Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-86 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-32/667-210
Karar Tarihi : 26.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Yaşar SEVER,
Kdz. Ereğli- Ormanlı Belediye Başkanlığı
Ormanlı/Zonguldak
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - S.S. 907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
Ormanlı Belediyesi-Belediye Hizmet Binası
Ormanlı/Zonguldak 20
E. DOSYA KONUSU: S.S. 907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin KDZ.
Ereğli-Ormanlı Belediyesi Güzergahında 4 TL olarak belirlenen Oda fiyat
tarifesinin altında yolcu taşıyarak haksız rekabete yol açtığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi’nin KDZ.Ereğli-Ormanlı Belediyesi Güzergahında 4 TL olarak belirlenen
fiyat tarifesinin altında (2TL ve 1 TL) yolcu taşıyarak haksız rekabete yol açtığı iddia
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.03.2011 tarih ve 2171 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.03.2011 tarih ve
2011-4-86/İİ-11-257.M.H. sayılı İlk İnceleme raporu, Rekabet Kurulu’nun 07.04.2011 30
tarih ve 11-22 sayılı toplantısında görüşülmüş, dosya konusu iddialara ilişkin olarak
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
sonucunda hazırlanan 16.05.2011 tarih ve 2011-4-86/ÖA-11-257.M.H. sayılı
Önaraştırma Raporu, 18.05.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110.02.02/214 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1.İlgili Pazar 40
Söz konusu uygulama, hakkında inceleme yürütülen S.S.907 sayılı Motorlu
Taşıyıcılar Kooperatifi’nin müşterilerine sunduğu taşımacılık hizmetlerinin
sağlanmasına ilişkindir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “Karayolu ile Yolcu
Taşımacılığı Hizmeti” olarak belirlenmiştir. Değinilen hizmetin KDZ.Ereğli-Ormanlı
11-32/667-210
2
Belediyesi Güzergahında sunulması sebebiyle coğrafi pazar “KDZ.Ereğli-Ormanlı
Belediyesi Güzergahı” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Değerlendirme
S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin KDZ.Ereğli-Ormanlı Belediyesi
Güzergahında 4 TL olarak belirlenen fiyat tarifesinin1 altında (2TL ve 1 TL) yolcu
taşıyarak rekabeti bozduğu iddiası, hakim durumun kötüye kullanılması örneklerinden 50
yıkıcı fiyat uygulamasını akla getirmiştir. Ancak yıkıcı fiyat yoluyla kötüye
kullanmadan bahsedebilmek için öncelikle S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi’nin ilgili pazarda hakim durumda olup olmadığının tespit edilmesi
gerekmiştir.
Hakim durum, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 3 üncü
maddesinde “Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi
ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmaktadır. Kanun’un 6.
maddesinde ise bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir
bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut 60
başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması
yasaklanmakta olup, yıkıcı fiyat uygulaması bir hakim durumun kötüye kullanılması
hali olarak ortaya çıkmaktadır. Bir teşebbüsün ilgili ürün pazarında hakim durumda
olup olmadığının tespitinde öncelikle dikkate alınan ölçüt teşebbüsün ilgili ürün
pazarındaki payı olmakla birlikte; pazar payının hangi seviyede bulunması
gerektiğine ilişkin kesin bir yargı bulunmamaktadır. Ayrıca pazara giriş engellerinin
olup olmaması da önemli bir faktördür.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi’nin 46 üyeden oluştuğu ve 15 araç kapasitesi bulundurduğu, 1998
yılından beri taşımacılık faaliyetinde bulunduğu ancak 2011 yılı Mart ayından itibaren 70
Belediye’nin de kendi otobüsleri ile faaliyette bulunmaya başladığı ve bu dönemde
S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin son üç yıldır 4 TL olarak uyguladığı
fiyatlarında indirim yaptığı (2 TL’ye) anlaşılmıştır. – ticari sır olması nedeniyle bu
kısım çıkarılmıştır-
Söz konusu bilgilerden Belediyenin ilgili güzergahta kendi otobüsleriyle faaliyete
geçmesi ile ve daha sonra yapılan ……… S.S.907 sayılı Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi’nin fiyat indiriminde bulunduğu 1-2 aylık süreçte ve sonrasında, giriş
engeli olmadığı anlaşılan ilgili pazarda, hakim durumda bulunmadığı kanaatine
ulaşılmıştır. Ayrıca Belediye’nin ilgili Kanun kapsamında – ticari sır olması nedeniyle
bu kısım çıkarılmıştır- anlaşılmıştır. 80
Bilindiği üzere, aşağıda yer verilen 5393 sayılı Belediyeler Kanunu’nun 15.
maddesinin “p” fıkrası Belediyelere ilgili sektörde geniş bir düzenleme yetkisi
vermektedir:
“Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma
araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını
belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler
üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;
kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri
yürütmek.”
1 Zonguldak Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’nin 13.12.2007 tarih ve 67 sayılı kararı ile 5362 sayılı
Kanun’un 62. maddesi uyarınca belirlenen azami fiyat tarifesi başvuruya ilişkin belgeler arasına
eklenmiştir.
11-32/667-210
3
90
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy