Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-198 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 11-31/648-200
Karar Tarihi : 17.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Ali ARIÖZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Esma GÜNDOĞDU
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Center Bilgisayar Hizmetleri San. ve Tic. Koll. Şti.
Halit Ziya Bulvarı Yapı Kredi İş Merkezi No:74 20
Pasaport/ İzmir
- Derece Yazılım Hizmetleri Tic. A.Ş.
Halit Ziya Bulvarı Yapı Kredi İş Merkezi No:74
Pasaport/ İzmir
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN:
- Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği
Kızılırmak Sok. No:6/11 06420 Bakanlıklar/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin, tüm süt üretici 30
birliklerinin önceden belirlenmiş bir bilgisayar programı kullanmalarına karar
vererek 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiasına ilişkin yapılan önaraştırma
sonucunda verilen 20.6.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı Rekabet Kurulu
kararının Danıştay tarafından iptali üzerine ilgili dosyanın yeniden
değerlendirilmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
Her iki şikâyetçi firmanın da süt üreticileri ve kooperatifleri için program
geliştiren firmalar oldukları,
5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte 40
Süt Üretici Birlikleri için uygun programlar geliştirip Paralog Süt Birlik Sistemi
adlı bir program oluşturdukları,
Bu yazılım programının yurt genelinde birtakım süt üretici birlikleri tarafından
satın alınıp kullanıldığı,
T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (Bakanlık) Teşkilatlanma ve Destekleme
Genel Müdürlüğünde yapılan 7.2.2007 tarihli toplantıda, Ulusal Süt Veri
Tabanı kurulması için süt yazılım programı geliştiren bir başka firma olan
Element Bilgisayar Yazılım Donanım Müşavirlik ve Destek Hizmetleri San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Element Bilgisayar) tarafından hazırlanan programın süt üretici
11-31/648-200
2
birliklerinde kullanılmasının uygun görüldüğüne ilişkin faks mesajının süt 50
üretici birliklerine gönderildiğinin tespit edildiği,
Anılan faks mesajı uyarınca, süt üretici birlikleri tarafından kullanılmak üzere
Element Bilgisayar’ın hazırladığı programın ivedilikle temin edilmesi yönünde
talimat verildiği,
Gönderilen talimatın ardından gerek Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği
gerek Element Bilgisayar yetkilileri tarafından, faaliyet gösteren süt üretici
birliklerinin telefonla aranarak ve/veya şahsen ziyaret edilerek Element
Bilgisayar tarafından hazırlanan programın kullanılması gerektiğinin anlatıldığı,
Bu kapsamda süt üretici birliklerinin faaliyetlerinde sadece Element Bilgisayar
tarafından hazırlanan programın kullanılması yönündeki zorlamanın 4054 60
sayılı Kanun’a aykırı olduğu
ifade edilerek, konuya ilişkin olarak gereğinin yapılması ve geçici tedbir kararı
verilmesi talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.3.2007 tarih ve 1953 sayı ile giren
başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanan, 10.4.2006 tarih ve 2007-2-
56/İİ-07-FT sayılı İlk İnceleme Raporu, 16.4.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-110/123
sayılı Başkanlık önergesi ile 07-34 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele alınmış ve
07-34/354-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği
hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine yapılan inceleme 70
sonucunda hazırlanan 28.5.2007 tarih, 2007-2-56/ÖA-07-FT sayılı Önaraştırma
Raporu, 20.6.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-110/171 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-
53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek dosya konusu şikayete ilişkin soruşturma
açılmasına gerek olmadığı yönünde karara bağlanmıştır.
Başvuru sahipleri tarafından bahse konu Kurul kararının iptali istemiyle Danıştay 13.
Dairesi’nde dava açılmıştır. Danıştay tarafından, “Süt üretici birliklerinin
faaliyetlerinde sadece Element Bilgisayar tarafından hazırlanan programın
kullanılması suretiyle, rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla hareket edildiği
hususunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında soruşturma açılmasını
gerektirecek nitelikte bilgi ve belgeler bulunduğu, önaraştırma sürecinde elde edilen 80
bilgi ve belgelerin, yapılacak soruşturma sürecinde elde edilecek bilgi ve belgelerle
birlikte değerlendirildiğinde rekabete aykırı uygulamaların bulunup bulunmadığının
tümüyle açıklığa kavuşacağı anlaşıldığından, Kanun’un 4. maddesine yönelik iddialar
hakkında soruşturma açılmaksızın, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan
şikayetin reddine karar verilmesi yönünde alınan dava konusu Rekabet Kurulu
kararında 4054 sayılı Kanun’a uyarlık görülmemiştir.” şeklinde ifade edilen
gerekçeyle 2.6.2010 tarih ve 2010/4596 sayı ile bahse konu Kurul kararının iptaline
karar verilmiştir.
Anılan iptal kararının ardından hazırlanan 19.8.2010 tarih ve 2010-2-198/BN-10-AA
sayılı bilgi notu, 26.8.2010 tarih ve 10-56 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele 90
alınmış ve 10-56/1094-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Türkiye Süt Üreticileri
Merkez Birliği hakkında soruşturma açılmasına karar verilerek, 1.9.2010 tarih, 417
sayılı Başkanlık Oluru ile soruşturma heyeti görevlendirilmiştir.
Teşebbüs birliğine, hakkında soruşturma açıldığına ve 30 gün içinde birinci yazılı
savunmasının Kurum’a gönderilmesi gerektiğine ilişkin 3.9.2010 tarih ve 4328 sayılı
bildirim 6.9.2010 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bununla birlikte adı geçen teşebbüs birliği
30 gün içinde birinci yazılı savunmasını sunmamış, 8.10.2010 tarih ve 7762 sayı ile
11-31/648-200
3
Kurum kayıtlarına intikal eden yazıyla birinci yazılı savunması için ek süre istemiştir.
