Rekabet Kurumu - Karar Sayı 11-57/1467-524

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-171 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-57/1467-524
Karar Tarihi : 17.11.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Mehmet Akif KAYAR, Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU
C. BAŞVURAN : Şahin KINAĞ
İsmet İnönü Blv. Nail Göksu İş Hanı No:58 Mersin
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Nart ve Nart Bilişim Danışmanlık Ltd. Şti.
Barbaros Mah. Dereboyu Cad. Fesleğen Sok. Uphill Court
Towers B Blok K:26 D:144 Ataşehir/İstanbul
- Filmat A.Ş.
Dereboyu Cad. Üder Çıkmazı No:11 34303 Halkalı/İstanbul 20
- Ocak Elektronik ve Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.
Kavacık Mah. Serpil Sok. No:42 Beykoz/İstanbul
- Burla Makine Ticareti ve Yatırım A.Ş.
Bankalar Cad. No:23 34420 Karaköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Nart ve Nart Bilişim Danışmanlık Ltd. Şti. (Nart)'nin, Filmat A.Ş.
(Filmat)'nin ve söz konusu teşebbüslerin bayilerinin fotoğrafçılıkta kullanılan kâğıt ve
kimyasal baskı ilaçlarının fiyatlarını aralarında anlaşarak yükselttikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Kodak’ın1, fotoğraf baskısı yapmakta ve Kodak malzemeleri kullanmakta olan Şahin Foto’ya,
2011 Temmuz ayında, tüm ürünlerde döviz bazında %7 zam yaptığı, 2011 Ağustos ayında ise 30
%30 daha zam yapılacağını bildirdiği,
- Söz konusu bildirimi yapan Burla Makine Ticareti ve Yatırım A.Ş. (Burla Makine) Adana
sorumlusunun, bu durumda malzemenin Fuji’den2 alınacağının ifade edilmesi üzerine, Fuji ile
birlikte anlaşarak karar verdiklerini belirttiği,
- Türkiye’de, fotoğrafçılıkta kullanılan kâğıt ve kimyasal ilaçları getiren iki firma bulunduğu
(Kodak ve Fuji) ve söz konusu anlaşma neticesinde ortaya çıkan zamların fotoğrafçıları mağdur
ettiği
iddia edilmekte ve konunun araştırılması talep edilmektedir.

1 adresinde “Kodak Tüketici Görüntüleme Ürünleri Türkiye Temsilciliği” olarak Nart
belirtilmiştir. Ancak, Yapılan önaraştırmada Nart’ın, Kodak ürünlerini ithal edip satmadığı ve anılan ürünlerin ithalat ve satışının
Ocak Elektronik ve Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. ile Burla Makine Ticareti ve Yatırım A.Ş. unvanlı Kodak distribütörü olan
teşebbüsler ve bu teşebbüslerin bayileri tarafından gerçekleştirildiği belirlenmiştir.
2 Filmat tarafından temsil edilmektedir.
11-57/1467-524
2
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.08.2011 tarih ve 6123 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan, 20.09.2011 tarih ve 2011-1-171/İİ-394-SNB sayılı İlk İnceleme Raporu, 40
29.9.2011 tarih ve 11-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek
olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 01.11.2011 tarih ve 2011-1-171/ÖA-11-170.MAK sayılı
Önaraştırma Raporu 03.11.2011 tarih ve REK.0.15.00.00-110/312 sayılı Başkanlık Önergesi ile
11-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Nart ve Filmat ile bayilerinin fotoğraf kâğıtları ve
kimyasalları pazarında anlaşarak fiyat artışları yaptıkları iddiasına yönelik şikâyetin reddedilmesi
gerektiği ve konu hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir. 50
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı, “fotoğraf kâğıtları”, “fotoğraf
kimyasalları” ve dar olarak “minilablarda kullanılan fotoğraf kâğıtları”; ilgili coğrafi pazar ise
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Web Adreslerinden Yapılan Tespitlerin Değerlendirmesi
Tamamen ithalata dayalı söz konusu ürünler için raportörlerce, farklı web adreslerinde yapılan
incelemelerde ulaşılan bilgiler aşağıdadır:
-
shops-the-impact-of-the-most-serious-31cbd16a973.html adresindeki 20.12.2010 tarihli 60
haberde, Aralık ayında fotoğraf kâğıtları ve diğer malzemelere gümüş gibi hammaddelerin
fiyatlarındaki artış nedeniyle gelen zamların küçük ve orta ölçekli fotoğrafçıları negatif yönde
etkilediği ifade edilmektedir.
- adresinde, Fuji, gümüş gibi hammaddelerin
fiyatlarındaki yükselme dolayısıyla, 24.06.2011 tarihinden itibaren, fotoğraf kağıtları ve
filmlerinde global düzeyde fiyat artışı gerçekleştireceğini tüketicilere duyurmuştur.
- adresinde, Fuji-ABD’nin
30.06.2011 tarihinde fotoğraf ürünlerine yaptığı %15’e varan fiyat artışları duyurulmuştur.
-
paper/ adresindeki 10.03.2011 tarihli haberde, Kodak’ın gümüş fiyatlarındaki artışları fiyatlarına 70
otomatik olarak yansıtacak yeni bir fiyatlandırma sistemine geçtiği bilgisi yer almakta ve
Notification-
2011.doc adresinde, Kodak, resmi olarak gümüş fiyatlarındaki yükselme nedeniyle fiyat artışları
yapmak zorunda olduklarını ve yeni otomatik yansıtmayı tüketicilerine resmi olarak
duyurmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilerden, ilgili ürün pazarlarını oluşturan ürünlerin üretiminde kullanılan
gümüş gibi hammaddelerin fiyatlarındaki son aylarda meydana gelen artış nedeniyle, Fuji ve
Kodak teşebbüslerinin, global düzeydeki ürünlerine, 2010 yılı sonundan başlayarak farklı
oranlarda ve birbirlerini takip eden tarihlerde zam yaptıkları anlaşılmaktadır.
I.3. Nart’tan Filmat’tan Elde Edilen Bilgi ve Belgelerin Değerlendirmesi 80
I.3.1. Nart’ın hissedarı Bülend NART, görevli raportörle yaptığı görüşmede, Nart’ın Kodak
11-57/1467-524
3
ürünlerinin satışından/ithalatından sorumlu olmadığı, Kodak’ın tüm Türkiye operasyonlarının
Dubai’de yaşayan Arif KHAN isimli kişi tarafından yürütüldüğü beyanında bulunmuştur.
I.3.2. Nart’ın konu hakkındaki yazısından;
- Nart’ın, Kodak ürünlerini ithal edip satmadığı ve anılan ürünlerin ithalat ve satışının Ocak
Elektronik ve Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. (Ocak) ile Burla Makine Ticareti ve Yatırım
A.Ş. (Burla) unvanlı Kodak distribütörü olan teşebbüsler ve bu teşebbüslerin bayileri tarafından
gerçekleştirildiği,
- Kodak’ın, son aylarda gümüşte %141, kâğıt hamurunda %55, reçinede %20 ve ham petrolde
%53 olarak gerçekleşen hammadde fiyat artışları dolayısıyla kendi ürünlerine zam yapmak 90
zorunda kaldığı,
- Arif KHAN’ın, Ocak ve Burla’ya göndermiş olduğu 19.05.2011 ve 08.08.2011 tarihli e-posta
mesajları çerçevesinde, Kodak’ın Türkiye’ye satış fiyatlarına, kâğıt için 01.07.2011 ve
01.09.2011 tarihlerinde, kimyasallar için 01.09.2011 tarihinde (%8-%20 oranlarında) zam
yaptığı,
anlaşılmaktadır.
I.3.3. Filmat’ın konu hakkındaki yazısından aşağıdaki tablolarda yer alan bilgilere ulaşılmıştır:
Tablo 1: Türkiye Minilab Fotoğraf Kâğıdı Pazarı
Teşebbüs 2009-2011 Yılları Arası (% olarak)
FujiFilm …
Kodak …
Lucky …
DNP …
Mitsubishi …
Tudor …
Diğer …
Tablo 2: Türkiye Fotoğraf Kimyasalları Pazar Payı
Teşebbüs 2009-2011 Yılları Arası (% olarak)
FujiFilm …
Kodak …
Champion …
CPAC …
TETENAL …
AGFA …
Yukarıda yer verilen tablolardaki bilgilerden; Fuji ve Kodak’ın fotoğraf kâğıt ve kimyasalları 100
pazarlarında yüksek pazar paylarına sahip olduğu, ancak kimyasallar pazarında pazar payı
olarak Champion gibi eşdeğer büyüklükte rakiplerin ve diğer rakiplerin rekabetinin mevcut
olduğu anlaşılmaktadır.
Söz konusu yazıda, ayrıca, Filmat’ın Ekim 2010-Ekim 2011 döneminde yalnızca bir kez
01.07.2011 tarihinde fotoğraf kimyasal ürünlerinde %2-5 arası oranlarda ve kâğıt ürünlerinde %
13-18 arası oranlarda fiyat değişikliği yaptığı ifade edilmektedir.
11-57/1467-524
4
Kodak’ın bağımsız faaliyet gösteren distribütörleri Ocak ve Burla’nın konuya ilişkin yazıları, fiyat
artış tarih ve zamanları konusunda, Nart’ın yukarıda anılan yazısındaki bilgileri doğrular
niteliktedir.
Yukarıda yer verilen bilgilerden; Kodak’ın distribütörleri Ocak ve Burla’nın 01.08.2011 (kâğıt 110
ürünlerinde) ve 15.09.2011 (kâğıt ve kimyasallar ürünlerinde) tarihlerinde, Fuji’nin distribütörü
Filmat’ın ise 01.07.2011 tarihinde, kâğıt ve kimyasallar için farklı oranlarda olmak üzere, Kodak
ve Fuji’nin yeni fiyat liste bildirimleri çerçevesinde, fiyat artışlarını gerçekleştirdikleri; söz konusu
zamların bahse konu dönem içerisinde anılan hammadde fiyat artışlarından dolayı, Kodak ve
Fuji tarafından farklı ülkelerde, birbirine yakın tarihlerde ve küresel düzeyde yapıldığı
anlaşılmaktadır.
Şikâyetçinin, Kodak ve Fuji dışındaki firmaların kâğıt ve kimyasal getirmediklerine ilişkin
iddiasının da Champion, Mitsubishi gibi teşebbüslerin pazar payları göz önüne alındığında
gerçeği yansıtmadığı görülmektedir.
Bu çerçevede, Türkiye’ye distribütörler vasıtasıyla ve tamamen ithalat yoluyla getirilip satılan 120
ilgili ürün pazarındaki şikâyete konu ürünlere yönelik fiyat artışlarının, Kodak ve Fuji tarafından
diğer ülkelerde de aynı tarihlerde ve/veya oranlarda gerçekleştirildiğinin anlaşılması; Kodak ve
Fuji’nin Türkiye distribütörlerinin gerçekleştirdiği fiyat artışlarının esas olarak üretici
teşebbüslerin fiyat değişiklikleri neticesinde yapılması, Ekim 2010-Ekim 2011 tarihleri arasında
şikâyete konu ürünler için yurt dışındaki üretici firmalar sebebiyle gerçekleşen fiyat artışlarının
niceliksel oranlarındaki farklılıkları ve artışlara neden olan hammadde zamlarının varlığı göz
önüne alındığında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlalin mevcut olmadığı
anlaşılmaktadır. Ayrıca, Nart’ın distribütör olarak faaliyet göstermemesi ve şikayetçinin
iddiasının aksine, anılan ürünlerde alternatif arz kaynaklarının varlığı da dikkate alındığında,
incelenen teşebbüslerle ilgili olarak herhangi bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı 130
kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin
reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy