Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-403 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-57/1469-526
Karar Tarihi : 17.11.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Mücteba ALTUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Miron Yazılım ve Bilgi İşlem Teknolojileri Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Seyfettin UZUNÇAKMAK
Büklüm Sokak No: 5/9 Kavaklıdere/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME 20
YAPILANLAR : - Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti.
Yukarı Dudulu Mah. Tatlı Su Mevkii Akif İnan Sok. No:20
Ümraniye-İstanbul
- TURPAK Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.
Vatan Cad. Ortadoğu İş Merkezi No:2 Kat:4
Çağlayan 34403 İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Pompa otomasyonu yazılımı alanında faaliyet gösteren Asis
Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti. ve TURPAK Elektromanyetik
Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından, akaryakıt istasyonlarına yönelik 30
arka ofis yazılımları sağlayan teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Turpak Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri
San. ve Tic. A.Ş. (Turpak) ve Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti.
(Asis)’nin otomasyon bilgisayarı verilerinin arka ofis yazılım firmalarına verilmesinde
problem yaratmak suretiyle pompa otomasyon yazılımı alanındaki hâkim durumlarının
avantajını kullandıkları ve arka ofis yazılım alanında rekabeti bozmayı amaçladıkları,
ayrıca Turpak’ın otomasyon sistemlerini entegre ederken, arka ofis yazılımlarını da
sistemin içinde akaryakıt istasyonuna bedelsiz olarak sunduğu iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.09.2011 tarih, 6265 sayı ve 17.01.2011
tarih ve 470 sayı ile intikal eden başvurular üzerine düzenlenen 3.3.2011 tarih, 2011-2-40
23/İİ-11-374.EÖK sayılı İlk İnceleme Raporu 10.03.2011 tarihli ve 11-15 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek, Asis ve Turpak hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiş ve yapılan önaraştırma sonucunda, Rekabet Kurulu 21.04.2011 tarih ve 11-
25/478-147 sayıyla inceleme konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek
olmadığına karar vermiştir.
11-57/1469-526
2
Ancak, şikayetçi tarafından yeni belge ve bilgiler sunulması üzerine, hazırlanan
21.09.2011 tarih ve 2011-2-403/İİ-11-374.EÖK sayılı İlk İnceleme Raporu 29.09.2011
tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-50/1263-M sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 01.11.2011 tarih ve 2011-2-50
403/ÖA-11-374.EÖK sayılı Önaraştırma Raporu, 04.11.2011 tarih ve REK.0.16.00.00-
110.02.02/656 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri
ve İnş. Ltd. Şti. ve Turpak Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.
hakkında Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına gerek olmadığı
görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler
I.1.1. Asis 60
Hisselerinin %50’sine Yusuf Kaya’nın, %50’sine ise Salih Güçbilmez’in sahip olduğu Asis’in ana
faaliyet alanı pompa otomasyon sistemleridir.
I.1.2. Turpak
Turpak’ın ana faaliyet konusu pompa otomasyon ve tank otomasyon sistemleridir. Bunun
yanında Turpak akaryakıt istasyonlarının faaliyetlerine özel olarak yazılımlar da
geliştirmektedir. Teşebbüsün sağladığı yazılım programlarının adları aşağıda
belirtilmektedir:
– PumpOmat yazılımı: Pompa otomasyonu,
– TankOmat yazılımı: Tank otomasyonu,
– PetrOmat yazılımı: Market otomasyonu, 70
– FuelOmat yazılımı: Taşıt tanıma sistemi,
– TankerOmat yazılımı: Tanker otomasyonu,
– CentrOmat yazılımı: Petrol şirketi merkezi yönetim programları,
– Trackteck yazılımı: Turpak araç takip sistemleri.
1999 yılında, Türk girişimciler ile Hollandalı yatırımcıların ortaklığı ile kurulan Turpak’ın
hisselerinin %60,01’i Trp Systems B.V.’nin, %19,99’u Tamer Şengönül’ün, %19,98’i Mediha
Feyhan Şengönül’ün ve %0,01’lik iki hissesi Adil Anjel ile Ömür Anjel’in kontrolündedir.
I.2. Pazara İlişkin Genel Bilgiler
Petrolün kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetleri 5015 sayılı Petrol Piyasası
Kanunu ve ilgili ikincil mevzuatla düzenlenmektedir. 5015 sayılı Kanun’un 2. maddesinde 80
dağıtım, serbest kullanıcılara akaryakıt toptan satışı ve ikmali dâhil bayilere akaryakıt
satış ve ikmal faaliyetlerinin bütünü olarak tanımlanmış, akaryakıt dağıtım yetkisi olan
firmalara ise dağıtıcı adı verilmiştir. Bu anlamda Petrol Ofisi, Opet gibi firmalar birer
dağıtıcıdır.
Dağıtıcılar akaryakıt dağıtım faaliyetlerini bayilikler aracılığıyla sürdürmektedir. 5015 sayılı
Kanun’un 2. maddesine göre bayilik, karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir
sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere
11-57/1469-526
3
akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini, bayi ise bayilik faaliyeti için
gerekli donanıma sahip gerçek ve tüzel kişileri ifade etmektedir. Bayiler istasyonlu ya da
istasyonsuz olabilmektedir. Büyük dağıtım şirketleri genellikle istasyonlu bayilik sistemiyle 90
çalışmaktadır. Dolayısıyla, başvuru dilekçesinde yer verilen akaryakıt istasyonu
kavramıyla istasyonlu bayiler kastedilmektedir.
Akaryakıt satışlarının takibi bayiler ve dağıtıcılar için oldukça önemlidir. Zira dağıtıcı, 5015
sayılı Kanun’un 8. maddesiyle getirilen kendisiyle sözleşme yapan bayilerin kendisi
dışındaki dağıtıcılar veya onların bayilerinden akaryakıt almamasının temin edilmesi
hükmünün yerine getirilip getirilmediğini takip etmek, bayii ise akaryakıt tüketimini ve
satışlarını kontrol etmek istemektedir.
İstasyonlardaki pompalardan yapılan akaryakıt satışları, depodaki akaryakıt miktarı gibi
verilerin bilgisayar ortamına aktarılarak izlenmesine ve denetlenmesine imkân tanıyan
sistemlere pompa otomasyon sistemleri adı verilmektedir. 100
Akaryakıt bayi ve dağıtıcıları, pompa otomasyon sistemleriyle, pompalardan ikmal edilen
tüm yakıt ikmal bilgilerini (pompa numarası, tabanca numarası, verilen litre, ikmal tarihi ve
saati, ürün cinsi, birim fiyatı ve tutarı), tanklardaki yakıtın envanter bilgilerini (tankın
içerisindeki yakıt yüksekliği ve hacmi (brüt ve net olarak), su yüksekliği ve hacmi, yakıtın
sıcaklığı) ve tankta oluşan alarm durumlarını (düşük yakıt, aşırı dolum, yüksek su) takip
edebilmektedir. Söz konusu bilgiler, otomasyon bilgisayarına aktarılarak, denetimi ve
takibi yapılmaktadır.
Bayilerde kurulacak otomasyon sistemleri dağıtım firmaları tarafından belirlenmekte, bu
otomasyon firması/firmaları, dağıtım firması tarafından uygun görülen bayilere sistem
kurulumunu gerçekleştirmektedir. 110
Akaryakıt istasyonlarında bulunan marketlerin yönetimi, istasyonun genel yönetimi ve
akaryakıt satışlarının muhasebeleştirilmesi gibi uygulamalar için ise özel olarak
tasarlanmış yazılım programları kullanılmakta ve bunlara arka ofis (back office) yazılımları
adı verilmektedir. Bu yazılımlar tarafından kullanılan ve işlenen bilgiler otomasyon
bilgisayarından alınmaktadır. Söz konusu yazılımlarla; istasyonların uzaktan yönetilmesi,
istasyon verilerinin cep telefonlarından görüntülenmesi, istasyon satışlarının raporlanması
ve çeşitli kriterler bakımından analizi ile bu rapor ve analizlere internet ortamından
ulaşılması mümkün olmaktadır.
Arka ofis yazılım firmaları ürünlerini doğrudan bayilere pazarlamaktadır. İstasyonlarında
arka ofis yazılımı kullanmak isteyen bayiler, bu konuda herhangi bir düzenleme veya 120
mevzuatla getirilmiş bir yükümlülük/zorunluluk bulunmaması nedeniyle yazılım satın
alacakları firmayı kendi tercihlerine göre ve dağıtıcılardan bağımsız olarak
belirlemektedir.
Pompa otomasyon sistemleri pazarında faaliyet gösteren başlıca teşebbüsler Turpak,
Asis ve Mepsan Petrol Cihazları A.Ş. (Mepsan)’dir. Anılan bu teşebbüslerin yanı sıra IFS
Otomasyon ve Danışmanlık Ltd. Şti., TT, Startech Otomasyon ve Çelikarme İnşaat
Akaryakıt Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. de pompa otomasyon sistemleri pazarında
faaliyet göstermektedir.
Faaliyet konuları arasında pompa, yağ makinası, elektronik hava saati, yazarkasa ve
hava kompresörleri imalatı bulunan ve 2006 yılından bu yana pompa otomasyon alanında 130
da faaliyet gösteren Mepsan’ın arka ofis yazılım hizmetleri alanında faaliyeti
bulunmamaktadır. Turpak ve Asis ise hem pompa otomasyonu hem de arka ofis
yazılımları alanında faaliyet göstermektedir.
11-57/1469-526
4
Arka ofis yazılımları alanında faaliyet gösteren firmaların başlıcaları Miron, Bitakep,
Sibercom, Asis ve Turpak’tır. Miron (1992) ve Bitakep (1988) sektörün en eski ve köklü
firmalarıdır. Asis (2000) ve Turpak’ın (2006) sektöre girişi ise, bu firmalara göre yenidir.
I.3. Değerlendirme
Dosya konusuyla ilgili olarak daha önce intikal eden başvuruda; Turpak ve Asis
tarafından akaryakıt istasyonlarının bilgilerinin şifrelenmesi veya kısıtlı bilgi sunulması
yoluyla yazılım firmalarının faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddia edilmiştir. Söz konusu 140
başvuru üzerine yapılan önaraştırma sonunda alınan 21.4.2011 tarih ve 11-25/478-147
sayılı Rekabet Kurulu kararında, anılan başvuru, şifreleme uygulaması ve yeterli veri
verilmemesi başlıkları altında ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Verilerin şifrelenmesi
bakımından yapılan analizde;
– 13.02.2007 tarih ve 26433 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5576 sayılı “Petrol
Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 5015 sayılı Petrol
Piyasası Kanunu’nun 7. maddesine eklenen,
“Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak
bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren
bir denetim sistemi kurar ve uygular.” 150
hükmüne dayanılarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından
27.06.2007 tarihinde “Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim
Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında” 1240 sayılı kararın alındığı, bu karar ile
dağıtım firmalarına 30.06.2011 tarihine kadar bütün istasyonlu bayilerinde pompa
otomasyon sistemi kurma yükümlülüğünün getirildiği,
– Söz konusu pompa otomasyon sistemlerinin, akaryakıt istasyonlarındaki stok
hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak
izlenebilmesine imkân sağlayacak nitelikte olması gerektiği, bu sorumlulukların, EPDK
tarafından dağıtıcılara gönderilen yazılar ile bildirildiği, bu yazılarda ayrıca, pompa
otomasyon sistemleri kapsamında bulunması ve EPDK erişimine açılması zorunlu 160
tutulan asgari bilgilerin sıralandığı,
– Bu çerçevede 30.06.2011 tarihinden itibaren tüm dağıtım firmalarının hem akaryakıt
istasyonlarının tamamında pompa otomasyonlarının kurulumunu sağlamak, hem de
akaryakıt istasyonlarındaki stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin
elektronik ortamda, anlık ve günlük olarak EPDK tarafından izlenebilmesini
sağlamakla yükümlü tutulduğu,
– Söz konusu yükümlülüğün sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi için pompa otomasyon
veritabanlarındaki verilerin güvenliğinin önem kazandığı, aksi halde dağıtım
firmalarının EPDK’ya eksik veya yanlış bilgi bildirmelerinin söz konusu olabileceği,
– Bu bağlamda, pompa otomasyon veritabanlarına doğrudan erişimin engellenmesinin 170
dağıtım firmaları tarafından talep edildiği, söz konusu engellemenin, pompa
otomasyon firmalarınca yapılan şifreleme işlemiyle gerçekleştirildiği
tespitlerine yer verilmiş, pompa otomasyon veritabanlarının, EPDK düzenlemeleri
gereğince dağıtım firmalarının talebiyle şifrelendiği anlaşıldığından, şifreleme
uygulamasıyla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğinin ileri sürülmesinin mümkün
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anılan Kurul kararında yeterli veri verilmemesi bakımından yapılan değerlendirmede ise;
11-57/1469-526
5
– Arka ofis yazılım firmalarının yazılımlarını oluşturmak ve bayiye hizmet sunabilmek
için pompa otomasyon veritabanlarında toplanan verilere ihtiyaç duyduğu, öte yandan,
ilgili EPDK düzenlemeleri ertesinde dağıtım firmaları tarafından, pompa otomasyon 180
veritabanlarına erişimin engellenmesinin talep edildiği ve pompa otomasyon firmaları
tarafından veritabanlarına erişimin engellendiği,
– Söz konusu engelleme ertesinde, pompa otomasyon verilerinin başka bir sanal ortama
aktarılarak (text, ftb formatında vb.) arka ofis yazılım firmalarına sunulması
uygulamasına başlandığı, böylelikle hem veritabanının güvenliğinin sağlanacağı hem
de arka ofis yazılım firmalarına veri sunulabileceği,
– Her bir bayide tek bir pompa otomasyon sisteminin kurulduğu ve dolayısıyla tek bir
otomasyon veritabanının olduğu dikkate alındığında, arka ofis yazılım firmalarının
gerek faaliyetlerine başlayabilmek gerekse faaliyetlerini sürdürebilmek bakımından bu
bilgisayarda toplanan verilere erişebilmesinin şart olduğu, bununla birlikte verilerin 190
şifrelenmesinden ziyade, bu verilerin yeteri kadar verilmemesi vb. uygulamaların arka
ofis yazılım firmalarının faaliyetlerini zorlaştıracağı
ifadelerine yer verilmiş, pompa otomasyon firmaları tarafından yazılım firmalarının
faaliyetlerinin zorlaştırılması amacıyla verilerin verilmediğine veya zamanlamada
problemler yaratıldığına ilişkin olarak yeterli bilgi ve belgeye ulaşılamaması nedeniyle
Asis ve Turpak hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
Bir arka ofis yazılım firması olan Miron tarafından yapılan dosya konusu başvuruda ise
özetle, arka ofis yazılımı alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin,
– anlık veri elde etmek bakımından engelleme ile karşılaştıkları, 200
– Turpak ve Asis’in inisiyatifinde geç ve eksik oluşturulan vardiya dosyalarını kullanmak
zorunda bırakıldıkları,
– tüm bu nedenlerle müşterileri nezdinde verimli bir yazılım üretemedikleri
ileri sürülmüş, Turpak’ın otomasyon sistemlerini entegre ederken arka ofis yazılımlarını
da sistemin içinde akaryakıt istasyonuna bedelsiz olarak sunduğu ifade edilmiştir.
Bayilerin alım satım bilgileri, stok durumu gibi bayi faaliyetine yönelik temel bilgilerin
tamamı pompa otomasyon veritabanlarında toplanmaktadır. Bu çerçevede, ister en
basit/temel, ister en gelişmiş şekliyle olsun herhangi bir arka ofis yazılım programının
oluşturulması ve bayiye pazarlanabilmesi için bu verilere ulaşılması bir zorunluluk olarak
ortaya çıkmaktadır. Her bir bayide tek bir pompa otomasyon sisteminin kurulduğu dikkate 210
alındığında, arka ofis yazılım firmalarının faaliyetlerine başlayabilmek veya sürdürebilmek
bakımından bu bilgisayarda toplanan verilere erişebilmesinin şart olduğu açıktır.
EPDK düzenlemeleri neticesinde oluşan veri güvenliği tereddütleri karşısında pompa
otomasyon veritabanlarına doğrudan erişim engellendikten sonra, söz konusu bilgilerin
arka ofis yazılım firmaları veya bayilere verilmemesinin herhangi bir hukuki gerekçesi
olmayacaktır. Söz konusu bilgiler, bayinin istasyonunda oluşan ve tamamıyla bayiye ait
bilgilerdir. Dağıtım firmalarının ilgili mevzuat uyarınca bu bilgilerin güvenliğinin
sağlanmasını talep etme hakkı bulunmakla birlikte, bu bilgilerin bir yazılım firması
tarafından kullanılıp kullanılmayacağı ve bir yazılım hizmetinin alınıp alınmayacağı kararı
bayinin tasarrufundadır. 220
Öte yandan, pompa otomasyon firmalarının, ilgili bilgilerin bazılarını verip bazılarını
vermemesi, faaliyetine başlaması ve sürdürmesi bu bilgilere bağlı olan yazılım
11-57/1469-526
6
firmalarının faaliyetlerini zorlaştıracak ve engelleyecektir. Bu nedenle tüm otomasyon
firmalarının; dağıtım firmasına ait ticari sır niteliğindeki bilgiler haricinde pompa
otomasyon veritabanlarında toplanan bilgilerin tamamını yazılım firmalarının erişimi için
belirlenmiş alanlara bırakması gerekmektedir.
Bu çerçevede, verilerin verilmesi ile ilgili olarak hakkında önaraştırma yürütülen Turpak ve
Asis’te raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde, bu firmalar tarafından arka ofis
yazılım firmalarına yeterli bilginin verilmediği, verilmesinde birtakım zorluklar yaşatıldığına
ilişkin herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır. Buna ek olarak yapılan görüşmelerde, hem 230
Turpak hem de Asis tarafından, arka ofis yazılım firmalarının ihtiyaç duydukları bilgilerin
dışarıya okunabilir şekilde sunulduğu, başka birtakım bilgilerin talep edilmesi halinde de
bu bilgilerin söz konusu firmalara sunulacağı ifade edilmiştir.
Şikâyet dilekçesinde ayrıca, Turpak ve Asis firmalarının kendi arka ofis yazılımlarını
çalıştırırken pompa otomasyon veritabanından hiçbir kısıtlama olmaksızın doğrudan
faydalandıkları ifadelerine yer verilmektedir. Bu durumun ortaya konulabilmesi için
Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından hazırlattırılan bilirkişi raporu da şikâyet
dilekçesinin bir eki olarak sunulmaktadır. Söz konusu bilirkişi raporunda Muğla ili Fethiye
ilçesinde faaliyet gösteren bir bayide Turpak’ın arka ofis yazılımının doğrudan otomasyon
veritabanından veri aldığı, bununla birlikte Miron’un arka ofis yazılımının direk otomasyon 240
veritabanından veri alamadığı tespitlerine yer verilmektedir.
Turpak ile yapılan görüşmede ise, söz konusu firma yetkilileri tarafından, firmalarına ait
arka ofis yazılımlarının (Petromat), diğer arka ofis yazılımlarının olduğu gibi, hiçbir suretle
pompa otomasyon veritabanına ulaşmadığı ifade edilmiştir.
Yukarıda da belirtildiği üzere, arka ofis yazılım firmalarının faaliyetlerine başlayabilmek ve
sürdürebilmek bakımından pompa otomasyon veritabanıyla sağlanan verilere erişebilmesi
gerekmektedir. Bununla birlikte, söz konusu bilgilerin kullanılması için doğrudan pompa
otomasyon veritabanlarına erişilmesi zorunlu değildir. Pompa otomasyon veritabanında
toplanan verilerin, sağlıklı ve sürekli olarak aktarıldığı diğer sanal ortamlardan da bu
veriler alınabilecek ve arka ofis yazılım firmaları tarafından kullanılabilecektir. Bu 250
çerçevede, pompa otomasyon bilgisayarı veritabanına doğrudan
ulaşılması/ulaşılamamasından ziyade, bu verilerin yeteri kadar verilmemesi arka ofis
yazılım firmalarının faaliyetlerini zorlaştıracak/engelleyecektir. Arka ofis yazılım
firmalarına Turpak ve Asis tarafından yeterli bilginin verilmediğine ilişkin olarak ise
önaraştırma sürecinde herhangi bir bilgi veya bulguya ulaşılamamıştır.
Başvuru dilekçesinde yer verilen bir diğer husus ise, Turpak’ın otomasyon sistemlerini
entegre ederken arka ofis yazılımlarını da sistemin içinde akaryakıt istasyonuna bedelsiz
olarak sunduğu yönünde duyumlar alındığıdır.
Anılan şikâyet ile ilgili yapılacak incelemenin rekabet hukuku literatüründe ürünlerin
birlikte satılması yoluyla rekabetin engellenmesi bakımından ele alınmasını gerekli 260
kılmaktadır. Söz konusu eylemleri bağlama (tying), paket satış (pure bundling) ve karma
paket satış (mixed bundling) olarak sıralamak mümkündür.
Birlikte satış uygulamalarında alıcı tarafından esas olarak talep edilen birinci ürüne
“bağlayıcı ya da bağlayan ürün”, bu ürünle birlikte alımı istenen ikinci ürüne ise “bağlanan
ya da bağlı ürün” adı verilmektedir.
Bağlama (tying); bağlayıcı ürünün (ürün A) satın alınmasının ancak bağlanan ürünün,
bağlayıcı ürün ile birlikte (ürün B) satın alınması koşuluyla mümkün olması durumunu
ifade etmektedir. Bağlama uygulamasında ürün A’nın tek başına satın alınması mümkün
olmazken, ürün B’nin tek başına satın alınması imkân dâhilindedir. Paket satış (pure
11-57/1469-526
7
bundling) uygulamasında ise iki ürünün bağlanması dolayısıyla yalnızca bir arada satışı 270
söz konusudur. Bu tür bir satış stratejisinde ürünlerden herhangi birisinin tek başına satın
alınabilmesi söz konusu değildir. Karma paket satış (mixed bundling) uygulamasında ise;
ürünlerin hem tek tek hem de bir paket olarak satın alınabilmesi mümkün olmaktadır.
Ancak bu uygulamada ürünlerin paket fiyatı, ürünlerin ayrı ayrı satın alınması halinden
daha ucuz bir fiyatla gerçekleşmektedir.
Başvuru dilekçesinde bağlama uygulamasına tabi olduğu öne sürülen ürünler pompa
otomasyon sistemleri ile arka ofis yazılımlarıdır. EPDK’nın dosya konusuyla ilgili
düzenlemeleri çerçevesinde, pompa otomasyon sistemlerinin alıcısı dağıtım firmaları,
arka ofis yazılımlarının müşterileri ise bayilerdir. Dolayısıyla anılan ürünlerin bayilere
birlikte satılması söz konusu değildir. Konu ile ilgili olarak Turpak’tan gelen bilgi 280
yazısında, firmalarının arka ofis ürününün pompa otomasyon ürününden ayrı olarak
satıldığı ve bu ürünlerin birlikte paket olarak satılmadığı ifade edilmiştir. Asis’ten gelen
bilgilerde de firmaları tarafından söz konusu ürünlerin birlikte satılmasına ilişkin herhangi
bir uygulamanın yürütülmediği ifadelerine yer verilmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde, birlikte
satışa konu iki ürünün varlığının söz konusu olmadığı göz önüne alındığında, anılan
iddiaya yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına
gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, Asis ve Turpak’ın, pompa otomasyon
veritabanlarında toplanan bilgilerin arka ofis yazılım firmalarına sunulması bakımından
4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerini gösterecek yeterli delil veya bulguya ulaşılamaması 290
nedeniyle, dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy