Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-256 (Özelleştirme Nihai Bildirim)
Karar Sayısı : 11-28/548-166
Karar Tarihi : 04.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B.RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Hale SAĞLAM, Zeynep ŞENGÖREN 10
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kaynak Geliştirme ve
İştirakler Daire Başkanlığı
Fevzipaşa Cad. Emir Buhari Sok. No:4 34080 Fatih/İstanbul
D. BAŞVURUDA
BULUNAN : Alpay ALKAN
Hayat Holding-Altunizade Mahir İz Cad. No:25 34662
Üsküdar/İstanbul
E. TARAFLAR : - Tepe İnşat Sanayi A.Ş., Akfen Holding A.Ş.-Souter
Investments LLP-Sera Gayrimenkul Yatırım ve İşletme A.Ş. 20
Ortak Girişim Grubu
Beytepeköyü Yolu Üzeri No:5 Bilkent/Ankara
- Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Kavacık Rüzgarlıbahçe 95. Sk. No:6 Beykoz/İstanbul
- İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Fevzipaşa Cad. Emir Buhari Sok. No:4 34080 Fatih/İstanbul
- İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri
Şahkulu Mah. Erkan-ı Harp Sok. No:2 Tünel 34420 Beyoğlu/
İstanbul
- İston İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fabrikaları 30
Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Şevketiye Mah.İstasyon Cad. No:81 Yeşilköy-Bakırköy/İstanbul
- Hamidiye Kaynak Suları Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş.
İstanbul Cd. No:112 Kemerburgaz Eyüp/İstanbul
- İstanbul Ulaşım Haberleşme ve Güvenlik Teknolojileri Sanayi
ve Ticaret A.Ş.
Cendere Yolu No.52 Bahçelievler/İstanbul
F. DOSYA KONUSU: İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (İDO)’deki
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Bağlı Kuruluşları
ve İştiraklerine ait hisselerin tamamının blok satış yöntemiyle özelleştirilmesi 40
işlemine izin verilmesi talebi.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.09.2010 tarih ve 7413 sayı ile giren
başvuru ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), İDO’nun hisselerinin blok satış
yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin bir ön bildirim yapmıştır. Anılan yazıda planlanan
işlemin 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
11-28/548-166
2
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” hükümleri
çerçevesinde incelenmesi talep edilmiştir.
12.11.2010 tarih ve B.50.0.REK.0.08.00.00-140-/2010-5628 sayılı mesleki daire görüşü
ile 03.12.2010 tarih ve 9159 sayı ile Kurum kayıtlarına giren İBB'nin görüşü dikkate 50
alınarak, 16.12.2010 tarih ve 10-78/1601-M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet
Kurulu Görüşü oluşturulmuş ve anılan İdare'ye bildirilmiştir.
Bu çerçevede, Kurum kayıtlarına en son 27.04.2011 tarih ve 3213 sayı ile giren ÖİB'nin
izin başvurusu üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” ve 1998/4 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 02.05.2011 tarih ve 2010-4-256/Öİ-11-187.SY sayılı
Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 03.05.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-120.01.05/184
sayılı Başkanlık önergesi ile 10-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 60
Öte yandan, Kuruma Alpay ALKAN tarafından yapılan 12.04.2011 tarih ve 2774 sayılı
başvuruda, İDO ve İGDAŞ gibi şirketlerin tek başına faaliyet göstermesinin çok riskli
olacağı, ikiye/üçe bölünerek satılmasının daha faydalı olacağı, Rekabet Kurumu’nun bu
şekilde yönlendirme yapmasının etkili olacağı belirtilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da,
İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A. Ş.’nin hisselerinin blok satış yöntemiyle
özelleştirilmesi için yapılan ihale sonucunda; Kurumumuza bildirilmiş en yüksek teklif
sahipleri olan, Tepe-Akfen-Souter-Sera Ortak Girişim Grubu ve Torunlar Gıda Sanayi
ve Ticaret A.Ş. için 1998/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde Kurum’a yapılan izin
başvurusunun, 4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde 70
değerlendirilmesi neticesinde;
- İlgili işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun
kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu,
- Teklif sahiplerinden herhangi birisinin İDO’yu devralmasının, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında hâkim durum yaratılması veya hâkim durumun güçlendirilmesi
suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağından anılan işleme izin
verilmesinin yerinde olacağı ve
- Devir İle İlgili Alpay ALKAN tarafından yapılan başvuru hakkında ise Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı
görüşüne yer verilmiştir. 80
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İDO’nun faaliyet alanları dikkate alınarak;
- Devredilmesi planlanan iç hatlar yolcu taşımacılığı hizmetleri bakımından ilgili ürün
pazarı, farklı ulaşım olanakları ile ikame imkânları da göz önüne alınarak “yolcu
taşımacılığı hizmeti pazarı”,
- Dış hatlar yolcu taşımacılığı hizmetleri bakımından, Bostancı-Yenikapı/Marmara-Avşa
hattı dışındaki hatlarda deniz otobüsü seferleri bakımından ilgili pazar “deniz yolu ile
yolcu taşımacılığı pazarı”, mezkûr hat içinse “İstanbul/Marmara-Avşa yolcu taşıma 90
pazarı”,
olarak belirlenmiştir.
11-28/548-166
3
- İDO yolcu taşımacılığının yanı sıra hızlı feribot ve arabalı vapur ile yolcu ve araç
taşımacılığı yapmaktadır. Bu ilgili pazar ise “arabalı vapur/feribot ve hızlı feribot ile
yolcu ve araç taşımacılığı hizmeti pazarı”dır.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarlarından iç hatlarda yolcu taşımacılığına ilişkin olarak kullanıcıların bu
hatları şehir içinde bir noktadan diğer noktaya ulaşmak için talep ettikleri dikkate
alınarak, ilgili coğrafi pazar İstanbul olması gerektiği düşünülmektedir. Alt pazarlar ise,
- Bostancı – Kadıköy – Yenikapı – Bakırköy 100
- Bostancı – Kabataş
- Boğaz Hattı (Sarıyer – Beykoz – İstinye – Beşiktaş – Kabataş - Kadıköy)
- Pendik – Kartal – Maltepe – Bostancı – Kabataş – Bakırköy ve
- Adalar (Kabataş – Kınalı –Burgaz – Heybeli – Büyükada – Bostancı)
hatlarıdır.
Dış hatlardaki deniz otobüsü seferleri bakımından ise ilgili coğrafi pazarlar,
- İstanbul/Marmara – Avşa yolcu taşıma pazarı,
- İstanbul – Armutlu Tatil Köyü – Armutlu – Kumla – Gemlik,
- İstanbul – Çınarcık
- İstanbul – Bursa, 110
- Kartal - Yalova & Bostancı – Yalova
deniz yolu hatlarıdır.
Son olarak arabalı vapur ve hızlı feribotlar bakımından üç ilgili coğrafi pazar söz
konusudur:
- İzmit Körfezi’nin kuzeyi ve güneyi arasında feribot taşımacılığı;
*otomobiller bakımından, aynı pazarda, Pendik-Yalova ve Eskihisar-Topçular hızlı
feribot ve arabalı vapur hatları,
*ağır vasıtalar için sadece Eskihisar-Topçular hattı,
- Marmara Denizi’nin kuzeyi ve güneyi arasında feribot taşımacılığı;
*Yenikapı-Yalova ve Yenikapı-Bursa hızlı feribot hatları (Bursa müşterileri 120
bakımından aynı ilgili coğrafi pazar),
*Yenikapı-Yalova hattı (Yalova müşterileri bakımından),
*Yenikapı-Bandırma ve Yenikapı-Bursa hatları (Bandırma müşterileri bakımından
aynı ilgili coğrafi pazar),
- İstanbul içi feribot pazarı.
I.2. İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
İDO, İstanbul'un deniz ulaşımına ve trafik sorununun çözümüne katkıda bulunmak
amacıyla İBB tarafından 1987 yılında kurulmuştur.
İstanbul'un deniz ulaşımı, 1987 yılına kadar büyük ölçüde Türkiye Deniz İşletmeleri
(TDİ) Şehir Hatları İşletmesi tarafından sağlanmıştır. Bu tarihte İBB tarafından İstanbul 130
Ulaşım ve Ticaret A.Ş. kurulmuş ve böylelikle İstanbul’da deniz ulaşımı sağlayan ikinci
bir kuruluş ortaya çıkmıştır. Daha sonra 1988 yılında şirkette unvan değişikliği yapılmış
işletme, İDO - İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. adını almıştır.
2005 Şubat ayında; İBB, Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) ile bir protokol yaparak,
Türkiye Şehir Hatları İşletmesini devralma iradesini ortaya koymuştur. Devralma
işlemleri İBB adına İDO tarafından yürütülmüştür. Devralma işlemiyle birlikte İstanbul’da
deniz ulaşımından sorumlu tek otorite İBB olmuş ve bu otorite de büyük ölçüde İDO’ya
11-28/548-166
4
devredilmiştir. İDO’nun özelleştirme öncesi hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 1: İDO Hissedarlık Yapısı
Hissedar Unvanı Hisse Payı (%)
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) 94,397
İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri
(İETT) 5,6
İston İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton
Fabrikaları Sanayi ve Ticaret A.Ş (İSTON) 0,0018
Hamidiye Kaynak Suları Sanayi Turizm ve Ticaret
A.Ş. 0,001
İstanbul Ulaşım Haberleşme ve Güvenlik
Teknolojileri Sanayi ve Ticaret A.Ş.(İSBAK) 0,0002
İDO’nun İBB haricindeki hissedarları İBB’nin iştirak ve bağlı kuruluşlardır. Bu şirketler 140
belediye mevzuatı ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca varlıklarını
sürdürmektedir.
İDO’nun özelleştirilmesi projesi kapsamında İDO tarafından yapılan şehir hatları
seferlerinin diğer seferlerden ayrıştırılarak işletilmesini sağlamak üzere, İBB iştirakleri
tarafından İstanbul Şehir Hatları Turizm San ve Tic. A.Ş. kurulmuş ve 2 Eylül 2010
tarihinde tescil edilmiştir. İşlem çerçevesinde 34 adet yolcu vapuru ve 49 şehir hatları
iskelesi anılan şirkete devrolmuş ve bu şirket 1 Ekim 2010 tarihi itibariyle faaliyetlerine
başlamıştır. Bu kapsamda, şehir hatları (Kadıköy- Eminönü, Karaköy- Kadıköy,
Karaköy- Haydarpaşa, Üsküdar- Eminönü, Kadıköy- Beşiktaş, Kadıköy- Kabataş,
Bostancı- Adalar, Kabataş- Kadıköy- Adalar, Haliç Hattı, Uzun Boğaz Turu, Kısa Boğaz 150
Turu ve Mehtap Gezisi hatları) ile Anadolu Hisarı, Anadolu Kavağı, Arnavutköy,
Ayvansaray, Balat, Bebek, Beşiktaş, Barbaros Hayrettin, Beykoz, Beylerbeyi, Bostancı,
Burgazada, Büyükada, Büyükdere, Çengelköy, Çınarcık, Çubuklu, Eminönü Boğaz,
Eminönü Haliç, Eminönü Kadıköy, Eminönü Üsküdar, Emirgan, Eyüp, Fener,
Heybeliada, Hasköy, Haydarpaşa, İstinye, Kabataş, Kadıköy (Beşiktaş ve Adalar),
Kadıköy (Eminönü ve Karaköy), Kandilli, Kanlıca, Karaköy, Kartal, Kasımpaşa,
Kınalıada, Kuzguncuk, Küçüksu, Ortaköy, Paşabahçe, Poyrazköy, Rumeli Kavağı,
Sarayburnu, Sarıyer, Sedef Adası, Sütlüce, Üsküdar (Eminönü ve Haliç) ve Yeniköy
iskeleleri İBB iştiraki olan İstanbul Şehir Hatları Turizm San ve Tic. A.Ş.’ye
devredilmiştir. 160
İstisna olarak şehir hatları seferleri arasında yer alan Sirkeci- Harem ile Eskihisar-
Topçular hatları, iskeleleri ve bu hatta faaliyet gösteren vapurlar İBB tarafından kurulan
yeni şirkete devrolmamış, İDO bünyesinde bırakılmıştır.
Tüm bu devirlerin sonrasında İDO’nun faaliyetine devam ettiği hatlar aşağıda
listelenmiştir:
Tablo 2: İDO’nun Faaliyet Gösterdiği Hatlar
Dış Hatlar İç Hatlar
Deniz Otobüsü Hızlı Feribot Arabalı vapur Deniz Otobüsü Arabalı Vapur
Bostancı- Yenikapı/ Marmara
Adası- Avşa Adası
Yenikapı- Bursa-
Yenikapı
Eskihisar-
Topçular
Bostancı- Kadıköy-
Yenikapı-Bakırköy Sirkeci- Harem
Bostancı- Yenikapı-/Armutlu Tatil
Köyü- Armutlu- Kumla- Gemlik
Yenikapı-
Bandırma-
Yenikapı
Bostancı- Kabataş
11-28/548-166
5
Bostancı- Yenikapı/ Çınarcık-
Esenköy
Yenikapı- Yalova-
Yenikapı
Boğaz Hattı (Sarıyer-
Beykoz- İstinye-
Beşiktaş- Kabataş-
Kadıköy- Yenikapı/Bursa Pendik- Yalova- Pendik
Pendik- Kartal-
Maltepe- Bostancı-
Kabataş- Bakırköy
Kabataş- Kadıköy/Çınarcık Adalar Hattı
Kartal -Yalova B. Çekmece- Avcılar- Bakırköy
13 Ekim 2010 tarihinde yapılan Sınırlı Ayni Hak/Kullanım Hakkı Tesisi İhalesi
kapsamında 27 adet iskelenin 30 yıl süreli kullanım hakkı İDO’ya devredilmiştir.
Bakırköy İskelesi ise Ataköy Marina İşletmesi ile imzalanan uzun süreli kira sözleşmesi
çerçevesinde İDO tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca; Armutlu İhlas D.O.Terminali 170
(Yalova), Bandırma, Esenköy, Gemlik, Güzelyalı, Küçükkumla ve Yalova Belediyeleri
ile kira sözleşmeleri yapılması planlanmaktadır. İDO’da kalan ve özelleştirmeye dâhil
olan iskeleler ise aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 3: İDO’nun Kullanımındaki İskeleler
İstanbul İçi Deniz Otobüsü Ve Arabalı
Vapur İskeleleri İstanbul Dışı Deniz Otobüsü Ve Arabalı Vapur İskeleleri
No İskeleler No İskeleler
1 Avcılar D.O. Terminali 1 Armutlu D.O.Terminali
2 Beşiktaş D.O. Terminali 2 Armutlu İhlas D.O.Terminali1
3 Bakırköy D.O. Terminali 3 Avşa D.O. Ve Feribot Terminali
4 Beykoz İskelesi 4 Bandırma Feribot Terminali
5 Bostancı D.O. Terminali 5 Çınarcık D.O. Ve Vapur İskelesi
6 Burgazada D.O. Terminali 6 Erdek Arabalı Vapur İskelesi
7 Büyükada D.O. Terminali 7 Esenköy D.O.Terminali
8 Büyükçekmece D.O. Terminali 8 Eskihisar Arabalı Feribot İskelesi
9 Harem Arabalı Vapur İskelesi 9 Gemlik D.O.Terminali
10 Heybeliada D.O. Terminali 10 Güzelyalı Feribot Terminali
11 İstinye D.O. Terminali 11 Küçükkumla D.O.Terminali
12 Kadıköy D.O. Terminali 12 Marmara Adası D.O.Terminali
13 Kartal D.O. Ve Vapur İskelesi 13 Topçular Arabalı Feribot İskelesi
14 Kınalıada D.O. Terminali 14 Yalova Feribot Terminali
15 Maltepe D.O. Terminali 15 Yalova (Kartal) D.O. İskelesi
16 Pendik D.O. Terminali
17 Sarıyer D.O. Terminali
18 Sirkeci İskelesi
19 Yenikapı D.O. Terminali
1 Tabloda koyu renk ile gösterilen toplam 7 adet iskele İDO’nun İstanbul dışında kullandığı iskelelerden
olup, bu iskelelere ilişkin olarak ilgili belediyeler ile kira sözleşmeleri imzalanması planlanmaktadır.
11-28/548-166
6
Deniz otobüsü uçağın havada uçma prensibinden hareket edilerek yapılan gemi
şeklinde deniz aracı olup sadece yolcu ve kargo taşımacılığında kullanılmaktadır.
Genelde katamaran (çift gövdeli) tipinde imal edilen deniz otobüsleri vapurlara nazaran
daha hızlı olup daha yüksek manevra kabiliyetine sahiptirler. Bununla birlikte hafif
dalgalı denizde bile oldukça sarsıntı yapmaktadırlar ve yolcular kapalı kamarada 180
seyahat etmektedir. İDO’nun filosundaki deniz otobüslerinin yolcu kapasitesi 350 ile
450 kişi arasında değişmektedir. Şehir hatları yolcu vapurları ise deniz otobüslerine
kıyasla daha büyüktürler ve kapasiteleri 600 ile 2.100 yolcu arasında değişmektedir.
Feribot ise, yolcular ile birlikte araçlarının da taşınabildiği deniz aracıdır.
İDO’nun arabalı vapur ve deniz otobüsleri ile iç hatlarda gerçekleştirdiği seferlerine ilişin
ücretler hizmet maliyeti ve kara ulaşım alternatiflerinin maliyetlerinin değerlendirilmesi
sonucu belirlenmekte ve Ulaşım Koordinasyon Merkezi’ne (UKOME) teklif edilmektedir.
Belirlenen fiyatlar ancak UKOME’den onay alındıktan sonra yürürlüğe girmektedir.
İDO’nun dış hatlara yaptığı seferler ise, Denizcilik Müsteşarlığınca “Kabotaj hattında
Yapılacak Düzenli Seferlere İlişkin Esaslar” çerçevesinde düzenlenmekte olup dış 190
hatlarda uygulanacak fiyatlara ilişkin herhangi bir kamusal kontrol söz konusu değildir
ve İDO tarafından serbestçe belirlenmektedir.
I.3. Devralması Muhtemel Taraflar
I.3.1. Tepe- Afken- Souter- Sera Ortak Girişim Grubu
Tepe İnşat Sanayi A.Ş., Akfen Holding A.Ş., Souter Investments LLP Sera Gayrimenkul
Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından İDO Özelleştirme ihalesine katılmak ve ihale
uhdelerinde kaldığı taktirde Hisse satış Sözleşmesi imzalamak amacı ile bir Ortak
Girişimi Grubu oluşturulmuştur. Bildirim Formu eklerinde yer alan “Ortak Girişim Grubu
Beyannamesi” uyarınca grubun ihaleyi kazanması halinde İBB tarafından belirlenecek
süre içerisinde sermayesinin en az %51’ine Ortak Girişim Grubu üyelerinin sahip 200
olduğu bir anonim şirket veya şirketler aracılığıyla Hisse Satış Sözleşmesi
imzalanacaktır. Hisse Satış Sözleşmesi yürürlüğe girinceye kadar kurulan Ortak Girişim
Grubu üyelerinden birinin veya birkaçının İhale Şartnamesinde belirtilen nedenlerle
Ortak Girişim Grubu’ndan ayrılması ve/veya grubun ortaklık yapısında yüzdeler dâhil
değişiklik yapılması halinde grubun ihale şartları hükümleri gereğince hak ve
yükümlülüklerinin müştereken ve müteselsilen devam edeceği taahhüt edilmiştir. Ortak
Girişim Grubu’nun hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 4: Tepe- Afken- Souter- Sera Ortak Girişim Grubu Hissedarlık Yapısı
Hissedar Unvanı Hisse Payı (%)
Tepe İnşaat Sanayi A:Ş. 30
Akfen Holding A.Ş 30
Souter Investments LLP 30
Sera Gayrimenkul Yatırım ve İşletme A.Ş. 10
Ortak Girişim Grubu şirketlerinin faaliyet alanları ve iştiraklerine ilişkin bilgilere aşağıda
yer verilmektedir: 210
11-28/548-166
7
Tepe İnşaat Sanayi A.Ş. (Tepe)
Türkiye'nin ilk özel üniversitesi olan Bilkent Üniversitesi'ne ait Bilkent Holding A.Ş.’nin
iştiraki olan Tepe Türkiye’de ve yurt dışında havalimanları, ticari binalar ve endüstriyel
yapılar, konutlar, alışveriş merkezleri, hastaneler altyapı projeleri, prefabrik binalar,
eğitim binaları, askeri projelere ilişkin inşaat işleri ve alt yapı işleri ile iştigal etmektedir.
Tepe’nin ve doğrudan ve dolaylı hisse ve kontrol sahipleri ile doğrudan ve dolaylı
iştirakleri ve kontrolünü elinde bulundurduğu ekonomik birimler etkilenen pazarda
faaliyet göstermemektedirler.
Şirketin 2009 yılında elde ettiği ciro … TL’dir. 220
Akfen Holding A.Ş (Akfen)
Akfen’in ana faaliyet konuları arasında havalimanı, inşaat, liman yapımı ve işletmeciliği
başta olmak üzere enerji ve diğer altyapı yatırımları ile gayrimenkul yatırım projelerinin
geliştirilmesi, yapımı ve işletmeciliği ile su ve atık su imtiyazları yatırım ve işletmeciliği
yer almaktadır. Bununla birlikte Afken iştiraki olan Mersin Uluslararası Liman
İşletmeciliği’nde de %50 hisse payı ile ortaklığı bulunmaktadır.
Akfen’in 2009 yılında elde ettiği ciro … TL’dir.
Souter Investments LLP (Souter)
Souter, İskoçya’da Brian Souter tarafından kurulmuş bir sınırlı sorumlu ortaklıktır.
Souter, Birleşik Krallık’ta yerleşik taşımacılık alanında girişimci Brian Souter tarafından 230
kurulan ve yönetilen yatırım araçlarının başlıcasıdır. Yıllar içinde Souter’ın ve Brian
Souter’ın portföyündeki kişisel yatırımlar değişiklik göstermektedir, fakat Mart 2010
itibarı ile Souter’ın portföyünün yarısını Stagecoach, çeyreğini halka açık olmayan
şirketler ve geri kalanının önemli bölümünü ise halka açık şirketler ve özel sermaye
fonları oluşturmaktadır. 31 Mart 2010 tarihinde Souter portföyünün değeri … milyon
İngiliz Sterlini’dir (yaklaşık … milyon TL). Brian Souter’ın ve Souter portföyündeki halka
açık olmayan şirketler taşımacılık, lüks tüketim, destek hizmetleri, altyapı servisleri,
finansal servisler, sağlık, bio enerji, enerji üretimi ve çevre sektörlerinde faaliyet
göstermektedir. Söz konusu şirketlerin birçoğu İngiltere’de yerleşiktir, fakat ilgili
portföyde Yeni Zelanda’da deniz otobüsü ile taşımacılık alanında faaliyet gösteren bir 240
şirket de bulunmaktadır.
Souter İngiltere Sınırlı Sorumlu Ortaklık Kanunu 2000 kapsamında kurulmuş bir sınırlı
sorumlu ortaklıktır. Bahsi geçen kanuna göre kurulan sınırlı sorumlu ortaklıklarda,
ortaklar atanmış üye (designated members) olarak adlandırılmaktadırlar. Sınırlı sorumlu
ortaklık, ortaklığın esnek yapısını sınırlı sorumluluğun menfaatleri ile bileştiren bir
alternatif kurumsal ticari işletme aracıdır. Buna bağlı olarak, Souter’ın sermayesi yoktur
ve Souter’ın iki atanmış üyesi, sınırlı sorumlu ortaklığın kazancını ve kârını Souter
Sınırlı Sorumlu Ortaklık Sözleşmesi uyarınca paylaşmaktadırlar. Souter’ı etkileyen
esaslı meseleler hakkında her ikisinin birlikte karar vermesi gerektiği için söz konusu
kişiler, Souter’ı birlikte kontrol etmekte ve birlikte karar vermektedirler. 250
Sera Gayrimenkul Yatırım ve İşletme A.Ş.
Sera, altyapı, ulaşım ve gayrimenkul sektöründe yatırım yapmak amacıyla yeni
kurulmuş bir şirkettir. Sera’nın iştiraki bulunmamaktadır. Sera’nın hissedarları olan
Asuman ŞENER, Ahmet Ozan ŞENER, Damla Nur ŞENER AKKAYNAK ve Belgin
BERKER aynı zamanda Sera Yapı Endüstrisi ve Ticaret A.Ş.’nin de hissedarıdırlar.
Sera Yapı Endüstrisi ve Ticaret A.Ş. ise, esasen inşaat işleri ile iştigal etmektedir ve
endüstriyel, havaalanı, eğitim, sağlık, bina kompleksleri, turizm tesisleri v.b. büyük
ölçekli inşaat projelerini gerçekleştirmektedir. Sera Yapı Endüstrisi ve Ticaret A.Ş. TAV
Havalimanları Holding A.Ş.’nin ve TAV Yatırım Holding A.Ş.’nin hissedarıdır. Sera Yapı
11-28/548-166
8
Endüstrisi ve Ticaret A.Ş. ve Sera’nın yukarıda belirtilen hissedarları ayrıca Trabzon’da 260
araç muayene istasyonu işletilmesi ile iştigal eden Sera Taşıt Muayene İstasyonları
İşletmeciliği A.Ş. unvanlı şirketin sahibidirler.
Şirket yeni kurulduğundan henüz bir ciro elde etmemiştir.
Ortak Girişim Grubu üyelerinin ve iştiraklerinin faaliyet konularına bakıldığında
Türkiye’de deniz yolu ile yolcu taşımacılığı alanında faaliyet gösteren bir teşebbüsün
bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte Souter’in portföyünde Yeni Zelanda’da
deniz otobüsü ile yolcu taşımcılığı yapan bir şirket yer almaktadır. Ayrıca, Akfen’in %50
hisse payı ile iştiraki olan Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği, Mersin Limanı’nın
işletilmesi alanında faaliyet göstermektedir.
I.3.2. Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Torunlar Gıda) 270
Torunlar Gıda, gıda ve hayvan yemi sektörlerinde üretici ve/veya ithalatçı olarak faaliyet
gösteren bir şirkettir. Şirketin Bandırma ve Mersin bölgesinde kurulu çeltikten pirinç
üretim tesisleri ile Bandırma da kurulu yağ fabrikası bulunmaktadır. Teşebbüs ayrıca,
Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş.’de hisse sahibidir.
2009 yılında şirket … TL ciro elde etmiştir.
I.4. Değerlendirme
I.4.1. İşlemin Niteliği ve 1998/4 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesinde; “Bir ya da birden
fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını güçlendirmeye
yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet 280
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde
birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal
varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını veya kendisine yönetimde
hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere
devralması” yasaklanmaktadır.
Kanun’un 7. maddesine dayanılarak Kurul tarafından yayımlanmış olan 1998/5 sayılı
Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ’in Kapsam başlıklı 2. maddesinde ise; “Aşağıda
sayılan haller hariç olmak üzere, bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve
araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da
karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin 290
özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir.” hükmü yer
almaktadır.
Bu çerçevede İDO’daki İBB, İBB bağlı kuruluşları ve iştiraklerine ait hisselerin
tamamının blok satış yöntemi ile özelleştirilmesi işlemi 1998/4 sayılı Tebliğ
kapsamındadır.
1998/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesine göre; Tebliğ kapsamındaki özelleştirme yolu ile
devralma işlemlerinde; özelleştirilecek teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine
yönelik birimin ilgili ürün piyasasındaki pazar payının %20’yi veya cirosunun 20.000.000
TL.’yi aşması ya da bu eşikler aşılmasa bile özelleştirilecek teşebbüsün hukuki veya fiili
imtiyazlara sahip olması halinde, ihale şartlarının kamuoyuna duyurulmasından önce, 300
Rekabet Kurumuna ön bildirimde bulunulması gerekmektedir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, İDO’nun 2009 yılında elde ettiği toplam ciro; … TL
olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, teşebbüsün hızlı feribot ve arabalı vapur pazarlarında
%... ve deniz otobüsü pazarında %... pazar payına sahip olduğu bildirilmiştir. İDO’nun
faaliyetlerinden elde ettiği TL. bazındaki gelirlerin pazarlara göre dağılımları ise
sırasıyla şöyledir:
11-28/548-166
9
Tablo-5: İDO’nun iç hat yolcu taşıma pazarında elde ettiği ciro (TL)
Gelirler (Yolcu Taşıma Pazarı) 2007 2008 2009
Bakırköy- Bostancı … … …
Bostancı- Kabataş … … …
Boğaz Hattı … … …
İstanbul- Adalar … … …
Toplam … … …
Tablo-6: İDO’nun dış hat deniz otobüsü taşımacılığından elde ettiği ciro (TL)
Gelirler (TL) 2005 2006 2007 2008 2009
İstanbul- Avşa … … … … …
İstanbul- Armutlu … … … … …
İstanbul- Çınarcık … … … … …
İstanbul- Yalova … … …
Toplam … … … … …
Tablo-7: İDO’nun hızlı feribot taşımacılığından elde ettiği ciro (TL)
Gelirler (Hızlı Feribot Pazarı) 2005 2006 2007 2008 2009
Yenikapı- Bandırma … … … … …
Yenikapı- Yalova … … … … …
Pendik- Yalova … … … … …
Yenikapı- Bursa … … …
Toplam … … … … …
Tablo-8: İDO’nun arabalı vapur taşımacılığından elde ettiği ciro (TL) 310
Gelirler (Feribot Pazarı) 2005 2006 2007 2008 2009
Sirkeci- Harem … … … … …
Eskihisar-Topçular … … … … …
Toplam … … … … …
Ön bildirimde, devre konu teşebbüsle ilgili herhangi bir hukuki veya fiili imtiyaz
bulunmadığı görüşü belirtilmiştir.
Bu çerçevede işlem, Tebliğ’de öngörülen ciro eşikleri aşıldığından ön bildirime tabidir.
1998/4 sayılı Tebliğ’in “İzin Başvurusuna Tabi Özelleştirme Yolu ile Devralmalar”
başlıklı 5. maddesi uyarınca, Rekabet Kurumu’na ön bildirimde bulunulması zorunlu
olan özelleştirme yoluyla devralma işlemleri için izin alınması da zorunlu olduğundan,
dosya konusu işlemin izne tabi bir özelleştirme işlemi olduğu değerlendirilmektedir. Bu
nedenle İDO’nun blok satış yöntemi ile özelleştirilmesi işlemi 1998/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesi uyarınca, 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
I.4.2. İşlemin 2010/4 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi 320
2010/4 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi” başlıklı 6.
maddesinde, hâkim durum yaratmaya veya bir hâkim durumu güçlendirmeye ve bunun
sonucu olarak ülkede veya bir bölümünde etkin rekabeti önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak birleşme ve devralmalara izin verilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Bu kapsamda bildirime konu devralma işlemi neticesinde devralan teşebbüsün hâkim
duruma gelme veya mevcut hâkim durumunu güçlendirme imkânının olup olmadığının
değerlendirilmesi gerekmektedir.
11-28/548-166
10
Bilindiği üzere daha önce Mesleki Daire Görüşü’nde ve 16.12.2010 tarih ve 10-
78/1601-M sayılı Rekabet Kurulu Kararında belirtilen Rekabet Kurulu Görüşü’nde
İDO’nun özelleştirilmesi ile ilgili olarak; 330
Marmara Denizi'nin kuzeyi ve güneyi arasında feribot taşımacılığı pazarında yer
alan hatlardan, Eskihisar-Topçular hattı ile Pendik-Yalova hattının ve
Yenikapı-Bursa hattı ile Yenikapı-Bandırma veya Yenikapı-Yalova hattının birlikte
satışının rekabetçi endişeler yaratabileceği,
Ayrıca; alıcı adayları belli olduktan sonra 4054 sayılı Kanun'un ilgili maddelerine
aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve yükümlülükler
getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun ihaleye
katılacak teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulmasının gerekli olduğu
hususları İBB’ye iletilmiştir. Nihai bildirimde birbirine rakip olabilecek hatların ayrı ayrı
teşebbüslere verilmesine ilişkin Kurul Görüşüne uyulmadığı ve İDO’nun blok olarak tek 340
bir teşebbüse devredileceği anlaşılmaktadır. Ancak görüşe uyulmaması hususunda
4054 sayılı Kanun’un 7 ve 27/(f) maddelerine dayanılarak çıkarılan 1998/4 sayılı Tebliğ
uyarınca yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
I.4.2.1. Muhtemel Alıcılardan Tepe- Afken- Souter- Sera Ortak Girişim Grubu
Tarafından Gerçekleştirilecek Devralma İşleminin Değerlendirilmesi
2010/4 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 5. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine
getirecek şekilde bir Ortak Girişim Grubu’nun oluşturulmasına yönelik işlemler, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma
olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla İDO’yu devralmak amacıyla kurulan Ortak Girişim 350
Grubu’nun 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim olarak
değerlendirilebilmesi için ortak bir kontrolün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir
iktisadi varlık olarak kurulması şartlarının varlığı zorunludur.
a) Ortak Kontrol
Bir işlemin ortak girişim olarak nitelendirilebilmesi için ilk aranan koşul ortak kontroldür.
Bildirim konusu ortak girişim şirketinin (OG) hissedarlık yapısı %30 Tepe İnşaat, %30
Akfen, %30 Souter ve %10 oranında Sera’nın hisselerinden oluşmaktadır. Ancak
bildirim formundaki eksik bilgilerin tamamlanması amacıyla yazılan yazıya cevaben
gelen yazıda, söz konusu ortak girişim şirketinin, anonim şirket olarak kurulacak olması
nedeniyle Türk Ticaret Kanunu’nda anonim şirketler için öngörülen minimum ortak 360
sayısı şartının karşılanması amacıyla, ortakların kontrolünde olan şirketlerden birisine
kontrol yapısını değiştirmeyecek çok düşük sayıda hissenin kuruluş aşamasında
verileceği ifade edilmektedir. Ancak bu husus şirketin kontrol yapısını
etkilemeyeceğinden Kuruma bildirilen mevcut durum üzerinden değerlendirme
yapmakta bir sakınca bulunmamaktadır. Kontrol yapısının bildirilenden farklı olması
halinde ise işleme ilişkin olarak yeniden bildirim yapılması gerekecektir.
Mevcut halde, ortak girişim şirketinin yönetim kurulunun, ortaklık yapısına uygun olacak
şekilde Afken, Tepe İnşaat ve Souter tarafından atanacak ikişer üye ile Sera tarafından
atanacak bir üye olmak üzere toplam yedi kişiden; denetim kurulunun ise her bir ortak
tarafından atanacak bir kişi olmak üzere toplan dört kişiden oluşması planlanmaktadır. 370
Söz konusu teşebbüste üst düzey yöneticilerin atanması, iş planı, bütçe ve yatırımlar
gibi stratejik ticari kararlarda, ortakların herhangi birine, diğerlerinden farklı olacak
şekilde tanınan bir hak bulunmayacak olup herhangi bir teşebbüsün imtiyazlı duruma
gelmesi veya veto hakkına sahip olması mümkün olmayacaktır. Oluşturulması
planlanan yönetim kurulu tarafından ortak girişim şirketinin olağan faaliyetleri ile ilgili
alınacak kararlarda grupların çoğunluğunu temsil eden yönetim kurulu üyelerinin en az
11-28/548-166
11
birer tanesinin kabulü esas olacaktır. Normalin üzerinde olumlu katılım ile alınacak
özellikli kararlar ise sermaye artırımı ve azaltımı, şirket bölünme ve birleşmesi, iştirak
hissesi alım ve satımı, kâr payı dağıtımı ve Ana Sözleşme değişiklikleri olarak
açıklanmıştır. Dolayısıyla ortak girişim şirketinin oluşturacağı şirketin yönetim kurulunda 380
olağan kararlar alınırken dört gruptan en az 3 grubun olumlu oyu gerekeceği için2,
tarafların hiçbiri tek başına karar alamayacaktır. Öte yandan gerekli karar yeter
sayısına her defasında farklı üç grubun aynı yönde oy kullanması ile
ulaşılabileceğinden şirketin kontrolünde “değişen ittifaklar” (changing coalitions) durumu
söz konusu olabilir.
Teşebbüslerin idari organlarında karara varılabilmesi için ulaşılması gereken karar alma
yeter sayısının ortaklar arasındaki değişik ittifaklar aracılığıyla sağlandığı “değişen
ittifaklar” durumunda ise ortak kontrolün varlığından söz edilememektedir. Nitekim
yoğunlaşma kavramına İlişkin AB Komisyonu Duyurusu (Komisyon Duyurusu)’nda,
güçlü ortak çıkarların yokluğunda, azınlık hissedarları arasındaki olası ‘değişen 390
ittifaklar’ durumunun doğal olarak ortak kontrol varsayımını dışarıda bırakacağını, karar
verme sürecinde istikrarlı bir çoğunluğun olmadığı ve her bir karar alma durumunda
çoğunluğun, azınlık hissedarları arasından kurulması muhtemel çeşitli
kombinasyonlardan herhangi birisinden oluştuğu hallerde, azınlık hissedarlarının söz
konusu teşebbüsü ortaklaşa kontrol ettiklerinin varsayılamayacağı belirtilmiştir. Böyle
durumlarda işlemin, yoğunlaşma doğurucu bir ortak girişim işlemi değil, azınlık pay
sahipleri arasında bir anlaşma olarak değerlendirilmesi gerekecektir.
Bununla beraber, her ne kadar ticari kararların farklı ortaklar arasında değişen
ittifaklarla alınması mümkün olduğundan hukuken istikrarlı bir çoğunluğun kontrolünden
söz edilemese de, ana teşebbüslerin bir ortak girişim kurarak İDO’yu birlikte 400
devraldıkları dikkate alınarak ve ayrıca taraflardan üçü arasında daha önceden var olan
ilişki ile tarafların önemli bir menfaat birliği olduğu ve birlikte hareket edecekleri
yönündeki beyanlar çerçevesinde, bildirim konusu işlemde 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamında ortak kontrolün bulunduğu değerlendirilmektedir.
b) Bağımsız bir İktisadi Varlık Olarak Ortaya Çıkma
Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak nitelendirilebilmesi, bağımsız iktisadi varlığın tüm
işlevlerini uzun süreli olarak yerine getirmek üzere kurulmasına bağlıdır. Ortak girişim,
pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların gerçekleştirdiği üretim, dağıtım gibi tüm
faaliyetlerde bulunmalı ve kendine ait personel, idare ve yönetim organına sahip
olmalıdır. 410
Başvuru konusu Ortak Girişim Grubu’nun devralma işlemi sonrasında kuracağı şirket ile
İDO hissedarları arasında hisse satış sözleşmesi imzalanacak ve bu şirket İDO’nun
ekipmanını devralarak İDO’nun faaliyet gösterdiği 27 adet iskelede hâlihazırda İDO
tarafından yürütülmekte olan yolcu ve araç taşımacılığı faaliyetini yürütecektir. Söz
konusu deniz taşımacılığı faaliyetlerinin yürütülebilmesi için Ortak Girişim Grubu’nun
ana teşebbüslerinden bağımsız bir yönetim ve personele sahip olması gerekecektir.
Bunun yanında Ortak Girişim Grubu’nun ana teşebbüslerin faaliyet gösterdiği pazarlarla
ve sunduğu hizmetler ile yatay ya da dikey bir çakışma içinde olmaması nedeniyle ortak
girişim tarafından sunulan hizmetler ana teşebbüsler dışındaki kişiler tarafından satın
alınacaktır. Dolayısıyla ortak girişim, tam işlevsel olma kriterinin diğer unsuru olan 420
bağımsız bir yönetim ve malvarlığına sahip olma şartlarını da taşımaktadır.
Öte yandan yapılması planlanan yatırımın büyüklüğü ve niteliği göz önüne alındığında,
Ortak Girişim Grubu’nun geçici değil uzun süreli faaliyet gösterme amaçlı olarak
kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, teşebbüsün tam işlevsel bir teşebbüsün tüm
2 Yapılan görüşmede toplam dört olumlu oya ihtiyaç olduğu belirtilmiştir.
11-28/548-166
12
fonksiyonlarına sahip olacağı ve ortaklarından bağımsız olarak kendi ticari faaliyetlerini
sürdürme imkânına sahip olduğu görülmektedir.
Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı
Tebliğ kapsamında bir devralma işlem olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.
İDO’nun özelleştirilmesine ilişkin olarak açılan ihalede en yüksek teklifi Tepe İnşaat, 430
Afken, Souter ve Sera tarafından kurulan Ortak Girişim Grubu vermiştir. Dosya
mevcudu bilgilere göre, Ortak Girişim Grubu’nun İDO’yu devralması halinde İDO, Tepe
İnşaat, Afken, Souter ve Sera’nın kontrolüne geçecektir.
Yukarıda da belirtildiği üzere ortak girişimi kontrol eden şirketlerden Tepe İnşaat,
Türkiye’de ve yurt dışında havalimanları, ticari binalar ve endüstriyel yapılar, konutlar,
alışveriş merkezleri, hastaneler altyapı projeleri, prefabrik binalar, eğitim binaları, askeri
projelere ilişkin inşaat işleri ve alt yapı işleri ile iştigal etmektedir. Tepe’nin, doğrudan ve
dolaylı hisse ve kontrol sahipleri ile doğrudan ve dolaylı iştirakleri ve kontrolünü elinde
bulundurduğu ekonomik birimlerin etkilenen pazarda faaliyeti bulunmamaktadır.
Hissedarlardan Akfen’in ana faaliyet konuları ise havalimanı, inşaat, liman yapım, 440
yatırım ve işletmeciliği başta olmak üzere enerji ve diğer altyapı yatırımları ile
gayrimenkul yatırım projelerinin geliştirilmesi, yapımı ve işletmeciliği ile su ve atık su
imtiyazları yatırım ve işletmeciliğidir. Afken’in iştiraki olan Mersin Uluslararası Liman
İşletmeciliği’nde de %50 hisse payı ile ortaklığı bulunmakla birlikte Mersin Limanı’nda
kuru yük, sıvı yük, genel kargo ve konteyner elleçleme hizmeti verilmekte olup hem
İDO’nun faaliyet gösterdiği coğrafi pazarla hem de ilgili ürün pazarları ile bir çakışma
söz konusu değildir.
Diğer hissedarlardan Souter’in portföyünde bulunan şirketlerin temel faaliyetleri
taşımacılık, lüks tüketim, destek hizmetleri, altyapı servisleri, finansal servisler, sağlık,
bio enerji, enerji üretimi ve çevre sektörlerinde toplanmış olup söz konusu şirketlerin 450
birçoğu İngiltere’de yerleşiktir. Sera ise altyapı, ulaşım ve gayrimenkul sektöründe
yatırım yapmak amacıyla yeni kurulmuş bir şirkettir. Sera’nın hissedarlarının elinde
bulundurduğu Sera Yapı Endüstrisi ve Ticaret A.Ş. inşaat işleri ile iştigal etmekte ve
endüstriyel, havaalanı, eğitim, sağlık, bina kompleksleri, turizm tesisleri v.b. büyük
ölçekli inşaat projelerini gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla her iki şirketin faaliyet
gösterdiği pazarlar ile İDO’nun faaliyet gösterdiği pazarlar arasında da yatay ya da
dikey bir çakışma söz konusu değildir.
Ortak Girişim Grubu’nu kontrol eden ana teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarında herhangi
bir faaliyeti bulunmadığından, İDO’nun anılan Tepe İnşaat-Akfen-Souter-Sera ortak
girişimi tarafından devralınması halinde, ilgili pazarlarda herhangi bir yoğunlaşma artışı 460
olmayacağından hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı
kanaatine varılmıştır.
Ayrıca bildirim konusu Ortak Girişim Grubu’nu oluşturan ana teşebbüsler, aynı pazarda
faaliyet göstermediklerinden birbirlerine rakip değildir. Dolayısıyla Ortak Girişim
aracılığıyla rekabeti sınırlama imkânları söz konusu değildir.
I.4.2.2. Muhtemel Alıcılardan Torunlar Gıda Tarafından Gerçekleştirilecek
Devralma İşleminin Değerlendirilmesi
İhalede en yüksek ikinci teklifi veren Torunlar Gıda, gıda ve hayvan yemi sektörlerinde
iş yapan bir şirket olup, ilgili pazarlarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 470
Dolayısıyla söz konusu teşebbüsün de İDO’yu devralması halinde, ilgili pazarlarda
herhangi bir yoğunlaşma artışı olmayacağından hâkim durum yaratılması veya mevcut
bir hâkim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
11-28/548-166
13
konusu olmayacağı anlaşılmıştır.
I.4.2.3. Devir İle İlgili Alpay ALKAN Tarafından Yapılan Başvurunun
Değerlendirilmesi
İDO’nun ikiye/üçe bölünerek satılmasına ilişkin başvuruyla ilgili olarak, ön bildirim
aşamasında Rekabet Kurulu Görüşü vasıtasıyla özelleştirme yöntemi ile ilgili gerekli
yönlendirmeler yapılmış olup, buna uyulmaması ile ilgili olarak şu aşamada herhangi bir
işlem yapılamayacağı neticesine varılmıştır. 480
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’deki İstanbul Büyükşehir Belediyesi,
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Bağlı Kuruluşları ve İştiraklerine ait hisselerin tamamının
blok satış yöntemiyle Tepe İnşat Sanayi A.Ş.-Akfen Holding A.Ş.-Souter Investments
LLP-Sera Gayrimenkul Yatırım ve İşletme A.Ş Ortak Girişim Grubu veya Torunlar Gıda
Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi 490
olduğuna,
2- Adı geçen teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel
devralma işlemi sonucunda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesinde sakınca olmadığına,
3- Devir ile ilgili Alpay ALKAN tarafından yapılan başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy