Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-276 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 11-45/1077-373
Karar Tarihi : 17.08.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Tuğçe KOYUNCU, Burak SAĞLAM 10
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - OPET Petrolcülük A.Ş.
Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI
Turan Güneş Bulvarı No:63/1 Yıldız Çankaya/Ankara
D. TARAFLAR : - OPET Petrolcülük A.Ş.
- Gürcan Petrolcülük A.Ş.
Dolapdere Cad. No:197 Pangaltı-Şişli/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Opet Petrolcülük A.Ş. (Opet) ile Gürcan Petrolcülük A.Ş.
(Gürcan Petrol) arasındaki dikey anlaşmanın başlangıç tarihi olarak istasyonun
faaliyete geçtiği tarihin esas alınması ve anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması 20
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.09.2010 tarih ve 7051 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ve 2002/2 sayılı
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 12.08.2011 tarih ve 2010-1-276/MM-11-383.HG
sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 12.08.2011 tarih ve REK.0.15.00.00-130/245
sayılı Başkanlık önergesi ile 11-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi
ve kira sözleşmesinden oluşan dikey anlaşma ile ilgili olarak; 30
- İstasyonun daha önce üzerinde akaryakıt faaliyeti gösterilmiş bir arazi üzerine tesis
edilmiş olması nedeniyle, dikey anlaşmanın Kurulun emsal kararlarında getirilen
bireysel muafiyet koşullarını karşılamadığı ve muafiyetten yararlanacağı sürenin
hesaplanmasında, istasyonun faaliyete geçtiği tarihin esas alınmasının mümkün
olmadığı, bu nedenlerle dikey anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı,
- Söz konusu anlaşmanın 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olması ve anılan tarih
itibariyle bakiye süresinin beş yılı aşması nedeniyle 18.09.2010 tarihinde kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı,
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 40
H.1. Taraflar
Dosyadaki bilgilere göre; 1992 yılında kurulan Opet, perakende satışlar, ticari ve
endüstriyel yakıtlar, madeni yağlar, depolama ve uluslararası ticaret konularında
faaliyet göstermektedir. 801 adet Opet, 545 adet Sunpet markaları altında olmak üzere
toplam istasyon sayısı 1346’dır. Anlaşmanın diğer tarafını oluşturan Gürcan Petrol ise,
İstanbul’da kurulu bir şirket olup bildirim konusu istasyonun kurulacağı arazinin maliki
ve istasyonun işleticisi konumundadır.
11-45/1077-373
2
H.2. İlgili Pazar
Taraflar arasındaki “Bayilik Sözleşmesi”nin kapsamı göz önüne alındığında, bildirime
konu işlem çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “oto lpg dışında kalan otomotiv yakıtları” 50
“oto-LPG” ve “madeni yağ” pazarları olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, gerek beyaz
akaryakıt ürünleri, gerekse oto-LPG ve madeni yağ dağıtım faaliyetlerinin yurt çapında
gerçekleştirilmesi ve ilgili hizmetler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak
kabul edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Bildirim Kapsamındaki Anlaşmanın Konusu ve Niteliği
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların, 60
uyumlu eylemlerin ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı
ve yasak olduğunu hükme bağlamıştır. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ise,
Rekabet Kuruluna, belirli koşulları taşıyan anlaşma türlerine grup olarak muafiyet
tanınmasını sağlayan ve söz konusu koşulları belirleyen tebliğler çıkarma yetkisi
verilmiş bulunmaktadır. Bu yetkiye dayanılarak çıkarılan 2002/2 sayılı Tebliğ ile belirli
türden dikey anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin
uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının koşulları belirlenmiştir. 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet
gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı
veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak 70
tanımlanmaktadır.
Bildirim formu ekinde sunulan dikey anlaşma; Opet ile Gürcan Petrol arasında
imzalanan ve İstanbul ili, Şişli ilçesi Dolapdere caddesi No:197 adresinde bulunan
akaryakıt istasyonun işletilmesine ilişkin 08.12.2003 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve Opet
lehine 15 yıl süreli kira hakkı tanınmasına ilişkin 16.12.2003 tarihli (09.12.2003
tarihinde tapuya şerh edilen) kira sözleşmesi ile kurulmuştur. Yine bildirim formunda,
taraflar arasında 28.08.2007 tarihinde imzalanan ve 13.09.2007 tarihinde tapuya şerh
edilen ek kira sözleşmesinin bulunduğu, Gürcan Petrol’ün 11.03.2005 tarihinde lisans
aldığı, ancak idari sebeplerle istasyonun 16.10.2008 tarihinde faaliyete başladığı ifade
edilmiştir. 80
Dosyadaki bilgilere göre, Opet ile Gürcan Petrol arasında imzalanan bayilik sözleşmesi
ile bununla bağlantılı olarak tapuya şerh edilmiş kira sözleşmesi, bayi üzerine rekabet
yasağı getiren dikey anlaşma niteliğinde olup, 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan
düzenlemelere tabidir.
H.3.2. Bildirime Konu Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve Tamamlayıcı Nitelikteki
Kira Sözleşmesinin 2002/2 sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirilmesi
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5 (a) maddesinde Tebliğ ile tanınan muafiyetin, anlaşmalarda
alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne
uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm, Yargı ve Kurul kararları gereğince
akaryakıt sektöründe yapılan dikey anlaşmalar bakımından da uygulanmaktadır. 90
Rekabet Kurulunun geçmiş tarihli kararlarında, akaryakıt bayilik sözleşmeleri ile birlikte
akdedilen intifa veya tapuya şerh edilmiş kira sözleşmelerinden oluşan dikey
anlaşmalar bakımından beş yıllık muafiyetten yararlanma sürelerinin hesaplanmasında
hangi tarihlerin esas alınacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Buna göre, taraflar arasında
süregelen rekabet yasağına dayalı dikey ilişkiye başlangıç teşkil eden ilk anlaşmanın
yapıldığı tarih beş yıllık muafiyetten yararlanma süresinin başlangıcı olarak esas
11-45/1077-373
3
alınmaktadır. Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik sözleşmesi ile birlikte
intifa, tapuya şerh edilmiş kira gibi sözleşmelerin hepsinin aynı anda ortadan kalktığı
tarih ise rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilmektedir.
Ancak Opet tarafından sunulan bildirim formunda, Opet ile Gürcan Petrol arasındaki 100
dikey ilişkinin kurulduğu ilk sözleşmenin 08.12.2003 tarihli bayilik sözleşmesi olmasına
rağmen, Gürcan Petrol’ün bayilik lisansını alma tarihinin 11.03.2005 ve faaliyete geçiş
tarihinin 16.10.2008 olduğu, bu itibarla ilk ilişkinin kurulduğu tarih ile istasyonun
faaliyete geçiş tarihi arasında beş yıla yakın bir sürenin olduğu, bu durumun ise
Opet’ten kaynaklanmayan nedenlerle, yapı ruhsatının geç alınması ve inşaat nedeniyle
gerçekleşmiş olduğu ifade edilmiştir. Bu gerekçelerle taraflar arasındaki ilişkinin
başlangıcının istasyonun faaliyete geçiş tarihi olarak esas alınması gerektiği
belirtilmiştir. Kira sözleşmesinde de; kiranın başlangıcının 01.04.2004 tarihi olduğu,
ancak söz konusu gayrimenkul bu tarihe kadar yasal izin ve ruhsatlar alınarak faaliyete
geçemediği takdirde (…), münhasıran kiracının muvafakatine tabi olmak kaydıyla, (…) 110
mecurdaki akaryakıt istasyonunun, tüm yasal izin ve ruhsatlar alınarak herhangi bir
yasal engel teşkil etmeyecek durumda Opet Akaryakıt İstasyonu olarak faaliyete
geçtiği tarihin kira sözleşmesinin ve kira bedelinin başlangıç tarihi olacağının belirtildiği
ifade edilmiştir.
Akaryakıt sektöründe düzenlenen dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğün süresinin tespitinde, gerek 4054 sayılı Kanun gerekse ikincil mevzuat
bakımından EPDK lisans tarihinin (veya istasyonun fiilen faaliyete geçtiği tarihin) dikey
anlaşmanın ve/veya anlaşma ile bayi üzerine getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğünün başlangıcı olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu ilk
olarak, Shell&Turcas Petrol A.Ş. (Shell&Turcas) tarafından yapılmış olan benzer 120
nitelikte bir başvuru çerçevesinde Rekabet Kurulunun 26.08.2010 tarih ve 10-56/1076-
405 sayılı kararında detaylı olarak incelenmiştir1. Söz konusu kararda özetle;
- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmaların” yasaklanmış olduğu, maddede sözleşme teriminin kullanılmadığı,
isabetli bir şekilde “anlaşma” kavramına yer verilmiş olduğu, bu çerçevede, tarafların
birbirini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşmanın anlaşma olarak kabul
edilmekte olduğu; Kanun’un ilgili maddesi paralelinde, Tebliğ’de de “belirli mal veya
hizmetlerin alımı, satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” ifadesinin yeterli görüldüğü, 130
Medeni Hukukta belirli geçerlilik koşullarına bağlanan “sözleşme” terimi
kullanılmadığı gibi sözleşmelerin hukuki bir sonuca yönelmesi veya uygulanmış
olması şartının da aranmadığı,
- 2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğünün “alıcının
anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini,
satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya
dolaylı her türlü yükümlülük” olarak tanımlanmış olduğu, dolayısıyla taraflar arasında
yapılan anlaşma gereğince alıcının (bayinin) anlaşmanın karşı tarafı olan
sağlayıcıdan (dağıtıcıdan) başka bir sağlayıcının anlaşma konusu mal veya
hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmeme, satın almama, satmama 140
veya yeniden satmamama mükellefiyetini yüklendiği tarihten itibaren rekabet
etmeme yükümlülüğünün de başladığının kabulünün gerekmekte olduğu,
- Bayi ile başvuru sahibi Shell&Turcas arasında dikey anlaşmanın imzalandığı
tarihten itibaren, bayinin Shell&Turcas’a rakip konumunda bulunan bir başka dağıtıcı
ile dikey anlaşma yapmasının mümkün olmadığı; dolayısıyla, anlaşma konusu malın
1 Rekabet Kurulunun benzer yöndeki kararları: 04.05.2011 tarihli, 11-28/558-171 sayılı; 09.02.2011 tarihli, 11-
08/160-52 sayılı; 02.12.2010 tarihli, 10-75/1544-597 sayılı; 23.09.2010 tarihli, 10-60/1264-476 sayılı; 26.08.2010
tarihli, 10-56/1074-403 sayılı; 26.08.2010 tarihli, 10-56/1076-405 sayılı kararları.
11-45/1077-373
4
bayiye tedariki başlamamış dahi olsa, bu durumun mevcut anlaşma nedeniyle
bayinin bir başka dağıtıcının sunduğu akaryakıtı satın almasının ve satmasının
mümkün olmadığı gerçeğini değiştirmeyeceği,
- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Muafiyet belirli bir süre için
verilebileceği gibi, muafiyetin verilmesi belirli şartların ve/veya belirli yükümlülüklerin 150
yerine getirilmesine bağlanabilir. Muafiyet kararları anlaşmanın ya da uyumlu
eylemin yapıldığı veya teşebbüs birliği kararının alındığı yahut bir koşula
bağlanmışsa koşulun yerine getirildiği tarihten itibaren geçerlidir.” şeklinde hüküm
bulunduğu; dolayısıyla Rekabet Kurulu tarafından getirilmiş herhangi bir koşul
bulunmadığı durumlarda, Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren anlaşmalarla ilgili
muafiyet süresinin, söz konusu anlaşmanın yapıldığı tarihten itibaren başlayacağı;
yeni kurulan istasyonlarla ilgili dikey anlaşmaların yapıldığı tarih ile söz konusu
istasyonların faaliyete başladıkları tarih arasında geçen sürenin, Rekabet Kurulunca
rekabetin tesisi veya anlaşmalarla rekabetin gereğinden fazla sınırlanmasının
önlenmesi için bağlanmış bir koşulun yerine getirilmesi için gerekli bir süre olarak 160
değerlendirilmesinin ise mümkün olmadığı,
- EPDK’dan bayilik lisansı alınmış olsa dahi fiili durumda istasyonun faaliyete
geçmesinin sonraki bir tarihe ertelenmiş olabileceği, böyle bir durumda ise dikey
anlaşmanın başlangıç tarihi olarak satışa başlama tarihinin esas alınmasının
uygulamada karışıklığa yol açabileceği; bu nedenle, Kurul içtihatlarıyla şekillenen
mevcut uygulamanın korunmasının, idarenin faaliyetlerinin belirli olması ilkesine de
uygun olacağı,
- Danıştay 13. Dairesi kararlarında da; akaryakıt sektöründe yer alan dikey
anlaşmaların rekabet hukuku çerçevesinde sorunlu hale gelmesindeki en önemli
unsurun, uzun süreli anlaşmalar ve bu sürelere ilişkin mülk sahibi bayiden alınan 170
kira/intifa hakları olduğu belirtilerek, sözleşmelerle ticari anlamda bağlı olan bayilerin
her beş yılda bir başka dağıtım firmalarıyla çalışabilme imkanına ve sektörde
oluşacak kapama etkisine vurgu yapılmış olduğu,
- Değerlendirmeyi esastan etkilememekle birlikte, sektörde genel olarak bayi adayı ile
dağıtım firması arasındaki bayilik sözleşmelerinin ve intifa/kira sözleşmelerinin
imzalanması ile istasyonun fiili satış faaliyetine geçişi arasında geçen sürenin
ortalama 6 ay olduğu; dolayısıyla, istasyon için yerine getirilmesi gereken idari ve
teknik prosedürlerin uzunluğunun, esas olarak bayilik sözleşmesi ve intifa/kira
sözleşmesinden oluşan dikey anlaşmaların imzalanmasından önceki aşamalar için
söz konusu olabileceği, Rekabet Kurulunun diğer sektörlere ilişkin almış olduğu 180
kararlarda da dikey anlaşmaların başlangıç tarihi olarak sözleşme tarihlerinin esas
alındığı, işletmelerin idari prosedürleri tamamlayıp satışa başladığı tarihin ise
değerlendirmeye alınmadığı,
- Bu nedenlerle, Shell&Turcas ile bildirime konu bayileri arasındaki dikey anlaşmalar
bakımından grup muafiyetinin başlangıç tarihi olarak istasyonun fiilen satışa
başladığı tarihin veya EPDK lisansının alındığı tarihin benimsenmesinin mümkün
olmadığı
sonucuna varılmıştır.
Somut olayda Opet’in talebi bu kapsamda değerlendirilecek olursa; özellikle 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca muafiyet kararlarının 190
anlaşmanın ya da uyumlu eylemin yapıldığı tarihten itibaren başlaması gerektiği ve
dikey anlaşmayı oluşturan anlaşmalardan önceki tarihli olan bayilik sözleşmesinin
imzalandığı tarihten itibaren, bayinin Opet’e rakip konumda bulunan bir başka dağıtıcı
ile dikey anlaşma yapmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla rekabet yasağının bu
tarihte başladığının kabul edilmesi gerektiği hususlarıyla, yukarıda açıklanan emsal
Kurul kararında yer alan diğer gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde, bildirim konusu
11-45/1077-373
5
anlaşma bakımından istasyonun faaliyete geçiş tarihinin; dikey anlaşmanın ya da
anlaşmadaki rekabet etmememe yükümlülüğün başlangıç tarihi olarak nitelenmesinin
mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan, Kurulun konuya ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 200
18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan
dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihinde kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. Bu değerlendirmeler ışığında Opet
ile Gürcan Petrol arasında akdedilen 08.12.2003 tarihli bayilik sözleşmesi ve
16.12.2003 tarihli kira sözleşmesinden oluşan dikey anlaşmanın 18.09.2005 tarihi
itibariyle bakiye süresinin beş yılı aşması nedeniyle 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2
sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı sonucuna varılmıştır.
H.3.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
Bildirim formunda, başvuru konusu istasyonun inşası ve faaliyete geçmesi için Opet
tarafından, (……….) TL inşaat, (……….) TL işletme yatırım destek ve (……….) TL kira 210
bedeli olmak üzere toplam (……….) TL tutarında yatırım yapıldığı, bu yatırımın geri
dönüşü için 53 aylık bir süre öngörüldüğü, bu çerçevede dikey ilişkinin istasyonun
faaliyete geçtiği tarihten itibaren beş yıl süre ile münhasıran OPET ile çalışması
durumunda rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanamayacağı belirtilerek bireysel
muafiyet talep edilmiştir.
Opet ile Gürcan Petrol arasında imzalanan Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve bununla
bağlantılı kira sözleşmesinden oluşan dikey anlaşma, rekabet etmeme yükümlülüğü
süresinin beş yılı aşması nedeniyle, 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup
muafiyetinden yararlanamadığından, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde
bireysel muafiyet incelemesi yapılması gerekmektedir. Dikey anlaşmalarda yer alan 220
rekabet etmeme yükümlülüklerine Tebliğ ile getirilen beş yıllık sürenin üzerinde bir süre
için muafiyet tanınması ancak ve ancak çok istisnai hallerde makul görülebilir. Rekabet
Kurulu tarafından akaryakıt sektöründeki dikey anlaşmalara bireysel muafiyet
verilebilmesinin şartları daha önce almış olduğu benzer konulu anlaşmalara ilişkin
kararlarında2 belirlenmiştir. Bildirim konusu dosya kapsamındaki bireysel muafiyet
incelemesinde de, anılan kararlarda yapılmış değerlendirmelerden yararlanılmıştır. Söz
konusu kararlarda özetle, dağıtıcıların bayileri ile aralarındaki dikey anlaşmalara beş
yılın üzerinde bireysel muafiyet tanınabilmesi için;
- Daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik
faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulacak yeni akaryakıt istasyonlarına 230
ilişkin olması,
- Akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması,
- Bayilerin 5. yılın sonunda, dağıtım şirketi tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın
varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri
konusunda tarafların anlaşmaları
şartlarının karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, anılan kararlar
sonrasında benzer nitelikteki bireysel muafiyet başvurularının değerlendirilmesinde bu
kriterlerin birlikte göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen şartlar göz önünde bulundurularak; raportörlerce, başvuru konusu
istasyonun daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmayan arazi üzerinde 240
kurulmuş yeni istasyon olup olmadığı hakkında Opet’ten bilgi talep edilmiştir. Opet
tarafından gönderilen 12.08.2011 tarihli yazıda; Gürcan Petrol tarafından işletilmekte
bulunan başvuru konusu istasyonun daha önce üzerinde akaryakıt istasyonu faaliyeti
2 Rekabet Kurulunun 25.02.2010 tarih, 10-19/229-87 ile 10-19/228-86 sayılı, 18.03.2010 tarih, 10-24/338-122 sayılı,
31.03.2010 tarih, 10-27/408-154 sayılı ve 26.08.2010 tarih, 10-56/1077-406 sayılı kararları.
11-45/1077-373
6
gösterilmiş bir arazi üzerine tesis edilmiş olduğu, mezkur akaryakıt istasyonu üzerinde
Opet bayisi olarak faaliyet gösterilmesi için istasyonun yıkılarak yeniden inşa edildiği
belirtilmiştir. Bu aşamada akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların Opet tarafından
karşılandığı ifade edilmiştir.
Rekabet Kurulu 26.08.2010 tarih ve 10-56/1074-403 sayılı kararında, 18.09.2005
öncesinde başlayan Shell&Turcas ile ilgili bayileri arasındaki dikey ilişki bakımından
Shell&Turcas tarafından 2005 yılı sonrasında yatırım yapılmış olması nedeniyle 75 ayrı 250
istasyona ilişkin olarak yapılan bireysel muafiyet talebini reddetmiştir. Dolayısıyla
Rekabet Kurulu ancak daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış ve
sıfırdan kurulan istasyonlar bakımından yatırım yapılmış olması halinde bireysel
muafiyet tanınabileceği yönündeki içtihadından ayrılmamıştır.
Bu çerçevede Kurulun emsal kararlarında getirilen koşulları karşılamadığından, Opet
ile Gürcan Petrol arasında akdedilen dikey anlaşmaya bireysel muafiyet
tanınamayacağı değerlendirilmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Opet Petrolcülük A.Ş. ile
Gürcan Petrolcülük A.Ş. arasındaki bayilik sözleşmesi ve kira sözleşmesinden oluşan 260
dikey anlaşma ile ilgili olarak;
- İstasyonun daha önce üzerinde akaryakıt faaliyeti gösterilmiş bir arazi üzerine tesis
edilmiş olması nedeniyle bahse konu dikey anlaşmaya bireysel muafiyet
tanınamayacağına,
- Dikey anlaşmanın muafiyetten yararlanacağı sürenin hesaplanmasında, başlangıç
tarihi olarak istasyonun faaliyete geçtiği tarihin esas alınması yönündeki talebin
reddine,
- Söz konusu anlaşmanın 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olması ve anılan tarih
itibarıyla bakiye süresinin beş yılı aşması nedeniyle 18.09.2010 tarihinde kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığına 270
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy