Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-327 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-32/664-207
Karar Tarihi : 26.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Recep GÜNDÜZ
C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Neşe SEYHAN - Özel İlke Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Serçeönü Mah. Pervane Cad. Eraslan İşhanı No:10/2 Kayseri
- Özel Yeni Güven Eğitim Hizmetleri Taşımacılık ve Oto. San. ve
Tic. Ltd. Şti.
İstasyon Cad. Tapınç Ünlü İşhanı No:5/301 Kocasinan/Kayseri
- Abdülkadir GÜLDANE - Özel Öz Güldane Motorlu Taşıt
Sürücüleri Kursu
Sivas Cad. Stad İşhanı K:4 Kocasinan/Kayseri
- Final Özel Mtsk San. Tic. Ltd. Şti.
Serçeönü Mah. Helvacıdede Cad. Çiğdem Sok. No:9/1-4
Kayseri
- Gülşen COŞKUN - Özel Side Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Gevher Nesibe Mah. Donanma Cad. Yapışlar Apt. No:3 Kayseri
- Mazhar GÜNDOĞ - Özel Zamantı Mtsk Kayseri Şubesi
Düvenönü Meydanı Park Cad. Mumcular İşhanı K:3-4
Kocasinan/Kayseri
- Mehmet TÜRKYAR - Özel Türkyar M.T.Sk Hacıkılıç Şubesi
Hacısaki Mah. Atatürk Blv. Ulutaş İş Merkezi No:101-201
Kocasinan/Kayseri
- Gül Atak Mtsk Öz. Eğ. Öğ. Oto. Nak. Turizm İnş.Tic. Ltd. Şti.
Serçeönü Mah.Saray Cad. Alev Apt. No:16 Kocasinan/Kayseri
- Fazilet KOLUKISA - Özel Kaan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Zekaibey Mah.Çankaya Cad.Çankaya İşhanı K:2 Kocasinan/
Kayseri
- Kocasinan Eğitim ve Pazarlama Tic. A.Ş
Düvenönü Park Cad. Tahtasakal İşhanı Tamet Üstü No:16 K:2
Kayseri
- Şelale Sürücü Kursu Nakliyat Oto. Mad. Tur. Ltd. Şti.
Hacı Saki Mah. Düvenönü Meydanı Hastane Cad. Atatürk Blv.
Yıldırım İşhanı K:3-4 Kayseri
- Ahmet Akaya - Özel Erciyes Pınar Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Gevher Nesibe Mah. Düvenönü Meydanı Park Cad. No:8 K:1-2
Kayseri
- Ertuğrul DUMAN - Özel Şahingöz Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Serçeönü Mah. Sivas Cad. Yıldız Apt. No:17/8-9 Kocasinan/
Kayseri
- Mehmet Özel Eğitim Öğrt. İnş. Nak. Gıda Tic. Ltd. Şti.
İstasyon Cad. Camlı İş Merkezi No.25 K:7/43-44 Kayseri
- Mehmet ŞAFAK - Özel Mehmet Şafak Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Serçeönü Mah. Mete Cad. No:20/2 Kocasinan/Kayseri
- Recep TEMİZSOY - Özel Temizsoy Başarı Motorlu Taşıt
Sürücüleri Kursu
Sivas Cad. Gonca Apt. No.5-8 Kocasinan/Kayseri
- Park Sosyal Hizmetler Sürücü Kursu ve Eğitim Hizmetleri San.
Tic. Ltd. Şti.
Serçeönü Mah. Ahievran Cad. Kültür İşhanı No:11 Kat:2 Kayseri
- Kayseri Sıla Sürücü Kursu Ticaret Ltd. Şti.
Sahabiye Mah. Ahmet Paşa Cad. Meydan İşhanı No:9 Kat:5
Kayseri
- Mesut Uçan Özel Eğitim Ticaret Ltd. Şti.
Sivas Cad. Duygu Apt. No:21 Kocasinan/ Kayseri
- Gül Atak Mtsk Öz. Eğ. Öğ. Oto. Nak. Turz. İnş. Tic. Ltd. Şti.
Osman Kavuncu Blv. Park Cad. Tahtasaz Apt. Kat:1 No:16
Kayseri
- Necati ÇELİK- Özel İlk Öncü Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Serçeönü Mah. İstasyon Cad. Fazlıoğlu İş Merkezi Kat:5
No:505-506-609 Kayseri
- Hasan KILIÇ- Özel Yeni Meltem Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Fatih Mah. Mete Cad. No.21 Kocasinan/Kayseri
- Özel Dünya Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu Ticaret ve Sanayi
Ltd. Şti.
Gevher Nesibe Mah. Donanma Cad. Seyhan Sok. No.2 Kat.3-4
Kocasinan/Kayseri
- Saim DELİGÖZ - Özel İlk Elit Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Serçeönü Mah. Otak Sok. Sel Plaza No.10/3-4 Kocasinan/
Kayseri
- Zerrin GÖKDEMİR - Özel Zerrin Gökdemir Motorlu Taşıt
Sürücüleri Kursu
Gevher Nesibe Mah. Donanma Cad. No.17 Kocasinan/Kayseri
- Hayrullah DUMAN - Özel İlk Eylül Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Serçeönü Mah. Sivas Cad. Bahçe Apt. No.25/3 Kocasinan/
Kayseri
- Mehmet TÜRKYAR - Özel Türkyar Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Cumhuriyet Mah. Uğur Sok. No:6 Melikgazi/Kayseri
- Mesut UÇAN - Özel Mesut Uçan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Eski Bedesten Mah. İnönü Blv. Gönül İş Merkezi K:3 No:22
Kayseri
- Hayrullah DUMAN - Özel Öz Bora MTSK Kayseri Şubesi
Gavremoğlu Mah. İpek Sok. Sözduyar Apt. No:2 Melikgazi/
Kayseri
- Bilgin Özel Eğitim Tic. Ltd. Şti.
Gülük Mah. Yiğit Sok. No:6 Melikgazi/Kayseri
- Aliye KAHYA - Özel Ak Fen Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Eski Bedesten Mah. İnönü Blv. Yavuz iş Merkezi K:1/3 Kayseri
- Serdar ÜNAL - Özel Büyükşehir Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Gavremoğlu Mah. Talas Cad. Başeğmez apt.No: 2/3 Kayseri
- Hakan DEMİR - Özel Demirhan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Hunat Mah. Sivas Cad. Uluğ Sk. Sümbül Apt. K:1 No:15/3-6
Kayseri
- Cemile ERTARHANACI - Özel Has Usta Motorlu Taşıt
Sürücüleri Kursu
Camikebir Mah.Yayla Sok. Yarcı Apt. K:3 Melikgazi/Kayseri
- Yeniay ÖZARSLAN - Özel Yeni Çağrı Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Bozatlıpaşa Mah. Osman Kavuncu Cad. No:3-5/6 Melikgazi/
Kayseri
- Mazhar GÜNDOĞ - Özel Zamantı Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Camikebir Mah. Ulu Sok. Vakıf Gökdelen İşhanı K:6-8
Melikgazi/Kayseri
- Uğur YILDIRIM - Özel Uğur Yıldırım Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Cumhuriyet Mah. Millet Cad. Efe Plaza No:35 Kat:1 D:106-107
K:2 D:206-207 Melikgazi/Kayseri
- Kayseri Sürücü Kursu Temizlik Hiz. Nak. Oto Kiralama Tic. ve
San. Ltd. Şti.
Camikebir Mah. İnönü Blv. Mülayim İşhanı Kat:3 Melikgazi/
Kayseri
- Aslan ALATLI - Özel Öz Zambak Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Küçük Mustafa Mah. Osman Kavuncu Blv. S.H.Turgut İş
Merkezi No:53/4 Kayseri
- Raşit YIKILMAZ - Özel Düvenönü Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Güllük Mah. Osman Kavuncu Cad. Düvenönü İş Merkezi No:5
K:5 Kayseri
- Şaban YILDIRIM - Özel Tuna İdeal Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Gavremoğlu Mah. Talas Cad. No.17/1 Melikgazi/Kayseri
- İsa BENZER - Özel İlk Aydın Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Gavremoğlu Mah. Sivas Cad. Ak Plaza İş Merk. K:1 No:3 K:2
No:19 Kayseri
- Ahmet DEMİR - Özel Öz Asya Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Camikebir Mah. Sur Cad. Sakar Sok. Sükunet Apt. No:2
Melikgazi/Kayseri
- Erta Özel Eğitim Kursları Sanayi Tic. Ltd. Şti.
Hunat Mah. Yıldız Sk. Çayırağası İş Merkezi No:2/4-5 Melikgazi/
Kayseri
- Seyfettin ÜNALAN - Özel Seyfettin Ünalan Motorlu Taşıt
Sürücüleri Kursu
Gavremoğlu (Hunat) Mah. Sivas Cad. Uluğ Sok. Menekşe Apt.
No:7/8-10 Kayseri
- Ali Rıza Çiçek Sürücü Kursu İnş. Turizm Özel Eğt. İht. Mad.
San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Hunat Mah. Sivas Cad. Kalpaklıoğlu Sok. Gül Apt. Kat.3-4
Melikgazi/Kayseri
- Özel Melcan Eğitim Turizm Bol. İnş. Malz. Tar. Hayvancılık Tic.
ve San. Ltd. Şti.
Gülük Mah. Karakuş Sok. Eras İş Merkezi No.5/802 Melikgazi/
Kayseri
- Bilek Sürücü Kursu Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
Cumhuriyet Mah. Kızılay Cad. No.3/6 Melikgazi/Kayseri
- Ali İhsan CİNGİL - Özel 38 Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Cumhuriyet Mah. Millet Cad. Efe Plaza Kat.3-4-5 No.302-401-
505 Kayseri
- Hayrullah DUMAN - Özel Öz Bora Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Cumhuriyet Mah. Alpaslan Türkeş Cad. No:18 Bünyan/Kayseri
- Mesut UÇAN - Özel Mesut Uçan Mtsk Bünyan Şubesi
Dervişağa Mah. Hükümet Konağı Karşısı Kayseri
- Seyrani Öz. Eğt. ve Sür. Ok.Tic. Ltd. Şti.
Fenese Aşağı Mah. Çarşı İçi Kapı No:3 Kayseri
- Ünal Özel Sür. Kur. Nak.Turz. San.Tic. Ltd. Şti.
Rejiler İşhanı K:2 No:62-67 Kayseri
- Kadir SAVAŞ - Özel Develi Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Harman Mah. Değirmenardı Sok. No:12 Kayseri
- Soner KOÇ - Özel Talas Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Yenidoğan Mah. Fatih Cad. No:12 Talas/Kayseri
- Soner KOÇ - Özel Soner Koç Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu
Bahçelievler Mah. Rüzgarlı Cad. Dedeoğlu 2. Sk. No.17 A-B
Talas/Kayseri
- Kılıçaslanbey ÖZARSLAN - Özel Sarız Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Günesen Mah. Atatürk Cad. Belediye İş Merkezi 1/15 Kayseri
- Özel Yahyalı Sürücü Kursu Eğitim Öğretim Temizlik Sigorta Hiz.
Nak. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Seydilli Mah. Kayseri Cad. Kömürcüler İşhanı K:1-2 Yahyalı/
Kayseri
- Melikşah Özel Sür. Kurs Eğt. Ok. Tüpgaz San. Tic. Ltd. Şti.
Kayseri Cad. No:19 Yahyalı/Kayseri
- Özel Hakan Güven MTSK Özel Eğitim ve Öğrt. Otomotiv Nak.
Otelcilik Turizm İnşt. ve San. Ltd. Şti.
Develi Cad. Terminal İçi Eski Tek Binası Kayseri
- Faruk AYRANCILAR - Özel Pınarbaşı Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu
Yenicami Mah. Dedeman Cad. Kardeşler Apt. No:1/4 Kayseri
- Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği
İstasyon Cad. Başalp İş Merkezi K:5 No:47/10 Kocasinan/
Kayseri
E. DOSYA KONUSU: Kayseri'de faaliyet gösteren sürücü kurslarının, dernek
bünyesinde kurs ücretlerini ve ücreti oluşturan unsurları birlikte belirlemek
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, Kayseri ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının,
250 TL olan kurs ücretlerini Kayseri Sürücü Kursları Birliği Derneği’nin talimat yazısı ile
tüm kurslarda geçerli olmak üzere Aralık ayından itibaren 500 TL’ye çıkardıkları iddia
edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.12.2010 tarih ve 9527 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 18.01.2011 tarih ve 2010-4-327/İİ-377.SB sayılı İlk İnceleme
Raporu, 27.01.2011 tarih ve 11-06 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Kanun'un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.05.2011 tarih ve 2010-4-327/ÖA-11-257.MH sayılı
Önaraştırma Raporu 20.05.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110.02.02/231 sayılı
Başkanlık önergesi ile 11-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; hakkında önaraştırma yapılan teşebbüsler ve
Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılması gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Sürücü ehliyeti almak isteyen bir kişinin şikâyete konu sürücü kurslarında eğitim alması
kanunen zorunlu olduğundan, kurslar tarafından verilen bu hizmetin herhangi bir ikamesi
bulunmamaktadır. Bu nedenle ilgili hizmet pazarı, "sürücü adaylarına yönelik özel
öğretim hizmetleri pazarı" olarak tespit edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Kayseri ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar “Kayseri ili” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler
I.2.1. Yapılan Görüşmelere İlişkin Bilgi Tutanakları
I.2.1.1. İlk Final Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu
Raportörlerin görüştüğü anılan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu (MTSK)’nun yetkilisi,
Rekabet Kurulu tarafından Kayseri ilindeki sürücü kurslarına yönelik 2007 yılında
gerçekleştirilen Soruşturma öncesinde Kayseri’deki sürücü kurslarının fiyat birlikteliği
gerçekleştirdiklerini; B sınıfı ehliyet için 650, E sınıfı için 900 TL fiyat belirlendiğini; ancak
soruşturmanın ardından bu işbirliğine son verildiğini belirtmiştir. Mevcut durumda
Haziran 2011’den itibaren ilkokul mezunlarının ehliyet alamayacak olmaları nedeniyle,
Dernek bünyesinde B sınıfı ehliyet için 500 TL fiyat uygulanmasına ilişkin girişimler
konusunda duyumlar aldıklarını dile getiren yetkili, kendi kurslarının ise böyle bir işbirliği
içinde olmadığını vurgulamış; bahse konu fiyat birlikteliğinin uygulanamayacağı ve
kendilerinin uygulamadıklarına yönelik iddialarını, yaşadıkları talep sıkıntısı, biriken SSK
prim borçları ve karşılanamayan diğer sabit giderler ile ispatlamaya çalışmış, bu giderler
nedeniyle düşük fiyat uygulamaya mecbur olduklarını dile getirmiştir.
Öte yandan, Dernek bünyesinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve altında İlk
Final sürücü kursunun da imzası bulunan Taahhütnameyi imzaladıklarını kabul eden
yetkili, bu taahhütnamede yer alan hususlara uyduklarını ise kesin bir dille yalanlamış ve
farklı tutarlarda faturaların varlığını buna delil olarak sunmuştur. Ayrıca, bahse konu
taahhütnamede ve başkaca belgelerde fiyat birlikteliğinin teminine yönelik olarak
kursların senet imzaladıkları iddialarını da kendileri bakımından reddetmiştir.
İlk Final MTSK yetkilisi son olarak, bilgisayarlarında yapılan incelemelerde rastlanan ve
kendi kurslarından da gönderildiği tespit edilen “kayıt sildiren sürücü adaylarının takipte
oldukları ve indirim yapılmamasına” yönelik yazışmaların sadece kurs sahiplerinin
akrabaları gibi münferit adayların neden kayıt sildirdiklerini öğrenmek amacıyla yapılan
yazışmalar olduğunu ifade etmiştir.
I.2.1.2. Güven Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu
Güven MTSK yetkilisi, Kurulun önceki soruşturmasının ardından fiyat birlikteliği
konusundaki çalışmalara asla taraf olmadıklarını belirtmiş ve bunu kendilerinin farklı
maliyet yapısına sahip olmaları ile açıklamaya çalışmıştır. Dernek bünyesinde ele
geçirilen ve altında Güven sürücü kursunun da imzası bulunan taahhütnameye ilişkin
olarak görüşü sorulan yetkili, taahhütnameyi imzaladıklarını kabul etmiş ancak
uygulamayı hayata geçirmediklerini belirtmiştir. Yetkiliye göre, bu taahhütnamenin
imzalanmasının tek nedeni sektördeki diğer firmalar ile olan ilişkilerini kötü
etkilememektir ve esasen taahhütnamede bulunanın altında fiyat uygulayan çok sayıda
firma bulunmaktadır.
Dernekte ve diğer teşebbüslerde elde edilen kayıt sildiren adayların takipte olduklarına
ve bunlara indirim yapılmamasına yönelik e-postalara ilişkin olarak teşebbüs yetkilisi, bu
tür yazışmaların varlığından haberdar olduklarını, ancak kendilerinin e-postalarını günlük
olarak silmelerinden dolayı bu mesajların kendi bilgisayarlarında bulunmadığını; bu tür
yazışmaları dikkate almadıklarını; kendilerinin çalışanlarına yönelik böyle bir talimatının
olmadığını ve e-postaların atılıp atılmadığı konusunda da bilgi sahibi olmadığını ifade
etmiştir. Ayrıca, yetkili, taahhütnamede adı geçen ve fiyat birlikteliğinin denetiminden
sorumlu 7 kişilik komisyondan ise haberdar olmadığını belirtmiştir.
I.2.1.3. Göçmen Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu
Aynı zamanda Kayseri Sürücü Kursları Dayanışma Derneği başkanlığını da yürüten
teşebbüs yetkilisi, geçmişte 250-300 TL gibi maliyetleri dahi karşılamayan fiyatlar
uyguladıklarını ve yaşanan sıkıntılar üzerine fiyat birlikteliğini hayata geçirmeye karar
verdiklerini belirtmiş, ancak Derneğin belirlenen fiyatlara ilişkin yaptırım gücünün
olmadığını ifade etmiştir. Dernek bünyesinde elde edilen ve altında Göçmen sürücü
kursunun da imzası bulunan taahhütnameye ilişkin olarak, yetkili, taahhütnamenin mali
bakımdan zor durumda olan sürücü kursları tarafından hazırlandığını, en fazla 2,5 aylık
bir geçmişi bulunduğunu ve imzalayanlar arasında kendilerinin de olduğunu; buna karşın
taahhütnamenin uygulanmadığını dile getirmiştir. Yetkili elde edilen kayıt sildiren
adaylara yönelik yazışmaların amacını ise, piyasadaki eğitim kalitesinin düşmesini
önlemek olarak belirtmiştir.
I.2.1.4. Meydanlar Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu
MTSK yetkilisi, Meydanlar MTSK’nın yeni kurulan ve bu nedenle Rekabet Kurulunun
2007 yılındaki Soruşturma’sının tarafı olmayan bir teşebbüs olduğunu belirtmiş ve B
sınıfı için uyguladıkları fiyatların 300-400 TL arasında olduğunu dile getirmiştir. Yetkili,
fiyat birlikteliğine ilişkin iddiaları kesin bir dille reddetmiş; Dernekte elde edilen ve
altındaki imzalar arasında Meydanlar MTSK’nın da bulunduğu taahhütnameye ilişkin
olarak ise böyle bir belgeden kesinlikle haberdar olmadığını ve bahse konu belgedeki
imzanın da kesinlikle kendisine ait olmadığını iddia etmiştir. E-posta yazışmalarına ilişkin
bilgisi sorulan yetkili, e-posta adreslerinin gayri ihtiyari olarak dernekte olduğunu, gelen
maillerin kendi iradeleri doğrultusunda gönderilmediğini ve kendilerinin de maillere aktif
katılımlarının olmadığını belirtmiştir. Yetkili son olarak, bu maillerin mükerrer kayıtların
önüne geçmek amacıyla atılmış olabileceği yorumunda bulunmuştur.
I.2.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
I.2.2.1. Kayseri Sürücü Kursları Dayanışma Derneği’nde Yapılan Yerinde
İncelemede Elde Edilen Belgeler
Dernek bünyesinde yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelerden, fiyat
birlikteliğine yönelik en kuvvetli delilleri 50 adet sürücü kursunun 48’i tarafından
imzalanan Taahhütname sunmaktadır. Bu taahhütnamenin Önaraştırma konusu
çerçevesinde önemli görülen kısımlarına aşağıda yer verilmiştir:
“TAAHHÜTNAMEDİR
Kayseri ili sınırları içinde faaliyet gösteren, aşağıda isim ve yetkili isimleri bulunan
Sürücü Kursları kendi aralarında toplanarak aşağıdaki kararları alıp taahhütleşmişleridir.
Bu taahhütnameye imza koyan sürücü kurslarını kayıtsız şartsız bağlamakta olup kendi
rızaları ile imza koymuşlardır. Her sürücü kursu imzalarının temsile yetkili kişi tarafından
atıldığını beyan etmiş olup imzaların yetki temsili olmayan bir kişiye ait olduğu iddia
edilemez. Bu taahhütnamedeki
Tanımlar
Kurs: Bu taahhütnameye imza koyan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursunu
Kurslar: Aşağıda isimleri yazılı olan M.T.S. Kurslarını;
KURUMUN ADI KURUMUN ADI
1 ÖZEL İLKE MTSK 30 ÖZEL AKFEN MTSK
2 ÖZEL YENİ GÜVEN MTSK 31 ÖZEL BÜYÜKŞEHİR MTSK
3 ÖZEL ÖZGÜLDANE MTSK 32 ÖZEL DEMİRHAN MTSK
4 ÖZEL İLK FİNAL MTSK 33 ÖZEL HAS USTA MTSK
5 ÖZEL SİDE MTSK 34 ÖZEL YENİÇAĞRI MTSK
6 ÖZEL ZAMANTI MTSK KAYSERİ ŞUBE 35 ÖZEL ZAMANTI MTSK
7 ÖZEL TÜRKYAR MTSK HACIKILIÇ ŞB 36 ÖZEL UĞUR YILDURUM MTSK
8 ÖZEL GÜL ATAK MTSK 37 ÖZEL YENİ KAYSERİ MTSK
9 ÖZEL KAAN MTSK 38 ÖZEL ÖZZAMBAK MTSK
10 ÖZEL KOCASİNAN MTSK 39 ÖZEL DÜVENÖNÜ MTSK
11 ÖZEL YENİŞELALE MTSK 40 ÖZEL TUNA İDEAL MTSK
12 ÖZEL ERCİYES PINAR MTSK 41 ÖZEL AYDIN MTSK
13 ÖZEL ŞAHİNGÖZ MTSK 42 ÖZEL ÖZ ASYA MTSK
14 ÖZEL GÖÇMEN MTSK 43 ÖZEL ÖZ İLK HEDEF MTSK
15 ÖZEL MEHMET ŞAFAK MTSK 44 ÖZEL SEYFETTTİN ÜNALAN MTSK
16 ÖZEL TEMİZSOY BAŞARI MTSK 45 ÖZEL MEYDANLAR MTSK
17 ÖZEL TEK PARK MTSK 46 ÖZEL MELCAN MTSK
18 ÖZEL KOCASİNAN SILA MTSK 47 ÖZEL ÖZ BORA MTSK
19 ÖZEL MESUT UÇAN MTSK KOCASİNAN MTSK 48 ÖZEL MESUT UÇAN MTSK BÜNYAN ŞB
20 ÖZEL GÜL ATAK MTSK DÜVENÖNÜ ŞB 49 ÖZEL TALAS MTSK
21 ÖZEL İLK ÖNCÜ MTSK 50 ÖZEL SONER KOÇ MTSK
22 ÖZEL YENİ MELTEM MTSK
23 ÖZEL ÖZ DÜNYA MTSK
24 ÖZEL İLK ELİT MTSK
25 ÖZEL ZERRİN GÖKDEMİR MTSK
26 ÖZEL TÜRKYAR MTSK
27 ÖZEL MESUT UÇAN MTSK
28 ÖZEL ÖZ BORA MTSK KAYSERİ ŞB
29 ÖZEL BİLGİN MTSK
…
Sürücü Kursları Birliği: Kayseri Sürücü Kursları kurs yetkililerinin oluşturduğu birlik
Komisyon: Sözleşme hükümlerinin ihlali durumunda seçilmiş 7 asil kurs yetkilisinin
oluşturacağı kurulu ifade eder.
TAAHHÜTNAME HÜKÜMLERİ
1) Bu taahhütnamenin amacı Kayseri ilinde geçerli kurumlar (Milli Eğitim Müd. Ve
MTSK) tarafından tespit edilen kurs ücretlerinden yasal olmayan indirimler yapılarak
haksız rekabete neden olunmasının, bu şekilde hizmet kalitesinin düşürülmesinin ve
sürücü adaylarının eğitimsiz yetiştirilmesinin önüne geçmek, ayrıca fiyatlarda rekabet
edilmek suretiyle haksız kazanç elde edilmesinin engellenmesi, sektörde faaliyet
gösteren sürücü kurslarının ekonomik, sosyal ve kamusal menfaatlerini korumaktır.
2) Kayseri Sürücü Kursları Birliği sisteminin oluşturulması, yürütülmesi ve denetimi,
belirlenecek olan 7 asil üyeler tarafından yapılır. İkinci bir komisyon oluşturuluncaya
kadar bu komisyonun görevi devam eder. Komisyon’un kurslardan veya Milli Eğitim
Müdürlüğü’nden adayların isim listesini isteme, Birlik hesabını kontrol etme, sorunları
kurs yetkilileri ile görüşüp çözüm getirme yetkisi vardır.
3) Eksik evraktan kaydı silinenler veya mükerrer olarak iki kursa kayıt yaptıran kursiyer
olması durumunda (bu kursiyer o dönem için her iki kurstan da ihraç edilir) MEM den
kayıt silme yazıları alınacaktır. Kaydı silinen MEM den yazı çıkmamış ise kurum Kayseri
sürücü kurslarına yazı ile bildirecek, bildirilen yazı esas alınacak ve daha sonra MEM
den gelen yazı ile kontrolü yapılacaktır.
…
5) Dosya yakan kursiyerler için, dosya yaktığı kurs tarafından kayıtın yenilenmesi
durumunda indirim yapılabilir. Bu kursiyerin tespiti için İLSİS den, sağlık raporu vb
belgelerden yararlanılabilir. Ancak başka kursta dosya yakan kursiyer diğer bir kursa
kayıt yaptırsa normal adaylar gibi değerlendirilerek tam ücret alınır.
6) Kayseri Sürücü Kursları Birliği tarafından belirtilen ücretlerden hiçbir ad altında fiyat
indirimi yapılamaz. (Peşin ödemeler dahil).
7) Kurslar kursiyer adaylarını bilgilendirmek için ortak Ödeme kayıt Formu kullanır.
8) Kursun dışında, elemanlar gönderilerek veya görevlendirilerek seyyar aday kaydı
yaptırılamaz. Kurslar, Kayseri sürücü kursları birliğine dahil olmayan il ve ilçedeki başka
kursa aday kaydı yaptıramaz.
9) Kurs yetkilisi taksit yaparken en çok 1 peşin olmak üzere 4 ay taksit yani en fazla 5
taksit yapabilir. (kredi kartı ile taksitler en çok 5 ay yapılabilir.) Hesap kapanmadan
sertifika verilmez. (Kredi kartı ile çekenler hariç).
10) Dış giderlerin ücretini kurs üstlenmez. Kursiyer kendisi öder. Sabıka belgesi ücreti,
sağlık raporu ücreti, maliye harcı ücreti, sürücü belgesi kart ücreti, şoförler cemiyetinden
alınan emniyet dosya ücreti, adayın kurs ücreti dışında ödeyeceği ücretlerdir. Bu ücretler
kurs ücreti dışında kaldığı için dış giderlerdir. Masraf listesi Kayseri Sürücü Kursları
Birliği tarafından hazırlanarak kurslara verilecektir. Kursların görülür yerine mutlaka
asılır.
11) test sınavı için 1. test sınavında Eğitim Tek Gen. Müd ne yatacak olan sınav harcı
40,00 TL banka ödemesi ayrıca öğrenciye bildirilecek öğrenci bankaya yatıracak ve bu
ücret dışında 1. test sınavında ücret talep edilemeyecektir. Ancak 2. 3. 4. 5. haklarda ek
hizmet bedeli 90,00 TL ( Eğitim Tek. İçin bankaya yatan ücret dahil) alınacaktır.
12) Direksiyon sınavı için, 1. haklarda, kurslar direksiyon sınavı eğitim verme hizmet
bedeli olarak 40,00 TL, 2. 3. 4. 5. haklarda 90,00 TL adaylardan alınacaktır.
13) Kurslardan birinin, sahibinin veya yanında çalışan personelin sözleşmede yazan 18
maddeden herhangi birini ihlal ettiği iddia edilirse, indirim yaptığı, telefon ile yapılan
görüşmelerde belirlenen fiyatı söylememesi, ayrıca 10. maddede belirtilen dış giderleri
kurs ücreti gibi aldığı veya bu dış giderlerle beraber toplam fiyatı bir sertifika ücreti ile
aynı tuttuğu tespit edilmesi durumunda, komisyon (7 asil üye) toplanarak iddiayı
değerlendirilir. İddia doğrulanırsa ve adı geçen kursun bu fiili bilerek veya isteyerek
haksız kazanç sağlamaya yönelik amaçlar için yaptığı kanaati kesinlik kazanır.
(Komisyon, kararlarını salt çoğunluk ile alır). Adı geçen kurs yetkilisi kurs yetkilisi Kayseri
Sürücü Birliği yönetiminde ise yönetim dışında kalır. Hata yapanlar yeni oluşturulan birlik
komisyonuna seçilemez.
14) İhalelere teklif vermek isteyen her kurs önceden Kayseri Sürücü Kursları Birliği
yönetimine bilgi vermek, alınacak karara göre hareket etmek durumundadır.
15) Bu sözleşme imzalandığından itibaren 2 (iki) yıl geçerlidir. ¾ oranında mevsuf
çoğunluk ile iptal edilmediği takdirde aynı sürelerle kendiliğinden yenilenir.
…
18) Kayseri Sürücü Kursları Birliği tarafından her bir sürücü belgesi sınıfı için ücretler
aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
SÜRÜCÜ BELGESİ SINIFI TALEP EDİLEN ÜCRET
A2 250,00
B 500,00
D 700,00
E 700,00
H 500,00
B/E B/D E/D D/E C/E E/C 350,00
…
İşbu taahhütnameye uymayan sürücü kursları sahibi gerçek veya tüzel kişiler
taahhütname maddelerinin herhangi bir maddesini ihlal etmeleri durumunda, birinci
ihlalde her aday için 2,500 TL, ikinci ihlalde 5,000 TL, üçüncü ve diğer ihlallerde 10,000
TL ayrıca en fazla üç ihlal yapanlardan 15,000 TL olmak üzere tespiti takip eden 10 gün
içinde para cezası ödemeyi kabul ve taahhüt etmişlerdir. Birlik tahsil ettiği cezaların ¼
ünü kendisine gelir kayıt edip, yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri %12 düşüldükten
sonra geri kalan kısmı ise en geç mahkeme sonuçlandıktan sonra taahhütnameye imza
koyan sürücü kurslarına eşit olarak paylaştırmakla yükümlüdür. İhlallerin takibi ve cezai
müeyyidelerin uygulanmasından Kayseri Sürücü Kursları Birliği asil ve gerektiğinde
yedek üyeleri yetkili ve sorumludurlar. Bu pazar cezasının takip ve tahsili için Kayser
Sürücü Kursları Birliği komisyon üyelerinin yetkili olduğu kabul edilmiş olup, bu yetkiye
itiraz edilemez. Bu taahhütname ile ilgili olarak Kayseri mahkemeleri ve icra
müdürlüklerinin yetkili olduğu kabul edilmiştir.”
Ayrıca bu taahhütnamenin son sayfasında yukarıda adları tablo içerisinde yer verilen
Has Usta ve İlk Hedef dışındaki sürücü kursu yetkililerinin sürücü kursu isimlerinin
karşısına imza koydukları görülmektedir. Dernekte elde edilen bir başka belge olan
standart sözleşme formunda ise bu taahhütname ile paralellik arz eden hükümler
bulunmaktadır:
“Milli Eğitim Bakanlığı
Özel ……. MTSK Kayıt ve Sözleşme Formu
1- Kursiyer kayıt esnasında sürücü adayının alacağı sertifika sınıfına göre ilan edilmiş
…. Sınıfı kurs ücretinin peşinatını …… TL …/../…. tarihine kadar yatırmak zorundadır.
Peşinatını ve banka dekontunu yatırmayan kursiyer sınava giremeyeceğini peşinen
kabul eder.
2- Kursiyer kurs ücretini, en fazla bir peşin dört taksit halinde ödeyebileceği gibi peşin de
ödeyebilir. Peşin ödemelerde indirim uygulanmaz.
3- Kursiyer kurs ücretinin haricinde dış giderler olan şoförler cemiyeti dosya ücretini,
sabıka kaydı belgesi ücretini, sağlık raporu ücretini, test ve direksiyon sınav ücretini,
sertifika (ehliyet) harcını ve sürücü belgesi kart ücretini açıklanan resmi fiyat üzerinden
ödeyeceğini bilir. Sınavlardan kalanlar (2. 3. 4. ve 5. test ve direksiyon sınav hakları için)
belirlenen sınav hizmeti bedelini (90,00 TL) ayrıca ödeyecektir. Kurs yetkilisi, bunları
kursiyere açıklamak zorundadır.
…
6- Taksit tarihleri ve miktarı
1. Peşinat
2. Taksit
3. Taksit
4. Taksit”
Dernekte yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve Kayseri Sürücü Kursları Derneği
tarafından kuruculara ve üyelere yönelik olarak hazırlandığı anlaşılan bir belgede
aşağıda yer verilen hükümler yer almaktadır:
“KAYSERİ SÜRÜCÜ KURSLARI DERNEĞİ
Değerli Kurucular;
Derneğimiz Kayseri ili ve çevresinde faaliyet gösteren Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları
kurucularının katılımı ile program dahilinde geçekleştirmiş olduğu geniş katılımlı istişare
toplantısında oybirliği ile aşağıdaki hususlarda görüş ve uygulama birliğine varmıştır:
…
5. Hizmetin kalitesini yükseltmekle doğru orantılı olarak haksız rekabeti ortadan
kaldırmak, dolayısıyla uzun süreden beri devam eden maliyetin altında fiyatlarla adaya
kaydederek fiyat rekabeti yapmak durumuna son vermek
6. Verilen hizmetin maliyeti ve piyasa şartları göz önüne alınarak gerçek fiyatlarla
aday kaydetme ve ehliyet sertifikası vermek, yani yeni fiyat uygulamalarına 29 Temmuz
2010 tarihinde başlamak
7. 28 Temmuz itibariyle uygulanacak fiyat listesi (KDV Hariç)
B: 400; E: 600; B-E-D (Fark): 350
A2: 300; H:400; D: 700 100 Ceza: 200
Ayrıca ek hizmet bedeli olarak;
Yazılı Sınav: 90,00 TL
Direksiyon Sınavı: 90,00 TL şeklinde olacaktır.
Adayların kayıt esnasında kullanacakları taahhütname ekte sunulmuş olup,
fiyatlarla ilgili haneleri standart doldurulmuş olarak Dernek tarafından sürücü kurslarına
gönderilecektir.
8. Uygulamanın aksamadan devam etmesi için gerektiğinde toplantılar
düzenlenecektir.
29 Temmuz itibariyle ehliyet almak için başvurulacak adaylardan yeni fiyatların
talep edileceğini ve gerek trafik terörüne kurban verdiğimiz binlerce insanımızın, gerekse
kazalar neticesinde milyarlarca mal kaybına sebep olarak heba ettiğimiz milli
servetimizin göz önünden eksik tutulmamasını; sürücü kurslarının esasen bu hususlarla
ilgili üzerlerine düşen görevi daha iyi şartlarda yapmak azmi ve kararlılığında olduklarını
duyururuz.”
Dernekte yer alan ajandada tutulan notlarda aşağıda yer verilen ifadeler bulunmaktadır:
“…
3-) Seyfettin Ünalan’ın 3 kişiyi 400 e yazdığı iddiası var.”
Protokol başlığını taşıyan bir başka belgede yer alan ifadeler ise aşağıda yer verildiği
gibidir:
“PROTOKOL
Sürücü kursları derneğinin genel kurul toplantısında alınan karar gereği sürücü kursları
kurucularından 5 adet 5,000 YTL karşılığında senet alınmıştır. Kurslar genel kurulda
alınan fiyatlara uymadıkları her kursiyer için bir adet 5.000 YTL lik senet işleme koyup
tahsil edilecektir.
Kursların fiyatlara uymadıkları belgelerle tespit edilecektir.
Tahsilat işlemi üyelerin üçte ikisinin oyu ile gerçekleşecektir.”
Söz konusu belgenin altında el yazısı ile tutulduğu anlaşılan yazıda ise “Senetleri teslim
alan Ahmet Kahya” notu bulunmaktadır. El yazısı ile tutulmuş bir başka ajanda notunda
yer alan ifadeler ise aşağıdaki gibidir:
“GÜNDEM
1) Dernek binası ile ilgili ve üyelik çalışmaları
2) Fiyat uygulamaları
3) Senet imzalamamış olanlar
4) Geriye kalan ücret tahsili
…
7) Dosya yakan adaylar kendi kurslarında devam ederlerse; başka kurslara giderlerse
…
9) 2011 yılı ücret tarifesi”
Yapılan bir toplantıya ilişkin olarak tutulan 25.10.2010 tarihli ajanda notlarında ise
aşağıda yer verilen ifadeler bulunmaktadır:
“…
KONUŞMALAR:
1. Recep Temizsoy: Bir kişi bile dışarıda kalmamalı
2. Yakup Bey: Bir kişi bile dışarıda kalmamalı
3. Osman Tülü:
4. Münir Borazan: Güven ve Dünya adına konuşuyor.
5. Osman Tülü: H. Ömer zaten fiilen var.
6. Ali Cenk: Biz bu kararı kendimiz için vermeliyiz.
7. M. Türkyar: Ders programları Milli Eğitimce SSK’ya gönderiliyor dikkat edilsin
…
Yeniay: B=400 B= 500
E = 550 E= 800
A2=
H2=
Geçişler = 250-350
Kocasinan Sürücü Kursu: paradan ziyade onurumuz
Ali Çiçek: taahhütname devreye alınmalıdır.
Ahmet Akkaya: Kontenjan maddesi kalksın
Seyfettin Ünalan: Taahhütnamenin ana fikrine olumlu bakıyor muyuz
Osman … (?): Kurslara kontenjan koyalım
Kaan K...(?): Osman Bey’e katılıyorum kontenjan belirlensin
İsmail Bey (Park): Belli merkezlerde kayıtlar sistemli olarak yapılabilir.
Serdar Ünal: Büyükşehir. Kontenjan uygulanabilir.
Ahmet Akkaya: Son 3 yıllık uygulama
Yeniay: Toplam adayı eşit bölelim.
Gül Atak: Senetleri imzalayalım.
Aynı zamanda söz konusu belgenin başında yine el yazısı ile bir hazirun listesi
oluşturulmuştur. Bu hazirun listesine göre 35 adet sürücü kursu yetkilisi bu toplantıya
katılmış ve imzalarını sunmuşlardır. Yine bu belgede tutulan notlardan toplantıya
katılmayan bazı sürücü kursu yetkililerinden görüşlerinin alındığı belirlenmiştir. Tutulan
notlara göre, toplantıya katılmayanların neredeyse tamamı alınan kararları desteklemiş
olup, sadece Erciyes Pınar sürücü kursundan A. Akkaya’nın “Ben yokum” dediği
yönünde not düşülmüştür.
“Özel sürücü kurslarından senet alınanların listesi” başlıklı belgede yer alan bilgiler ise
aşağıdaki gibidir:
ÖZEL SÜRÜCÜ KURSLARINDAN SENET ALINANLARIN LİSTESİ
S.No SÜRÜCÜ KURSU ADI KURUCU ADI SOYADI İMZASI
1 ÖZEL İLKE MTSK ALİ CENK imzası bulunmaktadır.
2 ÖZEL YENİ GÜVEN MTSK MÜNİR BORAZAN imzası bulunmaktadır.
3 ÖZEL GÜLDANE MTSK A. KADİR GÜLDANE imzası bulunmaktadır.
4 ÖZEL İLK FİNAL MTSK CELAL ÇAMUR imzası yok
5 ÖZEL SİDE MTSK ERCAN ÇOSKUN imzası var
6 ÖZEL ZAMANTI MAZHAR GÜNDOĞ imzası var.
7 ÖZEL TÜRKYAR MTSK MEHMET TÜRKYAR imzası yok (il dışında notu var)
8 ÖZEL GÜLATAK MTSK MEHMET ÇELİK imzası var
9 ÖZEL KAAN MTSK KAAN KOLUKISA imzası var
10 ÖZEL KOCASİNAN MTSK ALİ KÖSEM imzası var
11 ÖZEL YENİŞELALE MTSK YAKUP HANİLCİ imzası yok (il dışında notu var)
12 ÖZEL ERCİYES PINAR MTSK AHMET AKKAYA imzası var
13 ÖZEL ŞAHİNGÖZ MTSK SERHAT DUMAN imzası var.
14 ÖZEL GÖÇMEN MTSK MEHMET GÖÇMEN imzası var
15 ÖZEL MEHMET ŞAFAK MTSK MEHMET ŞAFAK imzası var
16 ÖZEL TEMİZSOY BAŞARI MTSK RECEP TEMİZSOY imzası var
17 ÖZEL TEK PARK MTSK İSMAİL TURAN imzası var
18 ÖZEL KOCASİNAN SILA MTSK HARUN ASLAN imzası var
19 ÖZEL MESUT UÇAN MTSK MESUT UÇAN imzası yok (mazeretli notu var)
20 ÖZEL İLK ÖNCÜ MTSK NECATİ ÇELİK imzası yok (mazeretli notu var)
21 ÖZEL YENİ MELTM MTSK SEYİT İLHAN imzası var
22 ÖZEL ÖZDÜNYA MTSK MÜNİR BORAZAN imzası var
23 ÖZEL İLK ELİT MTSK SERHAT DUMAN imzası var
24 ÖZEL ZERRİN GÖKDEMİR MTSK ZERRİN GÖKDEMİR imzası var
25 ÖZEL ÖZBORA MTSK HAYRULLAH DUMAN imzası var
26 ÖZEL BİLGİN MTSK OSMAN TÜLÜ imzası var
27 ÖZEL AK FEN MTSK AHMET KAHYA imzası var
28 ÖZEL BÜYÜKŞEHİR MTSK SERDAR ÜNAL imzası yok (mazeretli notu var)
29 ÖZEL DEMRİHAN MTSK HAKAN DEMİR imzası var
30 ÖZEL HAS USTA MTSK H. ALİ ÖZTARHANACI imzası yok (mazeretli notu var)
31 ÖZEL YENİ ÇAĞRI MTSK YENAY ÖZARSLAN imzası yok
32 ÖZEL UĞUR YILDIRIM MTSK UĞUR YILDIRIM imzası var
33 ÖZEL YENİ KAYSERİ MTSK MUSTAFA GÜLDANE imzası var
34 ÖZEL ÖZZAMBAK MTSK ASLAN BOĞA imzası yok
35 ÖZEL DÜVENÖNÜ MTSK RAŞİT YIKILMAZ imzası var
36 ÖZEL TUNA İDEAL MTSK ŞABAN YILDIRIM imzası var
37 ÖZEL AYDIN MTSK İDRİS BENZER imzası var
38 ÖZEL Z ASYA MTSK HÜLYA ÇELİK imzası yok
39 ÖZEL ÖZ İLK HEDEF MTSK BANU ERDEM imzası var
40 ÖZEL SEYFETTİN ÜNALANA MTSK SEYFETTİN ÜNALANA imzası var
41 ÖZEL MEYDANLAR MTSK ALİ ÇİÇEK imzası var
42 ÖZEL MELCAN MTSK İSMET ÇAKIRCA imzası yok
43 ÖZEL SEYRANİ MTSK İBRAHİ ÇAL imzası var
44 ÖZEL MURAT ÜNAL MTSK MURAT ÜNAL imzası var
45 ÖZEL DEVELİ MTSK İSİM YOK imzası yok
46 ÖZEL TALAS MTSK SONER KOÇ imzası var
47 ÖZEL SONER KOÇ MTSK SONER KOÇ imzası var
48 ÖZEL SARIZ MTSK İSİM YOK imzası yok
49 ÖZEL YAHYALI MTSK İSİM YOK imzası yok
50 ÖZEL SAVAŞ MTSK İSİM YOK imzası yok
51 ÖZEL HAKAN GÜVEN MTSK HAKAN GÜVEN imzası yok
52 ÖZEL PINAR BAŞI MTSK İSİM YOK imzası yok
Dernekte raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde elde edilen e-postalara değinmek
de önem arz etmektedir. Dernek tarafından sürücü kurslarına gönderilen söz konusu e-
postalarda kayıt sildiren bazı adayların isim ve kimlik numarası bilgilerine yer verilmekte
ve bu adayların diğer sürücü kurslarına gitmeleri halinde indirim uygulanmaması
yönünde talepler dile getirilmektedir. Söz konusu e-postalar oldukça yeni tarihlidir.
Dernek tarafından sürücü kurslarına gönderilen maillerden birinin içeriğine aşağıda yer
verilmiştir:
“RE: Kayıt Sildiren Adaylar Hk.
Güven MTSK’dan 8 aday kaydını sildirmiştir. Bu adayların kayıt için gelmeleri
durumunda dikkat edilmesi ve ucuza kayıt yapılmaması rica olunur.”
Mesajın devamında kaydını sildiren adayların isim ve TC kimlik numarası bilgilerine yer
verilmiştir. E-postanın gönderildiği adresler ise şöyledir:
bormun@; erciyespinar1mtsk@; asyasurucukursu@;
afkenmtsk@; alicicekmtsk@;
ozzambaksurucukursu@; aydinsurucukursu@;
ayla.ergun1@; bilginmtsk@; buyuksehir@;
demirhan_mysk@; dunyasurucukursu1@;
dunyasurucukursu@; duvenonu38@;
yenikayseri@; elifmtsk@; elifmtsk38@;
Ercan_side@; gonulkusu_38@; güldanemtsk@;
guvensurucukursu_1@; mhd-38@; cevden@;
idealtuna@; ilkemtsk@; ilkfinalmtsk@;
ilkhedefmtsk@; ilkoncu@; kaanmtsk@;
kocasinanmtsk38@; bilekberk@; mehmetcelik@;
mehmet-gocmen@; gocmensurucukursu@;
melcangrup@; meltemsurucukursu@;
mesutucan_mtsk@; meydanlarmtsk@;
ozelyahayalısurucukursu@; hasustamtsk@;
basarimtsk@; s.unalan.mtsk@; safakmtsk@;
sahingoz_mtsk@; sahingozmtsk@; savasmtsk@;
side@; sidemtsk@; sıla_surucukursu@;
sonerkoc_surucukursu@; burakhan_selale_mtsk@;
talas.mtsk@; Talas_surucukursu@; tekparkmtsk@;
turkyar@; turkyarmtsk@; ugursurucukursu@;
uguryildirimsurucukursu@; unalsurucukursu@;
y_cagrimtsk@; yakupsavas_512@;
yusuftarlaci38@; zamantim@; zamantimtsk@;
zamantisurucukursu@; zerringokdemir@;
zerringokdemirmtsk@
I.2.2.2. Meydanlar MTSK’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
Meydanlar MTSK’da yapılan yerinde incelemelerde, Dernek’te olduğu gibi
bilgisayarlarda kayıt sildiren sürücü adaylarının takibine ve indirim yapılmamasına ilişkin
çok sayıda e-postaya rastlanmıştır. Bu belgelerin yanı sıra yine Meydanlar MTSK’nın
bilgisayar kayıtlarında “kaanmtsk@” adresinden Kaan Kolukısa tarafından
gönderilen “Kaan sürücü kursu teklif” başlıklı e-postada ise aşağıda yer verilen ifadeler
bulunmaktadır:
“Son yaşanan gelişmeler göz önüne alınarak bazı değişikliklerin çalışma hayatımızı
etkilemesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Tüm kurumlar ruhsatta yazan kontenjanı kadar
aday alacaklardır. Ortalama kurumlarımızın kontenjan sayısı 60 olduğuna göre, bu güne
kadar 60 adayın üzerine kayıtları baz alarak maliyet hesaplayan kurslarımız büyük bir
sıkıntı içine düşebilirler. Şuan kurs ücretlerinde artırım yapmak zaten az olan aday
sayımızı daha da azaltacağı için fiyat arttırmak hiç akıl karı değildir. Bizim teklifimiz şu:
şuan direksiyon sınav ücretlerinde de bir birliktelik sağlayamadık ve 2. hakkına giren tüm
adaylarla sıkıntı yaşamaktayız. Aday bankaya 45 TL yatırmış biz de diyoruz ki 50 TL de
bize vereceksin. Bu olay direkt adaylarla karşı karşıya gelmemizi ve milli eğitime yapılan
şikâyetlerle muhatap olduğumuz kurumla aramızı açmaktadır. Teklifimize dönersek
eğer, adayları kesinlikle bankaya göndermeden 1. yazılı ve direksiyon dâhil adayların
girdiği tüm sınavlar için 75 TL sınav ücreti alınması. Böyle bir uygulamaya geçersek
eğer, adaylarla problemlerimiz ortadan kalkmış olur, herkes bilir ki gireceği her sınav için
aynı parayı ödeyecektir hem de şuan 500 TL olan kurs ücretimiz otomatikman 605 TL’ye
çıkmış olur. Bu konu hakkında görüşlerinizi paylaşmanız dileğiyle. Saygılar. Kaan
Kolukısa”
11 Mart 2011 tarihli söz konusu e-posta taraflar arasında fiyat tespitine yönelik
çalışmaların oldukça yeni olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra yerinde
incelemelerin gerçekleştirildiği gün Dernek tarafından sürücü kurslarına gönderilen e-
posta da taraflar arasında iletişimin güncel olarak devam ettiğini göstermektedir. Dernek
tarafından tüm sürücü kurslarına gönderilen 21 Nisan 2011 tarihli ve “Önemli Duyuru”
başlıklı e-postanın içeriği ise aşağıdaki gibidir:
“Rekabet Kurulundan Rekabet Başuzmanı Ebru Öztürk ve Rekabet Uzman Yardımcısı
Recep Gündüz kurslarınızı ziyaret edebilir. B sınıfı ehliyetin 400-500 arası, E sınıfı
ehliyetin 600-700 arasında tutturabildiğine verilmekte olduğunu ve fiyat birlikteliğinin
olmadığı belirtilmelidir.”
Bu e-posta sürücü kursları arasındaki aktif işbirliğinin devam ettiğini göstermesinin yanı
sıra kurslar arasında incelemelerden saklamaya çalıştıkları bir fiyat birlikteliğinin
olduğunu ortaya koymaktadır.
I.2.2.3. İlk Final Sürücü Kursunda Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
İlk Final Motorlu Sürücü kursunda yapılan incelemelerde yukarıda detaylarına yer
verilenler ile paralel biçimde, kayıt sildiren adayların takipte olduğu ve bunlara indirim
yapılamaması yönünde ifadeler içeren çok sayıda e-postaya rastlanmıştır.
I.3. Değerlendirme
I.3.1. Sektör Araştırması Çerçevesinde Değerlendirmeler
19.02.2010 tarih ve SA-10-MY sayılı sürücü kurslarının eğitim hizmetlerine yönelik
sektör araştırması raporu gerek sektörün yapısal ve rekabetçi sorunları ve gerekse
Kurulun bugüne kadar bu sektörde izlediği politikalar bakımından oldukça kapsamlı
bilgiler sunmaktadır. Söz konusu raporda, sektörün yapısına ilişkin yapılan tespitler
mevcut önaraştırma bakımından da önem arz etmektedir. Buna göre sektörün yapısına
ilişkin sektör araştırmasında yapılan tespitleri şöyle özetlemek mümkündür.
-MTSK Sektörü Büyüyen Bir Sektördür: Hızlı bir büyüme süreci yaşayan sektörün yıllık
ortalama büyüme hızı %88,30 olarak gerçekleşmiştir. 2004-2008 arasını kapsayan
dönemde ortalama yıllık büyüme hızı ise 10,13’tür.
-Sektöre Yönelik Talep Artış Eğilimindedir: 2004 - 2008 yılları arasında öğrenci
sayısının dolayısıyla talebin yıllık ortalama büyüme hızı %13 olarak gerçekleşmiştir. Bu
rakamla paralel şekilde MTSK özel öğretim kuruluşları içinde dershanelerle birlikte en
fazla paya sahip olmaktadır. Söz konusu raporda MTSK’ların payı %20 olarak
belirlenmiştir.
Sektörde Arz Fazlası Bulunmaktadır ve Talepte Ciddi Bir Mevsimsellik Vardır : Raporda
yer alan bilgilere göre sektör, ortalama %45 doluluk oranı ile çalışmakta dolayısıyla
kursların kontenjanlarının %55’inin boş olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca sektördeki arz
fazlasının da yıllar itibariyle arttığı görülmektedir. Araştırma raporuna göre kursların
doluluk oranlarının şubat, nisan, ağustos, eylül ve aralık aylarında diğer aylara kıyasla
nispeten daha düşük seyrettiği dikkati çekmektedir. Kursların doluluk oranlarındaki bu
dalgalanmada, ehliyet yazılı sınav tarihleri başta olmak üzere okulların kayıt tarihlerinin
ve sömestr döneminin etkili olduğu değerlendirilmektedir. Ehliyet sınavlarının şubat,
nisan, temmuz, ağustos, ekim ve aralık aylarında yapıldığı dikkate alındığında şubat,
nisan, ağustos ve aralık aylarında bir sonraki yazılı sınavın uzak olmasının talepteki
azalmada etkili olduğu anlaşılmaktadır. Ekim ayında sınav olmasına karşın eylül ayında
talebin düşmesinde ise, özellikle okulların kayıt döneminin bu aya denk gelmesinin etkili
olduğu düşünülmektedir.
Sektörde Yasal Giriş ve Çıkış Engeli Bulunmamaktadır: Sektörde ölçek ekonomisi,
marka bağımlılığı, know-how, şebeke etkileri, öğrenme eğrisine bağlı herhangi bir
iktisadi veya yasal giriş engeli bulunmamaktadır. Bununla beraber sektörde mevcut
firmalar, piyasaya yeni girişlerin olması halinde fiyatlarını düşürecekleri yönünde
inandırıcı tehditler yaratarak girişleri engelleme imkânına sahiptir. Örneğin; mevcut
firmaların atıl kapasitesinin olması halinde potansiyel rakipler; piyasaya girmeleriyle
birlikte, mevcut rakiplerin fiyatlarını düşüreceklerini ve kendilerinin bununla rekabet
edemeyeceklerini düşünerek piyasaya girmekten vazgeçebilirler. Sektörde az önce
belirtildiği üzere kontenjanların tamamının doldurulmaması yeni girişleri caydıracak bir
unsur olabilir. Sektör batık maliyetli faaliyet gösteren bir sektör değildir. Kullanılan bina
ve eğitim araçları (bunların bazıları kiralanabilmektedir) nakde çevrilebilecek aktiflerdir.
Bunun dışında sektörde ciddi bir çıkış engelinin bulunmadığı sektör araştırmasında yer
verilen tespitler arasındadır. Dolayısıyla kar edemeyen bir işletme rekabet etmek yerine
sektörü terk etme yolunu seçebilecektir.
Sektörde Hizmet Farklılaştırması Yoktur: MTSK tarafından verilen hizmetin nitelikleri
Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğince belirlenmektedir. Her ehliyet grubu için
hangi derslerin kaç saat verilmesi gerektiği bellidir. Bu anlamda satın alınan hizmet
homojen bir nitelik arz etmektedir. Ancak, öğreticilerin nitelikleri eğitim hizmetinin tüketici
gözünde farklılaştıran önemli bir unsur olabilecektir. Fakat bu hizmet eğitim alma
amacından çok sınava giriş için zorunlu olması sebebi ile talep edilmektedir ve
çoğunlukla derslerin veya öğreticilerin nitelikleri MTSK seçerken belirleyici kriterler
olmamaktadır. Bu halde de eğitimde bir farklılaşmaya gitmek kurslar açısından anlamsız
hale gelmektedir.
Sektörde Fiyat Rekabeti, Kalite Rekabetinin Önüne Geçmektedir: Sürücü adaylarına
yönelik özel öğretim hizmeti ülkemizde sürücü eğitimi almaktan ziyade “sınava giriş
hakkı kazanmak” için talep edilen bir hizmet niteliğindedir. Diğer özel öğretim
hizmetlerinde, fiyatla birlikte kalite de tüketicilerin tercihlerinde belirleyici bir unsurken,
sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetlerinde, kursiyerler görece daha kaliteli
hizmet sunan ve devam zorunluluğu isteyen kurslar yerine daha ucuz fakat
devamsızlığa göz yuman kursları tercih etmekte ve çoğunlukla kursiyerler derslere dahi
devam etmemektedirler. Bu şartlar altında, eğitim ve hizmet kalitesi tüketici tercihleri
açısından önemini yitirirken, fiyat, karar aşamasında belirleyici bir değişken halini
almaktadır.
Rekabet Kurumu tarafından bugüne kadar yapılan çalışmalar:
Sektör araştırması raporunda irdelenen bir başka husus ise Kurumda bugüne kadar ilgili
sektöre yönelik gerçekleştirilen incelemelerin irdelenmesidir. Rapora göre, Kurumda
sürücü kurslarına yönelik yapılan çalışmalar incelendiğinde üç hususun özellikle dikkat
çekici olduğu görülmektedir. Bunlardan ilki, Kurumumuzda 1999 yılında yapılan
çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığının sektör temsilcileri ile “ücret tespitine esas katsayı”
belirlemesi ve bu sayının memur maaş katsayısı çarpımı sonucu bir kursiyerin ders saati
bazında kursa maliyetinin tespit edilerek kursların uygun görecekleri kar miktarını da bu
maliyete ekleyerek ücret ilan etmeleri ve ayrıca, Özel Öğretim Kurumları Genel
Müdürlüğünce valiliklere gönderilen genelge ile Bakanlığın teşebbüslerin maliyetlerinin
ne kadar üstünde fiyatlama yapabileceklerini belirlemesi uygulamalarının sektörün
taşıdığı önem gereği sürdürüldüğü ve 4054 sayılı Kanun’a aykırı görünen hükümlerin
kamu yararı taşıdığı belirtilmiştir. Ancak 2001 ve 2004 yıllarında yapılan çalışmalar
sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda, ilgili mevzuat hükümlerinin kamu yararı
sağladığı yönündeki görüş terk edilerek anılan düzenlemelerin 4054 sayılı Kanun ile
ulaşılmaya çalışılan ekonomik yarar ile bağdaşmadığına ve bu husustaki görüşlerin Milli
Eğitim Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.
Sektör Araştırması Raporunda İlgili Pazardaki Rekabet İhlallerinin Nedenlerine ve
Çözüm Önerilerine İlişkin Değerlendirmeler:
Sektör araştırması raporunda Sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri
pazarında ortaya çıkan rekabet ihlallerinin büyük çoğunluğunun, 4054 sayılı Kanun’un
4/1(a) maddesinde düzenlenen “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı
oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit
edilmesi” niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Sürücü kursu ücretlerinin belirlenmesine yönelik
bu ihlaller, ya bir dernek veya federasyon çatısı altında bir araya gelen sürücü
kurslarının aralarında yaptıkları “anlaşmalar” şeklinde ya da bu dernek veya
federasyonların karar organlarında alınan “teşebbüs birliği kararları” şeklinde ortaya
çıkmaktadır.
Sektördeki rekabet ihlallerinin nedenlerine ilişkin olarak sektör temsilcileri tarafından
ifade edilen ortak husus, teşebbüsler arasında yapılan fiyat anlaşmalarının, sektörde
maliyet altı fiyatlamalar yoluyla ortaya çıkan sağlıksız rekabet ortamının bir sonucu
olduğu ve bu anlaşmaların mevcut pazar koşulları altında faaliyetlerini sürdüremez hale
gelen teşebbüslerin başvurduğu son çare olduğudur. Bu durum raporda yer verilen
sektörde arz fazlasının olduğu ve başa baş noktasının oldukça yüksek olduğu hususları
ile de desteklenmektedir. Sektördeki arz fazlasının yarattığı bu koşullar altında, sağlıklı
bir rekabetin hâkim olduğu piyasada ayakta kalabilmek ve en fazla kursiyeri kendine
çekebilmek isteyen bir teşebbüsün, hizmet kalitesini de belirli bir düzeyde tutmak
kaydıyla değişken maliyetlerini kurtarabilecek noktaya kadar fiyatlarını düşürmesi
beklenecektir. Ancak MTSK sektöründe bu süreç daha farklı seyretmektedir. Şöyle ki,
tüketici tercihlerinde hizmet kalitesinin etkili olmadığını bilen ve tüketici talebindeki
yüksek fiyat esnekliğinin farkında olan teşebbüsler, sundukları eğitimden ve özellikle de
maliyetlerde en önemli kalem olan direksiyon eğitiminden kesinti yaparak fiyatlarını
düşürme yoluna gitmektedirler. Salt fiyat rekabetine odaklı bu süreç, sürücü kurslarının
değişken maliyetlerini de karşılayamadığı noktaya kadar devam etmekte ve bu noktada
sağlıksız rekabetten bunalmış olan teşebbüsler, çoğunlukla bir dernek çatısı altında bir
araya gelerek fiyatları belirli bir düzeyde tutabilmek için anlaşma yapmaktadır. Bu
noktaya kadar sağlıksız rekabet ortamının bir sonucu olarak ortaya çıkan teşebbüsler
arasındaki anlaşmalar, başarılı bir şekilde sürdürülebildiği takdirde, fiyatları normalde
olması gerekenin çok daha üzerine çıkarabilmekte ve özellikle az sayıda sürücü
kursunun bulunduğu yerleşim yerlerinde kurslar arasındaki sağlıksız rekabet ortamının
yerini, fiyatın birlikte belirlendiği hatta gelirlerin bir havuzda toplanıp kurslar arasında
paylaştırıldığı kurumsallaşmış bir kartel almaktadır.
Sektör araştırması raporunda sektördeki rekabet ihlallerinin ortaya çıkışına ilişkin
yukarıda sunulan senaryo çerçevesinde alınması gereken önlemlere ilişkin bir takım
öneriler de getirilmiştir. Bu önerilerden bazıları ana hatları ile aşağıda özetlenmiştir:
Fiyat ve Arz Regülasyonuna İlişkin Öneriler: Sektör araştırması raporunda sektör
üzerinde ciddi bir regülasyon ve denetleme yetkisine sahip olan Milli Eğitim Bakanlığının
yaptığı fiyat ve arzı etkileyebilecek uygulamaların rekabetçi perspektiften ayrıntılı bir
analizine yer verilmiştir. Yapılan analiz sonucunda MTSK sektörü bakımından başta fiyat
ve arzın regüle edilmesi olmak üzere regülasyon yönteminin etkin bir araç olmadığı
tespitine yer verilmiş ve MTSK sektöründe sağlıklı bir rekabet ortamının temini ve aynı
zamanda kamu güvenliğinden doğan kamu yararının tesisi için regülasyon yerine
uygulanabilecek çözüm olasılıklarının incelenmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Bu durum
hiç şüphesiz sektöre ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı ile aktif bir işbirliği gerektirmektedir.
Sürücü Kurslarının Hizmet Kalitesinden Ödün Vererek Fiyatı Düşürmelerinin
Önlenmesi: Sektör araştırması raporunda sektörde bu tür uygulamaların önüne
geçilmesi için ilk akla gelen önlemin, Milli Eğitim Bakanlığının sürücü kurslarına yönelik
denetimlerini artırması olduğu ancak mevcut koşullar ve imkânlar altında, kısa vadede
Bakanlığın sektördeki denetimlerinin daha etkin hale geleceğini beklemenin gerçekçi bir
beklenti olmayacağı değerlendirilmiştir. Bu nedenle raporda direksiyon eğitimi veren
araçlara Avrupa’da bazı ülkelerde uygulandığı gibi eğitim tespit cihazlarının takılarak
kursiyerlerin direksiyon eğitimi için öngörülmüş olan ders saatini tamamlayıp
tamamlamadıklarının kontrol edilmesi veya toplu denetimlere imkân tanıyacak
sistemlerin getirilmesi teklif edilmiştir.
Ehliyet Sınavlarının Seçiciliğinin Artırılması Suretiyle Tüketici Tercihlerinde
Fiyatın Yanında Kalitenin de Etkili Kılınması : Sınav sisteminde seçiciliğin
arttırılmasının talep üzerinde yaratacağı etki ve bu durumun niteliği ön plana çıkaracak
olması raporda sektördeki rekabetçi sorunların çözümü bakımından bir alternatif olarak
yorumlanmıştır.
Bu çerçevede, ilgili sektöre yönelik olarak Milli eğitim Bakanlığı ile aktif bir işbirliği
gerçekleştirilmesi ve bu bağlamda sektörün rekabetçi niteliğini arttıracak ve yapısal
sorunlarını ortadan kaldıracak bir takım önlemlerin alınması sektördeki rekabet
sorunlarının çözümünde önem arz etmektedir.
I.3.2. 4054 sayılı Kanun Çerçevesinde Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüne yer verilmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a)
bendinde “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar
gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller
arasında sayılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler Kayseri ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının
ve bu kurslar tarafından kurulan sürücü kursu derneğinin yaklaşık olarak bir yıldan beri
fiyat ve fiyatı belirleyen unsurlar konusunda anlaşma içinde olduklarını göstermektedir.
Öte yandan, sektördeki rekabetçi sorunların yapısal olarak çözümü bakımından sektör
araştırması raporunda da açıkça ortaya konulduğu üzere sektördeki rekabet ihlallerinin
ana nedeni, sektöre özgü yapısal sorunlardır. Bu sorunların kaynağında mevzuatta yer
alan eksikliklerden ziyade denetim eksikliği bulunmaktadır. Bu çerçevede, dosya konusu
olaya ilişkin olarak Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği’ne ve şikâyete
konu teşebbüslere soruşturma açılmasına gerek olmadığı, ancak tarafların uygulamanın
4054 sayılı Kanun uyarınca yasaklanan eylemler arasında olduğu hususunda Kanun’un
9. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince uyarılmasının yerinde olacağı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2- Bununla birlikte, ilgili pazarda, rekabetin kalıcı bir şekilde tesisi ve benzer eylemlerin
tekerrür etmesinin önlenmesi bakımından 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca, Kayseri Özel Sürücü Kursları Dayanışma Derneği ile Kayseri'de faaliyet
gösteren sürücü kurslarının ihlale ne şekilde son vereceğine yönelik olarak görüş
bildirilmesi konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy