Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-151 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-41/863-269
Karar Tarihi : 6.7.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Nesrin SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - SCA Hygiene Holding AB
Temsilciler: Av. Togan TURAN, Av. Selen TERZİ ÖZSOYLU
Paksoy Ortak Avukat Bürosu Sun Plaza, Bilim Sok. Kat:14
Maslak/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - SCA Hygiene Holding AB
Bäckstensgatan 5, 40503 Gothenburg/ALMANYA
-Ahmet ÖZOKUR
Kısıklı Mah. Ferah Cad. Kısıklı Çeşme Sok. No:2/4
Üsküdar/İstanbul
-Ali ÜLKER 30
Kısıklı Mah. Ferah Cad. Kısıklı Çeşme Sok. No:2/4
Üsküdar/İstanbul
-Topkapı Mühendislik A.Ş.
Maltepe Mah. Davutpaşa Cad. No:105 Zeytinburnu/İstanbul
-Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı Mah. Ferah Cad. Kısıklı Çeşme Sok. No:2/4
Üsküdar/İstanbul
40
-Zeki Ziya SÖZEN
Kısıklı Mah. Ferah Cad. Kısıklı Çeşme Sok. No:2/4
Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: SCA Hygiene Holding AB ile Ahmet ÖZOKUR, Ali ÜLKER,
Topkapı Mühendislik A.Ş., Yıldız Holding A.Ş. ve Zeki Ziya SÖZEN’in, Ülker
Grubu kontrolündeki Komili Kağıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş.’de %50-%50
ortak girişim oluşturmaları işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.6.2011 tarih ve 4634 sayı ile giren 50
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile
2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
11-41/863-269
2
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
1.7.2011 tarih ve 2011-3-151/Öİ-11-173.AİÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme
Raporu, 1.7.2011 tarih ve REK.0.07.00.00-120.01.05/226 sayılı Başkanlık Önergesi
ile 11-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle;
-Dosya konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak 60
çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bildirime tabi bir işlem olduğu,
-Ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesinin
yerinde olacağı,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70
H.1. İlgili Teşebbüslere ve Taraflara İlişkin Bilgi
Tablo 1- İlgili Teşebbüsler
İlgili Teşebbüsler Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alanları
Yabancı Ortak Devralan
SCA Hygiene Holding AB
SCA grubunun hijyen işleri ile iştigal eden iştiraklerini bünyesinde
topladığı bir holding şirkettir.
SCA’nın etkilenen pazarda Türkiye’de herhangi bir iştiraki
bulunmamaktadır. Ancak paketleme sektöründe faaliyet gösteren
SCA Grubu ile Çukurova Grubu’nun Türkiye’de ortak yatırımları
vardır.
Yerli Ortak – Ülker Grubu
(Yıldız Grubu) Devreden
Ahmet Özokur Gerçek kişi
Ali Ülker Gerçek kişi
Topkapı Mühendislik A.Ş.
Yıldız Holding kontrolünde olup, Yıldız Holding şirketlerinin yeni
tesis, sistem ve fabrika yatırımlarında mühendislik, müşavirlik ve
proje yönetimi hizmetleri sunmaktadır.
Yıldız Holding A.Ş.
Ülker grubunun holding şirketi olarak 14.9.1989 tarihinde
kurulmuştur. Grubun geleneksel üretim alanı olan bisküvi ve
çikolata başta olmak üzere ambalaj, bilişim, hizmet, ticaret ve
pazarlama gibi sektörlerde faaliyet gösteren şirketleriyle, üretim
hacmi, satış gücü, ürün çeşitliliği ve toplam dağıtım alanı
bakımından pek çok kategoride faaliyet gösteren şirketleri kontrol
eden bir holding şirketidir.
Yıldız Holding’in etkilenen pazarda benzer üretim yapan tek iştiraki
Komili Kağıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş.’dir.
Zeki Ziya Sözen Gerçek kişi
Ortak Girişim
Komili Kağıt ve Kişisel Bakım
Üretim A.Ş.
1998 yılında Rozi Kağıt ve Temizlik Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
unvanı ile kurulmuş olup, başta bebek bezi ve hijyenik kadın
ürünleri, duş jeli, sabun ve şampuan, bebek sabunu ve şampuanı
gibi kişisel yetişkin ve bebek bakım ürünlerini komili, rozi, baby
star, pam gibi markalar altında üreten Yıldız Holding (Ülker Grubu)
şirketlerinden biridir.
11-41/863-269
3
Tablo 2- Bağlı Oldukları Ana Gruplar ve Faaliyet Alanları
İşlem Tarafları Faaliyet Alanları
Svenska Cellulosa Aktiebolage
(SCA) Grubu
1929 yılında İsveç’te kurulmuş köklü bir grup şirketidir.
100’den fazla ülkede satışı olan SCA grubu:
kişisel bakım (hijyenik ped, çocuk bezi, hasta bezi vb),
mendil (kağıt mendil, ıslak mendil, tuvalet kağıdı vb.),
paketleme ile
orman ürünleri (magazin kağıdı, tahta bileşenleri, katı
tahta ürünleri vb.)
olmak üzere dört ana sektörde faaliyet göstermektedir.
Ülker Grubu
Sabri ve Asım Ülker kardeşlerin 1944’te Ülker markasıyla
bisküvi üretmeye başlamasıyla temeli atılan grup, Türkiye’nin
en eski gıda üreticilerindendir. Ülker grubunun geleneksel
üretim alanı bisküvi ve çikolatadır. Grup:
hızlı tüketim alanında gıda ve içecek,
ambalaj,
bilişim,
gayrimenkul,
kişisel bakım,
perakende,
sektörlerinde 68 şirketle 110 ülkede faaliyet göstermektedir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvuruya konu işlem; halihazırda Ülker Grubu kontrolünde bulunan Komili Kağıt ve 80
Kişisel Bakım Üretim A. Ş.(Komili Kağıt)’nin sermayesinin 35 milyon TL’den 154
milyon TL’ye arttırılması ve ulaşılacak sermayenin %50’sinin SCA Hygiene Holding
AB (SCA) tarafından taahhüt edilmesi suretiyle Komili Kağıt’ın, tek kontrolden Ülker
Grubu ve SCA’nın ortak kontrolüne geçmesine ilişkindir. Söz konusu işlemi
gerçekleştirmek üzere taraflar yatırım, hissedarlar, marka lisans, dağıtım ve servis
sözleşmeleri imzalayacaklardır.
İşlem öncesi ve sonrası Komili Kağıt’ın hissedarlık yapısına Tablo 3’te yer
verilmektedir:
90
Tablo-3 …………
Ticari sır
Kaynak: Bildirim Formu
Ortak kontrole geçişi sağlayacak sermaye artışından önce ise; aktif ticari faaliyeti
bulunmayıp halihazırda Komili Kağıt tarafından kullanılan kişisel bakım ürünleri için
tescilli “komili” markalarının sahibi olan ve Ülker grubu veya SCA tarafından kontrol
edilmeyen Komili Teknik Hizmetler ve San. A.Ş. (Komili Teknik) hisselerinin %96’sı
ile Komili Kağıt tarafından üretilen ürünlerin pazarlama faaliyetini yürüten Ülker grubu
kontrolündeki Komili Temizlik Ürünleri Paz. A.Ş.(Komili Pazarlama)’ye ait mülkiyet 100
haklarını da içeren malvarlığının önemli bir kısmı Komili Kağıt’a devredilecektir.
Dolayısıyla Komili Teknik, ortak girişimin bir iştiraki olacak ve taraflar dolaylı olarak
Komili Teknik’te de ortak kontrole sahip olacaklardır. Komili Pazarlama’nın ise
sahiplik yapısı, kontrol veya yönetim yapısında herhangi bir değişiklik olmayacaktır,
ancak ilgili varlıkları ortak girişim tarafından devralınmış olacaktır. Söz konusu
işlemler ortak girişimin gerçekleşmesi için şartla bağlanan yakın ilişkili işlemler olarak
değerlendirilmektedir.
11-41/863-269
4
Tarafların ciro bilgilerine ve etkilenen pazarlara aşağıda yer verilmiştir.
110
Tablo 4- 2010 yılı Ciro Bilgileri
İşlem Tarafları Dünya Cirosu1 (TL) Türkiye Cirosu (TL)
SCA Grubu …………. ………….
Yıldız Holding A.Ş. ……………. ……………)
Komili Kağıt ve Kişisel
Bakım Üretim A.Ş.
(ortak girişim şirketi)
……….. ………
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo 5-Etkilenen Pazarlar
Pazar Payı (%) Etkilenen Pazar
(Coğrafi Pazar:
Türkiye,
Yatay)
Rakipler SCA Hygiene Holding AB
Komili Kağıt ve
Kişisel Bakım
Üretim A.Ş.
Toplam
Genel Şampuan
Bebek Şampuanı
Bebek Kozmetik
Ürünleri
Genel Duş Jeli
Sabun/Sıvı Sabun
Hijyenik Kadın
Ürünleri
Bebek Bezi
Islak Mendil/Havlu
Kaynak: Bildirim Formu
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde; başvuruya konu işlemin 2010/4 sayılı 120
Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu, tarafların dünya ve Türkiye ciroları
incelendiğinde, Tebliğ’in 7. maddesindeki ciro eşiklerinin aşıldığı anlaşıldığından,
işlem Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir işlemdir.
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; “Bağımsız bir iktisadi
varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması”
birleşme veya devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde
bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma
sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte 130
gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, Komili Kağıt’ın, kontrolü elinde
bulunduran teşebbüslerden bağımsız iktisadi varlığının bulunmasının yanı sıra,
başvuru ekinde yer alan yatırım anlaşmasının ‘hisse taahhüdü’ başlıklı 2.1
maddesine göre SCA ve Yıldız Grubu eşit sermaye payına sahip olacaklardır.
Hissedarlar sözleşmesine göre ise; gerek ortak girişimin yönetim kurulunda gerekse
ortak girişimin iştiraki olacak Komili Teknik şirketinde Yıldız Grubu ile SCA eşit temsil
hakkına sahip olacaklardır. Bu iki şirketin yönetim kurulunda altı yönetim kurulu
üyesi olacak olup, her bir şirket yönetim kurulunun üç üyesi Yıldız Grubu, diğer üçü
ise SCA tarafından atanacaktır. Yönetim kurulu en az dört üyenin katılımı ile
toplanacak ve kararlar en az dört üyenin olumlu oyu ile alınacaktır. Denetim kurulu 140
ise iki üyeden oluşmakta olup, SCA ve Yıldız Grubunun her birinin bir denetçi atama
1T.C. Merkez Bankası 2010 yılı ortalama döviz alış kuru ile TL’ye dönüştürülerek sunulmuştur.
11-41/863-269
5
hakkı olacaktır. Bu bilgiler çerçevesinde taraflardan herhangi birinin şirketin
yönetimine ve karar alma safhasına tek başına etki edemeyeceği bu nedenle ortak
girişim üzerinde SCA ile Yıldız Grubun ortak kontrole sahip olacağı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Komili Kağıt’ta ortak kontrolü sağlayacak işlemin tesisinden önce; Komili
Teknik hisselerinin %96’sının ve Komili Pazarlama’nın ilgili mal varlıklarının Komili
Kağıt’a devredilmesi işlemlerinin gerçekleşmesi şart koşulduğundan, 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Şartla bağlanan ya da kısa bir
zaman dilimi içerisinde menkul kıymetlerle seri bir şekilde gerçekleşen yakın ilişkili 150
işlemler, bu madde kapsamında tek bir işlem olarak kabul edilir’” hükmü uyarınca,
söz konusu işlemler, bildirime konu ortak girişim işlemi ile birlikte tek bir işlem olarak
kabul edilmiştir.
SCA ve Komili Kağıt’ın yukarıda yer verilen pazar payları ve faaliyet gösterdikleri
pazarlardaki Procter & Gamble, Unilever, Colgate-Palmolive, Hayat Kimya, Kopaş,
Ontex gibi rakiplerin rekabetçi baskısı dikkate alındığında, işlem sonucunda bir hakim
durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin
önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
160
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 170
Full & Egal Universal Law Academy