4054 sayılı Kanun’un soruşturma usul ve esaslarının düzenlendiği 43 ila 45 inci
maddeleri uyarınca teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları için herhangi bir ek süre 100
öngörülmediği, bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 44 üncü maddesi uyarınca
soruşturma safhasında, tarafların kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her
zaman Kurul’a sunabileceği teşebbüs birliğine şifahi olarak bildirilmiştir.
Merkez Birliği’nin işbu soruşturmanın açılmasına ve soruşturma konusu maddi olaya
ilişkin değerlendirmelerini içeren yazısı 1.11.2010 tarih ve 8309 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
Raportörler tarafından hazırlanan 24.2.2010 tarih ve SR/11-2 sayılı Soruşturma
Raporu ve ekleri 28.2.2010 tarihinde Kurul üyelerine ve hakkında soruşturma
yürütülen tarafa tebliğ edilmiştir. Teşebbüs Birliği tarafından gönderilen ikinci yazılı
savunma 14.3.2011 tarih ve 1951 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 110
Soruşturma Heyeti’nce hazırlanan 28.03.2011 tarihli ek görüş ise 30.03.2011
tarihinde Teşebbüs Birliği yetkililerince ve Kurul üyeleri tarafından tebellüğ edilmiştir.
Ancak 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesine göre 29.04.2011 tarihine kadar Kurum
kayıtlarına girmesi ya da haklı gerekçeler gösterilerek Kurum’a ulaştırılması için süre
uzatımı talep edilmesi gereken üçüncü yazılı savunma Kurum’a ulaşmamıştır.
Bunun üzerine hazırlanan 04.05.2011 tarih ve 2010-2-198/BN-11-321.AA sayılı bilgi
notu 12.05.2011 tarih ve 11-30 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele alınmış ve 11-
31/590-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile söz konusu soruşturmaya ilişkin nihai karar
görüşmelerinin 17.05.2011 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.
17.05.2011 tarih ve 11-31/648-200 sayı ile Rekabet Kurulu nihai kararını vermiştir. 120
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1. Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin, birlik üyelerine Element Bilgisayar
Yazılım Donanım Müşavirlik ve Destek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
hazırlamış olduğu yazılım programını temin edip kullanmaları yönünde bir yazı
yollamasının 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamında ihlal olarak
değerlendirilemeyeceği,
2. Dolayısıyla Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 16 ncı maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek
olmadığı
ifade edilmiştir. 130
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs Birliği 1
29.6.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu ile
birlikte, ilçe ve il bazında üretici birlikleri ve ürün bazında da süt birlikleri kurulmaya
başlanılmış ve bunların merkez birliği olarak Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği
teşkil edilmiştir.
5200 sayılı Kanun’da üretici birlikleri, tarım üreticilerinin ürün veya ürün grubu
bazında ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları tüzel kişiliği haiz tarımsal
1 8.10.2010 tarih ve 7762 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden ve yazılı savunması için ek süre
talebini havi yazısı ile, Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin isminin Türkiye Süt Üreticileri Merkez
Birliği olarak değiştiği tespit edilmiş olup, işbu karar kapsamında “Merkez Birliği” ifadesi ile yapılan
atıflar eski adı “Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği”, halihazırdaki adı ise “Türkiye Süt Üreticileri
Merkez Birliği” olan teşebbüs birliğine işaret etmektedir.
11-31/648-200
4
üretici birlikleri olarak tanımlanmıştır. Kanun’da merkez birliği tanımı bulunmamakla
beraber, ürün birliklerinin, ürün veya ürün grubu bazında ulusal düzeyde merkez 140
birliği şeklinde de örgütlenebileceği belirtilmiş (md. 13), merkez birliğin ise en az yedi
tarımsal birlikten oluşması ve aynı ürün veya ürün grubu için birden fazla merkez
birliği kurulmaması öngörülmüştür.
Merkez birliklerinin yönetim ve denetim kurullarının üye sayısının, görevlerinin ve
sorumluluklarının merkez birliklerinin tüzüklerinde belirleneceği 5200 sayılı Kanun’un
13 üncü maddesinde hükme bağlanmıştır. 2005 yılı içerisinde kurularak faaliyetlerine
başlayan Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin (Merkez Birliği) amacı Kuruluş
Tüzüğü’nün 1 inci maddesinde “Merkez Birliğine üye olan Süt Üreticileri Birliğinin
ürettikleri sütün ulusal düzeydeki üretim planlamasına ve sütün pazarlanmasına
ilişkin kurallara uyulmasında üyelerine yardımcı olmak ve üyelerini yönlendirmek” 150
olarak belirtilmiştir. Kuruluş Tüzüğü’nün 3 üncü maddesinde Merkez Birliği’nin
görevleri;
“Merkez Birliği’ne üye birliklerin ürettikleri sütün ulusal düzeyde üretim planlamasını
yapmak,
1. Sütün pazarlanmasına ilişkin kurallara uyulmasında birlik üyelerine yardımcı
olmak ve üyelerini yönlendirmek,
2. Merkez Birliği’nin üyesi olan Süt Üreticileri Birliklerinin faaliyetlerini
desteklemek, izlemek ve değerlendirmek,
3. Üyelerini yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek,
4. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin süt konusunda yapacağı çalışmalara katılmak 160
ve danışma kuruluna temsilci göndermek”
olarak sıralanmıştır. Dolayısıyla, Merkez Birliği’nin temel olarak Türkiye’nin çeşitli
bölgelerine dağılmış durumda bulunan üye birlikler arasında koordinasyonun
sağlanması ve üye birliklerin ortak bir şekilde temsilinin sağlanması işlevlerini yerine
getirdiği ifade edilebilir.
Merkez Birliği üyelerinin 5200 sayılı Kanun, ilgili yönetmelikler ve Kuruluş Tüzüğü
hükümlerini yerine getirmemeleri; Merkez Birliği aleyhine faaliyet göstermeleri;
Merkez Birliği talimatlarına uymamaları ve Merkez Birliği üyelik aidatlarını
ödememeleri hallerinde üyelikten çıkarılacağı Kuruluş Tüzüğü’nün 6 ncı maddesinde
düzenlenmiştir. Bu düzenleme, Merkez Birliği’nin üye birlikler üzerinde kontrol 170
kurabilmesi olanağını sağlamaktadır.
Merkez Birliği, tarımsal süt üreticilerinin 5200 sayılı Kanun çerçevesinde gönüllü
olarak bir araya gelmesiyle kurulan yerel üretici birliklerinin oluşturduğu bir birlik
konumundadır. Diğer bir ifade ile, Merkez Birliği’nin üyeleri doğrudan üreticiler değil,
üreticilerin kurdukları birliklerdir. Bu bağlamda, yerel üretici birliklerinin 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde nasıl nitelendirileceğinin belirlenmesi gerekmektedir. 5200 sayılı
Kanun’un birinci maddesinde tarımsal üretici birlikleri “üretimi talebe göre planlamak,
ürün kalitesini iyileştirmek, kendi mülkiyetine almamak kaydıyla pazara geçerli norm
ve standartlara uygun ürün sevk etmek ve ürünlerin ulusal ve uluslararası ölçekte
pazarlama gücünü artırıcı tedbirler almak üzere tarım üreticilerinin” bir araya geldiği 180
birlikler olarak nitelendirilmiştir. Dolayısıyla, yerel üretici birliklerinin 4054 sayılı Kanun
kapsamında teşebbüs olarak nitelendirilmesi, herhangi bir ekonomik faaliyetleri
olmamasından dolayı, olanaklı değildir. Bu bağlamda, teşebbüs niteliği tartışmasız
olan tarımsal süt üreticilerinin bir araya geldiği yerel üretici birlikleri 4054 sayılı Kanun
11-31/648-200
5
çerçevesinde teşebbüs birliği, Merkez Birliği de “teşebbüs birliği birliği” olarak
nitelendirilmelidir.
Teşebbüs birlikleri, Merkez Birliği örneğinde olduğu gibi “teşebbüs birliği birliği”
şeklinde de ortaya çıkabilmektedir. Avrupa Komisyonu Roma Anlaşması’nın 101.
maddesinin (eski 81. maddesinin) teşebbüs birliği birliklerine de uygulanacağı
görüşündedir. Komisyon, “herhangi bir üst birliğin faaliyetlerinin sonuçta kendi yapısı 190
içerisinde yer alan birliklere mensup teşebbüsler yoluyla olacağı ve bu teşebbüslerin
bağlı oldukları birlikler yoluyla dolaylı olarak bu üst birliğe” bağlı olacakları
kanaatindedir. Nitekim Rekabet Kurulu da Merkez Birliği hakkında yapılan
önaraştırma sonucunda verdiği 20.06.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı kararında,
Merkez Birliği’ni teşebbüs birliği olarak nitelendirmiştir.
Bu nedenle, Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde bir teşebbüs birliği olduğu kanaatine varılmıştır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Süt sektöründe faaliyet gösteren üreticiler, üretici birlikleri, kooperatifler ve süt 200
ürünleri pazarlayan firmalar gibi unsurların kendilerine özgü veri ve yazılım
gereksinimleri bulunmaktadır. Dolayısıyla, bu unsurların faaliyetlerini kolaylaştıracak
olan yazılımların sektörün temel gereksinimlerine cevap verebiliyor olması
gerekmektedir.
Ayrıca, süt sektörüne yönelik hazırlanan yazılımlarda sektörün işleyişine ilişkin
verilerin de bulunması gerekmektedir. Örneğin, bu yazılımların sektöre özgü
müstahsil-üretici hesaplaşması, teşvik sistemi, sütün kalitesine göre prim/ceza
uygulaması gibi gerek yerleşmiş uygulamalardan gerekse ilgili mevzuattan
kaynaklanan konularda sektörde faaliyet gösteren unsurların gereksinimlerine cevap
sunabilmesi beklenmektedir. Dolayısıyla yazılım firmalarının bu alanda 210
uzmanlaşmaları, mevzuatı yakından takip etmeleri ve bu doğrultuda yazılımlarını
güncellemeleri gerekmektedir. Bu bağlamda, sektöre özgü hazırlanan yazılımlardan
elde edilen faydanın diğer yazılımlardan elde edilemeyeceği, diğer yazılımların süt
sektörüne yönelik yazılımları ikame edemeyeceği anlaşılmaktadır.
İkinci yazılı savunmasında Merkez Birliği tarafından, ilgili pazarın süt yazılımı pazarı
değil, süt pazarı olduğuna ilişkin iddiaya -rekabet hukukunda ilgili pazarın tespitine
ilişkin fiyat, nitelik, kullanım amacı, ikame edilebilirlik gibi temel kıstaslar ile Danıştay
13. Dairesi’nin 2.6.2010 tarih ve 2010/4596 sayılı kararı ile Rekabet Kurulu’nun
20.6.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı kararındaki ilgili pazarın tespitine ilişkin
bölüme iştirak ediyor olduğu dikkate alınarak- katılınmamaktadır. Bununla birlikte, 220
söz konusu durum, diğer bir ifadeyle ilgili pazarın farklı tespit edilmesi, Soruşturma
Raporunun sonucunda herhangi bir değişikliğe yol açmadığından bu iddia hakkında
değerlendirme yapılmasına ihtiyaç bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ilgili pazar “süt
yazılım pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Süt yazılım pazarındaki rekabet koşullarının ülke çapında homojen olması nedeniyle
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
11-31/648-200
6
I.3. Değerlendirme
I.3.1. Danıştay 13. Dairesi’nin İptal Kararı
Danıştay 13. Dairesi’nin 2.6.2010 tarih ve 2007/11840 E., 2010/4596 K. sayılı iptal 230
kararında;
7.2.2007 tarihinde yapılan toplantının arkasından 84 il ve ilçe süt birliğine
gönderilen faks mesajıyla Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın
süt birliklerince kullanılmasının uygun görüldüğü, Birlik başkanının birliklere
gönderdiği bahse konu faks mesajının toplantı henüz yapılmadan hazırlanmış
olduğu ve bu durumun Kurul kararında da saptandığı,
Dolayısıyla Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın kullanılması
hususunun 7.2.2007 tarihinde yapılan toplantı öncesinde karara bağlandığı,
İlgili ürün pazarı olan süt yazılım pazarında Birlik üyelerinin Element
Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programı tercih etmeleri konusunda 240
yönlendirilmeleri nedeniyle, Merkez Birliği kararının söz konusu pazarda
rekabeti kısıtlama amacını taşıdığı,
Kararın ilgili pazara etkisi açısından değerlendirildiğinde ise, Merkez Birliği’nin
almış olduğu karar sonrasında Center Bilgisayar’ın (….) adet program
satmasına karşın, Element Bilgisayar’ın (….) adet program satması nedeniyle,
kararın iki teşebbüs açısından farklı sonuçlara neden olduğu,
Element Bilgisayar’ın satışlarının çok büyük bir kısmının Merkez Birliği kararı
alındıktan sonra gerçekleştiği,
Öte yandan Kurul kararında belirtilen fiyat avantajıyla ilgili olarak bir tespit
veya saptama yapılmadığından, Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu 250
programı tercih etmelerinin ekonomik açıdan anlamlı olduğu
değerlendirmesinde de isabet bulunmadığının görüldüğü,
Bu durumda, süt üretici birliklerinin faaliyetlerinde sadece Element Bilgisayar
tarafından hazırlanan programın kullanılması suretiyle rekabeti ortadan
kaldırmak amacıyla hareket edildiği hususunda, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü
maddesi kapsamında soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte bilgi ve
belgeler bulunduğu,
Önaraştırma sürecinde elde edilen belgeler, yapılacak soruşturma sürecinde
elde edilen belgelerle birlikte değerlendirildiğinde rekabete aykırı
uygulamaların bulunup bulunmadığının tümüyle açıklığa kavuşacağı 260
anlaşıldığından, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesine yönelik iddialar
hakkında soruşturma açılmaksızın, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan
şikâyetin reddine karar verilmesi yönünde alınan dava konusu Kurul kararında
hukuka uyarlık görülmediği
gerekçelerine verilmiştir.
I.3.2. Merkez Birliği’nin 1.11.2010 tarihli Yazısı
Merkez Birliği tarafından gönderilen ve 1.11.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal
eden yazıda özetle;
5200 sayılı Kanun uyarınca kurulmuş olan Merkez Birliği’nin Tüzüğünün 1 inci
maddesindeki “Merkez Birliğine üye olan Süt Üreticileri Birliği’nin ürettikleri 270
sütü, ulusal düzeydeki üretim planlamasına ve sütün pazarlanmasına ilişkin
11-31/648-200
7
kurallara uyulmasında üyelerine yardımcı olmak ve üyelerini yönlendirmek” ve
3 üncü maddesindeki “Merkez Birliğine üye birliklerin ürettikleri sütün ulusal
düzeyde üretim planlamasını yapmak” şeklindeki hükümler gereği, Süt Kayıt
Sistemi (SKS) isimli bir veritabanı oluşturulmasının gerek görev ve amaçları
gerekse Bakanlık’ın yazılı norm ve emirlerinin yerine getirilmesi için hayati
önem taşıdığı,
Bu sebeple bir yazılım hazırlanmasının ve Bakanlık’ın onayına sunulmasının
gerektiği ve bu amaçla Element Bilgisayar ile söz konusu yazılımın içeriği ve
gerekleri hakkında istişarelerde bulunulduğu ve yazılımın hazırlanmasının 280
hedeflendiği,
Anılan sistemin amacının, ülkemizdeki sütün kayıt altına alınabilmesi, üretici
ve sanayici arasındaki dengenin kurulabilmesi, alt birlikler arasında
koordinasyon ve birliğin sağlanabilmesi, alt birliklerin veri girişlerinin kontrol ve
denetim altına alınabilmesi ve vergi mevzuatı ve dış ticaretimize ilişkin doğru
bir veri tabanının oluşturulabilmesi olduğu,
Bu uzun soluklu sürecin başlangıç aşamasında Element Bilgisayar’ın da içinde
bulunduğun birden fazla yazılım firmasının yazılımının, Bakanlık’ın görüş ve
onayına sunulduğu ve Element Bilgisayar’a ait yazılımın anılan Bakanlık
tarafından beğenildiği, 290
Bu doğrultuda alt birliklerine Element Bilgisayar’a ait yazılımın kabul gördüğü
de beyan edilerek söz konusu yazılımı temin etmelerinin rica edildiği,
Amacın tüm birliklerin aynı veri tabanına giriş yapması ve bu girişlerin tek
elden yönetilebilmesi olduğu, ancak ayrı ayrı yazılımlar ile bu ortak veri
tabanının, teknik hizmet ve iyileştirmelerinin yapılabilmesinin zaman, emek,
masraf ve işlerlik açısından zor olduğu,
Merkez Birliği’nin emir niteliğinde olmayan tavsiye içerikli kararına rağmen
sadece (….)-(….) birliğin Element Bilgisayar’ın yazılımını temin ettiği, başvuru
sahibi yazılım firmalarının da aralarında bulunduğu başka yazılım
firmalarından da yazılım temin eden birliklerinin olduğu, 300
5200 sayılı Kanun ve Kuruluş Tüzüğünde Merkez Birliği’nin alım şekillerini
belirleyen herhangi bir hükmün yer almadığı, Merkez Birliği’nin kamu kurumu
da olmadığı ve bu bağlamda Devlet İhale Kanunu ve Kamu İhale Kanunu
mevzuatına da tabi olmadığı,
(….)-(….) birliğin yazılım temin ettiği, bu birliklerin Element Bilgisayar’la
kendilerinin pazarlık yaptıkları,
Anılan süreç devam ederken Bakanlık’ın 2009/44 sayılı “Hayvancılığın
Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği” ile Ulusal Süt Kayıt
Sistemi kurulması kararını verdiği ve bu sistemin bir ayağının da Merkez
Birliği’nin teşkil etmesi gereğinin doğduğu, 310
Bunun üzerine Merkez Birliği tarafından kendine tahsisli yeni bir yazılım
hazırlandığı ve bir server ile Bakanlık’a entegre edildiği, bu çerçevede tüm
birliklerin bu sisteme dahil olmasının zorunlu olduğu, tarım il ve ilçe
müdürlüklerinin aynı sistem içerisine girdiği ve sistemi kullandıkları,
Bu itibarla söz konusu şikâyetin konusuz kaldığı
11-31/648-200
8
ifade edilmektedir.
Raportörlerin talebi üzerine Merkez Birliği’nden gönderilen belgelerde ise, yukarıda
belirtilen hususlara ek olarak;
5200 sayılı Kanun ile kurulmuş Süt Üretici Birliklerin bağımsız ayrı tüzel
kişilikleri olduğu ve dayanağını aynı yasadan alan ancak amirleri durumunda 320
olmayan Merkez Birliği’ni oluşturdukları,
Bir üretici birliğinin kurulabilmesi ve faaliyete geçmesi için Merkez Birliği’ne
üye olma şartının bulunmadığı ve Merkez Birliği’nin de bu süreçte hiçbir yetkiyi
haiz olmadığı,
Bu durumun Merkez Birliğinin karar ve taleplerinin tavsiye niteliğinde
olduğunun ve her hangi bir bağlayıcılığı bulunmadığının yasal dayanağı
olduğu,
Diğer taraftan 7.2.2007 tarihinde birden fazla yazılım firmasının yazılımının
tanıtıldığı ve Bakanlık tarafından düzenlenen toplantıda, yazılımlar arasında
Element Bilgisayar’a ait yazılımın daha fonksiyonel olduğu, diğer firmanın 330
yazılımının ise muhasebe ağırlıklı olduğu yönünde Bakanlık tarafından görüş
bildirildiği,
Söz konusu görüşün ve bir yazılım edinme gerekliliğinin alt birliklere Merkez
Birliği tarafından bildirildiği,
Alt birliklerin söz konusu yazılımları edinme şekli, fiyat ve pazarlık gibi
konularda Merkez Birliği’nin bilgisi ve müdahalesi olmadığı,
Hâlihazırda Merkez Birliği’nin 180 üyesi bulunduğu, 2007 yılında ise 114 süt
üretici birliği bulunduğu ve bunlardan (….) tanesinin Element Bilgisayar’dan
yazılım temin ettiği, diğer birliklerin başka firmalardan yazılım temin etmek ya
da hiç yazılım temin etmemek yoluna gittiği, 340
Element Bilgisayar’ın yazılımını tercih eden üyelerinin yazılımı tercih
nedenlerinin de kullanım kolaylığı, ücret avantajı ve ödeme kolaylığı gibi
hususlar olduğunun belirtildiği
ifade edilmektedir.
I.3.3. Merkez Birliği’nin Yazılım Tercihine İlişkin Karar Alma Süreci
Kayıt dışı üretimin yoğun olarak görüldüğü çiğ süt pazarına yönelik olarak, sütün
pazarlanması ve kayıt altına alınması ile ilgili işlemlerin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesi hüküm altına alınmış
olmasına karşın, üretici örgütlerince pazarlanan sütün, düzenli olarak kayıtlarının
tutulması ve denetlenebilirliğinin sağlanması amacıyla, üretici örgütlerince hazırlanan 350
icmal cetvellerinin bir nüshasının süt üreticileri birliği tarafından tutuluyor olması ve
dönem dönem ihtiyaç duyulan süt üretimine yönelik istatistikî bilgilerin merkez birliği
tarafından hazırlanıyor olması gibi sebeplerle, ulusal süt kayıt sisteminin kurulmasına
yönelik çalışmalar Merkez Birliği tarafından üstlenilmiştir. Bu kapsamda hazırlanması
öngörülen programla, öncelikli olarak çiğ süt üretiminin kayıt altına alınmasının
hedeflendiği Merkez Birliği tarafından vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra, üretilen
sütün laktoz oranı, sütün bölgelere göre dağılımı gibi istatistikî bilgilerin derlenmesi
ve üreticilerin denetiminin daha sağlıklı bir şekilde yapılabilmesinin sağlanması gibi
faydaların varlığı da ileri sürülmektedir.
11-31/648-200
9
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü’nün 360
15.2.2007 tarih ve 405 sayılı yazısı ile o tarihte yürürlükte olan Hayvancılığın
Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği’nin (2006/9 sayılı Tebliğ) 10.
maddesinin (m) bendi gereğince sütün kayıt altına alınması için süt icmallerinin
Merkez Birliği’ne bildirilmesi zorunlu hale getirilmiş, Merkez Birliği’ne birliklerin
verilerinin toplanması sorumluluğu yüklenmiştir. Bu çerçevede Merkez Birliği’nce alt
birliklerden süt icmalleri tek tek Excel dosyalarıyla toplanmaya çalışılmış ve toplanan
veriler Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü’ne iletilmiştir. Bu süreçte kullanılan metodun
zorluğu, iptidailiği ve yetersizliğinin görüldüğü; uluslararası standartlarda
çalışılabilmesi, önemli bir ürün olan sütün kayıt altına alınabilmesi, sektördeki
sirkülâsyonun gözlemlenebilmesi, mali yükümlülüklerin takip edilebilmesi, bu konuda 370
kurumlara veri bankası oluşturulabilmesi adına profesyonel bir sisteme ihtiyaç
duyulduğu Merkez Birliği tarafından ifade edilmiştir. Bu amaçla Merkez Birliği
tarafından dosya konusu sistemin kurulabilmesi için girişimlerde bulunulmuş ve
Bakanlık’ın da toplantı yeri desteği ile yazılım firmalarının hazırladıkları programlar
değerlendirilmek üzere 7.2.2007 tarihinde bir toplantı organize edilmiştir. Bakanlık
Teşkilatlandırma ve Destekleme Genel Müdürlüğünün 5.1.2007 tarih ve 817 sayılı
yazısında Ulusal Süt Kayıt Sisteminin (USKS) oluşturulmasıyla ilgili olarak bilgisayar
programlarının tanıtılması ve değerlendirilmesi amacıyla 7.2.2007 tarihinde saat
14:00’da toplantı yapılacağı ifade edilerek, yetkililerin katılımının sağlanması
istenmiştir. Toplantının akabinde, Merkez Birliği tarafından 9 Şubat 2007 tarihinde 84 380
il ve ilçe süt birliğine gönderilen faks mesajında, Ulusal Süt Veri tabanının kabul
edilebilirliğinin sağlanabilmesi için 7.2.2007 tarihinde Teşkilatlanma ve Destekleme
Genel Müdürlüğünde yapılan program tanıtımı sonucunda Element Bilgisayar’ın
hazırlamış olduğu programın süt birliklerince kullanılmasının uygun görüldüğü,
programın ivedilikle birlikler tarafından temin edilip sisteme dâhil olunması gerektiği
ifade edilmiştir.
Yapılan toplantıyla ilgili olarak Center Bilgisayar yetkilileri, toplantıya kendilerinin de
çağırıldığını, Element Bilgisayar’la birlikte toplantıya katıldıklarını, konuyla ilgili
olmayan bir tartışma sırasında toplantıdan ayrıldıklarını, Merkez Birliği Başkanı’nın
birliklere gönderdiği bahse konu faks mesajının toplantı henüz yapılmadan zaten 390
hazırlanmış olduğunu, bu konuda tereddütlerinin bulunduğunu, 2007-2-56/ÖA-07-FT
sayılı önaraştırma kapsamında yapılan görüşmede ifade etmişlerdir. Önaraştırma
sürecinde Merkez Birliği’nde yapılan incelemelerde, 9.2.2007 tarihinde süt birliklerine
gönderildiği ifade edilen söz konusu faks mesajının “138 program.doc” adıyla
bilgisayarda kayıtlı olan dosyasının, ilk kez 25.1.2007 tarihinde oluşturulduğu ve son
olarak 6.2.2007 tarihinde yapılan değişiklerle birlikte kaydedildiği anlaşılmıştır. Bu
bilgiler ışığında, Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın birliklerce
kullanılmasını tavsiye eden faks mesajının 7.2.2007 tarihinde yapılan toplantı
öncesinde oluşturulduğu ileri sürülebilecektir.
I.3.4. Merkez Birliği Tarafından Alınan Kararın Etkileri 400
Hâlihazırda 180 üyesi olduğu bildirilen Merkez Birliği’ne üye birlik sayısının, ilgili
önaraştırmanın yapıldığı yıl olan 2007’de 114 olduğu tespit edilmiştir. Üye birlik sayısı
2008 sonunda 129’a, 2009 sonunda 155’e ve 2010 sonunda ise 180’e ulaşmıştır.
Söz konusu Merkez Birliği kararının ardından üye birliklerden (….) tanesinin Element
Bilgisayar’dan yazılım temin ettiği, kalan birliklerin ise başka yazılım firmalarının
yazılımlarını kullandığı ya da herhangi bir yazılım almayı tercih etmediği Merkez
Birliği tarafından belirtilmektedir.
11-31/648-200
10
Element Bilgisayar tarafından gönderilen yazıdan bugüne kadar (….) farklı süt
birliğine yazılım temin edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu yazılımların (….) tanesinin
dosya konusu Merkez Birliği kararı öncesi, (….) tanesinin ise karar sonrası bir tarihte 410
satıldığı görülmektedir. Buna karşın, aynı süre zarfında Center Bilgisayar tarafından
toplam (….) adet yazılım satılmış, bu satışların (….) tanesi Merkez Birliği kararı
öncesi, (….) tanesi ise karar sonrasında gerçekleştirilmiştir. Bu bakımdan karar
öncesi durum ile sonrası durum arasında satış miktarları bakımından önemli
farklılıklar olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır.
Bu noktada oluşan satış farklılığının doğrudan Merkez Birliği kararından kaynaklanıp
kaynaklanmadığının incelenmesi gerekmektedir. USKS’ye geçiş aşamasında
program temin etmek durumunda kalan üretici birliklerinin, fiyat avantajını da göz
önünde bulundurarak Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programı tercih etmiş
olmaları ekonomik açıdan anlamlı görünmektedir. Zira yapılan inceleme sonucunda, 420
Element Bilgisayar’ın yazılımının büyük çoğunluğunun (….) TL fiyatla satıldığı,
ortalama satış fiyatının ise (….) TL civarında gerçekleştiği görülmektedir. Buna
karşın, Center Bilgisayar tarafından yapılan yedi adet yazılımın satış fiyatının (….) TL
ile (….) TL arasında değiştiği görülmektedir. Buna göre, iki yazılımın fiyatları arasında
yaklaşık beş kat fiyat farkı bulunmaktadır. Center Bilgisayar tarafından gönderilen
yazıda program fiyatlarının yalnızca süt birlik programı fiyatı olmadığı, programların
modüler yapıda olduğundan müşterinin ihtiyacı olan modüllerin fiyatlarının toplanarak
fatura kesildiği, süt birliklerinin fatura tutarı içinde, genel muhasebe, ücret bordrosu,
demirbaş takibi, süt toplama modülü, müstahsil makbuzu, cari hesap takibi,
faturalama v.b. modüllerin bulunduğu ifade edilmekte ve program kapsamları dikkate 430
alınmadan fiyat üzerinden değerlendirme yapılamayacağı öne sürülmektedir. Buna
karşın, program içeriğinin geniş olduğu kabul edilse bile, aradaki yaklaşık beş katlık
fiyat farkının yalnızca içerikten kaynaklandığını ifade etmenin mümkün olmadığı
anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, Merkez Birliği tarafından herhangi bir zorlama
olmasa dahi, üretici birliklerinin fiyat avantajı olan programa yönelmeleri
beklenebilecektir.
Bu yönde bir yorum, Merkez Birliği’ne üye birliklerin mali durumları kapsamında
değerlendirildiğinde daha da anlamlı olmaktadır. Bilindiği üzere, Merkez Birliği
kararının alındığı tarihte yürürlükte olan düzenlemeler açısından, üretici birliklerin
herhangi bir yazılım kullanma zorunlulukları bulunmamaktadır. Nitekim, kararın 440
alındığı tarih sonrasında –o tarihte toplam sayısı 114 olan- tüm birlikler değil, sadece
(….) birlik Center Bilgisayar veya Element Bilgisayar’dan program temin etmiştir.
Dolayısıyla Merkez Birliği’nin almış olduğu bu kararın, birlik üyelerinin faaliyetlerini
sürdürdükleri pazara doğrudan bir etkisi bulunmamakta, süt yazılım pazarındaki
rekabet koşullarının bozulması ile üretici birliği üyelerinin elde edeceği ek bir fayda ya
da zarardan bahsedilmesi de mümkün görünmemektedir. Aksine, üretici birlikleri
bahse konu karar ile bilgisayar ve bağlantılı ekipman ile program temin etmek
durumunda kalmakta ve masrafları artmaktadır. Yerinde incelemeler sırasında elde
edilen, Mersin İli Tarsus İlçesi Süt Ürünleri Tarımsal Üreticileri Birliği ile Balıkesir
Merkez İlçe Tarımsal Süt Üreticileri Birliğinin Merkez Birliğine göndermiş oldukları 450
yazılar ile gelir sıkıntısı içerisinde oldukları ve program temini ile ilgili olarak yardım
talep ettikleri anlaşılmaktadır. Ayrıca, Merkez Birliği tarafından gönderilen ve Kurum
kayıtlarına 01.11.2010 tarih ve 8309 sayı ile giren yazıda da üye birliklerinin
bazılarının satın aldıkları programın ücretini dahi ödeyemedikleri belirtilmektedir.
Öte yandan, Center Bilgisayar süt yazılım pazarında yalnızca süt üretici birliklerine
değil; bu pazarda faaliyet gösteren kooperatif ve diğer şirketlere de program satışı
11-31/648-200
11
yapmış olup 2007 yılı itibarıyla, aralarında Yörsan Gıda Mamulleri A.Ş., Kay Süt
Ürünleri Ltd. Şti. ve Güven Süt Ltd. Şti.’nin de bulunduğu (….) şirkette Center
Bilgisayar’ın süt yazılımları kullanılmakta olduğu önaraştırma sürecinde elde edilen
bilgilerden anlaşılmıştır. 460
Dolayısıyla, Element Bilgisayar’ın satmış olduğu programın fiyat avantajı ve üye
birliklerinin bazılarının içinde bulunduğu mali zorluklar ve Merkez Birliği’nin almış
olduğu kararın Center Bilgisayar’ın kooperatif ve şirketlere yönelik faaliyetleri
üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı dikkate alındığında, süt yazılım pazarında
ortaya çıkan durumun tek başına bahse konu karardan kaynaklandığını söylemek
olanaklı görünmemektedir.
Son olarak, Element Bilgisayar tarafından hazırlanan yazılımın üye birliklere tek tek
satışı fiilen 2009 başında sona ermiş, 15 Mayıs 2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 2009/44
sayılı Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği’nin 3 (pp). 470
maddesi ile Ulusal Süt Kayıt Sistemi (USKS) tanımlanmış; sistemin Bakanlık ile süt
üreticileri birliklerince ortak olarak tutulacağı hüküm alına alınmıştır. İlgili Tebliğ’in
yayımlanmasının ardından Merkez Birliği ile Element Bilgisayar arasında USKS’nin
hazırlanması, dağıtımı, teknik desteği, bakımı, onarımı, yenilenmesi, geliştirilmesi,
yazılıma ilişkin eğitim ve yazılımın korunması, kullanımı ve mevcut yazılımların
USKS’ye entegrasyonu konularını içeren bir sözleşme 20.06.2009 tarihinde
imzalanmış ve bunun sonucunda Bakanlık ilgili birimleri, tüm birlikler ile il ve ilçe
müdürlükleri USKS’ye dâhil edilmiştir. Bu bağlamda, teşebbüs birliği kararının fiilen
2009 başında sona eren etkilerinin USKS’nin devreye girmesiyle birlikte tamamen
ortadan kalktığını söylemek mümkündür. 480
I.3.5. 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirme
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesinde “belirli bir
mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme,
bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek
nitelikte olan … teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri”nin hukuka aykırı ve
yasak olduğu ifade edilmektedir. Bu kapsamda bir uygulamanın hukuka aykırı ve
yasak olduğunu ileri sürebilmek için, teşebbüs birliği kararının amaç ve etki yönünden
incelenmesi gerekmektedir. Ancak bu yönde bir incelemeye geçmeden önce bir
teşebbüs birliği kararının rekabet ihlali oluşturabilmesi için amaç ve etkilerini hangi
pazarda göstermesi gerektiği belirlenmelidir. 490
Literatürde, teşebbüs birliğine üye olmanın doğrudan bir rekabet ihlali
oluşturmayacağı, hatta belli konularda rekabeti artırabileceği, buna karşın üyelerini
birlikte hareket etmeye ve eylemlerini uyumlaştırmaya yöneltebileceği ifade
edilmektedir. Teşebbüs birliği kararlarının anlaşmalar ve uyumlu eylemler gibi
yasaklanmasının sebebi teşebbüs birliği üyelerinin eylemlerinin rekabete aykırı bir
şekilde uyumlaştırılmasına teşebbüs birliklerinin aracılık etmesidir. Dolayısıyla,
teşebbüs birliği kararı kavramının teşebbüs birliği üyelerinin Roma Anlaşması’nın
101/1 inci maddesine aykırı olan davranışlarını uyumlaştırmaya yönelik kurgulanmış
uygulamaları yasaklayacak biçimde daha geniş yorumlanması gerektiği
savunulmaktadır. Bu bakımdan, teşebbüs birliği kararlarının 4054 sayılı Kanun’un 4 500
üncü maddesi bağlamında değerlendirilebilmesi için, öncelikle kararın teşebbüs birliği
üyelerinin faaliyette olduğu pazarla ilişkili olmasının gerektiği anlaşılmaktadır.
Nitekim, bu konuda yapılan birçok çalışmada, teşebbüs birliklerinin sahip olduğu
11-31/648-200
12
amaçların, kendisi veya üyelerine yönelik etkileri nedeniyle rekabeti ihlal eder nitelikte
olabileceği ifade edilmiştir.
Bu bağlamda, 4054 sayılı Kanun ile yasaklanan teşebbüs birliği kararlarının,
öncelikle birlik üyeleri arasındaki ya da birlik üyelerinin faaliyet gösterdikleri pazarın
alt ve üst pazarlarındaki rekabeti olumsuz etkileyen kararlar olduğu; şikâyet
konusunun gerçekleştiği süt yazılım pazarının, süt üreticilerinin faaliyet gösterdiği
sütün üretimi, pazarlanması ve benzeri faaliyetleri içeren çiğ süt pazarına doğrudan 510
etkisi olmadığı dikkate alındığında söz konusu şikâyet konusunun aynı Kanun’un 4
üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine
varılmıştır.
Ayrıca, Merkez Birliği’nin almış olduğu kararın amacının tüm birliklerin aynı veri
tabanına giriş yapması ve bu girişlerin tek elden yönetilebilmesi yoluyla Türkiye’de
üretilen çiğ sütün kayıt altına alınmasını sağlamak olduğu, ilgili pazarda rekabeti
kısıtlamaya yönelik bir amaç taşımadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler sonucunda, Center Bilgisayar tarafından
sağlanan yazılım programının iddia edildiği gibi çok fazla özelliğe sahip olduğu kabul
edilse bile, Element Bilgisayar tarafından sağlanan yazılımın önemli bir fiyat 520
avantajının bulunduğu, bu fiyat avantajının mali durumu kötü olan üye birlikleri
tarafından önemli bir tercih sebebi olabileceği, üye birliklerin bir süt yazılımı kullanma
zorunluluğunun olmadığı, Center Bilgisayar’ın ilgili pazarda diğer birtakım firmalara
program satışına devam etmiş olduğu gibi unsurlar dikkate alındığında 2007-2009
yıllarında süt yazılım piyasasında ortaya çıkan durumunun doğrudan dosya konusu
teşebbüs birliği kararına bağlanamayacağı, dolayısıyla, dosya konusu kararın “etki”
değerlendirmesi kapsamında da bir ihlal oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.4. Savunmalar
Merkez Birliği tarafından gönderilen ikinci yazılı savunmada soruşturma raporunda
yer alan savunmalarına ek olarak özetle; 530
Yazılım alınmasının ve/veya alınmamasının pazara doğrudan veya dolaylı bir
etkisinin söz konusu olmadığı,
Rekabet Kurumu’nun incelemesinin de süt pazarı ile ilgili rekabeti engelleyici
hususların bulunup bulunmadığını konu alması gerektiği,
Yazılım konusunun süt pazarı ile ilgili olmadığı, sütün kayıt altına alınması
ideali ile ilgili olduğu,
Gerek alt birliklerin gerekse Merkez Birliği’nin Alım-Satım Yönetmeliği
bulunmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu’na da tabi olmadıkları
Mevcut sistemde Merkez Birliği’ne ait Tarım Bakanlığı’nın merkez ve taşra 540
teşkilatı ile birlikte kullanılmakta olan yeni bir yazılımın bulunduğu
ifade edilerek konusuz kaldığı ve hukuki mesnetten yoksun olduğu iddia edilen
şikayetin reddine karar verilmesi talep edilmektedir.
Merkez Birliği’nin savunmasında soruşturma raporunda ulaşılan sonuca herhangi bir
itirazda bulunulmadığı ve sonuç ile aynı paralelde karar alınması yönünde talepte
bulunulduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Türkiye Süt Üreticileri Birliği’nin ikinci yazılı
savunmasına ilişkin herhangi yeni bir değerlendirmeye yer verilmesine gerek
görülmemiştir.
11-31/648-200
13
J. SONUÇ
26.08.2010 tarih ve 10-56/1094-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma 550
ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı
savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin, birlik üyelerine Element Bilgisayar
Yazılım Donanım Müşavirlik ve Destek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
hazırlamış olduğu yazılım programını temin edip kullanmaları yönünde bir
yazı göndermesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak
değerlendirilemeyeceğine,
2. Dolayısıyla Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 16. uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına
Danıştay yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 560
Full & Egal Universal Law Academy