Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-273 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-41/881-276
Karar Tarihi : 06.07.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Yalçıner YALÇIN, Gözde KARABEL 10
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Eczacıbaşı Holding A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. İ.Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8
Balmumcu, Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Şükrü BOZLUOLÇAY
19 Mayıs mah. Dr. Şevket Bey sok. No: 5 Şişli/İstanbul
- Uğur BOZLUOLÇAY
19 Mayıs mah. Dr. Şevket Bey sok. No: 5 Şişli/İstanbul 20
- Melda BOZLUOLÇAY
19 Mayıs mah. Dr. Şevket Bey sok. No: 5 Şişli/İstanbul
- Aslı BOZLUOLÇAY
19 Mayıs mah. Dr. Şevket Bey sok. No: 5 Şişli/İstanbul
- Murat BOZLUOLÇAY
19 Mayıs mah. Dr. Şevket Bey sok. No: 5 Şişli/İstanbul
- Bozlu Holding A.Ş.
19 Mayıs mah. Dr. Şevket Bey sok. No: 5 Şişli/İstanbul 30
- Eczacıbaşı Monrol Nükleer Ürünler San. ve Tic. A.Ş.
Tübitak MAM Teknoparkı 41470 Gebze/Kocaeli
- Yapı-İş Emlak ve İnşaat A.Ş.
Büyükdere cad. Ali Kaya sok. No: 7 Levent, Beşiktaş/İstanbul
- Eczacıbaşı Holding A.Ş.
Kanyon Ofis Büyükdere cad. No:185, 34394 Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Moleküler Görüntüleme Tic. ve San. A.Ş.'nin hisselerinin,
2 hisse hariç olmak üzere, tamamının Eczacıbaşı Monrol Nükleer Ürünler San.
ve Tic. A.Ş., Yapı-İş Emlak ve İnşaat A.Ş. ve Eczacıbaşı Holding A.Ş. tarafından 40
devralınarak Moleküler Görüntüleme Tic. ve San. A.Ş.'nin ortak girişime
dönüştürülmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.06.2011 tarih ve 4232 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 24.06.2011 tarih ve 4679 sayılı belge ile tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
2 2
01.07.2011 tarih ve 2011-2-273/Öİ-11-196.HSÖ sayılı Birleşme/Devralma Ön
İnceleme Raporu, 04.07.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-120/80 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 11-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 50
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;
(a) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu,
(b) Söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece etkilenen pazar(lar)da
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı,
dolayısıyla işleme izin verilmesinde sakınca olmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Konusu
Söz konusu işlem neticesinde, Moleküler A.Ş.’nin mevcut ortakları Şükrü 60
BOZLUOLÇAY, Uğur BOZLUOLÇAY, Melda BOZLUOLÇAY, Murat BOZLUOLÇAY,
Aslı BOZLUOLÇAY ve Bozlu Holding A.Ş.’nin bu teşebbüste sahip oldukları
hisselerinin, iki hisse hariç olmak üzere, tamamının Eczacıbaşı Monrol, Yapı-İş ve
Eczacıbaşı Holding A.Ş. tarafından devralınması, diğer iki hissenin ise Şükrü
BOZLUOLÇAY ve Bozlu Holding A.Ş. üzerinde kalması, böylece Moleküler A.Ş.’nin
ortak girişime dönüştürülmesi planlanmıştır.
Bahse konu işlemle, --ticari sır içerdiği için bu kısım çıkarılmıştır--.
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan Taraflar
Eczacıbaşı Monrol 70
İşlemin devralan taraflarından birisini oluşturan Eczacıbaşı Monrol nükleer tıp
sektöründe 1995 yılından bu yana faaliyet göstermektedir. --Ticari sır içerdiği için bu
kısım çıkarılmıştır--.
Yapı-İş
Bülent ECZACIBAŞI ile Faruk ECZACIBAŞI’NIN ortak kontrolünde bulunan ve Oya
ECZACIBAŞI, Füsun ECZACIBAŞI, Emre ECZACIBAŞI’nın hissedarı bulunduğu
Yapı-İş gayrimenkul alım satımı, müteahhitlik alanlarında faaliyette bulunmakta ve
sahip olduğu gayrimenkulleri kiraya vererek kira geliri elde etmektedir.
Eczacıbaşı Holding
Eczacıbaşı Holding faaliyetlerini yapı ürünleri, sağlık, tüketim ürünleri ve diğer olmak 80
üzere dört grup altında yürütmektedir. Ana faaliyet konuları ise sermaye şirketlerine
iştirak etmek, finansman, yatırım ve organizasyon faaliyetleridir.
--Ticari sır içerdiği için bu kısım çıkarılmıştır--.
H.2.2. Devreden Taraflar
Bildirim konusu işlemle, Moleküler A.Ş.’de hisseleri bulunan Şükrü BOZLUOLÇAY,
Uğur BOZLUOLÇAY, Melda BOZLUOLÇAY, Murat BOZLUOLÇAY ve Aslı
BOZLUOLÇAY isimli gerçek kişilerin ve Bozlu Holding A.Ş. isimli tüzel kişinin sahip
oldukları bu hisselerin, iki hisse hariç olmak üzere, tamamını Eczacıbaşı grup
şirketlerine devretmesi öngörülmüştür. --Ticari sır içerdiği için bu kısım çıkarılmıştır--.
90
3 3
H.2.3. Devredilen Taraf: Moleküler A.Ş.
Moleküler A.Ş. 2002 yılında nükleer tıp alanında Ar-Ge çalışmaları yapmak,
uygulamaya yönelik çalışmalarla yeni gereksinimleri saptayarak yeni cihazlar,
kimyasallar, radyofarmasötikler ve radyasyondan korunma cihazları tasarlamak
amacıyla kurulmuş ve 1 Haziran 2008 tarihinde hâlihazırdaki binasında Ar-Ge
faaliyetlerine başlamıştır. Şirketin üretim ve satış miktarı az sayıda olmakla birlikte
şirket ağırlıklı olarak Ar-Ge faaliyetleri yürütmektedir. --Ticari sır içerdiği için bu kısım
çıkarılmıştır--.
Moleküler A.Ş.’nin işlem öncesi ve işlem sonrası hissedarlık yapısı Tablo 1’deki
gibidir: 100
Tablo 1: Moleküler A.Ş.’nin İşlem Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
Hissedar İşlem Öncesi Durum İşlem Sonrası Durum
Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Şükrü BOZLUOLÇAY
Uğur BOZLUOLÇAY
Melda BOZLUOLÇAY
Murat BOZLUOLÇAY
Aslı BOZLUOLÇAY
Bozlu Holding A.Ş.
Eczacıbaşı Monrol Nükleer Ürünler
San. ve Tic. A.Ş.
Eczacıbaşı Holding A.Ş.
Yapı-İş Emlak ve İnşaat A.Ş.
Toplam
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgilerden devre konu tarafın ana faaliyet konusunu, nükleer tıp
alanında kullanılan birtakım cihazlara ve bu cihazların bileşenlerine ilişkin olarak Ar-
Ge çalışmalarının oluşturduğu düşünülmüştür. Söz konusu teşebbüsün bu
çalışmalara ek olarak kısıtlı miktarda da olsa üretim faaliyeti bulunmaktadır.
Devre konu teşebbüsün ürünlerini temel olarak kimyasal1 ve mekatronik2 ürünler
başlıkları altında toplamak mümkündür. Öte yandan bildirim konusu işlemde
tarafların faaliyetleri açısından yatay anlamda herhangi bir örtüşmenin bulunmadığı
düşünüldüğünden söz konusu ürünlere ilişkin olarak detaylı bir analizin yapılmasına 110
ihtiyaç duyulmamıştır. Ayrıca devre konu teşebbüsün ana faaliyet konusunu Ar-Ge
çalışmalarının oluşturması, satışlarının sınırlı düzeyde3 gerçekleşmesi dikkate
alındığında ve alternatif farklı ilgili ürün pazarı tanımlamalarının yapılacak
değerlendirmelere herhangi bir etkisinin bulunmayacağı değerlendirildiğinde, mevcut
dosya bakımından ilgili ürün pazar(lar)ı belirlenmesine gerek duyulmamıştır.
1 Bu ürünler L,L-EC (Ethylenedicysteine), L,L-ECD (L,L-Ethyl cysteinate dimer), MAG3 (S-Benzoyl
Mercaptoacetyl-glycylglycylglycine), Cu-MIBI (2-Methoxyisobutylisonitrile), β-D-Mannopyranose
1,3,4,6-tetra-O-acetate 2-O-trifluoromethanesulfonate (Mannose Triflate) organik moleküllerinden
oluşmaktadır.
2 Bu ürünler radyasyon ölçüm sistemleri (radyonüklid doz kalibratörü, tiroid uptake sistemi, kuyu tipi
gama sayacı), radyofarmasi sistemleri (hotpot radyofarmasötik kaynatma cihazı, radyofarmasötik
çalışma kabini), radyasyondan korunma sistemlerinden (enjektör zırhları, şişe zırhları, radyoaktif atık
kutusu, kurşun tuğlalar, göğüs zırhı) oluşmaktadır.
3 Teşebbüsün toplam net satış geliri 2009 yılında ……. TL, 2010 yılında ise ……. TL düzeyinde
gerçekleşmiştir.
4 4
Taraflar arasındaki ilişki yatay ve dikey anlamda ele alındığında ise, yatay anlamda
herhangi bir örtüşmenin bulunmadığı, ancak dikey anlamda “kimyasal ürünler” ve
“mekatronik ürünler”in etkilenen pazarları oluşturduğu düşüncesi hasıl olmuştur.
Dolayısıyla raporun ilerleyen bölümlerinde yapılacak değerlendirmelerin de bu
başlıklar altında toplanmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır. 120
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemi açısından, ilgili ürün pazarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki
rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının
ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 2010/4 Sayılı Tebliğ’in 5. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu işlem sonucunda Moleküler A.Ş. hisselerinin, iki hisse hariç olmak üzere,
tamamının işlem öncesi bu teşebbüs üzerinde herhangi bir kontrolü bulunmayan
Eczacıbaşı Monrol, Yapı-İş ve Eczacıbaşı Holding’e devredilmesi ve Moleküler 130
A.Ş.’nin ortak girişime dönüştürülmesi planlanmaktadır.
- Ortak Kontrol:
Taraflarca bildirim konusu işlem sonucunda ortak girişime dönüştürülmesi planlanan
Moleküler A.Ş.’nin yönetim işleyişine ilişkin koşulları belirlemek için imzalanmış
bulunan 25.05.2011 tarihli “Ortaklık Anlaşması” uyarınca Moleküler A.Ş.’nin ödenmiş
sermayesi olan ……. TL her biri … TL nominal değerde ……. adet A Grubu Hisse ve
…….adet B Grubu Hisse olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. A Grubu hisselerin sahibi
Eczacıbaşı Monrol, Eczacıbaşı Holding A.Ş. ve Yapı-İş, B Grubu hisselerin sahibi ise
Eczacıbaşı Monrol, Şükrü BOZLUOLÇAY ve Bozlu Holding A.Ş.’dir.
Ortaklık Anlaşması’nın “Genel Kurul Toplantıları” başlıklı 6.1. maddesinin (d) bendi 140
uyarınca genel kurul toplantılarında, Moleküler A.Ş.’nin sermayesinin %100’ünü
temsil eden hissedarların şahsen hazır bulunması veya vekille temsil edilmesiyle
toplantı nisabının oluşmuş sayılacağı ve kararların, Moleküler A.Ş. sermayesinin
%100’ünü temsil hissedarların olumlu oyuyla alınacağı ifade edilmiştir. Aynı
anlaşmanın “Yönetim Kurulu” kenar başlıklı 6.2. maddesinin (a) bendinde
teşebbüsün 4 (dört) üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından yönetileceği,
üyelerinin 2 (iki)’sinin A Grubu Hissedarların gösterdiği adayların arasından, diğer 2
(iki)’sinin ise B Grubu Hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçileceği
belirtilmektedir. 6.2. maddenin (e) bendi uyarınca Yönetim Kurulu’nun tüm üyelerin
katılımı ile toplanabileceği, kararlarının4 ise en az 3 (üç) üyenin olumlu oyuyla 150
alınabileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında hem A Grubu hem de B Grubu
Hissedarların ayrı ayrı veto haklarına sahip olacağı ve Moleküler A.Ş. üzerinde ortak
bir kontrol tesis edileceği düşünülmüştür.
- Tam İşlevsellik:
Ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesindeki en önemli ölçüt, ortak
girişimin ana kurucularına “devam eden bir şekilde bir bağımlılığı”nın olup
olmadığıdır. Bağımsız bir iktisadi varlık olması bakımından bir ortak girişimde aranan
tam işlevsellik, ortak girişimlerin bağımsız bir teşebbüsün tüm işlevlerini uzun süreli
olarak gerçekleştirmesi anlamına gelmektedir. Böyle bir ortak girişimin günlük 160
4 Ortaklık Anlaşması’nın 6.2. maddesinin (f) bendi uyarınca Yönetim Kurulu’nun alacağı kararlar
arasında Moleküler A.Ş. bütçesinin onaylanması, üst düzey yönetimin atanması, önemli yatırım
kararlarının alınması gibi teşebbüs açısından stratejik önem taşıyan kararlar sayılmıştır.
5 5
faaliyetlerini yürütmek üzere tahsis edilmiş bir yönetime; ortak girişim anlaşmasında
sunulan faaliyet alanlarında sürekli olarak yönetilmek için mali kaynak, personel ve
varlıkları içeren yeterli kaynaklara erişim olanağına sahip olması gerekmektedir.
Moleküler A.Ş. nükleer tıp alanında Ar-Ge çalışmaları yapmak, uygulamaya yönelik
çalışmalarla yeni gereksinimleri saptayarak yeni cihazlar, kimyasallar,
radyofarmasötikler ve radyasyondan korunma cihazları tasarlamak amacıyla
kurulmuş bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden anlaşıldığı üzere teşebbüsün
mevcut satışları çok az sayıda elektronik cihaz ve radyasyon korunma
ekipmanlarından oluşmakta olup devam eden 5 Ar-Ge projesi bulunmaktadır. --Ticari
sır içerdiği için bu kısım çıkarılmıştır--. Taraflarca gönderilen ek bilgi yazısından 170
Moleküler A.Ş.’nin bağımsız hareket edebilmek için yeterli kaynaklara sahip olduğu
anlaşılmıştır.
Bu bilgiler doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı ve
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 1. fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu
sonucuna varılmıştır.
H.4.2. 2010/4 Sayılı Tebliğ’in 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5/3. maddesinde yer alan ““Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem 180
taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” ifadeleri uyarınca cirosu esas
alınacak olan teşebbüsler ortak girişimin tarafları olacaktır. Dosya mevcudu
bilgilerden ortak girişimin taraflarından birisi olan Eczacıbaşı Holding5’in 2010 yılı
Türkiye cirosunun ………. TL (……….) olduğu anlaşılmıştır. Ortak girişimin diğer
tarafı Bozlu Grubu’nun Türkiye cirosu ise ………. TL (……….)’dir. İşlem taraflarının
Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin
Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi aşması sebebiyle 2010/4 sayılı Tebliğ’in
7/1-a maddesi uyarınca bildirim konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için
Kurul iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 190
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve
devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
Devre konu Moleküler A.Ş.’nin faaliyet alanlarını temel olarak “kimyasal ürünler” ve
“mekatronik ürünler” olmak üzere iki ana başlık altında toplamak mümkündür.
Moleküler A.Ş. bu faaliyetlerinden 2010 yılında toplam ………. TL gelir elde etmiştir.
Bu gelirin ………. TL’lik kısmı yurt içi pazara aittir.
Dosya mevcudu belgelerde, teşebbüsün hali hazırda kimyasal ürünler pazarında 200
herhangi bir üretiminin bulunmadığı, bu alandaki Ar-Ge çalışmalarının devam ettiği
ve ………. başlayacağının planlandığı ifade edilmiştir. Teşebbüsün diğer faaliyet
alanı olan mekatronik ürünler açısından ise yapılan satış miktarının çok sınırlı
düzeyde gerçekleştiği görülmüştür. Ortak girişim ile ana gruplar açısından yatay
anlamda herhangi bir örtüşmenin bulunmaması, aralarındaki ilişkinin sadece dikey
pazar yapısı bakımından anlamlı olması ve üst pazarda yer alan ortak girişimin
5 Bildirim Formu’nda Eczacıbaşı grubunun 2010 yılı konsolide mali tablolarının henüz tamamlanmadığı
ifade edilmiştir. Öte yandan sadece Eczacıbaşı Holding cirosu dikkate alınsa dahi işlemin Kurul iznine
tabi olacağı anlaşılmıştır.
6 6
………. TL düzeyindeki Türkiye cirosu ile mekatronik ürünler pazarından %...6
düzeyindeki bir pazar payına dahi ulaşamaması değerlendirildiğinde, bildirim konusu
işlem neticesinde, etkilenen pazarlarda hakim durum yaratılmasının veya hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucuna 210
yol açılmasının mümkün olmadığı kanısına varılmıştır.
H.4.4. Rekabeti Sınırlayıcı Amaç ve Etkiye Sahip Olmama Unsurunun
Değerlendirilmesi
Bahse konu işlem neticesinde Eczacıbaşı Grubu ve Bozlu Grubu’nun kontrolünde
bulunan bir ortak girişimin oluşturulması planlanmıştır. Söz konusu ortak girişim
“kimyasal ürünler” ve “mekatronik ürünler” pazarlarında Ar-Ge çalışmaları
yürütmektedir. Teşebbüs --ticari sır içerdiği için bu kısım çıkarılmıştır-- mevcut durum
bakımından sınırlı bir üretim miktarına sahiptir. Bildirim Formu’nda ifade edildiği
üzere işlem taraflarının faaliyet alanları ile ortak girişimin faaliyetleri yatay anlamda
örtüşmemektedir. Ortaklık Anlaşması’nın “Rekabet Yasağı” başlıklı 8.2. maddesinin 220
(a) bendinde “--ticari sır içerdiği için bu kısım çıkarılmıştır--.” hükmüne yer verilerek
ortak girişimin tesisinden itibaren de taraflar ile ortak girişimin aynı alanlarda faaliyet
göstermeyeceği öngörülmüştür. Dolayısıyla taraflar arasında veya taraflarla ortak
girişim arasında rekabetçi davranışların koordinasyon olasılığından söz etmenin
mümkün olmadığı kanısına varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde 230
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
6 Söz konusu pazar payına tarafların tahminleri doğrultusunda yer verilmiştir.
1 1
Full & Egal Universal Law Academy