Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-353 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-25/470-141
Karar Tarihi : 21.04.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Çiğdem ÜNAL, Fatma ATAÇ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Emek Ecza Deposu İlaç ve Kimyevi Maddeler İth. İhr. ve Tic. A.Ş.
Molla Şeref Mah. Oğuzhan Cad. No:21/4
Fındıkzade/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR :-Lundbeck İlaç Tic. Ltd. Şti
Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. No:22 Gülsan Plaza
Kat 1/1 34829 Kavacık Beykoz/İstanbul
- Servier İlaç ve Araştırma A.Ş. 20
Büyükdere Cad. Meydan Sok. No:28 Beybi Giz Kule No:28
Kat 22-23-24 Maslak/İstanbul
- Pierre Fabre İlaç A.Ş.
Abbasağa Mah. Keşşat Sok. No:4 Şatıroğlu İşhanı D:10
Beşiktaş/İstanbul
- Guerbet Tıbbi ve Kimya Madde Tic. A.Ş.
Kısıklı Cad. Haluk Türksoy Sok. No:4 Kat:2 34662 Altunizade
Üsküdar/İstanbul
- Opakim Tıbbi Ürünler Tic. Ltd. Şti.
Tophanelioğlu Cad. No:76 Altunizade Üsküdar/İstanbul 30
- Schering-Plough Tıbbi Ürünler Tic. A.Ş.
Maya Plaza Yıldırım Oğuz Göker Cad. 34335 Akatlar/İstanbul
- Merck Sharp Dohme İlaçları Ltd. Şti.
Balabandere Cad. No:2/4 İstinye/İstanbul
- Kansuk Laboratuarı San. ve Tic. A.Ş.
Beşyol Mah. Eski Londra Asfaltı No:4 Sefaköy/İstanbul
- GlaxoSmithKlein İlaçları San. ve Tic. A.Ş.
Büyükdere Cad. 1. Levent Plaza B Blok No:173 1.
Levent/İstanbul
- Chiesi İlaç Ticaret A.Ş. 40
Büyükdere Cad. No:122 Özsezen İş Mer. C Blok K:3
Şişli/İstanbul
- Sandoz İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş.
Küçükbakkalköy Mah. Şehit Şakir Elkovan Cad. No:2 34750
Kadıköy/İstanbul
- Bristol Myers Squibb İlaçları Inc. İstanbul Şubesi
Plaza Spring Giz Meydan Sok. Kat:8 Maslak/İstanbul
- Fako İlaçları A.Ş.
Gültepe Mah. Harman Cad. Ali Kaya Sok. Polat İş Merkezi
B Blok No:2 K:1-7-8 Levent/İstanbul 50
11-25/470-141
2
- Kurtsan İlaçları A.Ş.
Ali Rıza Gülcan Cad. Alparslan İş Merkezi No:27/10
Merter/İstanbul
- Wyeth İlaçları A.Ş.
Büyükdere Cad. Maya Akar Center No:100-105 Kat:9
Esentepe/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İlaç sağlayıcısı bazı teşebbüslerin diğer ecza depolarıyla
Emek Ecza Deposu İlaç ve Kimyevi Mad. Itr. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. arasında adı
geçen teşebbüs aleyhine fiyat ayrımcılığı yaptıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; 60
- Emek Ecza Deposunun 35 yıldır ilaçların serbest eczanelere ve hastane
eczanelerine satışı ve sevkiyatı alanında faaliyet gösterdiği,
- Haklarında başvuruda bulunulan ilaç sağlayıcısı teşebbüslerin diğer ecza
depolarına ve ecza kooperatiflerine sağladığı iskonto, mal fazlası, çıkışa prim,
dönemsel prim gibi imkânları Emek Ecza Deposuna sağlamadıkları ve
dolayısıyla diğer ecza depolarıyla Emek Ecza Deposu arasında Emek Ecza
Deposu aleyhine ayrımcılık yaptıkları,
- İddia edilen ayrımcı uygulamanın diğer ecza depolarıyla Emek Ecza Deposu
arasında maliyet farklılıklarına yol açtığı,
- Bu maliyet farklılıklarının Emek Ecza Deposunun mal tedarikinde sorunlara ve 70
dolayısıyla finansal bir krize yol açtığı, bu finansal kriz neticesinde Emek Ecza
Deposunun ticari faaliyetlerinin zorunlu olarak sona erdiği
belirtilerek haklarında başvuruda bulunulan teşebbüslerin hakim durumda
bulundukları ve bu hakim durumlarını kötüye kullandıkları iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.12.2010 tarih ve 9710-9724 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 03.03.2011
tarih, 2010-1-353/ İİ-11-375.ÇÜ sayılı İlk İnceleme raporu Kurul’un 10.03.2011 tarih
ve 11-15/257-M sayılı toplantısında değerlendirilmiş ve konu hakkında önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda
hazırlanan 15.04.2011 tarih ve 2010-1-353/ÖA-11-375.ÇÜ sayılı Önaraştırma 80
Raporu, 18.04.2011 tarih ve REK.0.05.00.00-110/87 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-
25 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Lundbeck İlaç Tic. Ltd. Şti., Servier
İlaç ve Araştırma A.Ş., Pierre Fabre İlaç A.Ş., Guerbet Tıbbi ve Kimya Madde Tic.
A.Ş., Opakim Tıbbi Ürünler Tic. Ltd. Şti., Schering-Plough Tıbbi Ürünler Tic. A.Ş.,
Merck Sharp Dohme İlaçları Ltd. Şti., Kansuk Laboratuarı San. ve Tic. A.Ş.,
GlaxoSmithKlein İlaçları San. ve Tic. A.Ş., Chiesi İlaç Ticaret A.Ş., Sandoz İlaç
Sanayi ve Tic. A.Ş., Bristol Myers Squibb İlaçları Inc., Fako İlaçları A.Ş., Kurtsan
İlaçları A.Ş., Wyeth İlaçları A.Ş.’nin diğer ecza depolarıyla Emek Ecza Deposu İlaç ve
Kimyevi Maddeler Itriyat İth. İhr. ve Tic. A.Ş. arasında Emek Ecza Deposu İlaç ve 90
Kimyevi Maddeler Itriyat İth. İhr. ve Tic. A.Ş. aleyhine fiyat ayrımcılığı yaptığı iddiasını
destekleyecek bulgulara rastlanmadığı, bu nedenle anılan teşebbüsler hakkında bir
soruşturma açılmasına yer olmadığı ve şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade
edilmiştir.
11-25/470-141
3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Firmalara İlişkin İncelemeler
I.1.1. Lundbeck’e İlişkin İncelemeler
Lundbeck, tüm ecza depolarına fiyat listelerinde ilan edilmiş bulunan imalatçı satış
fiyatı ve iskonto oranları üzerinden satış yaptığını, söz konusu fiyat listelerinin isteyen
ecza depolarına faks veya elektronik posta yoluyla bildirildiğini, herhangi bir ecza 100
deposuna ayrıcalıklı bir fiyat ve/veya iskonto oranı uygulanmadığını bildirmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgilerden şirketin hâlihazırda herhangi bir ecza deposu ile ciro
anlaşmasının veya özel iskonto oranları uygulamasının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Ancak belirli ilaçlar için, depolar tarafından eczanelere yönelik belli sayıda kutunun
sipariş edilmesi durumunda depoların belli bir miktar mal fazlasına hak kazandıkları
aylık kampanyalar yapılabilmektedir. Bu kampanyalar elektronik posta ya da faks
yoluyla tüm ecza depolarına duyurulmakta ve tüm depolar bakımından eşit şekilde
uygulanmaktadır.
Ayrıca teşebbüs 2005-2009 döneminde ecza depolarıyla zaman zaman şifahi olarak
dönemsel ciro primi anlaşmaları yapılmış olduğunu –ticari sır olması itibarıyla bu 110
kısım çıkarılmıştır-, prim uygulamasının tüm depolar bakımından aynı koşullarda
geçerli olduğunu belirtmiştir.
Lundbeck’in 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 1’de yer almaktadır:
Tablo 1- Lundbeck’in 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009 Depo
Adı Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 1’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Lundbeck’ten yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmaktadır.
I.1.2. Servier’e İlişkin İncelemeler
Servier ecza depoları ile çalışma şartlarının satılan ürün bazında tanımlandığını ve 120
bu şartların tüm ecza depoları için aynı olduğunu bildirilmiştir. Söz konusu koşulların
revize edildiği dönemlerde ecza depolarına elektronik posta ve/veya faks ile
duyurulduğu ifade edilmiştir.
Servier’in 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro olarak
miktarları Tablo 2’de yer almaktadır:
11-25/470-141
4
Tablo 2- Servier’in 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 2’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında 130
Servier’den yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
I.1.3. Pierre Fabre’ye İlişkin İncelemeler
Firmanın 2005 yılında ….. ve ….. adlı ürünlerin satışlarının artması amacıyla ….. ve
….. ile belli bir satış hedefine ulaşmaları koşuluyla yıllık ciro primi anlaşması
yaptıkları tespit edilmiştir. Aynı ürünler için 2007’den sonraki dönemlerde Emek Ecza
Deposu dâhil tüm ecza depolarına eşit şartlarda, yılda bir veya iki kez uygulanan
satış kampanyaları ile alım miktarlarına göre ekstra vade ve iskonto uygulanmıştır.
Kampanya şartları depolara telefon, faks, elektronik posta ve saha kadroları
aracılığıyla duyurulmuştur. Bununla birlikte hâlihazırda özel şartlarla çalışılan 140
herhangi bir ecza deposu bulunmamaktadır.
Pierre Fabre’nin 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 3’de yer almaktadır:
Tablo 3- Pierre Fabre’nin 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 3’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Pierre Fabre’den yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
I.1.4. Guerbet’e İlişkin İncelemeler
Guerbet’e gönderilen bilgi isteme yazısına cevap olarak gönderilen yazıya göre
firmanın ecza depolarına yaptığı satış koşulları sözlü olarak belirlenmektedir. Ecza 150
depolarına 90 günlük vade uygulayan firma, iskonto, mal fazlası gibi satış koşulları
11-25/470-141
5
hakkında dönemsel olarak firmanın ihtiyacına ve müşterilerin durumuna göre karar
vermektedir. Firma, 2008 ve 2009 yıllarında Hedef, Selçuk ve Dilek ecza depolarına
özel koşullu satış yapmıştır. Bu koşullar Tablo 4’de özetlenmiştir:
Tablo 4- Guerbet’in Bazı Ecza Depolarına Uyguladığı Özel Satış Koşulları
Dönem
Depo Adı Nisan-Haziran
2008
Temmuz-Eylül
2008
Ekim-Aralık
2008
Ocak-Mart 2009 Nisan-Haziran
2009
Hedef
Selçuk
Dilek
Guerbet’in 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 5’de yer almaktadır:
Tablo 5 - Guerbet’in 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
Tablo 5’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun Guerbet’ten yaptığı alımlar
incelenen dönem boyunca Hedef ve Selçuk Ecza Depolarının alımlarının önemli 160
ölçüde altında kalmıştır. Diğer ecza depoları bakımından ise yıllar itibarıyla
değişiklikler olsa da özel koşullar uygulandığı belirtilen 2008 ve 2009 yıllarında özel
koşullar uygulanan ecza depolarının alımlarının Emek Ecza Deposunun alımlarının
üzerinde olduğu anlaşılmıştır.
I.1.5. Opakim’e İlişkin İncelemeler
Opakim, Kuruma gönderdiği cevabi yazıda, ecza depolarına 90 gün vade ve SGK
iskontosu uygulayarak ürün sattığını belirtmiştir. Satış koşullarında olası
değişikliklerin elektronik posta veya faks ile duyurulduğu ifade edilmiştir. Ayrıca özel
şartlarla çalıştıkları herhangi bir ecza deposu bulunmadığını eklemiştir.
Opakim’in 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro 170
olarak miktarları Tablo 6’da yer almaktadır:
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
11-25/470-141
6
Tablo 6- Opakim’in 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 6’dan görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Opakim’den yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır. 180
I.1.6. Merck ve Schering Plough’a İlişkin İncelemeler
Merck hâlihazırda Schering-Plough Tıbbi Ürünler Tic. A.Ş. ile birleşme sürecinde1
olup, birleşme işlemi sonucunda Schering-Plough’un külli halefi olacaktır. Merck ve
Schering Plough, ecza depolarıyla olan ticari ilişkilerinin her bir depoya ticari bölüm
yöneticileri tarafından yapılan bildirimler yoluyla düzenlendiğini bildirmiştir. –ticari sır
olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır- Şirket depolara sağlanan bu iskonto ve/veya
prim hakkının tüm depolar için eşit şekilde uygulandığını, hiçbir depoya diğerlerinden
farklı ve ayrımcı bir uygulama yapılmadığını belirtmiştir.
Merck’in ve Schering-Plough’un 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına
satışlarının kutu ve ciro olarak miktarları sırasıyla Tablo 7 ve Tablo 8’de yer 190
almaktadır:
Tablo 7- Merck’in 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009 Depo
Adı Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 7’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Merck’ten yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
1 Söz konusu birleşme işlemine Rekabet Kurulunun 21.10.2009 tarihli ve 09-48/1203-304 sayılı kararı
ile izin verilmiştir.
11-25/470-141
7
Tablo 8- Schering-Plough’un 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009 Depo
Adı Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 8’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Schering-Plough’dan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının
alım miktarlarının hayli altında kalmıştır. 200
I.1.7. Kansuk’a İlişkin İncelemeler
Kansuk tarafından gönderilen yazıda yer verilen açıklamalara göre Kansuk, ecza
depoları ile iki farklı şekilde çalışmaktadır. Bunlardan ilkine göre –ticari sır olması
itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır-.
İkinci olarak –ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır- .
Kansuk’un 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 9’da yer almaktadır:
Tablo 9- Kansuk’un 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 9’dan görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında 210
Kansuk’tan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
I.1.8. GSK’ya İlişkin İncelemeler
GSK tarafından gönderilen yazıda yer verilen açıklamalara göre firma, ecza
depolarıyla standart bir sözleşme çerçevesinde çalışmaktadır. Ürünler tüm ecza
depolarına İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü (İEGM) ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun
(SGK) yayınladığı ecza deposu karlılık oranları içerisinde faturalandırılmaktadır. Özel
iskonto oranları ile çalışılan herhangi bir ecza deposu bulunmamaktadır. Söz konusu
11-25/470-141
8
ürünler 2005-2009 yılı ortasına kadarki dönemde, ürün bazında farklılık göstermek
üzere 30-120 gün vade arasında değişen koşullarda satılmıştır. –ticari sır olması 220
itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır- .
GSK’nın 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro olarak
miktarları Tablo 10’da yer almaktadır:
Tablo 10- GSK’nın 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 10’dan görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
GSK’dan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
I.1.9. Chiesi İlaç’a İlişkin İncelemeler
Chiesi İlaç Türkiye’deki faaliyetlerine 2007 yılında başlamıştır. Şirket depolarla
çalışma koşullarına ilişkin olarak; dağıtım kanallarına ve eczanelere yönelik 230
uygulanan kampanya ve benzeri faaliyetlerin çok seyrek olarak gerçekleştirildiğini,
çalışma koşullarının tüm depolara aynı zaman dilimlerinde elektronik posta yoluyla
bildirildiğini ve bu koşulların tüm depolar için eşit olduğunu, özel şartlarla çalışılan
ecza depoları bulunmadığını ifade etmiştir.
Chiesi İlaç’ın 2007-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 11’de yer almaktadır:
Tablo 11- Chiesi’nin 2007-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2007 2008 2009
Depo
Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 11’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Chiesi İlaç’tan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmaktadır. 240
11-25/470-141
9
I.1.10. Sandoz’a İlişkin İncelemeler
Sandoz tarafından gönderilen yazıda yapılan açıklamalara göre firma 2005-2007
döneminde ecza depoları ile imzalanan sirkülerler çerçevesinde çalışılmıştır. 2008-
2009 döneminde ise ecza depoları ile çalışma koşulları “Depo Sözleşmesi“
çerçevesinde belirlenmiştir. Söz konusu Sözleşme ve sirkülerler aynı hükümleri
içermektedir. Dolayısıyla herhangi bir ecza deposu ile bunlar haricinde bir anlaşma
bulunmamaktadır.
Bununla birlikte 2005-2009 yılları arasında bazı dönemlerde Sirküler kapsamında
daha çok alım yapan ve/veya Sandoz ürünlerini daha çok satan ecza depolarına 250
daha yüksek oranlarda prim/iskonto sağlanmıştır. İlgili yazıda buna bağlı olarak …..
ve ….. ecza depolarının daha yüksek prime/iskontoya hak kazandığı belirtilmektedir.
Sandoz’un 2006-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 12’de yer almaktadır:
Tablo 12- Sandoz’un 2006-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 12’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Sandoz’dan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
I.1.11. BMS’ye İlişkin İncelemeler
BMS tarafından Kuruma gönderilen yazıda, bütün ecza depolarına eşit koşullar 260
uygulandığı belirtilmektedir. Buna göre bütün ecza depolarına elektronik posta
yoluyla duyurulan satış koşulları kapsamında uygulanan vade 60 ile 90 gün arasında
değişmektedir. Ayrıca bütün depolara zorunlu olan SGK indirimi uygulanmaktadır.
BMS’nin verdiği bilgiler çerçevesinde özel şartlarla çalışılan herhangi bir ecza deposu
bulunmadığı anlaşılmaktadır.
BMS’nin 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro olarak
miktarları Tablo 13’de yer almaktadır:
270
11-25/470-141
10
Tablo 13- BMS’nin 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Hedef
Selçuk
Dilek
Emek
Galenos
Nevzat
Tablo 13’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
BMS’den yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmıştır.
I.1.12. Fako’ya İlişkin İncelemeler
Kurum kayıtlarına 11.4.2011 tarih ve 2719 sayı ile giren yazısında Actavis2, ecza 280
depolarıyla herhangi bir yazılı sözleşme imzalanmadan elektronik posta, telefon veya
ilgili bölge yöneticisi aracılığıyla duyurduğu standart çalışma koşulları çerçevesinde
çalışıldığını belirtmektedir. Yazıya göre bu çalışma koşulları tüm ecza depolarına
aynı biçimde uygulanmaktadır. Bu kapsamda firma çalışılan ecza deposunun satış
performansına bağlı olarak depoya üçer aylık dönemlerle ciro primi uygulamaktadır.
Buna göre –ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır-’a ciro primi uygulanmıştır.
Fako’nun 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro olarak
miktarları Tablo 14’de yer almaktadır:
Tablo 14- Fako’nun 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 14’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında 290
Fako’dan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmaktadır.
2 Fako, Actavis’in Türkiye’deki faaliyetlerini yürüttüğü iştirakidir.
11-25/470-141
11
I.1.13. Kurtsan’a İlişkin İncelemeler
Kurtsan’ın Kuruma gönderdiği yazıya göre Kurtsan’ın çalıştığı ecza depoları ile
çalışma koşulları anlaşmalı ve anlaşmasız çalışma koşulları adı altında ikiye
ayrılmaktadır. Bu koşullar ecza depolarına elektronik posta ve ilgili bölge yöneticisi
tarafından sözlü ve yazılı olarak duyurulmaktadır.
Anlaşmalı çalışma koşullarına göre –ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır-. 300
Anlaşmasız çalışma koşullarına göre de –ticari sır olması itibarıyla bu kısım
çıkarılmıştır- .
Kurtsan –ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır- .
Kurtsan’ın 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro
olarak miktarları Tablo 15’de yer almaktadır:
Tablo 15- Kurtsan’ın 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 15’den görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Kurtsan’dan yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmaktadır. Bu durumun tek istisnası –ticari sır olması
itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır- . 310
I.1.14. Wyeth’e İlişkin İncelemeler
Pfizer tarafından gönderilen yazıya göre3 2005-2009 arası dönemde Wyeth’in ecza
depolarına satışlarının vadesi 30-60-90 gün arasında değişmiştir. Bunların dışında
Advil adlı üründe –ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır- uygulanmıştır. Bu
ticari koşullar tüm depolara eşit şekilde yansıtılmıştır. Wyeth’in bu dönemde özel
koşullar ile çalıştığı bir depo bulunmamaktadır.
Wyeth’in 2005-2009 döneminde bazı ecza depolarına satışlarının kutu ve ciro olarak
miktarları Tablo 16’da yer almaktadır:
320
3 Wyeth İlaçları Limited Şirketi olarak nevi değiştiren Wyeth firmasının Pfizer İlaçları Limited Şirketi
(Pfizer) ile birleşmesine 10.3.2011 tarih ve 11-15/257-M sayılı Kurul kararı ile izin verilmiştir. Bu
nedenle Wyeth’e ilişkin cevap yazısı Pfizer tarafından gönderilmiştir.
11-25/470-141
12
Tablo 16- Wyeth’in 2005-2009 Yıllarında Bazı Ecza Depolarına Yaptığı Satışlar
2005 2006 2007 2008 2009
Depo
Adı
Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL Kutu TL
Dilek
Emek
Galenos
Hedef
Nevzat
Selçuk
Tablo 16’dan görüldüğü üzere Emek Ecza Deposunun 2005-2009 yılları arasında
Wyeth’den yapmış olduğu alımların miktarı, incelen diğer ecza depolarının alım
miktarlarının hayli altında kalmaktadır.
I.2. Değerlendirme
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesinin birinci
fıkrasında “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde 330
bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile
yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve
yasaktır.“ hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi Emek Ecza Deposu, başvurusunda belirtilen teşebbüslerin diğer ecza
depolarıyla Emek Ecza Deposu arasında kendisi aleyhine fiyat ayrımcılığı yaptığı
iddiasını ileri sürmüştür.
4054 sayılı Kanun’da “kötüye kullanma” tanımı yapılmamış, ancak Kanun’un 6.
maddesinin ikinci fıkrasında kötüye kullanma halleri tahdidi olmayan bir biçimde
sayılmıştır. Bu örnek kötüye kullanma hallerinden biri de (b) bendinde yer alan “Eşit
durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri 340
sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması”dır.
Yukarıda yer verilen bendin lafzından da anlaşılacağı üzere, hâkim durumdaki
teşebbüs tarafından gerçekleştirilen ayrımcı bir davranışın Kanun’un 6. maddesi
anlamında bir kötüye kullanma sayılabilmesi için davranışın yöneldiği teşebbüslerin
eşit durumda olmaları, bu teşebbüsler bakımından aynı ve eşit haklar, yükümlülükler
ve edimlerin söz konusu olması ve bunlar için farklı şartlar ileri sürülüyor olması bir
arada aranmaktadır.
Ayrımcı davranışın yöneltildiği teşebbüslerin eşit durumda olup olmadıkları ve
dolayısıyla bu teşebbüsler bakımından söz konusu olan hak, yükümlülük ve edimlerin
aynı olup olmadığı değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gereken en önemli 350
unsurlardan biri bu teşebbüsler tarafından yapılan alım miktarıdır. İşbu inceleme
bakımından da Emek Ecza Deposu ile rakip bazı depoların 2005, 2006, 2007, 2008
ve 2009 yıllarında hakkında önaraştırma yapılan teşebbüslerden yapmış oldukları
alım miktarlarının kıyaslanması gerekmiştir. Yukarıda yer verilen tablolarda
gösterildiği üzere birkaç istisna dışında Emek Ecza Deposunun bu yıllardaki alım
miktarları incelenen diğer depoların alım miktarlarının oldukça altında
gerçekleşmiştir. Dolayısıyla bu depolar bakımından eşit işlemlerden bahsetmenin
mümkün olmadığı düşünülmektedir.
11-25/470-141
13
Kaldı ki, dosya mevcudu veriler değerlendirildiğinde bu teşebbüslerin eczanelere
satış yapan tüm depolar bakımından geçerli olan genel satış koşulları uyguladığı, 360
zaman zaman uygulanan kampanyalardan tüm depoların yararlandırıldığı, zaman
zaman bazı sağlayıcılar tarafından alım miktarları yüksek olan Hedef, Selçuk gibi
ecza depolarına uygulanan ciro primi ve iskonto uygulamaları dışında hiçbir depoya
özel iskonto oranı ve vade uygulaması yapılmadığı anlaşılmıştır. Ciro primi ve iskonto
uygulaması yapılan depoların incelenen yıllardaki alımlarına bakıldığında Emek Ecza
Deposunun alımlarının çok üzerinde alım gerçekleştirdikleri, dolayısıyla bu depolara
yapılan ciro primi uygulamasının ticari hayatın koşulları ve sektörün işleyişi göz
önünde bulundurulduğunda makul karşılanabileceği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara 370
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy