Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-224 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-47/1173-418
Karar Tarihi : 14.09.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Özgür Can ÖZBEK, Esma TEMEL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Resen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Makimsan Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Reşit Galip Cad. Gölgeli Sok. No:6 Gaziosmanpaşa/Ankara
- Özdemir İnşaat Turizm Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Tunus Cad. Bülten Sok. No:13 Çankaya/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Makimsan Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve 20
Özdemir İnşaat Turizm Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin kamu ihalelerinde
danışıklı hareket etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmedikleri.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Anılan şirketlerin teklif sunacakları projeleri ve teklif fiyatlarını
birlikte tespit etmek üzere anlaşıp anlaşmadıkları hususu incelenmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu’nun 16.12.2010 tarih ve 10-78/1621-M sayılı
kararı ile trafik işaretleme materyalleri üretimi sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüsler ile üreticilerden söz konusu materyalleri temin etmek suretiyle bunları
işleme ve uygulama hizmetleri alt sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında
yapılan önaraştırma safhasında Makimsan Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (Makimsan)’de bulunan belge üzerine Makimsan ve Özdemir İnşaat Turizm 30
Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Özdemir) hakkında resen önaraştırma yapılması
talebine ilişkin 17.05.2011 tarih, 2011-2-224/BN-11-189.EÖ sayılı Bilgi Notu,
23.05.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110/306 sayılı Başkanlık önergesi ile birlikte
14.09.2011 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve anılan şirketler hakkında
önaraştırma yapılmasına 11-32/654-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 08.09.2011 tarih ve 2011-2-
224/ÖA-11-189.EÖ sayılı Önaraştırma Raporu, 12.09.2011 tarih ve REK.0.16.00.00-
110.02.02/528 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-47 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Makimsan ve Özdemir hakkında 40
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı
ifade edilmiştir.
11-47/1173-418
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraflar
I.1.1. Makimsan
Ankara’da kurulu Makimsan, yol ve havaalanı inşaatı ile ilgili faaliyetlerde bulunmakta
olup, hâlihazırda Ankara-Kırıkkale ve Erzurum-Aşkale devlet yollarını yapmaktadır.
I.1.2. Özdemir
Özdemir Ankara’da kurulu bir şirket olup, üstyapı ve altyapı işlerini yapmakta, bu 50
çerçevede baraj, sulama, içme suyu, kanalizasyon, karayolu ve köprü yapımı gibi
çeşitli altyapı alanlarında faaliyette bulunmakta ve elektrik üretimine yönelik önemli
projeleri yürütmektedir.
I.2. Değerlendirme
Rekabet Kurulu’nun 16.12.2010 tarih ve 10-78/1621-M sayılı kararıyla yapılan
önaraştırma kapsamında Raportörlerce, inşaat (yol, su, enerji, bina inşaatı) sektörüne
ilişkin olarak 13.9.2001 tarihli ve “Özdemir-Makimsan Adi Ortaklık Sözleşmesi”
başlıklı bir belge bulunmuştur. Söz konusu belgede, “Makimsan ve Özdemir (ortaklar)
arasında; BOTAŞ’ın ihaleye açtığı ve Bilecik-Kütahya-Uşak (1 nolu paket),
İzmir/Kemalpaşa OSB-Pınarbaşı-Torbalı-Turgutlu (2 nolu paket) İzmir/Aliağa- Atatürk 60
OSB (3 nolu paket), Kırıkkale-Kırşehir-Yozgat-Yerköy-Polatlı (4 nolu paket), Ereğli-
Aksaray-Niğde (5 nolu paket), Karaman-Karaman/ Kazımkarabekir-Konya OSB 2 ve
3 (6 nolu paket), Manisa OSB- Akhisar- Balıkesir- Susurluk (7 nolu paket), Kayseri-
Sivas (8 nolu paket), Çorum-Samsun (9 nolu paket) ve Adapazarı Deprem Konutları
(10 nolu paket) paketlerinden oluşan Dağıtım Hatları (10 Paket halinde Dağıtım
Hatları Projesi) ihalelerine ortaklar tarafından katılınması, sonunda bu ihalelerin
yapım işlerinin (PROJE) biri veya ikisinin ortaklar tarafından kazanılması durumunda
kimin kazandığına bakılmaksızın, inşaatını ortaklaşa gerçekleştirmek üzere bir adi
ortaklığın kurulduğu” ifadelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.
Ayrıca belgede, “MAKİMSAN, BOTAŞ’ın 14.09.2001 tarih ve 15.10.2001 tarihlerinde 70
açacağı ihalelere ilişkin olarak her iki ortağa gönderdiği ihale davet mektubunda
belirtilmiş olan 1, 4, 6, 7, 8 numaralı projelere ve ÖZDEMİR ise aynı mektupta
belirtilen 2, 3, 5, 9, 10 numaralı projelere teklif verecektir. Ortaklar bu tekliflerin
hazırlanmasında menfaat ve amaç birliği çerçevesinde hiçbir ayrım ve ayrıcalık
düşünmeden gereken her türlü temas, işbirliği, müzakere ve benzeri çabaları, birlikte
ve/veya birbirlerini bilgilendirmek koşulu ile ayrı ayrı göstereceklerdir. Teklifte verilen
fiyatlar müştereken müzakere edilmiş olacak ve her iki ortak için de bağlayıcı kabul
edilecektir.” ifadelerinin de bulunduğu görülmüştür.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun soruşturma zamanaşımını düzenleyen 20.
maddesi aşağıdaki şekildedir: 80
“(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında
idari para cezasına karar verilemez.
(2) (Değişik fıkra: 06/12/2006 - 5560 S.K.) Soruşturma zamanaşımı süresi;
a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde
beş,
b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört,
11-47/1173-418
3
c) Ellibin Türk Lirasından az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır. (Ek
cümle: 13/02/2011-6111 S.K 22.mad.) Ancak (Ek ibare: 31/03/2011-6217 S.K 27
mad.) , 89 uncu maddesi hariç olmak üzere 1111 sayılı Askerlik Kanunu, 2839 sayılı
Milletvekili Seçimi Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 2972 sayılı Mahalli 90
İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 3376
sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun, 4925 sayılı
Karayolu Taşıma Kanunu, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve 6001 sayılı
Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda belirtilen
ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son
günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım
kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.
(3) Nispi idari para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır.
(4) Zamanaşımı süresi, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin
gerçekleşmesiyle işlemeye başlar. 100
(5) Kabahati oluşturan fiilin aynı zamanda suç oluşturması halinde suça ilişkin dava
zamanaşımı hükümleri uygulanır.”
13.9.2001 tarihli söz konusu sözleşme açısından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun
20. maddesinin 3. fıkrasında öngörülen 8 yıllık zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı
hususuna ilişkin olarak sözleşmenin süresinin tespiti gerekmektedir. Sözleşmenin
“Adi Ortaklığın Süresi” başlıklı 5. maddesi: “İşbu ortaklık sözleşmesi, İDARE’ye karşı
mevcut ve kazanılan işin (işlerin) ve bilahare kapsama alınacak ve eklenecek diğer
taahhütlerin yerine getirilmesinden sonra kesin kabulü ve kesin kabulü müteakip
bütün teminatların iadesine ve bu sözleşme ile ortaklar arasındaki bütün hak ve
yükümlülüklerin yerine getirilmesine ve ORTAKLIK ile üçüncü kişiler arasındaki 110
hesapların tasfiye edilmesine kadar devam eder. Bu sözleşme PROJE’nin ihalesi
ORTAKLIĞIN uhdesinde kalmadığı takdirde sona erer.” şeklindedir. Bu çerçevede
ortaklığın uhdesinde kalan bir iş bulunması durumunda zamanaşımı süresinin
dolmamış olması ihtimali söz konusu olacaktır.
Konuyla ilgili olarak Raportörlerce Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)’den
19.8.2001 tarih ve 5019 sayılı yazı ile bilgi talep edilmiştir. BOTAŞ’tan gelen cevabi
yazıda, söz konusu ihalelere ilişkin olarak Özdemir ve Makimsan’a davet mektubu
gönderildiği, Makimsan’ın Bilecik-Kütahya-Uşak (1 nolu Paket), Kırıkkale-Kırşehir-
Yozgat-Yerköy-Polatlı (4 nolu Paket), Karaman-Karaman/Kazımkarabekir-Konya OSB
2 ve 3 (6 nolu Paket), Manisa OSB- Akhisar-Balıkesir-Susurluk (7 nolu Paket), 120
Kayseri-Sivas (8 nolu Paket) dağıtım hatları ihalelerine tek başına, Özdemir’in ise
İzmir/Kemalpaşa OSB-Pınarbaşı-Torbalı-Turgutlu (2 nolu Paket), İzmir/Aliağa-Atatürk
OSB (3 nolu Paket), Ereğli-Aksaray-Niğde (5 nolu Paket), Çorum-Samsun (9 nolu
Paket), Adapazarı Deprem Konutları (10 nolu Paket) dağıtım hatları ihalelerine tek
başına katıldıkları, ancak ihalelerden hiçbirinin bahsi geçen şirketlerin uhdesinde
kalmadığı belirtilmektedir. Bu çerçevede, Makimsan ve Özdemir’in ihaleye verdikleri
tekliflerin yerinde incelemede bulunan belgedeki paylaşıma uygun olarak verildiği,
ancak ihaleleri söz konusu şirketlerin kazanamadıkları görülmüştür.
Ayrıca Raportörlerce BOTAŞ yetkilisi ile yapılan görüşmede, 12.11.2001 tarihinde
BOTAŞ Yönetim Kurulu tarafından 10’lu paket için sözleşme görüşmelerinin 130
başlamasına ve olumlu sonuçlanması halinde sözleşmelerin ihale uhdesinde kalan
şirketlerle imzalanmasına karar verildiği, dolayısıyla bu tarihte ihalelerin Makimsan ve
Özdemir adlı teşebbüslerin uhdesinde kalmadığının kesinleştiği hususları ifade
11-47/1173-418
4
edilmiştir.
Bu çerçevede, söz konusu sözleşmenin süresinin ihale sonuçlarının kesinleştiği gün
sona erdiği, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’da öngörülen para cezalarını gerektiren
eylemler açısından uygulanan Kabahatler Kanunu’nun öngördüğü 8 yıllık zamanaşımı
süresinin dolduğu kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara 140
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy