Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-200 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-46/1110-383
Karar Tarihi : 25.8.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit
GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, Mazlum YALÇINKAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Muharrem
KÜÇÜK ve Av. Mustafa Yiğit ÖRNEK 20
YükselKarkınKüçük Avukatlık Ortaklığı
Büyükdere Cad. No.127 Astoria A Kule, Kat 6-26-27
Esentepe/İstanbul
BAŞVURUDA :- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
BULUNAN
D. TARAFLAR : - Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Yeşil Vadi Sokak No.1 Kat.14 Bostancı, Kadıköy/İstanbul
30
- Ömer Faruk ASLANOBA
Ahmet Yesevi Mah. Erginevler Sitesi F Blok D:6
Geçit Nilüfer/Bursa
- Fatih ASLANOBA
Kemer Country, Sedir Mah. No:6 Göktürk Köyü
Kemerburgaz/İstanbul
- Ferruh ASLANOBA
Adnan Menderes Mah. Armağan Sok. Korupark Evleri Çınar 40
4 Blok K:6 D:14 Osmangazi/Bursa
- Zehra ASLANOBA
Obatepe Evleri Sitesi Bademli Mah. Rota Cad. Aslan Sok.
No:3 Villa:4 Mudanya/Bursa
- Emre ASLANOBA
Ahmet Yesevi Mah. Erginevler Sitesi F Blok D:6
Geçit Nilüfer/Bursa
50
11-46/1110-383
2
E. DOSYA KONUSU: Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.(Sofra) tarafından
Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Obasan) ile Obaş Yemek Üretim Sanayi
ve Ticaret Ömer Faruk Aslanoba ve Ortakları Koll. Şti.(Obaş)’nin devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.8.2011 tarih ve 5784 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile
2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
18.8.2011 tarih ve 2011-3-200/Öİ-11-181.PE sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme 60
Raporu, 19.8.2011 tarih ve REK.0.07.00.00-120.01.05/310 sayılı Başkanlık Önergesi
ile 11-46 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; Sofra Yemek Üretim ve
Hizmet A.Ş.’nin Obasan Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve bağlı ortaklığı Obaş Yemek
Üretim San. ve Tic. Ömer Faruk Aslanoba ve Ortakları Koll. Şti.’yi devralması
işleminin, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla birlikte, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, dolayısıyla 70
bildirime konu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
İşlem taraflarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 1- İlgili Teşebbüsler 80
İlgili Teşebbüsler Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alan(lar)ı
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. Devralan Toplu Yemek Hizmeti
- Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
- Obaş Yemek Üretim San. ve Tic. Ömer Faruk
Aslanoba ve Ortakları Koll. Şti.
Devre konu Toplu Yemek Hizmeti
Tablo 2- Bağlı Oldukları Ana Gruplar ve Faaliyet Alanları
İşlem Tarafları (Ana Gruplar) Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alan(lar)ı
Compass Group plc Devralan - Yemek ve ikram hizmeti - Yönetim destek hizmeti
Tablo 3- Ciro Bilgileri
İşlem Tarafları Teşebbüsün Konumu
Dünya Cirosu
(TL, 2010)
Türkiye Cirosu (TL,
2010)
Compass Group plc Devralan …….† ……..
Obasan Grubu (Obasan ve Obaş) Devre konu - ………*
TOPLAM ……. ………..
† T.C. Merkez Bankası 2010 yılı ortalama döviz alış kuru ile TL’ye dönüştürülerek sunulmuştur.
* Grup içi satışlar toplam cirodan düşülmüştür.
11-46/1110-383
3
Tablo 4- Etkilenen Pazar
Pazar Payı (2010, %) Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay/ Dikey)
Devralan Devre konu Toplam
Toplu Yemek Hizmeti Türkiye Yatay
90
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu işlem iki aşamalı olup, ilk etapta Sofra tarafından Obasanın …..’sinin
devralınmasını kapsamakta; bu başvuruya ilişkin Rekabet Kurulunun iznini müteakip
ikinci aşamada ise Aslanoba Ailesine ait Obaşın Obasana devredilmesi ile izin
aşamasında Obasanda hissedar olarak kalmaya devam edecek olan Emre
Aslanoba’nın %.....’lik payının satın alınması tasarlanmaktadır. Dosya konusu işlem,
4054 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma
işlemidir. Dosya kapsamında söz konusu üç işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinin son fıkrası uyarınca yakın ilişkili işlemler biçiminde değerlendirilerek tek 100
bir işlem olarak kabul edilmiştir.
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre bir
birleşme veya devralmanın Kurul iznine tabi olabilmesi için “işlemin taraflarının
Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin
Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi “ veya “işlem taraflarından birinin dünya
cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye
cirosunun beş milyon TL’yi” aşması gerekmektedir. Tarafların 2010 yılı ciroları
incelendiğinde işlem taraflarının Türkiye cirolarının (a) bendinde öngörülen eşikleri
aştığı görülmüştür. 110
Toplu yemek hizmetleri pazarında, incelemeye konu devir işleminin devralan tarafı
olan Sofra %...’lik pazar payı ile lider konumdadır. Pazarda faaliyet gösteren en
büyük dört teşebbüsün pazar paylarına bakıldığında toplamda %10-12 arasında bir
paya sahip oldukları görülmüştür. Bu bağlamda söz konusu pazarın geri kalan
kısmını oluşturan teşebbüslerin çok sayıda ve görece küçük ölçekli işletmelerden
oluştuğu sonucuna varmak mümkündür. Devre konu Obasan ve aynı ekonomik
bütünlüğe dahil olan Obaşın toplam pazar payları ise % ….. civarındadır. Bu itibarla
işlem sonucunda pazarda rekabetçi endişe doğuracak herhangi bir durumun
oluşmayacağı, bu nedenle değerlendirmeye konu devralma işleminin etkilenen 120
pazarda mevcut bir hakim durumu kuvvetlendirmeyeceği ya da yeni bir hakim durum
yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, dosya konusu devralma işleminin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 12. maddesi
uyarınca Kurum internet sayfasında duyurulması üzerine, 17.8.2011 tarihinde
…..ticari sır….; işlem hakkında görüşlerini paylaştığı ve Kurum kayıtlarına 18.08.2011
tarih ve 6047 sayı ile giren başvurusunda özetle; …. olarak …. yılında piyasaya
girdiklerini, ……. yılı sonuna kadar pazarda yer edindiklerini, ancak ….. yılının başına
gelindiğinde tedarikçi firmalarının hemen hepsinin kendileriyle ticareti sonlandırdığını,
küçük çaplı olan bu firmaların gerekçe olarak ……ye mal vermeyi sürdürmeleri 130
halinde Sofranın kendilerinden mal tedarik etmeyeceği yönünde tehditte
bulunduğunu ilettiklerini dile getirmiştir. Bunun üzerine belirli bir süre başka
kanallardan mal tedarik etme yoluna giden ….nin daha sonra normal tedarik sürecine
geçebildiğini belirten ……, devralma işleminin toplu yemek sektörünü nasıl
etkileyeceği konusunda görüşlerini paylaşmıştır. Türkiye toplu yemek sektörü
hakkında yemek sanayicileri dernekleri, federasyonu tarafından pax sayısı (kişi
11-46/1110-383
4
sayısı) ve cirolara ilişkin tahminlerinin doğru hesaplanmadığını ileri süren …….,
sektörün büyüme ve gelişme potansiyeline sahip olduğunu göz ardı etmeyerek;
kendilerinin de ….. yılda kayda değer bir büyüklük ve ciro yakaladıklarını ifade
etmiştir. Bu itibarla satış anlamında sorun yaşanmayacağı öngörüsüne karşın üst 140
pazarda (tedarik pazarı) Sofranın satınalma gücünü kullanarak tedarikçi firmalara
baskı yapmak ve mal vermelerine engel olmak suretiyle diğer toplu yemek hizmeti
sunan firmaların piyasadaki faaliyeti zorlaştırabileceğini vurgulamıştır.
İleri sürülen iddialar, rekabet hukukunda hakim durumun kötüye kullanılması
eylemlerinden biri olan ve “rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması” olarak
tanımlanan eyleme uygunluk göstermekle birlikte; öncelikle Sofranın hakim durumda
olmadığı, …….’ın iddia ettiği gibi pazar payları doğru olarak tahmin edilmemiş olsa
bile hata payının değerlendirmeyi değiştirecek düzeyde olmadığı kanaati oluşmuştur.
Sofranın hakim durumda olduğu varsayılsa bile iddiaya konu eylemin bir kötüye 150
kullanma olduğu tartışmalıdır. Özellikle rekabetin yoğun olduğu piyasalarda rakip
teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılmasına yönelik uygulamaların pazarda etkisini
göstermesi olasılığı düşmektedir. Bu nedenle rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin
piyasanın gereği, arzu edilen rekabet sonucu mu yoksa hakim durumdaki
teşebbüsün anti-rekabetçi eylemleri sonucu mu zorlaştığının sağlıklı saptanması
gerekmektedir. Hakim durumdaki teşebbüsün kendi iç dinamikleriyle gerçekleştirdiği
rekabetçi faaliyetlerin rakiplerinin faaliyetini zorlaştırması kaçınılmazdır. Piyasadaki
rekabetçi süreci olumsuz etkileyecek fiili ya da potansiyel zorlaştırma unsurlarının
pazarın önemli bir bölümünü kapayıp kapamadığı ve belirli bir süre devam etmesi
sonucunda rekabetçi sürecin kesintiye uğrayıp uğramadığı araştırılmalıdır. 160
Dosya bağlamında, piyasaya yeni giriş yapan ve kaliteli hizmeti makul fiyatla sunan
….ye yönelik olarak Sofranın rekabetçi refleksle hareket ettiği kanaati oluşmuştur.
Zira gelişmekte olan toplu yemek hizmeti piyasasında rekabet yoğun olduğundan ve
piyasaya giriş engelleri bulunmadığından hareketle, iddia edildiği gibi dosya konusu
devralma işleminin Sofranın piyasadaki konumunu daha iyi hale getirmekle birlikte
hakim durum olarak değerlendirilebilecek bir pazar payına ulaşmasını sağlamayacağı
öngörülmüştür. Kaldı ki …….’ın belirttiği üzere Sofra tedarikçi firmaların …ye mal
vermelerini engellemiş olduğunu ileri sürdüğü dönemde bile ….. mal tedarik
edebilmiştir. Dolayısıyla iddia edilen eylem anti-rekabetçi görüntü arz etmeyip, bilakis 170
rekabetçi bir süreci yansıtmaktadır. Sonuç olarak devralma işlemine ilişkin rakip …
temsilcisinin beyan ettiği görüşlerin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında
yukarıda yapılan değerlendirmeyi değiştirmeyeceği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması 180
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması
nedeniyle işleme izin verilmesine,
11-46/1110-383
5
2- 18.08.2011 tarihinde 6047 sayı ile Kurum kayıtlarına giren başvurunun reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy