Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-346 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-26/493-150
Karar Tarihi : 28.4.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç.Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Mehmet Akif KAYAR, Selen Yersu ŞAHİN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Lanxess AG
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah.
Beşiktaş/ İstanbul
D. TARAFLAR : - Lanxess AG
Building K 10 Leverkusen 51369 ALMANYA 20
- Royal DSM N.V.
P.O. Box 6500 Het Overloon 1
6411 TE Heerlen HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Royal DSM N.V.’nin EPM (etilen propilen monomer) )ve
EPDM (etilen propilen diene monomer) faaliyetlerinin, ilgili tüm şirketler,
varlıklar ve yükümlülüklerle birlikte tüm hisselerinin ve tam kontrolünün
Lanxess AG tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.12.2010 tarih ve 9519 sayı ile intikal
eden ve eksiklikleri en son 6.4.2011 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine 4054 30
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde düzenlenen 14.4.2011 tarih ve 2010-1-346/Öİ-11-170.M.A.K.sayılı Ön
İnceleme Raporu, 19.4.2011 tarih ve REK.0.05.00.00-120/89 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 11-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;
- 2010/4 sayılı Tebliğ'in 5(1)(b) maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu,
- 2010/4 sayılı Tebliğ'in 7. maddesinde belirtilen eşikler aşıldığından söz konusu devir
işleminin izne tabi olduğu,
11-26/493-150
2
- Devralma işlemi sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, hakim 40
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmadığı,
dolayısıyla devir işlemine 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde izin
verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu devralma işlemi, DSM’nin EPM (etilen propilen monomer) )ve EPDM
(etilen propilen diene monomer) faaliyetlerini oluşturan şirketlerin hisselerinin
tamamının ve DSM’nin EPM ve EPDM faaliyetleri alanına giren diğer tüm varlık ve
yükümlülüklerin Lanxess’e devrini kapsamaktadır. Söz konusu devir işlemi ile 50
Lanxess, DSM’nin EPM ve EPDM faaliyetlerini gerçekleştirmek için gerekli tüm hak
ve yetkilere sahip olacaktır.
İşlem için Avusturya ve Rusya rekabet otoritelerinden izin alınmış olup, Almanya ve
Brezilya rekabet otoritelerinin değerlendirme süreci devam etmektedir.1
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan: Lanxess AG (Lanxess)
Lanxess, özel uygulama kimyasalları sektöründe dünya çapında 43 noktada faaliyet
gösteren, 16 ülkede yaklaşık 14.340 çalışan istihdam eden, hisseleri Frankfurt
borsasında işlem gören Alman menşeli bir şirkettir. Lanxess’in ana faaliyetleri,
plastiklerin, lastiklerin, özel uygulama kimyasallarının ve ara malzemelerin 60
geliştirilmesi, üretimi ve satışından oluşmaktadır.
Lanxess, dosya konusu devralma işlemine konu EPM ve EPDM ürünlerini Almanya
ve Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) üretmekte ve söz konusu ürünleri “Buna EP”
markası altında satmaktadır.
Lanxess’in EPM ve EPDM faaliyetinin müşterileri genellikle otomotiv, inşaat, tel ve
kablo yalıtımı, polimer modifikasyonu ve yağ eklentileri ve diğer bazı endüstriyel
ürünlerin üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir.
Lanxess’in Türkiye’de yerleşik iştiraki bulunmamaktadır. Türkiye’deki müşterilerin
çoğu ile doğrudan ilişkisi bulunmayan Lanxess, Türkiye’de çoğunlukla, yerel acentesi
olan Bayer Türk Kimya Sanayi Ltd. Şti. (Bayer) vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. 70
Bayer’in, Türkiye EPM ve EPDM pazarlarında, Lanxess ürünlerinin dağıtımı haricinde
herhangi bir faaliyeti yoktur.
Lanxess, 2009 yılında dünya çapında yaklaşık … TL; Türkiye’de ise yaklaşık … TL
ciro elde etmiştir. 2010 yılında ise, Lanxess’in, Ocak 2010-30 Eylül 2010 tarihleri için
hesaplanan dünya cirosu yaklaşık … TL; yine aynı tarihler için hesaplanan Türkiye
cirosu ise yaklaşık … TL’dir.
Frankfurt borsasında işlem gören Lanxess, doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir
teşebbüs, kişi veya diğer bir kimse tarafından kontrol edilmemektedir. Kasım 2010
tarihi itibariyla Lanxess’te %5’in üzerinde oy hakkına sahip olan tek hissedar, %9,93
hisse ile Dodge&Cox şirketidir. 80
Lanxess’in yönetim kurulu üyelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
1 Devralma işlemi sonucunda ortaya çıkacak teşebbüsün Avusturya ve Rusya’daki pazar payları
oldukça düşüktür. Zaten Rusya’da, Rus üreticiler, EPM ve EPDM olarak tanımlanan pazarın %81’ine
sahiptir. Alman Rekabet Otoritesi ise, işlemi daha ayrıntılı incelemeye almış durumdadır.
11-26/493-150
3
Tablo 1: Lanxess’in Yönetim Kurulu Üyeleri
Üye Görevi
Dr. Axel C. Heitmann Başkan
Dr. Werner Breuers Müdür
Dr. Rainier van Roessel Müdür
Matthias Zachert Finansal İşler Müdürü (CFO)
H.2.2. Devreden: Royal DSM N.V. (DSM)
Şirket merkezi Hollanda’da bulunan ve hisseleri Euronext Amsterdam borsasında
işlem gören DSM, performans arttırıcı, koruyucu ve geliştirici çözümler üretmektedir.
DSM’nin satış yaptığı sektörler arasında, beşeri ve hayvani beslenme ve sağlık,
kişisel bakım, ilaç, otomotiv, kaplamalar ve boya, elektrik ve elektronik, yaşam
koruma ve konutlandırma bulunmaktadır. 90
DSM, 2009 yılında dünya çapında yaklaşık … TL; Türkiye’de ise yaklaşık … TL ciro
elde etmiştir. 2010 yılında ise, DSM’nin, Ocak 2010-30 Eylül 2010 tarihleri için
hesaplanan dünya cirosu yaklaşık … TL; yine aynı tarihler için hesaplanan Türkiye
cirosu ise yaklaşık … TL’dir.
DSM; EPM ve EPDM ürünlerini Hollanda ve Brezilya’da üretmekte; ABD, Brezilya,
Çin, Singapur ve Hollanda’da bulunan satış ve destek ofisleri vasıtasıyla dünya
çapında 70’in üzerinde ülkede 500’den fazla müşteriye “Keltan” markası altında satış
yapmaktadır.
DSM’nin tamamına sahip olduğu DSM Elastomers Europe B.V., DSM’in EPM ve
EPDM ürünlerini Türkiye pazarına -büyük ölçüde doğrudan satış şeklinde- 100
sağlamaktadır.
DSM’de %5’in üzerinde hisseye sahip bulunan hissedarların listesine Tablo 2’de yer
verilmiştir.
Tablo 2: DSM’de %5’in Üzerinde Paya Sahip Olan Hissedarların Payları
Hissedar Hissedarlık Payı
(%)
ASR/Fortis Verzekering Nederland NV 8,13
Aviva plc (Delta Lloyd Levensverzekering NV) 5,58
Cooperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank
B.A. (Rapo Participatie)
6,40
DSM’nin yönetim kurulu üyelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
110
11-26/493-150
4
Tablo 3: DSM’nin Yönetim Kurulu Üyeleri
Üye Görevi
Feike Sijbesma Başkan
Nico Gerardu Üye
Stephan B. Tanda Üye
Rolf-Dieter Schwalb Finansal İşler Müdürü (CFO)
H.3. İlgili Pazar ve Etkilenen Pazarlar
H.3.1. İlgili Pazar
DSM’nin devre konu faaliyetleri; “etilen-propilen (EP) elastomer”ler olarak
adlandırılan sentetik lastik ürünlerinin iki ana alt sınıfı olan EPM (etilen propilen
monomer) ve EPDM’den (etilen propilen diene monomer) ibarettir. 120
EPM ve EPDM ürünlerinin her ikisi de, elastikiyet, UV’ye karşı direnç, ozona karşı
mükemmel direnç, ısı ve oksitlenmeye karşı iyi direnç sağlamaktadır. İki ürünün
kullanıldığı temel alanlar; lastik ürünlerin yerine ikame olarak kullanıldıkları otomotiv
(kaplama sistemleri, radyatör boruları, fren parçaları, kemerler ve çeşitli küçük
parçalarda) ve inşaat (pencere kilitleri, tek katlı çatı uygulamaları ve
geomembranlarda) sektörleridir. Diğer uygulama alanları arasında ise, tel ve kablo
yalıtımı, ev aletleri (bulaşık, çamaşır, kurutma makineleri, vb.) ve endüstriyel aletler,
yağ eklentileri, diğer polimerlerin modifikasyonu, vb. uygulamalar bulunmaktadır.
EPM ve EPDM ürünlerinin müşterileri, söz konusu ürünleri olduğu gibi
kullanmamakta; başka çeşitli materyallerle karışımlar oluşturarak ihtiyaçlarını 130
karşılamaktadır.
Bildirim formunda, EPM ve EPDM ürünlerinin aynı ilgili ürün pazarı içerisinde
değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmekle birlikte, müşteriler tarafından gönderilen
yazıların büyük kısmında, iki ürün arasında ikame imkanının zayıf olduğu ya da
mümkün olmadığı; rakip teşebbüsten gelen yazıda da, iki ürünün kullanım alanları
açısından ikame olanağının bulunmadığı ifade edildiğinden, mevcut dosya
kapsamında, “EPM ve EPDM pazarları” şeklinde iki ayrı ilgili ürün pazarı
belirlenmiştir.
EPM ve EPDM ürünlerinin tüm ülke genelinde pazarlandığı dikkate alındığında,
bildirim konusu devir işlemi açısından ilgili coğrafi pazar “Türkiye”dir. 140
H.3.2. Etkilenen Pazar
Devralan taraf Lanxess’in, Türkiye’ye EPM satışı bulunmadığından, devralan ve
devredilenin çakışan tek faaliyeti EPDM faaliyetidir. Dolayısıyla, işbu dosya
bakımından etkilenen pazar “EPDM pazarı”dır. Etkilenen coğrafi pazar da yine
“Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
Taraflar arasında imzalanacak Alım Satım Sözleşmesi ile Lanxess, DSM’nin EPM ve
EPDM faaliyetlerini oluşturan şirketlerin hisselerinin tamamını ve DSM’nin EPM ve
EPDM faaliyetleri alanına giren diğer tüm varlık ve yükümlülükleri devralacaktır. 150
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (1)(b) bendine göre; “Bir veya daha fazla
teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse
11-26/493-150
5
ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da
daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da
daha fazla kişi tarafından devralınması” 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
DSM’nin EPM ve EPDM faaliyetlerini, devir işlemi sonrasında Lanxess’in kontrolüne
geçecektir. Dolayısıyla, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ'in 5(1)(b) maddesi
anlamında bir devralma işlemidir.
H.4.2. Eşikler Yönünden Değerlendirme 160
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde;
“… a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem
taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer
işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için
Kuruldan izin alınması zorunludur.”
ifadesi yer almaktadır.
Ocak 2010-30 Eylül 2010 tarihleri arasında; Lanxess’in dünya cirosu yaklaşık … TL,
Türkiye cirosu yaklaşık … TL; DSM’nin, dünya cirosu yaklaşık … TL, Türkiye cirosu 170
ise yaklaşık … TL’dir. Dolayısıyla 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen
eşikler aşılmış ve söz konusu devralma işleminin izne tabi olduğu kanaatine
varılmıştır.
H.4.3. Hakim Durum Değerlendirmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile, rekabetin önemli ölçüde azalması sonucunu
doğuracak şekilde hakim durum yaratan ya da var olan bir hakim durumu güçlendiren
yoğunlaşmalar yasaklanmaktadır. Bu çerçevede, işlem taraflarının pazardaki
konumları aşağıdaki gibi değerlendirilmiştir.
H.4.3.1. Pazar Payları ve Yoğunlaşma Oranları
Türkiye’de yerel bir EPM ve EPDM üreticisi bulunmamakta; EPM ve EPDM talebinin 180
tamamı ithalatla karşılanmaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; EPM ve EPDM aynı ilgili ürün pazarı içerisinde
ele alınarak pazar payı bilgileri elde edilmiştir. Bu çerçevede, EPM ve EPDM
üreticilerinin, devralma öncesi ve sonrasında dünya çapındaki ve Türkiye’deki pazar
paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.
190
11-26/493-150
6
Tablo 4: EPM ve EPDM Üreticilerinin Dünya Çapında 2009 Yılı Pazar Payları
Devralma Öncesi Devralma Sonrası
Üretici Şirket
Miktar Bazında
Pazar Payı
(%)
Ciro
Bazında Pazar
Payı
(%)
Miktar Bazında
Pazar Payı
(%)
Ciro
Bazında Pazar
Payı
(%)
Lanxess
DSM
Exxon
Dow
Mitsui
Lion
Polimeri
Kumho
SK
JSR
Sumitomo
Jilin
NkNk
Ufaorgsintez
TOPLAM 100 100 100 100
Tablo 5: EPM ve EPDM Üreticilerinin 2009 Yılı Türkiye Pazar Payları
Devralma Öncesi Devralma Öncesi
Üretici Şirket
Miktar Bazında
Pazar Payı
(%)
Ciro
Bazında Pazar
Payı
(%)
Miktar Bazında
Pazar Payı
(%)
Ciro
Bazında Pazar
Payı
(%)
Lanxess
DSM
Lion
Dow
Exxon
Polimeri
Kumho
Mitsui
TOPLAM 100 100 100 100
200
Yukarıdaki tablolarda görüldüğü üzere, Lanxess’in satış miktarı ve ciro bakımından
dünya çapında pazar payı devralma işlemi öncesinde %... iken, devralma işlemi
11-26/493-150
7
sonrasında sırasıyla %... ve %...’e çıkacaktır. Lanxess’in satış miktarı ve ciro
bakımından Türkiye pazar payı ise, devralma işlemi öncesinde sırasıyla %... ve
%...iken, devralma işlemi sonrasında % … ve %...’ye çıkacaktır. Dolayısıyla, dosya
konusu devralma işlemi sonucunda Lanxess’in pazar payında önemli bir artış
gerçekleşecek ve işlem sonrasındaki pazar payı, hakim durum için önemli bir
gösterge sayılan %50 sınırına yaklaşacaktır.
Bildirim konusu işlemin tarafları, işlemin ilgili ürün pazarlarından biri olan ve işlemin
etkilenen pazarı olan EPDM bakımından pazar payı bilgilerini veremediklerini ifade 210
ettiklerinden, bu bilgi rakiplerden temin edilmeye çalışılmıştır. Rakip teşebbüslerin,
Lanxess ile DSM’nin EPDM pazar payına ilişkin tahminlerine aşağıdaki tabloda yer
verilmiştir.
Tablo 6: Rakip Teşebbüslerin Tahminleri Çerçevesinde Lanxess ve DSM’nin 2010 Yılı EPDM Pazar
Payları
Bilgi Alınan
Rakip
Teşebbüs
Lanxess’in Pazar
Payı
(%)
DSM’nin
Pazar Payı
(%)
Lanxess ve DSM’nin
Toplam Pazar Payı
(%)
Dow
Polimeri
Mitsui
Exxon
Kaynak: Rakip teşebbüslerden gelen yazılar ve rakiplerle yapılan telefon görüşmeleri
Tablodan da görüldüğü üzere, tarafların EPDM pazar paylarına ilişkin olarak rakip
teşebbüslerin tahminleri birbirinden oldukça farklılık arz etmektedir. Bununla birlikte, 220
Lanxess ve DSM’nin EPDM pazarında 2010 yılı toplam pazar paylarının %...
arasında bulunduğu söylenebilir.
Birleşme ve devralma işlemlerinin yoğunlaşma doğurucu olup olmadığının tespitinde,
pazarda yer alan tüm firmaların pazar payları karelerinin toplanması suretiyle
hesaplanan Herfindahl-Hirschman Endeksi’nden (HHI) yararlanılabilmektedir.
Taraflarca sağlanan ve EPM ile EPDM ürünlerini aynı ilgili ürün pazarı içerisinde
kabul ederek hesaplanan pazar payı verileri çerçevesinde, HHI kullanılarak yapılan
yoğunlaşma analizine aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.
Tablo 7: Devir İşlemi Öncesi ve Sonrasında EPM ve EPDM Pazarındaki Yoğunlaşma Miktarı (Satış 230
Miktarı Bazında)
Devralma Öncesi HHI Devralma Sonrası
HHI
HHI Değişim Miktarı
(Δ)
1772 2668 896
Tablo 8: Devir İşlemi Öncesi ve Sonrasında EPM ve EPDM Pazarındaki Yoğunlaşma Miktarı (Ciro
Miktarı Bazında)
Devralma Öncesi HHI Devralma Sonrası
HHI
HHI Değişim Miktarı
(Δ)
1784 2744 960
11-26/493-150
8
ABD’nin 1992 tarihli “Yatay Birleşme Rehberi”ne göre HHI > 1800 ve > 50 olduğu
takdirde; AB’nin 2004 tarihli “Yatay Birleşmelerin Değerlendirilmesine İlişkin
Rehber”ine göre ise HHI > 2000 ve > 150 olduğu takdirde birleşme ve devralma
işlemi, rekabetçi endişe doğurucu olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdaki tablolara
bakıldığında, HHI ve delta değerlerinin, hem ABD hem de AB kriterlerine göre yüksek 240
olduğu görülmüştür.
Ancak, yüksek pazar payları ve yoğunlaşma oranları her zaman tek başına hakim
duruma işaret etmemekte; pazarın gösterdiği özelliklerin tümünün bir arada
değerlendirilmesi gerekmektedir.2
Pazar gücünün değerlendirilmesinde, teşebbüslerin sahip olduğu pazar paylarının
istikrarlı olup olmadığı bilgisi de önem taşımaktadır. Nitekim, Rekabet Kurulu'nun 00-
33/356-200 sayı ve 5.9.2000 tarihli kararında3, pazar payı büyüklüğünün hakim
durum analizi açısından tek başına yeterli olmadığı, ekonomik gücün sürekliliğinin de
dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Pazar paylarının istikrarlı olup olmadığını
değerlendirmek üzere, Lanxess ve DSM’nin 2005-2010 yılları arası dönemde, 250
taraflarca tek bir pazar olarak değerlendirilen EPM ve EPDM pazarındaki paylarına
aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 9: Lanxess ve DSM’nin 2005-2010 Yılları Arasında Türkiye EPM ve EPDM Pazarındaki Payları
Miktar Bazında Pazar Payı (%)
Şirket Adı 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Lanxess
DSM
TOPLAM
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Lanxess ve DSM’nin EPM ve EPDM
pazarındaki toplam paylarının 2005-2010 dönemi boyunca yüksek olduğu; ancak iki
şirketin ayrı ayrı pazar paylarının süreklilik arz etmediği ve yıllar içinde değişkenlik
gösterdiği anlaşılmıştır.
H.4.3.2. Arz Yapısı 260
Birleşme ve devralmalar bağlamında hakim durum değerlendirmesi yapılırken, pazar
payının yanı sıra göz önünde bulundurulması gereken unsurlardan biri de pazardaki
arzın yapısıdır.
Bildirim formunda, DSM’nin EPM ve EPDM faaliyetlerini devralması sonucunda
Lanxess’in üretim maliyetlerinin düşeceği belirtilmiştir. İşlemle birlikte Lanxess,
sektördeki en yeni ve etkin teknoloji olduğu ifade edilen ACE teknolojisine erişecek;
DSM’nin kapasite artırım planlarına erişebilecektir.
Kıyaslama yapabilmek bakımından, Türkiye’ye halihazırda satış yapmakta olan EPM
ve EPDM üreticilerinin kapasitelerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
270
2 2.5.2000 tarih ve 00-16/160-82 sayılı, 19.8.2009 tarih ve 09-36/912-220 sayılı Kurul kararları.
3 5.9.2000 tarih ve 00-33/356-200 sayılı Rekabet Kurulu kararı.
11-26/493-150
9
Tablo 10: Türkiye’de Faaliyet Gösteren EPM ve EPDM Üreticilerinin Kapasiteleri4
Kapasite (kt)
Şirket Adı
Devralma Öncesi Devralma Sonrası
Lanxess
DSM
Lion
Dow
Exxon
Polimeri
Kumho
Mitsui
*Mitsui’nin Temmuz 2010’da faaliyete geçirdiği üretim tesisi ile ulaştığı kapasite.
Lanxess’in EPM ve EPDM üretim kapasitesi, devralma işlemi sonrasında … kt
olacaktır. Mevcut rakiplerden Mitsui’nin kapasitesi ise … kt’dir. Yukarıdaki tablo
incelendiğinde, rakiplerin, devralma işleminin gerçekleşmesiyle ortaya çıkacak yapı
ile rekabet etmek için yeterli kapasiteye sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
H.4.3.3. Talep Yapısı
Bildirim formunda, EPM ve EPDM ürünlerini alan müşterilerin, sağlayıcılara karşı alıcı
gücüne sahip olduğundan; özellikle de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren büyük
uluslararası şirketler ile kısa süreli sözleşmeler yapıldığından; EPM ve EPDM 280
müşterilerinin çok büyük kısmının, tek bir sağlayıcıya bağlı kalmamak için aynı anda
en az üç farklı sağlayıcı ile çalıştığından söz edilmiştir. Müşteriler tarafından
gönderilen cevabi yazılarda, birden fazla sağlayıcı ile çalışıldığı hususu büyük ölçüde
teyit edilmiştir. Bununla birlikte, müşteriler, EPM ve EPDM ürünleri bakımından son
yıllarda global bir arz-talep dengesizliği bulunduğunu, üretimin, talebi karşılayamaz
durumda olduğunu ve üretici şirketlerle pazarlık şanslarının azaldığını ifade etmiştir.
H.4.3.4. Potansiyel Rekabet
Pazara giriş engelleri ve potansiyel rekabet, hakim durumun
tespitinde dikkate alınması gereken önemli bir unsurdur. Pazar payları ve
yoğunlaşma oranları açısından incelendiğinde pazar, sıkı oligopolistik bir 290
yapı sergilese de, pazara giriş ve pazardan çıkış engellerinin olmaması, faaliyet
gösteren teşebbüslerin pazardaki davranışlarını etkileyebilmektedir5.
Bildirim formunda, EPDM pazarına girişte, ilk yatırım maliyeti ve gerekli ruhsatların
alınması haricinde herhangi bir giriş engeli bulunmadığı; yine, dünya çapında
halihazırda faaliyet göstermekte olan on dört belli başlı EPM ve EPDM üreticisinin
mevcut durumda sekiz adedinin Türkiye’ye satış yaptığı; bu çerçevede, gelecekte
diğer altı şirketin de Türkiye’ye satış yapmasının imkan dahilinde olduğu ifade
edilmiştir. Rakip teşebbüslerden gelen cevabi yazılarda ise, tüm büyük EPDM
üreticilerinin halihazırda Türkiye pazarına satış yaptığı ifade edilmekte; ancak
4 Bildirim formunda tarafların; Exxon-Sabic ortak girişiminin dört yıl içinde toplam kapasitesi 100 kt
olan yeni bir tesis kuracağını; Mitsui-Sinopec ortak girişiminin dört yıl içinde 75 kt’lik kapasite
arttırımına gideceğini; Exxon’un 2011 yılında 55 kt’lik, 2012 yılına kadar ise ek 300 kt’lik kapasite
arttırımı yapacağını; Kumho’nun 2013 yılına dek yaklaşık 120 kt kapasite arttırımı yapacağını; Lion’un
ise 2011 yılında 12 kt kapasite arttırımı yapacağını tahmin ettikleri ifade edilmektedir.
5 2.5.2000 tarih ve 00-16/160-82 sayılı, 19.8.2009 tarih ve 09-36/912-220 sayılı Rekabet Kurulu
kararları.
11-26/493-150
10
Uzakdoğu-Çin menşeili bazı üreticilerin gelecekte dolaylı yoldan Türkiye’ye satış 300
yapabileceği; dolayısıyla pazara yeni girişlerin olası olduğu belirtilmiştir.
“Talep Yapısı” başlığı altında yer verildiği üzere, müşterilerin büyük bölümünün aynı
anda birden fazla sağlayıcı ile çalıştığı gerçeği altında, devralma işlemi sonrasında
oluşacak teşebbüsün yüksek fiyat artışları uygulaması halinde, EPDM satın almak
isteyen müşterilerin, diğer tedarikçilere yönelecekleri ve devralma işlemi sonrasında
ortaya çıkacak teşebbüsün pazar payında, en azından mevcut rakiplerinin lehine bir
azalma olacağı öngörülmüştür.
Ayrıca, Lanxess’in EPM ve EPDM ürünleri ile Lanxess’in Türkiye’deki acentesi olan
Bayer’in satışını yaptığı kimyasal ürünlerin kullanım alanları-müşterileri çerçevesinde
bir rekabetçi analiz yapıldığında da, mevcut durumda, söz konusu devralma işlemine 310
yönelik yapısal veya davranışsal bir tedbirin uygulanmasına gerek olmadığı kanaati
oluşmuştur.
Bu çerçevede, başvuru konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde, Lanxess’in
Türkiye EPDM pazarında sahip olacağı pazar payı ve pazardaki yoğunlaşma oranı
yüksek olmakla birlikte, pazarın özelliklerinin tümünün bir arada değerlendirilmesi
sonucunda, Türkiye’de üretimi bulunmayan, yalnızca satışı yapılan EPDM ürünü
bakımından; pazarın parametrelerinin, global dinamikler tarafından belirlendiği;
rakiplerin, işlem sonrasında oluşacak yapıyla rekabet edebilecek kapasitelere sahip
bulunduğu; müşterilerin, Lanxess ve DSM haricindeki teşebbüslerden de ürün tedarik
edebildiği, dolayısıyla da diğer tedarikçilere geçiş yapabilecekleri; nitekim, 320
teşebbüslerin pazar paylarının yıllar içinde değişkenlik gösterdiği görülmüştür.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
330
Full & Egal Universal Law Academy