Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-152 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-44/984-331
Karar Tarihi : 3.8.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Shaya Mağazacılık A.Ş.
Av. Esin TABOĞLU YURTAL, Av. Safiye ARİFAĞAOĞLU
Taboğlu & Demirhan Ortak Avukat Bürosu
Levent Cad. No:9 34330 Beşiktaş / İstanbul 20
D. TARAFLAR :- Retail International Company W.L.L.
P.O. Box 26910, Adiliya, BAHREYN
- Kamil Özçoban Giyim San. Yatırım ve Tic. A.Ş.
Ayazağa Mahallesi Cendere Yolu No:3 İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Retail International Company W.L.L. ile Kamil Özçoban
Giyim San. Yatırım ve Tic. A.Ş.’nin ortak kontrolünde Shaya Park Bravo
Mağazacılık A.Ş. unvanlı bir ortak girişimin kurulması işlemine izin verilmesi 30
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.6.2011 tarih ve 4641 sayı ile giren ve
en son 19.7.2011 tarih ve 5305 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.7.2011
tarih ve 2011–3–152/Öİ–11-178.UG sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu,
26.7.2011 tarih ve REK.0.07.00.00-120.01.05/247 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-44
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; bildirim konusu işlemin,
- Ortak Girişim anlaşmasının taraflar arasındaki veya taraflarla Ortak Girişim
arasındaki rekabeti sınırlayan amaç ya da etki taşıması nedeniyle menfi tespit
belgesi almasının mümkün olmadığı,
- Bununla birlikte söz konusu Ortak Girişim’e 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde
öngörülen şartların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasının
uygun olduğu,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
50
11-44/984-331
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar (Ortak Girişim Kurucuları)
H.1.1. Retail International Company W.L.L. (AlShaya)
AlShaya Grubu’nun kontrolünde olan AlShaya’nın Mısır, Katar, Rusya, Slovakya, Çek
Cumhuriyeti ve Türkiye gibi birçok ülkede çeşitli alanlarda faaliyeti bulunmaktadır.
Şirketin ortaklık yapısı Tablo 1’de sunulmuştur:
Tablo 1. AlShaya Hissedarlık Yapısı 60
Pay Sahibi Hisse Oranı (%)
Kaynak: Bildirim Formu
AlShaya’nın Türkiye’de Shaya Mağazacılık A.Ş. ve Shaya Kahve Sanayi ve Ticaret
A.Ş. unvanlarıyla faaliyet gösteren iki adet iştiraki bulunmaktadır. AlShaya’nın anılan
iştirakleri aracılığıyla Türkiye’de perakende satış ve pazarlamasını yürüttüğü
markalar aşağıda sunulmaktadır:
- Kozmetik ürünler alanında:
The Body Shop: The Body Shop markası İngiliz menşei olan bir kozmetik, cilt
bakımı ve parfümeri mağazasıdır. The Body Shop, tek bir marka altında kozmetik 70
ve bakım ürünleri üretip perakende olarak satmaktadır. The Body Shop’un tüm
ürünleri dünyanın farklı bölgelerinden sağlanan doğal malzemelerden oluşmakta ve
hayvanlar üzerinde test edilmeden üretilmektedir. The Body Shop ürünleri,
Türkiye’de, sadece franchise alan konumundaki Shaya Mağazacılık A.Ş. tarafından
pazarlanmaktadır. Türkiye’de 30 adet The Body Shop mağazası bulunmaktadır.
The Body Shop markasının sahibi olan The Body Shop International Plc. 2006
yılında L’Oréal SA tarafından devralınmıştır (7.6.2006 tarih ve 06-41/515-136 sayılı
Rekabet Kurulu kararı). Tarafların ifadeleri doğrultusunda Türkiye’deki faaliyetleri
bakımından The Body Shop markalı ürünlerin fiyatlarının belirlenmesi, perakende
mağazalarının seçilmesi ve benzeri konuların AlShaya’nın kontrolünde olduğu 80
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla The Body Shop markasının Türkiye’deki faaliyetlerine
yönelik olarak L’Oreal Turkiye Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin herhangi bir
katılımı ya da bağlantısı bulunmamaktadır.
- Hazır giyim ve aksesuar alanında:
Claire’s: Dünyanın en büyük aksesuar zincirlerinden biri olan markanın Türkiye’de
14 mağazası bulunmaktadır.
Debenhams: Çok katlı-büyük mağazacılık alanında faaliyet gösteren markanın
Türkiye’de 1 mağazası bulunmaktadır.
Dorothy Perkins: Türkiye’de toplam 4 mağazası bulunan bir markadır. Anılan 90
mağazalarda günlük giysiler, abiye kıyafetler, iş takımları, hamilelere özel
koleksiyon, aksesuarlar ve iç çamaşırı gibi ürünler satılmaktadır.
Evans: Türkiye’de toplam 3 mağazası bulunmaktadır. Evans mağazalarında abiye
giysiler, günlük giyim, iç çamaşırı ve aksesuar gibi ürünler satılmaktadır.
Miss Selfridge: İngiliz menşeili bir kadın giyim mağazasıdır. Markanın Türkiye’deki
mağaza sayısı 2’dir.
11-44/984-331
3
Topshop: İngiliz menşeili bir kadın giyim mağazasıdır. Türkiye’deki toplam mağaza
sayısı 5’tir.
Topman: İngiliz menşeili bir erkek giyim mağazasıdır. Türkiye’deki toplam mağaza
sayısı 2’dir. 100
Payless: Amerikan menşeili bir ayakkabı mağazasıdır. Türkiye’de toplam 2
mağazası bulunmaktadır.
- Gıda alanında:
Le Pain Quotidien: Belçika menşeili kafe/restoran markası altında Türkiye’de 3
kafe/restoranı mevcuttur.
AlShaya’nın 2010 yılı dünya cirosu yaklaşık olarak ……….’dır. AlShaya’nın
Türkiye’de kurulu grup şirketi olan Shaya Mağazacılık A.Ş.’nin 2010 yılı cirosu ise
………..’dir. 110
H.1.2. Kamil Özçoban Giyim San. Yatırım ve Tic. A.Ş. (Park Bravo)
Özçoban Grubu’nun kontrolünde olan Park Bravo ayakkabı ve kıyafet alım, satım ve
pazarlaması ile yiyecek dışı ürün perakendeciliği alanında faaldir. Şirketin ortaklık
yapısına Tablo 2’da yer verilmiştir:
Tablo 2. Park Bravo Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi Hisse Oranı (%)
Kaynak: Bildirim Formu
120
Park Bravo’nun 2010 yılı cirosu ……… TL’dir. Park Bravo Grup şirketleri; Folk Giyim
Sanayi İmalat ve Ticaret Ltd. Şti., Park Bravo Dış Ticaret A.Ş.,Bikini Giyim ve
Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Inglot Kozmetik ve Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Inglot) ve Zeka Giyim Sanayi İmalat ve Ticaret A.Ş.’dir. Park Bravo’nun anılan
iştirakleri aracılığıyla Türkiye’de perakende satış ve pazarlamasını yürüttüğü
markalar aşağıda sunulmaktadır:
- Kozmetik ürünler alanında
Inglot: Polonya menşeili Inglot markası, dermotolojik olarak test edilmiş rujlar,
ojeler, göz farları, göz kalemleri, allıklar ve pudralar gibi makyaj ürünleri 130
üretmektedir. Inglot, Türkiye makyaj ürünleri piyasasına Park Bravo Grup ile 2007
yılında girmiştir. Markanın toplam 13 mağazası bulunmaktadır.
- Hazır giyim ve aksesuar alanında:
La Senza: La Senza Kanada asıllı olan bir iç giyim markasıdır Şirket 2007 yılında
ABD perakende şirketi Limited Brands, Inc. (LB) tarafından satın alınmıştır. La
Senza Mağazasında satılan La Senza markalı iç giyim, gecelik ve ev giyimi ürünleri
farklı ülkelerde farklı tedarikçiler tarafından üretilmektedir. La Senza markalı ürünler
Türkiye’de sadece Park Bravo Grup şirketlerinden Bikini Giyim Kozmetik ve Tic.
11-44/984-331
4
A.Ş. tarafından açılmış olan 24 La Senza mağazasında ve 5 Park Bravo Grup 140
outlet mağazasında satılmaktadır.
Nine West: Amerikan menşeili bir bayan ayakkabı, çanta ve aksesuar markasıdır.
1997 yılında Park Bravo Dış Tic. A.Ş ile Türkiye’ye giriş yapan markanın, Nine
West dışında Enzo Angiolini ve AK Anne Klein markalı mağazaları da
bulunmaktadır. Türkiye’de 39 Nine West, 2 Enzo Angiolini, 1 AK Anne Klein ve 19
departman mağaza reyonu olmak üzere toplam 61 satış noktası bulunmaktadır.
Kenneth Cole: Amerikan menşei olan, kadın ve erkek ayakkabı, çanta, giyim ve
aksesuar mağazasıdır. Türkiye’de toplam 3 mağazası bulunmaktadır.
Park Bravo: 1970 yılında Kamil Özçoban tarafından kurulan Türk menşei bir kadın
hazır giyim markasıdır. Türkiye’de 46 Park Bravo mağazası, 3 Park Bravo bayii ve 150
yurt dışında da 6 Park Bravo mağazası bulunmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarları
Kurulması planlanan Ortak Girişim ile Bath and Body Works, VS TNT (Victoria’s
Secret Beauty), Pink ve Victoria’s Secret markalı ürünlerin Türkiye sınırları içerisinde
pazarlanması amaçlanmaktadır. Söz konusu markaların Türkiye’deki satış ve
dağıtımı için münhasır lisans hakkı halihazırda taraflardan AlShaya’nın elinde 160
olmakla birlikte, markalar ABD perakende şirketi LB’ye ait olup kısaca “LB Markaları”
olarak anılabilecektir. Bu markalar kapsamında kadın iç giyim, pijama ve gecelik
ürünleri ile kozmetik ürünleri yer almaktadır.
Taraflardan AlShaya Türkiye’de kozmetik ürünler alanında faaliyet gösteren “The
Body Shop” markasının distribütörlüğünü yürütmektedir. Park Bravo ise kozmetik
ürünler ve kadın iç giyim, pijama ve gecelik ürünleri alanında faaliyet gösteren “La
Senza” markası ile sadece kozmetik ürünler alanında faaliyet gösteren “Inglot”
markasının distribütörüdür.
170
Bu kapsamda etkilenen pazarın tespiti için öncelikle “kadın iç giyim, pijama ve
gecelik pazarı” ve “kozmetik ürünler pazarı” olarak iki ayrı ana ürün pazarı
tanımlanması gerekmektedir. Ürün çeşitleri bakımından birçok alt pazara ayrılabilen
kozmetik sektöründeki ürünleri genel olarak yüz ve vücut bakım ürünleri,
şampuanlar, makyaj ürünleri, parfümler ve deodorantlar olarak ifade etmek
mümkündür. Bu ayrım çerçevesinde tarafların ve Ortak Girişim’in çakışan
faaliyetlerine ilişkin bilgi aşağıda sunulmaktadır:
Tablo 3. Taraflar ve Ortak Girişim’in Çakışan Faaliyet Alanları
AlShaya Park Bravo Ortak Girişim
(The Body
Shop)
(La Senza)
(Inglot)
(LB Markaları)
Yüz ve vücut bakım ürünleri x x x
Parfüm ve deodorantlar x x x
Makyaj ürünleri x x x x
Kadın iç giyim, pijama ve gecelik
ürünleri
x x
180
Kozmetik ürünler satış kanalları açısından değerlendirildiğinde, harcıalem kozmetik
ürünler (mass) ve seçici kozmetik ürünler (selective) olarak ikiye ayrılmaktadır.
11-44/984-331
5
Harcıalem kozmetik ürünler hipermarketler, süpermarketler gibi alışılagelmiş
perakende kanallarıyla satışı yapılabilen, daha az karmaşık formülasyona sahip,
daha az maliyetli ambalajlarda ve tüketiciye yönelik sınırlı hizmetle sunulan
ürünlerken; seçici kozmetik ürünleri farklılaştırılmış özel niteliklere sahip ve bu
nedenle tüketiciye yönelik hizmetin önem kazandığı, yoğun bir şekilde satış artırıcı
çaba gerektiren, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personelin görevlendirildiği,
kişiye uygun ürünün belirlenmesi için çeşitli cihazlar ve ürünün lüks imajının
korunması amacıyla farklı ambalaj ve satış noktası teşhir malzemelerinin kullanıldığı 190
ve pahalı marka prestiji altında satılan ürünlerdir. Harcıalem ürünler ile seçici ürünler
arasındaki farklılık sadece ürünlerin müşteri ile buluştuğu noktalar bakımından değil,
ürün teşhiri ve fiyatları, pazarlama stratejileri, marka imajı gibi başka alanlarda da
ortaya çıkmaktadır.
Bu noktada belirtmek gerekir ki The Body Shop, Inglot ve La Senza markalı kozmetik
ürünlerinin pazar paylarının harcıalem ya da seçici şeklinde bir ayrımdan bağımsız
olarak rekabetçi bir endişe doğuracak derecede yüksek olmaması nedeniyle söz
konusu dosya özelinde bu türden net bir ayrıma gerek görülmemiştir. Esasında,
Ortak Girişim tarafından Türkiye’ye getirilecek olan LB markaları aslen kadın iç giyim, 200
pijama ve gecelik ürünlerine odaklanan markalar olup LB markalı kozmetik ürünleri
ikincil nitelikte ürünler olarak pazara sunulmaktadır. Ayrıca, hem tarafların hem de
Ortak Girişim’in faaliyet gösterdiği ürün gruplarına ilişkin olarak harcıalem ya da
seçici şeklindeki ayrımın dışında da çok sayıda alt pazar tanımı yapılması
mümkündür. Ancak dosya özelinde tarafların rekabetçi endişe doğuracak pazar
paylarının bulunmaması nedeniyle, incelemenin bu türden alt pazar tanımlarından
ziyade “yüz bakım ürünleri”, “vücut bakım ürünleri”, “makyaj ürünleri”, “parfüm ve
deodorantlar” ve “kadın iç giyim, pijama ve gecelik ürünleri” pazarları temelinde
yürütülmesinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
210
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ortak Girişim’in faaliyet göstereceği pazarlarda rekabet koşullarında bölgeler bazında
belirgin farklılıklar bulunmamaktadır. Söz konusu pazarlarda bölgeler arası giriş
engellerinin bulunmadığı ve arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve
satış şartlarının bölgesel farklılıklar göstermediği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
220
Taraflar 2.6.2011 tarihinde Shaya Park Bravo Mağazacılık A.Ş.adlı Ortak Girişim’in
kurucu sözleşmesini (Hissedarlar Sözleşmesi) imzalamışlardır. Rekabet Kurulu’nun
onayı ile birlikte söz konusu sözleşme doğrultusunda hazırlanacak Ana Sözleşme,
şirket kuruluş prosedürü çerçevesinde noter önünde de imzalanacak ve bu şekilde
İstanbul Ticaret Sicili’nde tescil ve ilan edilecektir.
…………..ticari sır……… AlShaya ve Park Bravo, LB markalı ürünlerinin Türkiye’de
alımı, satımı ve pazarlanmasını üstlenmek amacıyla Ortak Girişim kurmayı
hedeflemektedir.
230
…………..ticari sır……….
11-44/984-331
6
H.3.1. 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (3) bendine göre; “Bağımsız bir iktisadi varlığın
tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması” birleşme
veya devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için
ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi
varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi 240
gerekmektedir.
• Ortak Kontrol
İşlem sonrası Shaya Park Bravo Mağazacılık A.Ş. unvanlı Ortak Girişim’de AlShaya
A Grubu hissedar, Park Pravo B Grubu hissedar konumunda olacaktır. Ortak
Girişim’in hissedarlık yapısına Tablo 4’te yer verilmiştir.
Tablo 4. Shaya Park Bravo Mağazacılık A.Ş. Hissedarlık Yapısı
Pay Sahipleri Grup Hisse Oranı ( %) Hisse Adedi
Kaynak: Bildirim Formu
250
Hissedarlar Sözleşmesi’nin “Şirket Yönetimi” başlıklı 6. maddesi uyarınca Ortak
Girişim’in Yönetim Kurulu A Grubu hissedarlarca tayin edilen 2 ve B Grubu
hissedarlarca tayin edilen 2 olmak üzere toplam 4 kişiden oluşacaktır. Yönetim
Kurulu kararları en az 3 üyenin olumlu oyuyla kabul edilecektir. Yönetim Kurulu
Başkanı’nın herhangi bir belirleyici oya sahip olamayacağı da anılan maddede açıkça
düzenlenmiştir. Buna ilaveten anılan maddede daima Yönetim Kurulu tarafından
karara bağlanacak konular da sayılmıştır. Bu konular arasında iş planı ve yıllık
bütçenin onaylanması da yer almaktadır. Anılan hükümlerden Ortak Girişim üzerinde
AlShaya ve Park Bravo’nun ortak kontrole sahip olacağı görülmektedir.
260
Bunlara ilaveten aynı maddede Yönetim Kurulu’nun belirli yetki ve sorumlulukları 3’ü
A Grubu hissedarları 3’ü B Grubu hissedarları temsil eden toplam 6 üst düzey
yöneticiden oluşan bir Yürütme Kurulu’na devredebileceği düzenlenmiştir. Yürütme
Kurulu kararlarını oybirliğiyle alacak olup Yönetim Kurulu’nun kararlarıyla ihtilafa
düşen herhangi bir karar alamayacaktır. Buna ilaveten aynı maddede sayılan daima
Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanacak konulara ilişkin kararlar Yürütme
Kurulu’na devredilemeyecektir. Şöyle ki, Yürütme Kurulu, Yönetim Kurulu’nun genel
denetim ve talimatlarına uygun olarak, iş planı ve Yönetim Kurulu tarafından herhangi
bir zamanda onaylanmış başka herhangi bir yıllık ve cari iş planı ya da harcama planı
dahilinde çalışacaktır. Dolayısıyla, söz konusu hükümlerin, Ortak Girişim üzerinde 270
AlShaya ve Park Bravo’nun ortak kontrolünün bulunması konusunda herhangi bir
değişiklik yaratmadığı anlaşılmaktadır.
• Bağımsız İktisadi Varlık Olma
Ortak girişimin iktisadi bağımsızlığının ölçütü, faaliyet gösterdiği pazarda bağımsız bir
aktör olarak davranıp davranmadığıdır. Eğer ortak girişim ar-ge, satış, üretim gibi ana
11-44/984-331
7
teşebbüslerinin sadece bazı fonksiyonlarını yerine getiriyorsa bağımsız bir iktisadi
varlık, bir başka deyişle tam işlevsel olarak kabul edilmemektedir. Ortak girişimin
anlaşmada yer alan ticari faaliyetlerini sürekli bir biçimde yürütebilmesi için, günlük
faaliyetlerini sürdüren bir yönetime; mali, personel, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını 280
da içeren yeterli kaynaklara sahip olması gereklidir.
Buna ek olarak ortak girişimin bağımsız bir varlık olarak ortaya çıkabilmesi için ticari
kararlarını özgürce alabilmesi, başka bir ifadeyle pazar stratejilerini kurucularından
bağımsız olarak belirleyebilmesi gerekmektedir. Ortak girişim şirketinin ticari
faaliyetlerinin büyük bir kısmını kurucu şirketlerle gerçekleştirmesi ya da kurucu
şirketlerin ortak girişimle aynı pazarda veya alt/üst pazarlarda faaliyet göstermesi
halinde ortak girişim şirketinin ticaret politikalarını bağımsızca belirlemesi söz konusu
olamayacaktır.
290
Hissedarlar Sözleşmesi’nin “Şirketin Finanse Edilmesi” başlıklı 4.3. maddesinde
Ortak Girişim’in sahip olacağı mali kaynaklarına ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yer
almaktadır. Örneğin, bu maddede ilk 10 mağaza için sabit varlıklar, işletme
sermayesi ve diğer finansman gereksinimlerinin taraflarca sözleşmenin yürürlük tarihi
ya da öncesinde mutabık kalınacak bir iş planı çevresinde sağlanacağı açıkça
düzenlenmiştir. Aynı sözleşmenin 4.4.1. maddesinde Ortak Girişim’in LB Markalı
ürünlerin satışına ilişkin olarak perakende alanları tespit edip kiraladıktan sonra
dekore edip donatacağı belirtilmiştir. Tarafların mutabakata varması şartına bağlı
olarak halihazırda Park Bravo ve/veya AlShaya tarafından sahip olunan veya
kiralanan mağazaların da tüm kira sözleşmeleri ve kiralanan varlık haklarıyla birlikte 300
Ortak Girişim’e devri de söz konusu olabilecektir. Bu mağazalara ilişkin olarak Ortak
Girişim’e alt lisans verilmeyeceği, mağazaların bütünüyle devredileceği de anılan
maddede açıkça düzenlenmektedir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin “Günden Güne
Yönetim” başlıklı 6.4. maddesinde ise Ortak Girişim’in sahip olacağı yönetime dair
detaylı düzenlemeler yer almaktadır. Aynı madde de Ortak Girişim CEO’sunun (Chief
Executive Officer) şirketin günden güne yönetimi için gerekli personeli tayin etmekle
görevli olduğu belirtilmiştir. Söz konusu personelin Ortak Girişim namına münhasıran
çalışacağı, Park Bravo ya da herhangi bir bağlı şirketiyle ilişiğinin bulunmayacağı da
aynı maddede belirtilmiştir.
310
Ortak Girişim’in kurulması sonrası faaliyet konusunu oluşturan markalara ilişkin
olarak ABD perakende şirketi LB ile Ortak Girişim arasında bir Franchise Sözleşmesi
imzalanacaktır. Söz konusu faaliyetin halihazırda Park Bravo tarafından yürütülen La
Senza markalı ürünlerin satış ve dağıtımına ilişkin faaliyete birebir benzerlik arz
edeceği anlaşılmaktadır. Taraflarca, La Senza markalı ürünlerin gümrükten
çekildikten sonra, …………..ticari sır………. Bu açıklamalardan Ortak Girişim
tarafından yürütülecek LB markalı ürünlerin satış ve dağıtımına ilişkin faaliyetin
gerektirdiği kaynaklara ilişkin fikir edinilebilmektedir. Ortak Girişim’in faaliyetleri
bakımından perakende mağazalarının kiralanması ve işletilmesinin önemli olduğu, bu
faaliyeti yürütebilmek için yeterli kaynağa sahip olacağı ve bağımsız bir iktisadi varlık 320
olarak faaliyet göstereceği kanaati oluşmuştur. Nitekim Ortak Girişim ile taraflar
arasında bazı pazarlara ilişkin olarak bir çakışma söz konusu olmasına rağmen,
Ortak Girişim’e ait ürünlerin taraflara ait mağazalarda değil, Ortak Girişim’in kendisi
tarafından kiralanmış ya da devralınmış ve münhasıran satışı yapılacak markalara ait
olan mağazalarda satışa sunulacak olması ile taraflarla Ortak Girişim arasında
yeniden satışa ilişkin dikey bir ilişki öngörülmemiş olması gibi hususlar Ortak
11-44/984-331
8
Girişim’in faaliyetlerinin taraflarca yürütülmeyeceğine ve Ortak Girişim’in ticaret
politikalarını kurucu şirketlerden bağımsız olarak belirleyebileceğine işaret
etmektedir.
330
Tarafların ortak kontrolünde kurulması planlanan Ortak Girişim’in 2010/4 sayılı
Tebliğ’in anılan hükümleri çerçevesinde iki unsuru da sağladığı anlaşıldığından,
anılan işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemidir.
Diğer yandan, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. Maddesinin (1) bendine göre bir birleşme
veya devralmanın Rekabet Kurulu iznine tabi olabilmesi için “işlemin taraflarının
Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin
Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi “ veya “işlem taraflarından birinin dünya
cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye
cirosunun beş milyon TL’yi” aşması gerekmektedir. 340
Aynı Tebliğ’in 5. maddesinin (3) bendine göre ortak girişim işlemlerinde, işlem
taraflarının her biri devralan olarak kabul edilmektedir. Taraflarca sunulan ciro
bilgilerine göre, Park Bravo’nun 2010 yılı Türkiye cirosu ……..’dir. AlShaya’nın
Türkiye’de kurulu grup şirketi olan Shaya Mağazacılık A.Ş.’nin 2010 yılı cirosu ise
…………’dir. Bu çerçevede, işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon
TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi
aşması nedeniyle işlem Rekabet Kurulu iznine tabidir.
350
H.3.2. İşlemin Rekabet Üzerine Etkilerine İlişkin Değerlendirme
Tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmaları ve ana
teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm
faaliyetlerini ortak girişime devretmemeleri bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi
davranışların koordinasyonu riskini ortaya çıkarmaktadır. Ancak ana teşebbüslerden
sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi halinde
koordinasyon riskinin oluşmayacağı kabul edilmektedir.
Ortak Girişim’in faaliyet alanı esas olarak kadın iç giyim, pijama ve gecelik ürünlerinin 360
satış ve pazarlamasına odaklı perakende mağazaların kurulması ve işletilmesidir.
İşlem sonrası “Kadın iç giyim, pijama ve gecelik ürünleri” pazarında ana
teşebbüslerden sadece Park Bravo, Ortak Girişim’e devredilmemesi durumunda La
Senza markası ile faaliyetini sürdürebilecektir. Dolayısıyla bu pazar bakımından
halihazırda Ortak Girişim ile ana teşebbüslerden sadece biri aynı pazarda faaliyet
göstermektedir.
Ancak, Ortak Girişim’e ait söz konusu mağazalarda LB markalı yüz ve vücut bakım
ürünleri, parfüm ve deodorantlar ile birtakım makyaj ürünleri de satışa sunulacaktır.
Bu ürünler halihazırda ana teşebbüslerden AlShaya tarafından The Body Shop 370
markasıyla; Park Bravo tarafından La Senza ve Inglot markalarıyla satışa
sunulmaktadır. İşlem sonrası bu yapının bu şekliyle devam edebileceği, en azından
makyaj ürünleri bakımından The Body Shop, Inglot ve Ortak Girişim markalarının her
şartta aynı pazarda faaliyet göstermeye devam edeceği anlaşılmaktadır.
11-44/984-331
9
Öte yandan Hissedarlar Sözleşmesi’nde Ortak Girişim’in tarafları olan AlShaya ve
Park Bravo arasında ya da taraflar ile Ortak Girişim arasında rekabeti ortadan
kaldıracak, rekabet etmemeye ya da münhasır alım satıma dair herhangi bir hüküm
bulunmamaktadır. Her halde kurucu şirketlerin Ortak Girişim ile aynı ilgili ürün
pazarlarında faaliyete devam edecek olması, Ortak Girişim’in taraflar arasında 380
rekabetçi davranışların koordinasyonuna yönelik önemli bir risk unsuru taşımaktadır.
Bu sebeple bildirim konusu Ortak Girişim’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir
H.3.2.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Ortak Girişim kurulmasına ilişkin işlemin incelenmesi neticesinde yukarıda da ayrıntılı
olarak açıklandığı üzere, söz konusu Ortak Girişim anlaşmasının taraflar arasındaki
veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etki taşıması
nedeniyle menfi tespit belgesi alması uygun değildir. 390
H.3.2.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen iki olumlu, iki olumsuz koşulun birlikte
karşılanması halinde Kurul’un teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs
birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına
karar verebileceği düzenlenmiştir.
- Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması 400
Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, incelemeye konu Ortak Girişim ile birlikte
aralarında dünyaca ünlü bir markanın da bulunduğu LB markalı ürünlerin Türkiye
pazarına etkin bir şekilde girişi sağlanmış olacaktır. LB Markalı ürünler hem kozmetik
ürünler pazarına, hem de kadın iç giyim, gecelik ve pijama pazarına yönelik
sunulacak olan kaliteli ürünler ile piyasaya yenilik getirmeyi hedeflemektedir. Ortak
Girişim ile tarafların anılan pazarlara ilişkin perakende satış ve mağazacılık
tecrübeleri bir araya getirilecektir. Dolayısyla, söz konusu koşulun sağlandığı
kanaatine varılmıştır.
- Tüketicinin bundan yarar sağlaması 410
Taraflar Ortak Girişim ile Türkiye pazarına girecek olan LB markalarının ilgili
pazarlarda ürün çeşitliliğini ve markalar arası rekabeti artıracağını ve nihayetinde
tüketici bakımından olumlu sonuçlar meydana getireceğini ifade etmiştir. Bu
öngörüler çerçevesinde bahse konu Ortak Girişim’in Türkiye’de halihazırda
bulunmayan markaların ürünlerinin pazara sunulmasının sağlanması bakımından
tüketici açısından yararlı olacağı kanaati oluşmuştur.
- İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması
Gerek her iki ana teşebbüsün gerekse Ortak Girişim’in faaliyet gösterdiği “yüz bakım
ürünleri”, “vücut bakım ürünleri”, “makyaj ürünleri” ve “parfüm ve deodorantlar” 420
şeklinde ifade edilebilecek ürün gruplarına ilişkin olarak dikkati çeken ilk husus anılan
pazarlarda çok sayıda hem markalı hem de markasız ürünün satışa sunulmakta
olmasıdır. Ortak Girişim ile ana teşebbüslerden sadece birinin faaliyet gösterdiği
“kadın iç giyim, pijama ve gecelik ürünleri” pazarı da bu anlamda benzeri niteliklere
sahiptir. Söz konusu pazar çok sayıda oyuncu tarafından paylaşılmış bir yapıdadır.
11-44/984-331
10
Taraflarca ana teşebbüslerden Park Bravo’ya ait olan La Senza markalı ürünlerin
pazar payının 2010 yılı için %.. civarında olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla, pazarın
bu yapısı nedeniyle Ortak Girişim’in rekabeti önemli ölçüde kısıtlayıcı bir niteliği
olmadığı kanaati oluşmuştur.
430
Çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği “yüz bakım ürünleri”, “vücut bakım
ürünleri”, “makyaj ürünleri” ve “parfüm ve deodorantlar” pazarlarının üst pazarı olan
kozmetik ürünlerine ilişkin önemli oyuncuların pazar paylarına Tablo 5’te yer
verilmiştir.
Tablo 5. Kozmetik Ürünleri Pazarındaki Önemli Oyuncuların 2010 Yılı Pazar Payları
Şirket Ünvanı Pazar Payı (%)
Avon Kozmetik Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
L’Oreal Turkiye Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Procter&Gamble Tüketim Malları Sanayi Ltd. Şti.
Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş.
Eczacıbaşı- Beiersdorf Kozmetik Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Gillette Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Colgate-Palmolive Temizlik Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Evyap Sabun Yağ Gliserin San. ve Tic. A.Ş.
Oriflame Kozmetik A.Ş.
Kaynak: Teşebbüs Tarafından Gönderilen Bilgi Yazısı
Kozmetik ürünlerine ilişkin üst pazarda taraflardan AlShaya’nın sahip olduğu The
Body Shop markalı ürünlerin %.. civarında payı bulunurken, Park Bravo’nun sahip 440
olduğu Inglot ve La Senza markalı ürünlerin pazar payları düşük seviyededir. Ayrıca
taraflarca “yüz bakım ürünleri”, “vücut bakım ürünleri”, “parfüm ve deodorantlar”
pazarları özelinde taraflarca sunulan pazar payı bilgilerine bakıldığında da Ortak
Girişim’in anılan pazarlarda rekabeti önemli ölçüde kısıtlar nitelikte olmadığı
anlaşılmaktadır. Şöyle ki, taraflardan AlShaya’nın sahip olduğu The Body Shop
markalı ürünlerin “yüz bakım ürünleri”, “vücut bakım ürünleri” pazarlarındaki pazar
paylarının %.. civarında, “makyaj ürünleri”, “parfüm ve deodorantlar” pazarlarındaki
pazar paylarının ise %..’in altında olduğu görülmektedir. Ana teşebbüslerden Park
Bravo’nun sahip olduğu Inglot markalı ürünlerin de “makyaj ürünleri” pazarındaki
pazar payının %..’in altında olduğu, La Senza markalı ürünlerin ise anılan pazarlarda 450
ihmal edilebilir pazar paylarına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Anılan pazarlarda
tarafların sahip olduğu pazar paylarına bakıldığında her bir ilgili ürün pazarında ana
teşebbüslerin sahip olduğu pazar payının oldukça düşük olduğu görülmektedir.
Dolayısıyla, ilgili ürün pazarlarının önemli bir bölümünde rekabetin kısıtlanmayacağı
söylenebilecektir.
- Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçları elde etmek için zorunlu olandan
fazla kısıtlanmaması
Tarafların işbirliği ile kurulacak Ortak Girişim’in, faaliyet göstereceği ilgili ürün
pazarlarının yapısı ve tarafların bu pazarlardaki pazar payları nedeniyle rekabeti 460
kısıtlayıcı bir etki doğurmayacağı kanaati oluşmuştur. Söz konusu pazarlar çok
sayıda oyuncunun hem markalı hem markasız olarak faaliyet gösterdiği pazarlar olup
kurulacak Ortak Girişim ile yukarıdaki bölümlerde (a) ve (b) bendi başlıkları altında
sıralanan amaçları elde etmek için rekabetin zorunlu olandan fazla kısıtlanmadığı
kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
11-44/984-331
11
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işleme,
470
1- Ortak Girişim anlaşmasının taraflar arasındaki veya taraflarla Ortak Girişim
arasındaki rekabeti sınırlayan amaç ya da etki taşıması nedeniyle menfi tespit
belgesi verilemeyeceğine,
2- Bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen şartların
tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy