Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-57 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-32/650-201
Karar Tarihi : 26.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Emine TOKGÖZ
C. ŞİKAYET EDEN : Korhan ÖZ
Çakmak Mah. İkbal cad. Pamuk Sk. No:11 D:1 Ümraniye/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Türk Henkel Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Kayışdağı Cad. Karaman Çiftliği Yolu Kar Plaza D Blok
34752 İçerenköy/İstanbul
- Sika Yapı Kimyasalları A.Ş.
İstanbul Deri Organize Sanayi Bölgesi 2.Yol J-7 Parsel Aydınlı 20
Orhanlı Mevkii 34957 Tuzla/İstanbul
- Kimya sektöründe faaliyet gösteren diğer teşebbüsler
E. DOSYA KONUSU: Kimya sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler arasında,
bir teşebbüsteki çalışanın, rekabet etmeme süresi boyunca bir başka teşebbüste
çalıştırılmamasına ilişkin centilmenlik anlaşması olduğu iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.04.2011 tarih ve 2743 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 14.04.2011 tarih ve 2011-1-57/İİ-11-193.HHÜ sayılı İlk
İnceleme Raporu, 21.04.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla önaraştırma yapılmasına karar 30
verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 13.05.2011 tarih ve 2011-1-57/ÖA-11-193.HHÜ
sayılı Önaraştırma Raporu 23.05.2011 tarih ve REK.0.05.00.00-110/128 sayılı
Başkanlık önergesi ile 11-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda şikâyetçi tarafından özetle;
- Türk Henkel Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Türk Henkel)’de 4 yıl çalıştığı, daha
sonra işten çıkarıldığı ve işten çıkarıldığı sırada tazminat karşılığı 2 yıl boyunca
rekabet etmeme sözleşmesi imzalatıldığı,
- İşten çıkarıldıktan sonra Sika Yapı Kimyasalları A.Ş. (Sika)’de işe başladığı, bu
teşebbüsün de 1 yıllık rekabet etmeme sözleşmesi imzalattığı ve 4 ay sonra
basit bir sebeple buradan da işten çıkarıldığı, 40
- Türk Henkel, Basf Türk, Dow Türkiye, Sika, Bostik, Forbo, HB Fuller v.b.
teşebbüsler arasında, işçileri mağdur etme amaçlı bir centilmenlik anlaşması
olduğunu duyduğu, bunun tecrübeli olunan konuda çalışılmasını engellediği, bu
konuda birçok kişinin mağdur edildiği,
- Maddi sıkıntı içinde olduğundan dava açamadığı, dava açılması konusunda
yardım talep edildiği,
11-32/650-201
2
ifade edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, teşebbüsler tarafından çalışanlara
getirilen rekabet yasaklarının, 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğu, başvuru
konusu diğer iddialar hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ve şikayetin 50
reddedilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bilindiği üzere özellikle, yeni ürünlerin geliştirildiği, know-how, teknik bilgi, tecrübe ve
bilgi birikiminin önemli olduğu, fikri mülkiyete konu olan araştırma ve geliştirmelerin söz
konusu olduğu ürün ve sektörlerde, teşebbüslerin kendilerini ve ürünlerini
koruyabilmeleri için çalışanlarına belli sürelerle rekabet yasağı getirilebilmektedir.
Kimya sektörü de bu nitelikleri haiz, çalışanlara belli süreli rekabet yasaklarının
getirildiği sektörlerdendir.
Dosya konusu incelendiğinde, başvuru sahibine sözleşmeyle ilk çalıştığı yer olan Türk
Henkel tarafından 2 yıl, daha sonra çalıştığı yer olan Sika tarafından 1 yıl rekabet 60
yasağı getirildiği ve aynı sektörde çalışılamayacak olan bu sürelerin tazminatlarının da
verildiği ancak, başvuru sahibinin sözleşmeye dayanan bu rekabet etmeme süresine
uymayarak, aynı sektörde faaliyet gösteren bir başka teşebbüs olan Sika’da çalışmaya
başladığı anlaşılmaktadır.
Rekabet etmeme yükümlülükleri (özellikle birleşme/devralma/ortak girişimlerde) bir
teşebbüs tarafından diğer bir teşebbüse karşı getirilebilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek olan söz konusu rekabet yasaklarına,
yukarıda birinci paragrafta yer verilen gerekçelerle muafiyet tanınabilmekte veya
bir birleşme/devralma/ortak girişim kapsamında yan sınırlama sayılarak izin
verilebilmektedir. 70
Başvuruya konu edilen rekabet etmeme yükümlülüğü ise iki teşebbüs arasında değil,
teşebbüsle gerçek kişi olan çalışanlar arasındaki bir hususa ilişkindir. Bu durumda,
teşebbüsler tarafından çalışanlara getirilen rekabet yasakları, 4054 sayılı Kanun’un 2.
maddesinde yer alan kapsama girmemektedir.
Diğer yandan başvuruda, rekabet yasağı süresince birbirlerinin çalışanlarını
çalıştırmamaları konusunda teşebbüsler arasında bir tür “centilmenlik anlaşması”nın
bulunduğuna ilişkin bir duyumdan bahsedilmektedir. Ciddi ve yeterli herhangi bir bilgi
ve delile dayanmayan ve “duyum” olduğu açıkça ifade edilen söz konusu “centilmenlik
anlaşması”nın varlığı ispatlansa dahi, söz konusu “centilmenlik anlaşması” ile
rekabetin engellendiğinin, bozulduğunun veya kısıtlandığının ortaya konulması 80
mümkün gözükmemektedir. Zira yukarıda ifade edildiği üzere, özellikle teknik bilgi ve
beceri, inovasyonun önemli olduğu sektörlerde teşebbüsler arasındaki belli sürelerle,
örneğin çalışanların transferini yasaklayarak, rekabet etmemeye ilişkin söz konusu
anlaşmalara muafiyet tanınabilmektedir. Kaldı ki, bu olayda rekabet yasağının makul
süreli olduğu ve çalışma özgürlüğünü ortadan kaldırmayacağı değerlendirilmektedir.
Bütün bunların yanında, ilgili teşebbüs çalışanı imzaladığı rekabet etmeme sözleşmesi
gereğince belirlenen süre içerisinde, aynı sektörde faaliyet gösteren bir başka
teşebbüste çalışmamayı kabul etmekte ve çalışamayacağı bu sürenin karşılığını
tazminat olarak da almaktadır. Buna rağmen, rekabet etmeme süresi sona ermeden
aynı sektördeki bir başka teşebbüste çalışılması hem ilgili sözleşmeye aykırılık teşkil 90
edecek, hem de rekabet hukuku mevzuatı ile bu konunun aşılması kanuna karşı hile
anlamına gelecektir.
11-32/650-201
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
100
Full & Egal Universal Law Academy