Kurumu’na ayrıca bir bildirim yapılacağı
belirtilmektedir.
11-22/382-119
4
Grubu’na yatırım yapan ADM CEECAT Recovery Fund LP ve ADM CEECAT Recovery
Fund B LP, ADM Maculus Fund V LP ve ADM Galleus Fund II Limited isimli üç off-shore
fonunun yatırım danışmanıdır ve bu fonların yatırım faaliyetlerinin günlük yönetimini
sürdürmektedir.
ADM’nin %100 oranında hissesine sahip olduğu İstanbul Çorap Sanayi A.Ş.’nin 2009 yılı
cirosu (……….) TL’dir.
ADM, STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin %21,67 oranında hissesine sahiptir ve söz konusu
şirketi Taşkent Ailesi ile ortak kontrol etmektedir. STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin 2009 yılı
cirosu (……....) TL’dir.
STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin %50 oranında hissedarlığı bulunan Sofra Yemek Üretim ve 140
Hizmet A.Ş.’nin 2010 yılı cirosu (……....) TL’dir. STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin %54
oranında hissedarlığı bulunan HMF Makine Servis Sanayi Ticaret A.Ş.’nin 2010 yılı cirosu
(………..) TL’dir. STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin %46,53 oranında hissedarlığı bulunan
Energaz Gaz Elektrik Su Dağıtım A.Ş.’nin 2010 yılı cirosu (……….) TL’dir. Söz konusu
teşebbüsler üzerinde STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin ortak kontrolü söz konusu olduğu için
ADM bakımından bu rakamın dörtte biri dikkate alınmaktadır.
STFA Yatırım Holding A.Ş.’nin %85,19 oranında hissedarlığı bulunan STFA İnşaat
A.Ş.’nin 2010 yılı cirosu (………..) TL’dir. Bu teşebbüs üzerinde STFA Yatırım Holding A.Ş.
tek başına kontrol sahibi olduğundan, ADM bakımından söz konusu rakamın yarısı
dikkate alınmaktadır. 150
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında ADM’nin
Türkiye’deki cirosu (……....) TL’dir. ADM’nin Türkiye’de sağlık sektöründe herhangi bir
faaliyeti ya da sermaye yatırımı bulunmamaktadır.
H.2.1.2. PGGM
PGGM, Hollanda’da sağlık ve sosyal çalışma sektöründe gelir koruması sağlayan bir
varlık yöneticisi olarak faaliyet göstermektedir. PGGM Vermogensbeheer B.V. tarafından
yönetilmektedir. Söz konusu fon, birden çok Hollandalı emeklilik fonunu kapsamaktadır.
PGGM, UHG Holdco şirketlerindeki hissedarlık yapısının oluşumunda dolaylı pay sahibi
olacaktır. PGGM’nin Türkiye pazarından elde ettiği herhangi bir geliri bulunmamaktadır.
H.2.1.3. IFC 160
Dünya Bankası Grubu’nun üyesi olan IFC, 1956 yılında gelişmekte olan ülkelerde özel
sektör yatırımlarını artırmak ve yoksulluğu azaltıp, yaşam standartlarını iyileştirmek üzere
kurulmuştur. IFC’nin amacı üye ülkelerde üretken girişimciliği artırarak ve etkin sermaye
piyasalarını hâkim kılarak ekonomik kalkınmayı sağlamaktır.
IFC’nin Türkiye’deki cirosu 30 Haziran 2009 ve 30 Haziran 2010 yılı arasında yaklaşık
olarak (……...) TL3’dir. IFC’nin Türkiye’de sağlık sektöründe herhangi bir faaliyeti ya da
sermaye yatırımı bulunmamaktadır.
H.2.1.4. Daruma
1998 yılında kurulan Daruma, Türkiye, Balkanlar ve Orta Asya’daki özel ve halka açık
piyasa işlemlerinde üst düzey ve orta düzey piyasa şirketlerine borç ve sermaye 170
finansmanı hizmetleri alanında uzmanlaşmış bağımsız bir kurumsal finansman şirketidir.
3 (…..) ABD Doları T.C. Merkez Bankası 30.06.2009 ve 30.06.2010 tarihleri ortalama dolar alış kuru
kullanılarak TL’ye çevrilmiştir.
11-22/382-119
5
İşlem sonrasında Daruma, UHG Holdco’nun hisselerinin %4’üne sahip olacak ve UHG
Holdco üzerinde herhangi bir kontrol yetkisi elde etmeyecektir.
H.2.2. Devre konu/Ortak girişime konu şirketler
H.2.2.1. UHG
UHG, mevcut durumda Azmi Ofluoğlu, Alev Ofluoğlu, Ali Nihat Ofluoğlu, Hasan Vedat
Ofluoğlu ve Aslı Ofluoğlu (Ofluoğlu Ailesi) tarafından sahip olunan ve kontrol edilen bir
şirketler grubudur. UHG tarafından sahip olunan şirketler İstanbul Vatan Sağlık Hiz. A.Ş.,
Vatan Sağlık Kompleksi San. ve Tic. Ltd. Şti., Kadıköy Vatan Sağlık Kompleksi Ltd. Şti.,
Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş., Universal Hospital Group Ltd. Şti., Güneydoğu 180
Anadolu Universal Sağlık Hiz. A.Ş., Ege Sağlık Tesisleri ve Eğitim Müesseseleri A.Ş.
(Ofluoğlu Ailesi şirketin %42,95’ini elinde tutmaktadır) olup aşağıda sayılan hastanelerin
sahibi ve işletmecisidirler:
1. Taksim Alman Hastanesi (İstanbul)
2. Çamlıca Alman Hastanesi (İstanbul)
3. Karabük Vatan Hastanesi
4. Bursa Vatan Hastanesi
5. Kadıköy Universal Hastanesi (İstanbul)
6. İstanbul Aksaray Vatan Hastanesi
7. Bursa UHG Hastanesi 190
8. Bodrum UHG Hastanesi (Muğla)
9. İtalyan Hastanesi (İstanbul)
10. Diyarbakır Alman Hastanesi
11. Adana Alman Hastanesi
12. Malatya Alman Hastanesi
13. Cizre Alman Hastanesi (Şırnak)
14. Konya Ereğli Alman Hastanesi
15. İzmir Ege Sağlık Hastanesi
16. Manisa Universal Hastanesi
17. Kuşadası Universal Hastanesi (Aydın) 200
18. Universal Hospital Tirana
Yukarıda yer alan hastanelerden İtalyan Hastanesi dışındakiler genel sağlık hizmeti
sunan hastanelerdir. İtalyan Hastanesi ise onkoloji konusunda uzmanlaşmış bir hastane
olmakla birlikte genel sağlık hizmeti de sunmaktadır. UHG’nin 2009 yıl sonu itibariyle
konsolide satış cirosu (………..)TL’dir.
UHG Holdco’nun mevcut ve işlem sonrasında oluşacak ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: UHG Holdco Ortaklık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%)
Azmi Ofluoğlu 90 Dutch Holdco 99,99
Alev Ofluoğlu 7 Azmi Ofluoğlu 0,01
Ali Nihat Ofluoğlu 1 Toplam 100
Hasan Vedat Ofluoğlu 1
Aslı Ofluoğlu 1
Toplam 100
H.2.2.2. Ege Sağlık
1.000’in üzerinde hissedarı bulunan halka açık bir anonim şirket olan Ege Sağlık, İzmir 210
Ege Sağlık Hastanesi, Manisa Sağlık Hastanesi, Kuşadası Universal Hastanesi ile
11-22/382-119
6
Universal Hospital Tiran’ı kontrol etmektedir. Mevcut durumda Azmi Ofluoğlu ve Alev
Ofluoğlu, Ege Sağlık’ın hisselerinin %42,95’ine sahip olup, şirketi kontrol etmektedir. İkinci
işlem kapsamında H. İstemi Gürel, Can Gürel, İlhan Feyzi Gürel, Noyan Gürel, İlter H.
Gürel, İlgi F. Gürel, Kazım İ. Gürel, Mehmet Gürel Kapani, Rebap Gürel, Funda Ş. Saleh,
İlona Gürel, İstemi K. Gürel, İlsen Ş. Gürel ve Kütaş’a ait Ege Sağlık’ın %39,95 oranındaki
hissesi Azmi Ofluoğlu tarafından devralınacaktır.
Ege Sağlık’ın İzmir Ege Sağlık Hastanesi’nden 2010 yılında elde ettiği ciro yaklaşık
(………..) TL iken iştiraki olan Manisa Sağlık Hastanesi’nden 2010 yılında yaklaşık (……...)
TL ciro elde etmiştir. 220
Ege Sağlık’ın mevcut ve işlem sonrasında oluşacak ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Ege Sağlık Ortaklık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%)
Azmi Ofluoğlu 22,9 UHG Holdco 82,9
Alev Ofluoğlu 19,9 Vefa Demirok 4,0
İlhan F. Gürel 12,7 Diğer 13,1
Rebap Gürel 4,1 Toplam 100
Vefa Demirok 4,0
Diğer 36,4
Toplam 100
H.2.3. Devredenler: Ofluoğlu Ailesi, Gürel Ailesi, Funda Ş. Saleh ve Kütaş
Azmi Ofluoğlu, Alev Ofluoğlu, Ali Nihat Ofluoğlu, Hasan Vedat Ofluoğlu, Aslı Ofluoğlu,
UHG Grubu’nun mevcut hissedarı olan gerçek kişilerdir. Ofluoğlu Ailesi’nin sağlık
sektöründe faaliyet gösteren ve bildirim konusu işlem kapsamında olmayan yatırımları
mevcuttur. Söz konusu yatırımlar, genel sağlık hizmeti veren İstanbul Merter Vatan
Hastanesi, İstanbul Avcılar Vatan Hastanesi, Sakarya Vatan Hastanesi ve Edirne Keşan
Vatan Hastanesi ile İstanbul ilinde faaliyet gösteren iki poliklinik ve bir diyaliz merkezidir.
H. İstemi Gürel, Can Gürel, İlhan Feyzi Gürel, Noyan Gürel, İlter H. Gürel, İlgi F. Gürel, 230
Kazım İ. Gürel, Mehmet Gürel Kapani, Rebap Gürel, Funda Ş. Saleh, İlona Gürel, İstemi
K. Gürel, İlsen Ş. Gürel hisseleri devre konu olan Ege Sağlık’ın hissedarı olan gerçek
kişilerdir.
1980 yılında kurulan Kütaş, baharat üretimi işiyle ve bunun yanı sıra kekik, defne, Türk
adaçayı ve Arnavutluk adaçayı işleme işiyle iştigal etmektedir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu hastaneler özel hastane niteliğindedir. Özel hastanelerin faaliyetlerini konu
alan Rekabet Kurulu’nun 12.01.2011 tarih ve 11-03/40-12 sayılı, 05.08.2010 tarih ve 10-
52/1006-382 sayılı, 25.11.2009 tarih ve 09-57/1392-361 sayılı, 07.02.2008 tarih ve 08-240
12/125-42 sayılı kararlarında ilgili ürün pazarının “özel hastane işletmeciliği pazarı” olarak
tanımlandığı görülmektedir. Devre konu hastanelerden sadece İtalyan Hastanesi’nin
genel hastane hizmetleri ile birlikte onkoloji alanında uzmanlaşması, diğerlerinin genel
hastane hizmetleri alanında faaliyet göstermeleri nedeniyle dosya kapsamında ilgili ürün
pazarı “özel hastane işletmeciliği pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devre konu hastaneler İstanbul, Bursa, İzmir, Karabük, Diyarbakır, Adana, Malatya, Cizre,
Konya, Manisa, Muğla Bodrum, Aydın Kuşadası ve Tiran’da faaliyet göstermektedir.
11-22/382-119
7
Türkiye’de hastaların başvuracakları özel sağlık kuruluşlarının seçiminde, diğer mal ve
hizmetlerden farklı olarak, sunulan hizmetlerin fiyatından çok güvenilirliğini dikkate 250
aldıkları bilinmektedir. Uzmanlık gerektiren özel sağlık sorunları söz konusu olmadıkça
sunulan hizmetlere erişim kolaylığı hastalar açısından önem arz etmektedir. Dolayısıyla
hastalar çoğunlukla ikamet ettikleri il sınırı içindeki hastaneleri tercih etmektedirler. Bu
bakımdan özel hastane işletmeciliği pazarına ilişkin coğrafi pazar genellikle devre konu
hastane(ler)nin bulunduğu il sınırı olarak belirlenmektedir. Bununla birlikte, işlem
sonrasında ortak kontrole sahip olacak Ofluoğlu Ailesi’nin devre konu olmayan ve özel
hastane hizmetleri alanında faaliyet gösteren iştiraklerinden İstanbul’da kurulu olan
hastanelerin çoğunluğunun mevcut durumda faal olmadığının bildirilmesi, faaliyette olan
Merter Vatan Hastanesi’nin ve devre konu beş hastanenin İstanbul ilindeki pazar
paylarının toplamda %(…..)-(…..) civarında olması, ortak kontrolü devralacak ADM, PGGM 260
ve IFC’nin İstanbul ilinde hastane işletmeciliği alanında faal olmaması, işlem neticesinde
İstanbul’da herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacak olması gibi nedenlerle dosya
konusu devralma işleminin değerlendirilmesi aşamasında İstanbul ili açısından pazarın
daraltılmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.
Devre konu diğer hastanelerin bulunduğu Bursa, İzmir, Karabük, Diyarbakır, Adana,
Malatya, Cizre, Konya, Manisa, Muğla Bodrum, Aydın Kuşadası açısından ise herhangi
bir örtüşme bulunmadığı ve Rekabet Kurulu’nun 05.08.20010 tarih ve 10-52/1006-382
sayılı kararı da dikkate alınarak, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarlar ayrı ayrı
“İstanbul, Bursa, İzmir, Karabük, Diyarbakır, Adana, Malatya, Şırnak, Konya, Manisa,
Muğla ve Aydın illeri” olarak belirlenmiştir. 270
H.4. Değerlendirme
H.4.1.İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (Tebliğ) 5. maddesinin 1. fıkrasına göre “Kontrolde kalıcı değişiklik
meydana getirecek şekilde; a)İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya
daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı olarak
kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla
bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da
daha fazla kişi tarafından devralınması” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak
kabul edilmektedir. 280
Bildirim konusu işlem, UHG Holdco’nun kontrolünün ADM, PGGM, IFC ve Ofluoğlu
Ailesi’nin ortak kontrolüne geçmesine ve Gürel Ailesi, Funda Ş. Saleh ve Kütaş elinde
bulunan Ege Sağlık’ın %82,9 oranındaki hissesinin UHG Holdco’ya devrine ilişkindir.
Tebliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem
taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” ifadeleri söz konusu bildirimde belirtilen
ortak girişimin iki ana unsurunun varlığının değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Ortak
kontrolün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak kurulması
şeklindeki unsurlar aşağıda değerlendirilmiştir. 290
- Ortak Kontrol
Mutabakat Zaptı’nın “Yönetim” bölümünde, Dutch Holdco’nun ve ADM SPV’nin yönetim
kurulunun üç üyeden oluşacağı ve bu üyeliklerden ikisine ADM Konsorsiyumu tarafından,
birisine ise Ofluoğlu Ailesi tarafından belirlenen kişilerin aday gösterileceği belirtilmektedir.
Ofluoğlu Ailesi’nin nitelikli oy çoğunluğu gerektiren kararlarda veto hakkı bulunmaktadır.
11-22/382-119
8
Mutabakat Zaptı’nda nitelikli oy çokluğu gerektiren kararlar arasında Dutch Holdco ve
ADM SPV’deki birleşme ve yeniden organizasyonlar, sermaye azaltmaları ve toplamda
25.000.000 Amerikan Doları’nı aşan sermaye artırımları ve esas sözleşmenin
değiştirilmesi sayılmaktadır.
Benzer şekilde UHG Holdco’nun yönetim kurulunun 6 üyeden oluşacağı, bunlardan 300
dördünün ADM Konsorsiyumu tarafından, ikisinin ise Ofluoğlu Ailesi tarafından aday
gösterileceği, Azmi OFLUOĞLU’nun ya da onun atadığı kişinin her zaman UHG
Holdco’nun ve iştiraklerinin yönetim kurulu başkanı olarak görev yapacağı ve hastaneleri
işleten şirketlerde de aynı teşekkülün olacağı belirtilmektedir4. ADM, PGGM, IFC ve
Ofluoğlu Ailesi’nin, UHG Holdco’nun yönetimine ilişkin olarak imzalayacakları hissedarlar
sözleşmesinde, genel kurulda alınacak kararlar için UHG Holdco’da karar nisabı %75’tir.
UHG Holdco yönetim kurulu toplantıları için yönetim kurulunun en az 4 üyesinin hazır
bulunması gerekli olacak ancak bu 4 üyeden birinin, yönetim kurulunun Ofluoğlu Ailesi’ni
temsil eden üyelerinden biri olması gerekecektir. Yönetim kurulu toplantısının yönetim
kurulunda Ofluoğlu Ailesi’ni temsil eden üyenin hazır bulunmaması nedeniyle 310
düzenlenememesi halinde, sonraki yönetim kurulu toplantısında yönetim kurulunda
Ofluoğlu Ailesi’ni temsil eden üyenin hazır bulunması aranmayacaktır. Nitelikli çoğunluğun
gerekli olduğu kararlar haricindeki tüm kararların alınması için yönetim kurulunun adi
çoğunluğu gereklidir. Yönetim kurulu başkanının toplantılarda belirleyici oyu olmayacaktır.
Nitelikli çoğunluk gerektiren kararlar, stratejik açıdan önemli olan kararlar olmakta, bu
kararlarda yönetim kurulunun %75 oyçokluğu gerekmekte ve Ofluoğlu Ailesi tarafından
atanan yönetim kurulu üyelerinin veto hakları bulunmaktadır.
ADM Konsorsiyumu’na ait Konsorsiyum Ortaklık Sözleşmesi uyarınca ADM
Konsorsiyumu’nun yönetim organı olarak faaliyet gösterecek Müdürler Kurulu üç üyeden
oluşacak ve PGGM, ADM ve IFC söz konusu kurula birer müdür atayacaktır. Müdürler 320
Kurulu’nda kararlar tüm müdürlerin oybirliği ile alınacaktır. Belirtilen karar alma
mekanizması dikkate alındığında, ADM Konsorsiyumu’nun PGGM, ADM ve IFC
tarafından ortak kontrol edileceği görülmektedir.
Dolayısıyla, UHG Holdco ve ADM Konsorsiyumu’nun karar alma süreçleri birlikte
değerlendirildiğinde bildirim konusu işlem sonrasında UHG Holdco’nun stratejik ticari
kararları açısından ADM, PGGM, IFC ile Ofluoğlu Ailesi’nin oybirliğine ihtiyaç
duyulacaktır. Ayrıca işlem sonrasında hisselerinin %82,9’u UHG Holdco tarafından
devralınacak Ege Sağlık açısından da belirtilen karar alma süreci söz konusu olacaktır.
Bu bakımdan, işlem sonucunda ortaya çıkacak karar mekanizması doğrultusunda ortak
kontrolün tesis edildiği ve dolayısıyla bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ 330
kapsamında bir ortak girişim işlemi olarak nitelendirilebilmesi için aranan koşullardan
ortak kontrolün bulunması şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.
- Bağımsız Bir İktisadi Varlık Olması Unsurunun Değerlendirilmesi
Ortak kontrol tesis edilmesi planlanan UHG’nin kontrolündeki hastaneler, ilgili işlem
sonucunda yeni kurulacak hastaneler olmayıp hâlihazırda ilgili pazarda kendi mali
kaynakları, personel ve varlıkları ile faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede söz konusu
hastanelerin işlemin taraflarından ekonomik anlamda bağımsız olarak belirli bir süre ile
sınırlı olmaksızın, kendi personeli ve kaynakları ile faaliyetlerini sürdürebileceği
dolayısıyla öngörülen işlem ile ortak girişime dönüşecek olan UHG Holdco’nun bağımsız
bir iktisadi varlık olarak faaliyet gösterebileceği anlaşılmaktadır. 340
4 Dutch Holdco’nun ve ADM SPV’nin yönetim kurulu başkanı olup olmayacağının Hollanda’daki mevzuata
göre belirleneceği bildirilmiştir.
11-22/382-119
9
Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamında ortak girişim işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin 1. fıkrası "Bu Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen bir
birleşme veya devralma işleminde;
a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en
az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi,
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin 350
alınması zorunludur.” demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin
Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
İşlemin taraflarından ADM’nin 2010 yılı Türkiye cirosu (……….) TL, UHG’nin 2009 yılsonu
itibariyle konsolide satış cirosu (……….) TL5 ve IFC’nin Türkiye’deki cirosu 30 Haziran 2009
ve 30 Haziran 2010 döneminde yaklaşık olarak (……....)TL’dir. Yukarıda yer verilen bilgiler
çerçevesinde işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem
taraflarından üçünün de Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi aştığı görülmektedir.
Bu nedenle işlem açısından 2010/4 sayılı Tebliğ’in (a) bendinde yer alan eşiklerin aşıldığı
görülmektedir.
Öte yandan Tebliğ’in 7. maddesinin 2. fıkrasında; “Ortak girişimler hariç olmak üzere, bu 360
maddenin birinci fıkrasında yer alan eşikler aşılsa dahi, herhangi bir etkilenen pazarın
bulunmadığı işlemler için Kuruldan izin alınması gerekmez.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen ortak girişime, işlemden etkilenen özel hastane işletmeciliği pazarına
ilişkin değerlendirmeler ve işlem kapsamında 2010/4 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşiklerin
aşılması nedeniyle dosya konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma işlemi olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.3. 4054 Sayılı Kanun Açısından Yapılan Değerlendirmeler
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü
yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde 370
birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını
yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması
hukuka aykırı ve yasaktır” hükmü uyarınca bir pazarda hakim durum doğuran ya da
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde
azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır.
Bildirim konusu işlem sonucunda UHG Holdco üzerinde ortak kontrole sahip olacak ADM,
PGGM ve IFC’nin Türkiye’de sağlık sektöründe herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Taraflarca sağlanan bilgilere göre, mevcut durumda işleme konu hastanelerin
İstanbul’daki pazar payı yaklaşık olarak toplam %(…..)-(…..), Karabük’te %(…..)-(…..), 380
Bursa’da %(…..), Diyarbakır’da %(…..)-(…..), İzmir’de %(…..) ve Manisa’da ise %(…..)’dur.
Ayrıca işleme konu Adana, Malatya, Şırnak, Konya, Muğla ve Aydın illerinde bulunan
hastaneler ekonomik sıkıntılar, kadro ve cihaz eksikliği nedeniyle faaliyet
göstermemektedir. Ofluoğlu Ailesi tarafından kontrol edilen ve işleme konu olmayan
5 UHG’nin 2010 yılı verileri sunulamamıştır.
11-22/382-119
10
İstanbul Merter Vatan Hastanesi’nin pazar payı ise %(…..)’in altındadır. Bu bağlamda,
bildirim konusu işlem sonucunda, İstanbul, Bursa, İzmir, Karabük, Diyarbakır, Adana,
Malatya, Şırnak, Konya, Manisa, Muğla ve Aydın illeri özel hastane işletmeciliği
pazarlarının hiçbirinde yoğunlaşma seviyesinde bir artış yaşanmayacaktır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde kapsamında hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu 390
güçlendirerek ilgili pazarlarda rekabeti önemli ölçüde azaltacak nitelikte olmadığı
anlaşılmıştır.
Rakip konumundaki teşebbüsler arasında kurulan bir ortak girişim, kurucular arasındaki
rekabetçi davranışların koordinasyonuna neden olabilir. Bu sebeple, bildirim konusu
devralma işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi
gerekmektedir. Ana teşebbüslerin, ortak girişime bazı ticari aktivitelerini devretmesi ve
ortak girişimin faaliyet göstereceği pazardan kalıcı olarak çekilmesi ya da ortak girişimin
faaliyet gösterdiği ilgili pazarda yalnızca tek bir ana teşebbüsün aktif olarak yer alması
durumunda ana teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski
bulunmadığı söylenebilecektir. 400
Bildirim kapsamında taraflarca sağlanan bilgilere göre işlem sonrasında UHG Holdco
üzerinde ortak kontrolü elde edecek olan ADM, PGGM ve IFC’nin Türkiye’de sağlık
sektöründe herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle, bildirim konusu işlemin
dosya kapsamında belirlenen ilgili pazarlarda rekabetin engellenmesi, bozulması ya da
kısıtlanmasına neden olmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen 410
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy