Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-326 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-33/703-216
Karar Tarihi : 02.06.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan
GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Ali ARIÖZ, Evrim Özgül KAZAK, Nur Seda KÖKTÜRK 10
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Deksarnet Telekomünikasyon A.Ş.
Temsilcileri: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN, Av. Orhan ÜNAL
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Balmumcu,
Beşiktaş/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş.
Konya Yolu Yağlıpınar Köyü Mevkii Gölbaşı/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş.’nin
uydu haberleşme hizmeti altyapısı alanındaki hâkim durumunu, kamu kurum ve 20
kuruluşlarına uydu haberleşme hizmeti sunan teşebbüsler aleyhine kötüye
kullandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş. (Türksat)’ın uydular üzerinden
haberleşme ve iletim alt yapısını kurmak alanında yetkilendirilmiş tek teşebbüs
olduğu, dolayısıyla Türksat’ın hem hukuki hem de fiili bir tekel olduğu,
- Türksat’ın Görev Sözleşmesi ile uydular üzerinden haberleşme ve iletim alt yapısı
üzerinden verilebilecek olan her türlü hizmeti sunma alanında da yetkilendirildiği, bu
bağlamda Türksat’ın hem üst pazarda hem de alt pazarda faaliyet gösteren dikey
bütünleşik bir teşebbüs olduğu, 30
- Başvuru sahibi Deksarnet Telekomünikasyon A.Ş.’nin (Deksarnet) uydu
haberleşme hizmeti alanında yetkilendirilmiş 20 işletmeciden biri olarak sadece alt
pazarda faaliyet gösterdiği, Deksarnet de dahil olmak üzere bu 20 işletmecinin
normal şartlar altında Türksat’tan alt yapı alma zorunluluğunun bulunmadığı ve
yabancı uydulardan da hizmet alabildikleri,
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun (EHK) 67/b. Maddesine yapılan
ekleme ile kamu kurum ve kuruluşlarının uydu üzerinden ihtiyaç duydukları
hizmetlerin alımında Türksat tarafından yönetilen uyduların kullanılmasının zorunlu
tutulduğu, dolayısıyla kamu kurumlarının uydu üzerinden sunulan hizmet alım
ihalelerine girecek olan teşebbüslerin Türksat ile çalışma zorunluluğunun bulunduğu, 40
- Türksat’ın bu ihalelere uydu haberleşme hizmeti (UHH) vermek üzere iştirak ettiği
ve rakibi konumunda bulunan ve kendisinden alt yapı hizmeti almak zorunda olan
teşebbüslerin ihaleleri almasına engel olmak amacıyla onlara uydu alt yapı hizmeti
alanında aşırı fiyatlar uyguladığı,
11-33/703-216
2
- Söz konusu ihalelere giren teşebbüslerin maliyetlerinin yaklaşık …..’ini Türksat’tan
alınan alt yapı ücretinin oluşturduğu, bu durumun ana maliyet yapısını kontrol eden
Türksat’a ihalelerdeki rekabeti kendi lehine bozmak için önemli bir fırsat tanıdığı,
- Türksat tarafından işletmecilere teklif edilen fiyatların yabancı uyduların aynı hizmeti
sunmak için verdiği fiyatlardan …..daha fazla olduğu, Türksat’ın anılan aşırı fiyatlama
eylemini sürdürmeye devam etmesi halinde Deksarnet başta olmak üzere UHH 50
sunan işletmecilerin bu piyasadan çıkmasının söz konusu olacağı,
- T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi
Başkanlığı tarafından 75 adet Deprem İstasyonlarının Uydu ile Veri Aktarım İşi için
ihale açıldığı,
- Söz konusu ihalenin 17.05.2010 tarihinde pazarlık usulü ile yapıldığı ve 3 firmanın
davet edildiği, bu firmaların Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. (Vodafone-eski adıyla
Borusan Telekom) işbirliğiyle Deksarnet, Net Elektronik Bilgi Üretim Dağıtım Ticaret
ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (İşnet) ve Türksat olduğu,
- Vodafone’un Deksarnet’in çözüm ortağı olduğu, Vodafone’un Ankara’da yerel ofis
ve personelleri olduğu için bazı ihalelere ortak olarak girildiği, daha önceden afet 60
işlerinde birlikte çalışılması nedeniyle bu ihalede de Deksarnet tarafından Vodafone’a
teklif verildiği ve onlar tarafından ihaleye girildiği,
- İhaleye İşnet tarafından teklif verilmediği, Vodafone’un ….., Türksat’ın ise teklif
verdiği,
- Pazarlık usulü ile devam eden ihalede usul gereği tekrar fiyat talep edildiği ve
Türksat tarafından ….. fiyat verildiği, Vodafone tarafından ise teklif verilemediği ve
ihalenin Türksat tarafından kazanıldığı,
- İhale için Türksat tarafından Deksarnet’e verilen mhz fiyatının …..Dolar olduğu,
yabancı bir uydu tarafından uygulanan mhz fiyatının ise söz konusu fiyatın yarısı
kadar olduğu, 70
- Türksat tarafından aynı ihaleye giren Deksarnet’e alt yapı hizmeti sunumu için aşırı
fiyat teklif edildiği ve ihaleyi almasının engellendiği,
- Türksat tarafından Deksarnet’e uygulanan fiyatların Deksarnet’in ilgili pazarda kârlı
bir şekilde faaliyet göstermesini engellediği,
- Deksarnet’in 2009 yılında kamu kurumlarından elde edilen gelirinin tüm gelir
içerisindeki payının …..olduğu, bu oranın düşük gibi gözükse de ilgili pazarın “kamu
kurum ve kuruluşlarının uydu ve veri iletim hizmeti satın alma işleri pazarı” olarak
tanımlanması durumunda ilgili eylemlerin sürdürülmesinin Deksarnet’in ilgili pazardan
çıkması sonucunu doğuracağı,
- Türksat tarafından Deksarnet’e uygulanan fiyatların aşırı olduğu, aşırı fiyatlar 80
nedeniyle Deksarnet’in Türksat’tan daha avantajlı teklifler vermesinin önünün
kesildiği,
- Türksat’ın ilgili pazarda fiili ve hukuki tekel olduğu nazara alındığında uygulanan
aşırı fiyatların yeni girişleri teşvik edeceğinden bahsetmenin mümkün olmadığı, fiyat
artışını haklı gösterecek bir talep artışının da bulunmadığı,
- Türksat’ın verdiği fiyatın kendilerine yabancı bir işletmecinin verdiği fiyattan …..daha
fazla olduğu ve yabancı uydu işletmecisinin de verdiği fiyat ile kar ettiği
düşünüldüğünde Türksat’ın elde etmekte olduğu karın aşırı olduğu sonucuna
varılabileceği,
- Türksat’ın fiyatlarının zaman içindeki değişimine bakıldığında, ömrü 2007 yılında 90
dolan Türksat 1C uydusunun MHz fiyatının …..Dolar olduğu, bunun yerine atılan
11-33/703-216
3
Türksat 3A uydusunun MHz fiyatının ise …..Dolar olduğu, Dolar’ın zaman içinde fazla
bir değer kaybına uğramadığı ve Türksat’ın maliyetlerinde aşırı bir artış olmadığı göz
önüne alındığında aradaki farkın aşırı olduğu,
- Sektörel düzenleyici BTK’nın, rekabetin sağlanması amacı da dâhil olmak üzere
sektörde birtakım öncül düzenlemeler yaptığı ve düzenlemelere uyulup uyulmadığını
denetleyebildiği, bununla birlikte bu yetkinin etkin piyasa gücüne sahip olan
işletmecilerle sınırlı olduğu,
- Türksat’ın herhangi bir piyasada BTK tarafından etkin piyasa gücüne sahip
işletmeci olarak belirlenmediği, bu nedenle mevcut durumda BTK tarafından 100
Türksat’ın uyguladığı fiyatlara müdahale edilmesinin mümkün olmadığı ifade
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 02.07.2010 tarih ve 5146 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 28.03.2011 tarih ve
2010-2-326/İİ-11-374.EÖK sayılı İlk İnceleme Raporu doğrultusunda, dosya konusu
iddialara ilişkin olarak, önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca
yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 24.5.2011 tarih ve 2010-2-326/ÖA-11-
321AA sayılı Önaraştırma Raporu, 30.05.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-
110.02.02/336 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-33 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır. 110
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Türksat Uydu Haberleşme Kablo
TV ve İşletme A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1.İlgili Pazar
I.1.1 İlgili Ürün Pazarı
Dosya konusu başvuru Türksat’ın UHH’ne ilişkin altyapı hizmetinin fiyatlarını yüksek
belirlemek suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet alım ihalelerindeki rekabeti
UHH sunan diğer işletmeciler aleyhine bozmasına ilişkin olup, ilgili süreçte iyi ayrı
hizmetten söz edilebilir. Bunlardan ilki yasal olarak Türksat uhdesinde bulunan 120
uydular üzerinden haberleşme ve iletim altyapısı hizmeti; diğeri ise bu uydu altyapısı
üzerinden UHH sunulmasıdır. UHH sunulması için uydu yörüngesinde uydu altyapısı
bulunan çeşitli teşebbüslerden kapasite temin etmek gereklidir. Türksat, BTK ile
imzaladığı Görev Sözleşmesi kapsamında hem uydular üzerinden sunulan
haberleşme ve iletişim altyapısını kurmak hem de UHH verilmesi alanlarında
yetkilendirilmiş bir kuruluştur. Uydular üzerinden haberleşme ve iletim altyapısının
kurulması alanında yetkilendirilmiş başka bir işletmeci bulunmamaktadır. UHH
verilmesi alanında ise Türksat dışında BTK tarafından yetkilendirilmiş toplam 22
işletmeci bulunmaktadır. Dolayısıyla, üst pazar olan uydular üzerinden haberleşme
ve altyapı pazarında tekel konumunda bulunan Türksat, alt pazar olarak ifade 130
edilebilecek “uydu haberleşme hizmeti sunulması pazarı”nda diğer 21 işletmeciyle
rekabet halindedir. Bu işletmecilerin -EHK hükümleri saklı kalmak kaydıyla-
Türksat’tan altyapı hizmeti almaları zorunlu değildir. İşletmeciler yurtdışındaki
yabancı uydu işletmecilerinden de altyapı temin etmek suretiyle UHH
sunabilmektedir. Dolayısıyla, “uydular üzerinden haberleşme ve iletim altyapısı
pazarı” ve “uydu haberleşme hizmeti sunulması pazarı” olmak üzere iki ayrı ürün
pazarının varlığından söz edilebilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında ilgili ürün pazarları,
kamu kurum ve kuruluşları ile Kızılay’a verilecek uydu haberleşme hizmetinde
kullanılacak uydu haberleşme ve iletim altyapısı pazarı ve 140
11-33/703-216
4
kamu kurum ve kuruluşları ile Kızılay’a sunulan uydu haberleşme hizmetleri
pazarı
olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer
bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen
bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
I.2. Taraflar
I.2.1. Başvuru Sahibi: Deksarnet 150
Her türlü telekomünikasyon hizmeti verilmesi ve/veya ilgili altyapıların kurulması ve
işletilmesine yönelik faaliyetleri yürütmek amacıyla 2006 yılında kurulan bir anonim
şirkettir. Deksarnet uydu haberleşme hizmeti verilmesi alanında yetkilendirilmiştir.
Şirketin %99,9’u Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye aittir.
I.2.2. Hakkında İnceleme Yapılan: Türksat
Hisselerinin tamamı Hazine Müsteşarlığı’na ait olan Türksat, Türk Ticaret Kanunu’na
tabi bir anonim şirkettir.
406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’na, 16 Haziran 2004 tarih ve 5189 sayılı Çeşitli
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 5. maddesi ile eklenen Ek 33.
madde ile kurulan şirket, ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge 160
pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olmak ve bununla ilgili
yükümlülükleri yerine getirmek, adına kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları
işletmeye vermek ya da verilmesini sağlamak, bu uyduları işletmek, ulusal ve
yabancı operatörlere ait uydular üzerinden haberleşme ve iletişim alt yapısını
kurmak, işletmek ve ticari faaliyette bulunmak üzere, Türk Ticaret Kanunu ve özel
hukuk hükümlerine tabi olarak 22 Temmuz 2004 tarihinde faaliyete geçmiştir. Ayrıca,
08 Ekim 2005 tarih ve 25960 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu
kararı ile şirket, ulusal uydu programı ve insan kaynağı yetiştirme konularında da
yetkilendirilmiştir. Bunun yanında 21 Nisan 2005 tarih ve 5335 sayılı Kanun ile
Türksat uydu operatörlüğü yanında kablo operatörlüğü görevini de üstlenmiştir. Son 170
olarak 20 Nisan 2006 tarihli ve 26145 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe
giren 2006/10316 sayılı ve kamu hizmetlerinin ortak platformda, tek kapıdan sunumu
ve vatandaşın devlet hizmetlerine elektronik ortamdan güvenli ve hızlı bir şekilde
erişimini sağlamak amacıyla hazırlanan e-Devlet kapısının kurulması, işletilmesi ve
yönetilmesi görevi Ulaştırma Bakanlığı koordinasyonu ile Türksat’a verilmiştir.
I.3. Dosya Mevcudu Bilgi ve Belgelerin İçeriği
I.3.1. İşnet’ten Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
İşnet özetle;
- Şirketlerinin toplam iki kamu ihalesine katıldığı,
- Bunlardan T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından 180
düzenlenen 22.4.2010 tarihli “75 adet Deprem İstasyonundan Uydu ile Veri Aktarım
Hizmet Alımı” ihalesine (Afet İşleri İhalesi) teklif verdikleri ancak ihalenin iptal edildiği,
- Söz konusu kurumun aynı alıma ilişkin açtığı ikinci ihaleye ise katılmadıkları,
- Bunun dışında Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından düzenlenen 27.7.2009
tarihli “Uydu Üzerinden Internet VOIP ve Veri Transferi” konulu ihaleyi (TPAO İhalesi)
kazandıkları,
11-33/703-216
5
- Bahse konu ihalenin süresinin …..olduğu, ….. lokasyona ilişkin olduğu ve firmaları
tarafından her lokasyon için aylık birim ….. TL teklif edildiği –ticari sır olması itibarıyla
bu kısım çıkarılmıştır-
- Uydu kapasite kullanımı, lisans giderleri ve uydu seti maliyeti dâhil toplam 190
maliyetlerinin …..Dolar olduğu,
- Türksat’tan aylık …..MHz’lik uydu kapasite kullanım maliyetlerinin …..Dolar olduğu
(–ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır-),
- EHK’nın 67(b) maddesinin ve kamu ihalelerine uydu sahibi Türksat’ın
katılabilmesinin rekabet koşullarına uymadığı ve rekabeti mümkün kılmadığını
ifade etmiştir.
I.3.2. Deksarnet’ten Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
Deksarnetten elde edilen bilgi ve belgelerde özetle;
- 5809 sayılı Kanun’un kabulü sonrası şirketlerinin doğrudan bir adet ve iş ortakları
Borusan Telekom ile iki adet olmak üzere toplam üç kamu ihalesine katıldığı, 200
- Yalnızca doğrudan girilen ihalenin yeni bir iş için olduğu (–ticari sır olması itibarıyla
bu kısım çıkarılmıştır-), diğerlerinin ise daha önceki dönemlerde alınan ihalelerin
uzatılmasını kapsadığı (Afet İşleri ve TPAO ihaleleri),
- Bu ihalelerden sadece Borusan Telekom ile birlikte girilen Afet İşleri ve TPAO
ihaleleri için EHK’da yer alan düzenleme gereği Türksat’dan altyapı alınmasının
zorunlu olduğu,
- Afet İşleri ve TPAO İhalelerinde yer verilen işlerin ilk olarak EHK’da yer alan
düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önceki dönemde başladığı, iş başlangıçlarının
(yaklaşık –ticari sır olması itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır-seviyelerinde maliyetle)
Turksat 1C uydusunda yapılmış olduğu, bu uydunun hizmetten çekilmesi sonrası ise 210
Eutelsat’a ait EB2 uydusunda çalışmanın devam ettirildiği, ilgili düzenleme sonrası
açılan devam ihalesinde Turksat’tan teklif alındığı ancak bu ihalenin kazanılamadığı,
- Her iki ihale için de alınan şifahi teklifin yaklaşık …..USD/Mhz seviyelerinde olduğu,
- Afet İşleri ihalesi için (tahmini) nokta başına ….. Khz düşecek şekilde ….. nokta
olduğu yani toplamda ihtiyaç duyulanın yaklaşık …..Khz olduğu, ancak bu kapasite
ile çalışmak mümkün olmadığı için (tahmini) …..alınmasının planlanmış olduğu
belirtilmiş ayrıca;
- Uydu hizmetlerinin “uydu kesimi” ve “yer kesimi” olarak ikiye ayrılabileceği,
bunlardan uzay kesiminin uzay aracının temini, yörüngeye sokulması ve işletilmesi
gibi altyapı faaliyetlerini kapsadığı ve kıt bir kaynak olduğu, 220
- Yer kesiminin ise anten, modem gibi ekipmanların temini, kurulum ve işletim
hizmetlerini kapsadığı ve kıt bir kaynak olmadığı,
- Yer kesiminden faaliyet göstermek için uydu kesimince sağlanan altyapı
hizmetlerine ihtiyaç olduğu,
- EHK’nın 67. maddesine göre ise kamu ihalelerinde söz konusu altyapının
Türksat’tan sağlanma zorunluluğu getirilmesinin rekabet üzerinde olumsuz etkilerinin
olduğu zira Türksat’ın uydu kesimi fiyatlarının rakiplerinden yüksek olduğu, Türksat’ın
uydu kesim müşterisi olan uydu yer kesim operatörleri ile yer kesiminde rekabet
ettiği, Kamu İhale Kanunu’ndaki muafiyet hükmü dolayısıyla kamu kurum ve
kuruluşlarının ihaleye çıkmaksızın hem uydu hem de yer kesim hizmetlerini 230
Türksat’tan sağlayabildikleri, yer kesim operatörlerinin maliyetlerinin büyük oranda
uydu kesiminden geldiği (TPAO ihalesinde söz konusu oranın –ticari sır olması
11-33/703-216
6
itibarıyla bu kısım çıkarılmıştır-olduğu) ve bu şekilde ticari akışın her bir noktasında
bu şirketin bulunduğu her tür uygulamada (ihale ya da satın alma) bütün kontrolün
Türksat’ta olduğu ifade edilmiştir.
I.3.3. BT Telekom’dan Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
BT Telekom Deksarnetten elde edilen bilgi ve belgelerde özetle;
- Türksat’ın hem uydu işletmecisi hem de hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet
göstermesinin (buna bağlı olarak kapasitesini perakende pazarda daha uygun
koşullarda pazarlayabilmesinin) ve EHK’nın 67(b) maddesi uyarınca kamu 240
kuruluşlarına verilecek hizmetlerde sadece Türksat tarafından yönetilen uyduların
kullanılması zorunluluğunun kamu ihalelerindeki rekabet şartlarını tamamen ortadan
kaldırdığı,
- Şirketlerinin, yukarıda bahsi geçen sebeplerle, kamu ihalelerinde rekabet
edemeyeceklerini düşünerek EHK düzenlemesinden sonra hiçbir kamu kurum ve
kuruluşunun ihalesine katılmadıkları belirtilmiştir.
I.3.4. Türksat’tan Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
Türksat mevcut belgelere dayanarak özetle;
- Yalnızca uydu altyapı işletmeciliği yapılırsa kâr oranları çok düşük olacağından
katma değerli hizmetler sunmaları gerektiğini, 250
- Fiyatlarının yönetim kurulu toplantılarında yılda bir kez belirlendiğini, ancak
projelere göre genel müdürün onayı doğrultusunda indirim yapılabildiğini,
- Bir ihaleye girdiklerinde rakiplerine sunulan kapasite fiyatının kendi (iç transfer)
fiyatlarıyla aynı olduğunu,
- Bunu rekabete aykırı hareket ettikleri gibi bir algı oluşmaması için bilerek
yaptıklarını,
- Özel veya kamu sektörü ihaleleri/işleri için farklı yollar izlemediklerini,
- Kapasite talep eden şirketlerin bunu hangi proje için istedikleri bilgisini özellikle
talep etmediklerini,
- Şirketlerinin ana gelir kaleminin TV olduğu, datadan daha az gelir elde ettiklerini, 260
- Kanunda yer alan hüküm, yani kamuda altyapının Türksat’tan alınması
zorunluluğunun güvenlik kaygılarından kaynaklandığını, başka bir uydudan alınırsa
güvenlik açıkları olabileceğini,
- Şirketlerinin fiyat politikalarını ve kâr oranlarını, altyapı/işletme maliyetleri,
yurtiçi/yurtdışı proje olup olmadığı, projelerin büyüklüğü ve müşterilerin diğer
hizmetleri de kullanıp kullanmadığı gibi faktörlere bağlı olarak belirlediklerini,
- Yurtiçi ihalelerinde yer kesim operatörlerine verdikleri uzay kesim fiyatlarının, kendi
oluşturdukları fiyat teklifinin içerisindeki uzay kesim fiyatlarından yüksek olmadığını,
- Uydu işletmeciliğinde kullandıkları teknolojinin üstünlüğünden dolayı daha az uzay
kesim kapasitesine ihtiyaç duyulması, daha yüksek miktarlarda terminal ve ilgili cihaz 270
satın almalarından dolayı bunların daha düşük maliyetle tedarik edilebilmesi ve
şirketlerinin 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu uyarınca uzay kesim kapasite ve uydu
haberleşme hizmeti satışında özel iletişim vergisinden muaf olması sebepleriyle
ihalelerde teklif ettikleri bedelin ihaleye katılan diğer firmalara göre daha düşük
olduğunu,
11-33/703-216
7
- Gerek vergi muafiyetinin gerekse kamu ihalelerinde kendilerine sağlanan
avantajların haklı gerekçeleri bulunduğu, bunların kendilerine uluslararası rekabette
yardımcı olduğunu,
- Zira uydu yörünge haklarının kıt kaynak durumuna gelmesi, yeni yörünge hakkı elde
etmenin zorluğu ve uluslararası kurallara göre bir ülkenin sahip olduğu yörünge 280
haklarını kaybetmemesi için sürekli uydu işletilmesi zorunluluğu bulunması sebebiyle
şirketlerinin belirli miktarda satış gelir garantisine sahip olması gerektiğini ifade
etmiştir.
Şirketin diğer yer kesim operatörlerine ve kamu kurum ve kuruluşlarına sağladıkları
kapasite miktar ve fiyatları Tablo 1 ve Tablo 2’de özetlenmiştir.
Tablo 1: Uzay Kesimi Kapasitesi Sağlanan Yer Kesim Operatörleri ile Kamu Kurumlarına İlişkin
Kapasite Miktar ve Fiyatları
Kurum/Şirket
Adı
Sözleşme Tarihi Verilen Hizmet Birim Fiyat (KDV hariç)
(USD/MHz)
Tablo 2: Uydu Haberleşme Hizmeti de Verilen Kamu Kurumlarına İlişkin Uydu Kapasite Miktar ve
Fiyatları 290
Kurum/Şirket Adı Sözleşme Tarihi Verilen Hizmet Birim Fiyat (KDV
hariç) (USD/MHz)
I.4. DEĞERLENDİRME
Başvuru konusu özetle, Türksat’ın UHH’ne ilişkin altyapı hizmetinin fiyatlarını yüksek
belirlemek suretiyle kamu kurum ve kuruluşları ile Kızılay’ın hizmet alma
ihalelerindeki rekabeti UHH sunan diğer işletmeciler aleyhine bozmasıdır.
Türksat, BTK ile imzaladığı Görev Sözleşmesi kapsamında hem uydular üzerinden
sunulan haberleşme ve iletişim altyapısını kurmak hem de UHH verilmesi alanlarında
yetkilendirilmiş bir kuruluştur. Uydular üzerinden haberleşme ve iletim altyapısının
kurulması alanında yetkilendirilmiş başka bir işletmeci bulunmamaktadır. Bu nedenle,
Türksat “uydular üzerinden haberleşme ve iletim altyapısı pazarı”nda hukuki tekeldir. 300
Gerekli yatırım maliyetlerinin oldukça yüksek olması nedeniyle bu pazara yakın bir
zamanda yeni bir giriş ve dolayısıyla bu alanda yeni bir yetkilendirme
beklenmemektedir.
11-33/703-216
8
UHH verilmesi alanında ise Türksat dışında BTK tarafından yetkilendirilmiş toplam 21
işletmeci bulunmaktadır. Dolayısıyla, üst pazar olan uydular üzerinden haberleşme
ve altyapı pazarında tekel konumunda bulunan Türksat, alt pazar olarak ifade
edilebilecek “uydu haberleşme hizmeti sunulması pazarı”nda diğer 21 işletmeciyle
rekabet halindedir. Bu işletmecilerin normal şartlar altında Türksat’tan altyapı hizmeti
almaları zorunlu değildir. İşletmeciler yurtdışındaki yabancı uydu işletmecilerinden de
altyapı temin etmek suretiyle UHH sunabilmektedir. 310
Öte yandan, EHK’nın 67. maddesinin (b) bendinde yer alan,
“Kamu kurum ve kuruluşları ile Kızılay uydu üzerinden ihtiyaç duydukları
hizmetleri Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketi
tarafından yönetilen uydulardan sağlamak kaydıyla, her kurum ve kuruluştan
alabilir.”
hükmü uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının uydu vasıtasıyla veri iletişim hizmeti
satın alma işi ihalelerine katılacak olan UHH işletmecilerinin Türksat uydularını
kullanmaları bir zorunluluktur. Dolayısıyla normal şartlarda UHH alanında Türksat
dışındaki yabancı uyduların kullanılması mümkün iken, kamu kurum ve kuruluşlarına
UHH sunmaya talepli bir işletmecinin öncelikle Türksat’tan uydu hizmeti satın alması 320
gerekmektedir. Bu bağlamda, kamu kurum ve kuruluşlarının uydu üzerinden ihtiyaç
duydukları hizmetleri satın almaları amacıyla açılan ihalelerde, Türksat ile Türksat’tan
altyapı hizmetini almak zorunda olan işletmeciler rakip teşebbüsler olarak karşı
karşıya gelmektedir.
Dikey bütünleşik ve üst pazarda yüksek pazar gücüne sahip bir teşebbüsün, üretimini
kontrol ettiği girdinin fiyatı ve bu girdiden üretilen alt pazardaki ürününün fiyatı
arasındaki marjı, söz konusu fiyatlar arasında değişiklik yapmak suretiyle kısmasına
rekabet hukuku literatüründe “fiyat sıkıştırması” adı verilmektedir. Fiyat sıkıştırması
uygulamasıyla, alt pazarda faaliyet gösterebilmeleri bu girdiye bağlı olan
teşebbüslerin kârlı bir şekilde rekabet edebilmesi engellenmektedir. Bu durum, hem 330
girdi fiyatını ödemek hem de üst pazarda yüksek pazar gücüne sahip teşebbüsün alt
pazardaki fiyatıyla rekabet etmek zorunda kalan rakiplerin ilgili piyasadan
dışlanmasına, potansiyel rakiplerin ise piyasaya girişlerinin önlenmesine yol
açmaktadır. Diğer bir ifadeyle fiyat sıkıştırması yoluyla, üst pazarda hâkim durumda
bulunan bir teşebbüs tarafından girdi üzerindeki pazar gücünün alt pazara
aktarılması yoluyla alt piyasadaki rekabet bozulmaktadır.
Bu bağlamda, yukarıda yer verilen ilgili kanun hükmü uyarınca üst pazardaki tek
sağlayıcı olan Türksat’ın, kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik ihalelerdeki rekabeti
bozabilmesi teorik olarak mümkün görünmektedir. Nitekim Türksat söz konusu
ihalelere katılacak diğer işletmecilere altyapı hizmeti sunarken, aynı zamanda bu 340
ihalelere kendisi de katılmaktadır. Başvuru dilekçesinde de, bir kamu kurumu
tarafından açılan ihalede (Afet İşleri İhalesi) Türksat ve Deksarnet’in rakip
teşebbüsler olarak teklif verdikleri ancak Türksat’ın Deksarnet’e sunduğu altyapı
hizmeti fiyatlarının aşırı olması nedeniyle ihalenin kaybedildiği ve Türksat tarafından
kazanıldığı iddia edilmektedir. Bu çerçevede başvuru konusu iddiaların fiyat
sıkıştırması başlığı altında değerlendirilmesi gerekmiştir.
Fiyat sıkıştırması yoluyla rakiplerin pazardan dışlanması başlığı altında yapılan
analizler temel olarak, hâkim durumdaki teşebbüsün kontrolü altındaki girdinin fiyatı
ve bu girdiden üretilen alt pazardaki ürünün fiyatına dayanmaktadır. Zira fiyat
sıkıştırması, hâkim durumdaki teşebbüsün söz konusu fiyatlarda yaptığı 350
değişikliklerle söz konusu olmaktadır. Bu fiyatlarda yapılan değişikliklerle söz konusu
fiyatlar arasındaki marjın kısılması rakibin faaliyetlerini zorlaştırabilmektedir.
AB Komisyonu düzenlemelerine göre fiyat sıkıştırması kavramı;
11-33/703-216
9
- Hâkim durumda bulunan firmanın, kendisinin de kullandığı hizmetler için alt
pazarda rakiplerine sunduğu ücretler üzerinden rekabetçi pazarlarda kâr
sağlayamaması veya
- Hâkim durumdaki firmanın rakiplerine sunduğu erişim fiyatları ile hâkim
durumdaki firmanın rekabetçi pazarda kullanıcılara sunduğu fiyatlar arasındaki
marjın, etkin bir rakibin rekabetçi pazarda normal kâr sağlaması için yeterli
olmaması hallerinde ortaya çıkan durumu 360
ifade etmektedir.
BTK görüş yazısı ve taraflardan edinilen bilgilere göre, kamu kurum ve kuruluşlarının
ihalelerine katılacak UHH işletmecilerinin altyapı hizmetini Türksat’tan almalarını
zorunluluk haline getiren ilgili düzenleme sonrasında, Türksat dışındaki UHH
işletmecilerinin katılım sağladığı 2 ihale gerçekleşmiştir. Bunlar;
1- Başbakanlık Afet İşleri ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ihalesi ve
2- TPAO Genel Müdürlüğü ihalesidir.
TPAO ihalesine Deksarnet, İşnet ve Türksat teklif vermiştir. İhale İşnet tarafından
kazanılmıştır. İşnet tarafından gönderilen bilgilere göre, söz konusu ihalede İşnet
Türksat’tan aldığı uydu kapasite maliyeti ile kendi özel maliyetlerinin üzerine …..’lük bir 370
kâr marjı koyarak ihalede teklif vermiş ve ihaleyi kazanmıştır.
Bu anlamda, fiyat sıkıştırması analizinin yapılabileceği tek ihale, İşnet, Deksarnet ve
Türksat’ın teklif verdiği Afet İşleri ihalesidir1. Afet İşleri ihalesi T.C. Başbakanlık Afet
İşleri ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi Başkanlığınca yürütülmekte
olan Ulusal Sismik Ağın Geliştirilmesi Projesi kapsamında ülke çapında işletilmekte
olan geniş-bant deprem kayıt istasyonlarının arazideki nokta ile Ankara merkez
arasındaki gerçek zamanlı veri iletiminin uydu üzerinden sağlanması amacıyla uydu ile
veri iletişim hizmeti alınması için açılmıştır. 01.05.2010-31.12.2010 tarihleri arasındaki
8 aylık bir zaman dilimi için hizmet alınması öngörülen ihaleyi Türksat kazanmıştır.
Söz konusu ihale bakımından Türksat’ın maliyet tablosu incelendiğinde, uzay kesimi 380
kapasitesi bedelinin ….. Dolar’dan hesaplandığı, diğer maliyetlerinin de eklenmesi
sonucu ulaşılan toplam maliyetin ….. TL olduğu görülmüştür. Türksat’ın bu ihaledeki
teklif bedeli ise ….. TL olmuştur. Dolayısıyla söz konusu ihalede Türksat’ın kâr marjı
….. olarak gerçekleşmiştir.
Aynı ihale bakımından Türksat’ın Deksarnet’e sunduğu uzay kesimi kapasitesi bedeli
ise Deksarnet tarafından başvuru dilekçesinde yer verilen bilgilere göre ….. Dolar, bilgi
isteme yazısına cevaben Deksarnet tarafından gönderilen ek bilgi yazısında ise …..
Dolar olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla Türksat’ın bu ihalede temel aldığı uzay kesimi
kapasitesi bedeli (….. Dolar), rakiplerine sunduğu bedelden az olmadığı gibi aksine
yüksektir. 390
Türksat’ın söz konusu ihalede …..’luk kâr marjıyla fiyat verdiği dikkate alındığında,
kendisinin de kullandığı hizmetler için alt pazarda rakiplerine sunduğu ücretler
üzerinden yapılan hesaplamalarda Türksat’ın kâr sağlayabildiği görülmektedir. Ek
olarak, söz konusu ihale bakımından Türksat’ın rakiplerine sunduğu erişim fiyatları ile
kullanıcılara sunduğu fiyatlar arasındaki …..’luk marjın, etkin bir rakibin pazarda
normal kâr sağlaması için yeterli olmadığını söylemek mümkün görülmemiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılan
işletmecilerin maliyetinin yaklaşık …..’ini Türksat’tan alınan altyapı ücretinin
1 Anılan ihale, teklif bedellerini yüksek bulunması nedeniyle tekrar edilmiş, ikinci ihaleye İşnet
katılmamıştır. Deksarnet başvurusunda ifade edilen “Türksat’ın ihalede tekrar fiyat düşürmesi” vakası
ihalenin idarece yüksek fiyat nedeniyle iptalinden ve yeniden ihale düzenlemesinden kaynaklanmıştır.
11-33/703-216
10
oluşturduğu anlaşılmıştır. Bu anlamda, Türksat da dâhil olmak üzere UHH
işletmecilerinin birbirleri karşısındaki rekabetçi konumlarının belirlenmesindeki en 400
önemli unsuru altyapı hizmeti bedelinin oluşturacağını söylemek yanlış olmayacaktır.
Öte yandan, yukarıda yer verildiği üzere, Türksat’ın ihalelerine katıldığı projelerde, bu
ihalelere katılan diğer firmalara verdiği altyapı hizmeti fiyatları, Türksat’ın bu ihaleler
için oluşturduğu fiyat teklifinin içerisindeki altyapı hizmeti fiyatından daha yüksek
olmadığı gibi, analize konu Afet İşleri ihalesinde daha düşük olacak şekilde
gerçekleşmiştir. Türksat’ın kendi sunacağı hizmetler bakımından dikkate aldığı altyapı
bedelinin, rakiplerine sunduğu altyapı bedeliyle aynı seviyede olması karşısında,
rakiplerin söz konusu ihaleler bakımından makul kâr marjlarıyla faaliyetlerini sürdürüp
sürdüremediklerinin değerlendirilmesi ise teşebbüslerin altyapı maliyetlerinin dışındaki
diğer maliyetleri ve/veya diğer ekonomik avantajlarıyla ilgili olacaktır. 410
Türksat tarafından gönderilen bilgilere göre, Türksat’ın kullanmış olduğu teknolojiyi ve
altyapıyı sürekli yenilemesinden dolayı, teknolojisini yenilemeyen özel sektör
firmalarına göre daha az uzay kapasitesi ile aynı hizmeti verebilmesi mümkün
olmaktadır. Türksat tarafından ayrıca, şirketlerinin daha yüksek miktarlarda terminal ve
ilgili cihaz satın almaları ile ödemelerinin düzenli ve garantili olması gibi nedenlerle,
ilgili cihaz ve ekipmanların diğer firmalara göre daha düşük maliyetlerle tedarik edildiği
ifade edilmiştir. Tüm bunların yanında Türksat, uzay kesimi kapasite ve UHH
satışlarında özel iletişim vergisinden de muaftır.
Yukarıda ver verilen bilgilerden, analize konu ihale bakımından Türksat tarafından
hesaplamalara dâhil edilen altyapı fiyatının, rakiplere sunulan fiyat ile aynı olduğu 420
dikkate alındığında, söz konusu ihale bakımından ortaya çıkan fiyat farklılığının,
Türksat’ın Deksarnet’e vermiş olduğu uzay kapasitesi fiyatından değil, Türksat’ın
altyapı ve teknoloji alanlarındaki üstünlüğünün sağladığı aynı hizmeti daha az uzay
kesimi kullanarak verebilme avantajından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan söz konusu avantajlarına rağmen Türksat, TPAO ihalesini kaybetmiş,
ihale, Türksat’tan altyapı hizmeti almak suretiyle ihaleye teklif veren İşnet tarafından
kazanılmıştır. İnceleme konusu Afet İşleri ihalesinde ise Türksat, ….. gibi önemli bir
kâr marjıyla verdiği fiyatlar üzerinden söz konusu ihaleyi kazanabilmiştir. Diğer bir
ifade ile fiyat sıkıştırmasın analizinin en önemli unsurlarından birisi olan, hâkim
durumdaki teşebbüsün altyapı maliyetini kendisine uygulaması halinde marjın sıfır 430
veya negatif çıkması koşulu, söz konusu ihale bakımından sağlanmamıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde Türksat’ın
fiyat sıkıştırması yoluyla kamu kurum ve kuruluşlarının UHH alım ihalelerindeki
rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırarak 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğinden söz
edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla birlikte başvuru dilekçesinde, şikayet konusunun temel olarak “aşırı fiyat”
başlığı altında değerlendirmeye alındığı ve Türksat tarafından sunulan altyapı
hizmetinin bedelinin, rakiplerin faaliyetlerini zorlaştıracak biçimde “aşırı” olduğunun
iddia edildiği görülmektedir. Bu çerçevede aşağıda başvuru konusuna yönelik olarak
aşırı fiyat değerlendirmesi de yapılmaktadır. 440
Bilindiği gibi rekabet hukuku çerçevesinde teşebbüslerin tek taraflı davranışlarını
sömürücü ve dışlayıcı davranışlar olarak iki genel başlık altında incelemek
mümkündür. Sömürücü davranışlarda, tüketici refahında doğrudan bir kayba yol açan
hâkim durumdaki teşebbüsün pazar gücünün avantajını kullanarak fiyatlama ya da
diğer uygulamalar yoluyla, hâkim durumda olmayan bir teşebbüsün elde edemeyeceği
şekilde tüketicilerden rant elde etmesi söz konusu olmaktadır. Dışlayıcı davranışlar
ise rakiplere yöneltilen ve (ancak dolaylı olarak tüketici refahını da azaltan) rakiplerin
rekabet etme yeteneğini kanuna aykırı şekilde sınırlayan davranışlardır. Tüketici
refahında doğrudan bir kayba ve dağıtım etkinsizliğine yol açması nedeniyle, aşırı
11-33/703-216
11
fiyatlama da sömürücü nitelikteki davranışların arasında kabul edilmekte ve dolayısıyla 450
rekabet hukuku bakımından değerlendirme konusu yapılmaktadır.
Pazar gücünün uygulanması sonucunda sürekli olarak rekabetçi düzeyin önemli
ölçüde üzerinde belirlenen fiyat “aşırı fiyat” olarak tanımlanmaktadır. Rekabetçi
düzeylerdeki fiyatı ise, ilgili ürünün maliyetlerine makul bir kârın eklenmesi sonucu
oluşan fiyat şeklinde tanımlamak mümkündür. Rekabetçi fiyatın oluşmasında, üretim
maliyetlerine ek olarak ürünün alıcı için olan değeri de önemli bir rol oynamaktadır. Bu
nedenle rekabetçi piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerin dahi, maliyetlerinin
üzerinde fiyatlarla satış yapabilmeleri mümkün olabilmektedir.
Bu çerçevede, aşırı fiyatlama, “sağlanan ürünün ekonomik değeri ile hiçbir ilişkisi
bulunmayacak şekilde yüksek fiyatlama” olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, aşırı 460
fiyat değerlendirmesi, üstlenilen maliyet ile uygulanan fiyat arasındaki farkın aşırı olup
olmadığı analizi ve uygulanan fiyatın rakiplerin fiyatlarıyla kıyaslanması üzerinden
yapılmaktadır.
Bu analizlerden, üretim maliyeti ve satış fiyatı arasında bir karşılaştırma yapılması
uzun dönemli yatırımların dâhil edilmesi, risk faktörlerinin hesaplanması gibi üretim
maliyetlerinin tespitindeki güçlükler nedeniyle oldukça zordur. Maliyetlerin
hesaplanabildiği hallerde ise, “makul kâr”ın ne olduğunun ortaya konulması
gerekecektir. Üzerinde uzlaşı sağlanmış bir makul kâr oranı ise bulunmamaktadır.
Aşırı fiyatlamanın gösterilmesinde kullanılan diğer bir analiz ise, rakiplerin fiyatlarıyla
yapılan kıyaslamadır. Bu analizde, hâkim durumdaki firmanın fiyatının rakiplerin 470
fiyatlarının oldukça üzerinde olduğu ve dolayısıyla aşırı kârlar elde ettiği
gösterilmektedir. Bu noktada, pazarın yapısının, yüksek fiyatların piyasaya yeni
girişleri teşvik edemeyecek bir yapı sergilememesi önemlidir. Zira aksi durumda
yüksek fiyatlar yeni girişleri teşvik edecek, pazarın rekabet seviyesi artacak ve fiyatlar
düşecektir.
Başvuru dilekçesinde ise Deksarnet’in nihai hizmetin (UHH) sunulması bakımından
ihtiyaç duyduğu bir girdinin (malın) fiyatının, Türksat tarafından yüksek tutularak,
Deksarnet’in faaliyetinin zorlaştırıldığı iddia edilmiştir. Bu anlamda, başvuru
konusunun, teorik olarak “aşırı fiyat” başlığı altında değerlendirilebilmesi mümkün
olmamıştır. Öte yandan, işbu dosya bakımından Türksat tarafından, yüksek fiyatların 480
pazardaki rekabeti bozmak ve rakipleri dışlamak amacı taşıyan davranışlar için bir
araç niteliğinde kullanılıp kullanılmadığı incelenebilmiştir. Söz konusu dışlayıcı
davranışlara konu olan yüksek fiyatlar, aşırı fiyat niteliğinde olmasa da hâkim durumda
bulunan teşebbüsün davranışlarının diğer özelliklerine bağlı olarak Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un ihlali niteliği kazanabilecektir. Bu durumda ise dışlayıcı
nitelikteki hakim durumun kötüye kullanılması hallerinde olduğu gibi, ilgili davranışın
ortaya konulmasına ek olarak rakiplerin faaliyetlerinin zorlaştırıldığının veya potansiyel
olarak zorlaştırılabildiğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Başvuru dilekçesinde, Türksat’ın altyapı hizmeti fiyatlarında aşırı fiyatlama yaptığı,
Türksat’ın maliyet kalemleri bilinmediği için, şikâyet konusu ihale bakımından 490
kendilerine sunulan fiyat (….. Dolar) ile Türksat’ın maliyetleri arasında bir karşılaştırma
yapılamadığı ancak söz konusu fiyatın Türksat’ın yabancı rakiplerine oranla ….. daha
yüksek olduğunun bilindiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede Türksat’ın altyapı hizmeti
ücretlerinde uyguladığı aşırı fiyatlar nedeniyle Deksarnet’in Türksat’tan daha avantajlı
teklifler verilmesinin önünün kesildiği ve ihaleyi kazanmasının engellendiği iddia
edilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden de görüldüğü üzere, Deksarnet tarafından, Afet
İşleri İhalesinin kazanılamaması, Türksat tarafından sunulan altyapı hizmetinin
ücretinin (….. Dolar) yüksekliğine bağlanmıştır. Öte yandan, fiyat sıkıştırması
11-33/703-216
12
analizinde ortaya konulduğu üzere, anılan ihale bakımından Türksat’ın maliyetlerine 500
dâhil ettiği altyapı hizmeti ücreti, Deksarnet’e söz konusu hizmet için verdiği fiyatın da
üzerindedir. Anılan ücret bakımından yapılan hesaplamalarda ise, Türksat’ın kâr
sağlayamamasından veya rakiplerine makul kâr marjları bırakmadığından söz
edilemediği için, Türksat’ın bu ücret aracılığıyla piyasadaki rekabeti bozduğunu veya
potansiyel olarak bozabileceğini ileri sürmek mümkün olmamıştır. Bu itibarla, yapılan
analizler sonucunda rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırma etkisi veya potansiyeli
taşımadığı ortaya konulan şikâyet konusu altyapı hizmet bedelinin yüksek olduğu ve
dolayısıyla Türksat’ın yüksek fiyatlar yoluyla hâkim durumunu kötüye kullandığını iddia
etmek mümkün değildir.
Dolayısıyla, Türksat’ın kamu kurum ve kuruluşları ile Kızılay’a verilecek uydu 510
haberleşme hizmetinde kullanılmak üzere kendisi tarafından temin edilen uydu
haberleşme ve iletim altyapısı pazarındaki hâkim durumunu, kamu kurum ve
kuruluşları ile Kızılay’a sunulan uydu haberleşme hizmetleri pazarında faaliyet
gösteren UHH işletmecilerinin faaliyetlerini zorlaştırmak suretiyle kötüye kullandığına
ilişkin herhangi bir bilgi veya bulguya rastlanmamıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 520
Full & Egal Universal Law Academy