Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-149 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-44/1022-314
Karar Tarihi : 03.08.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖRLER : Hale GÜNDÜZ, Buket ARI
C. BAŞVURAN : Erkan YAŞAR
Erciyes İşyerleri Sit. 9. Cad. No:113 Gimat/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Mengerler Ticaret Türk A.Ş. Ankara Şubesi
Uğur Mumcu Mah. Fatih Sultan Mehmet Blv. No:314 06370
Yenimahalle/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Mengerler Ticaret Türk A.Ş. (Mengerler) Ankara Şubesi’nin,
Mercedes-Benz yedek parça satışlarında, müşterileri arasında ayrımcılık yapmak
suretiyle 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası. 20
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, Mengerler Ankara Şubesi’nin başvuru sahibi
dışındaki diğer firmaların gerçekleştirdiği alımlarda nakit indirimi uyguladığı, bu şekilde
alıcılar arasında eşit davranmayarak ayrımcılık yaptığı iddia edilerek, gerekli işlemin
yapılması talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.05.2011 tarih ve 3567 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 09.05.2011 tarih ve 2011-4-149/İİ-11-419.YA sayılı İlk
İnceleme Raporu, 26.05.2011 tarih ve 11-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. 30
İlgili karar uyarınca düzenlenen 19.07.2011 tarih ve 2011-4-149/ÖA-11-378.HG sayılı
Önaraştırma Raporu 02.08.2011 tarih ve REK.0.18.00.00-110.02.02/359 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054
sayılı Kanun kapsamında herhangi bir ihlal tespit edilmediği, dolayısıyla Mengerler
Ankara Şubesi hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı 40
Otomotiv sektöründe sağlayıcıların yetki verdiği bayiler ve yetkili servisler, satış dışında
bakım, onarım ve yedek parça temini faaliyetlerini de yürütmektedirler. Bu çerçevede
11-44/1022-314
2
ilgili ürün pazarı “otomotiv sektöründe satış sonrası hizmetler pazarı” olarak
belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Satış sonrası hizmetlerin ve yedek parça satışının tüm Türkiye’de yapılıyor olması ve
rekabet koşullarının benzer bir görünüm arz etmesi sebebiyle, ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler
I.2.1. Mengerler Ankara Şubesi’nden Elde Edilen Bilgiler 50
Mengerler’den elde edilen bilgi ve belgelerin detaylarına aşağıda yer verilmektedir:
1) Mengerler Ankara Şubesi hiçbir özel imtiyazı olmayan 33 adet Mercedes yetkili
satıcısı ve yetkili servisinden biri olup, sağlayıcı Mercedes tarafından seçici dağıtım
sistemi çerçevesinde hazırlanan yetkili satıcılık ve yetkili servis sözleşmesi
doğrultusunda, herhangi bir bölgesel sınırlama olmaksızın diğer 33 şirket ile aynı şekilde
tüm Türkiye’de faaliyet gösterme hak ve yetkisi bulunmaktadır.
2) Ankara ilinde Mercedes tarafından yetkilendirilmiş olan Mengerler dışında 3 adet
teşebbüs mevcut olup (Koluman Otomotiv Endüstri A.Ş., Aydoğanlar Otomotiv San. ve
Tic. Ltd Şti., Hasmer Yat. Paz. A.Ş.), Mercedes marka orijinal yedek parça tedarik ve
satışı bu satıcı ve servisler tarafından gerçekleştirilmektedir. 60
3) Ankara’da faaliyet gösteren ve Mercedes yedek parçasına ihtiyaç duyan yetkili veya
özel servisler Mengerler’den mal tedarik edebilmektedir. Mengerler’den parça tedarik
etmeyi engelleyen herhangi bir uygulama yoktur.
4) Mercedes marka yedek parçalar bu dört yetkili servis dışında yedek parça dağıtıcıları
kanalı ile de tedarik edilebilir. Münhasır bölge söz konusu olmadığı için başka illerden
yetkili ve yetkisiz satıcılar Ankara’ya yedek parça tedarik edebildikleri gibi Ankara’da
yerleşik nihai müşteriler ve diğer alıcılar da Ankara dışından yedek parça tedarik
edebilmektedirler.
Mengerler’in 2009 ve 2010 yılları için gösterilen KDV’siz ciro bilgileri şu şekildedir:
Tablo 1: Mengerler 2009 ve 2010 yılları ciro bilgileri 70
5) Gerek satışta gerekse satış sonrası hizmetlerde ilgili pazarda yoğun bir rekabet
yaşandığı için müşterilere Mercedes markalı araçlar için yedek parça satışında değişken
oranlarda indirim uygulanmaktadır.
I.2.2. Aydoğanlar Otomotiv Mercedes Benz Türk A.Ş. (Aydoğanlar)’den Elde Edilen
Bilgiler
Aydoğanlar’ın konu hakkındaki yazısında, 80
1. Aydoğanlar’ın binek otomobiller ve hafif ticari araçlar yetkili servisi olup, Mercedes
Benz marka araçlara satış sonrası hizmet verdiği; Aydoğanlar tarafından satış sonrası
hizmet kapsamında, araç bakım onarım, hasar kaporta boya onarımları, garanti
2009 ( TL) 2010 ( TL)
Yedek Parça Ciro (…) (…)
Toplam ciro (…) (…)
11-44/1022-314
3
kapsamındaki işlemler ile gerek bireysel gerekse kurumsal müşterilere orijinal ve diğer
yedek parça satış hizmetlerinin verildiği;
2. Ankara’da Aydoğanlar dışında Mercedes Benz Yetkili Servisleri ve orijinal yedek
parça satan işletmelerin de orijinal yedek parça tedarik ettiği;
3. Aydoğanlar’ın otomotiv yedek parça alımlarında, müşterilerin alım tutarına göre
indirimde bulunduğu,
4. Aydoğanlar’ın 2009 yılında yedek parçadan elde ettiği cirosunun (…)TL, 2010 yılı 90
cirosunun (…) TL olduğu
ifade edilmektedir.
I.2.3. Hasmer Otomotiv Yatırım ve Pazarlama A.Ş. (Hasmer)’den Elde Edilen
Bilgiler
Hasmer’den alınan yazıda;
1. Hasmer’in Daimler AG Mamülleri Türkiye Üreticisi ve Genel Mümessili olan Mercedes
Benz Türk A.Ş. ile imzalamış olduğu sözleşme çerçevesinde, 01.01.2011 tarihinden bu
yana Mercedes Benz markasına ait ürünlerin bakım ve onarımı ile yedek parçalarının
satışını yaptığı,
2. Ankara’da Hasmer dışından Mercedes Benz orijinal yedek parça satışı yapan 3 adet 100
ana bayinin (Aydoğanlar, Mengerler Ankara Şubesi ve Koluman Motorlu Araçlar Tic. ve
San. A.Ş. Ankara Şubesi ) olduğu ve bu bayiler dışında doğrudan ana bayilerden orijinal
yedek parça satın alınması imkânının olduğu,
3. Hasmer’in nakit alımlarda iskonto uyguladığı,
ifade edilmektedir.
I.2.4. Koluman Motorlu Raçalar Tic. Ve San. A.Ş. (Koluman)’den Gelen Bilgiler
Koluman’ın konu hakkındaki yazısında;
1. Koluman’ın Mercedes Benz ve Chrysler Jeep Tic. A.Ş. (Chrysler) ana bayisi olduğu
ve bu kapsamda Mercedes ve Chrysler marka araçların alım-satımı, satış sonrası
hizmetleri ve yedek parça satışları konusunda faaliyet gösterdiği, bunun dışında ikinci el 110
araç alım-satımı, araçlara ait üst yapıların alım satımı faaliyetlerinde bulunduğu,
2. Ankara’da Koluman dışında orijinal yedek parça tedarik eden çok sayıda firmanın
olduğu ve bunlardan en büyük üçünün Hasmer, Mengerler ve Aydoğanlar olduğu,
3. Ankara’da faaliyet gösteren ve Mercedes yedek parçalarına ihtiyaç duyan bir yetkili
veya özel servisin, Mercedes tarafından diğer illerdeki yetkili servislerden de mal tedarik
etme imkanının olduğu gibi orijinal yedek parça satıcıları aracılığıyla da yedek parça
satın alabilmesinin mümkün olduğu,
ifade edilmektedir.
Yazıda yer verilen ve Koluman’ın 2009 ve 2010 yıllarında yedek parça satışından elde
ettiği ciro aşağıdaki tabloda sunulmaktadır. 120
Tablo 2: Koluman’ın 2009 ve 2010 yılları ciro bilgileri
11-44/1022-314
4
I.3. Değerlendirme
Başvuruda, Mercedes-Benz yetkili servisi Mengerler Ankara Şubesi’nin bazı
müşterilerine nakit alımlarda indirim uygulamasına karşın, başvuru sahibine aynı indirimi
uygulamadığı ve bu yolla müşterileri arasında ayrımcılık yaptığı ileri sürülmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi ile “eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak,
yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak
ayrımcılık yapılması” yasaklanmaktadır. Ancak bir eylemin 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi kapsamında yasaklanması için öncelikle eylemi gerçekleştiren teşebbüsün
hâkim durumda olması gerekmektedir. 130
Hâkim durum tespitinde kullanılan ölçütlerin en başında pazar payı gelmekte olup,
hâkim durum için en önemli gösterge olarak kabul edilmektedir.
Yapılan incelemelerde Ankara ilinde, Mengerler dışında 3 adet Mercedes Benz yetkili
servisinin faaliyet gösterdiği, bunların yanı sıra orijinal yedek parça satışı yapan çok
sayıda yetkili servisinin olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Ayrıca Mercedes ile Mengerler
arasında herhangi bir bölge münhasırlığı anlaşması olmadığından, yedek parça temin
etmek isteyen bir kişinin Türkiye genelinde faaliyet gösteren 33 adet Mercedes Benz
yetkili servisinden mal temin etme imkânı mevcuttur. Buna ilaveten hem Ankara’da hem
de diğer illerde orijinal yedek parça satışı yapan yetkili servislerden de mal temin etme
imkânı bulunmaktadır. Dolayısıyla Mengerler’in Türkiye genelindeki pazar payı tam 140
olarak hesaplanmamakla birlikte hâkim durumda kabul edilmesini sağlayacak pazar payı
büyüklüğüne sahip olması mümkün değildir.
Öte yandan coğrafi pazarın Ankara olarak alınması ve sadece Mercedes Benz yetkili
servisleri içerisindeki payının dikkate alınması halinde dahi Mengerler’in 2010 yılı pazar
payının %(…)’ün altında olacağı tahmin edilmektedir. Bu büyüklükteki bir pazar payı,
başvuruya konu teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda kabul edilmesi için yeterli
olmadığından, bu teşebbüsün müşterileri arasında ayrımcılık yapmasının kötüye
kullanma olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik 150
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2009 ( TL) 2010 ( TL)
Piyasaya Satışlar (…) (…) Yedek Parça Ciro
Servisten Satışlar (…) (…)
Toplam ciro (…) (…)
Full & Egal Universal Law Academy