Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-194 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-62/1641-578
Karar Tarihi : 21.12.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖR : Mehmet Akif KAYAR
C. BİLDİRİMDE
D. DOSYA KONUSU: Exxaro Resources Ltd. Şti. ile Tronox İncorporated’ın sırasıyla
mineral kum işleri ve titanyum dioksit pigment üretimi alanındaki faaliyetlerinin
Tronox Ltd. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.10.2011 tarih ve 7367 sayı ile giren,
eksiklikleri en son 30.11.2011 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde
düzenlenen 12.12.2011 tarih ve 2011-1-194/Öİ-11-170.MAK sayılı Ön İnceleme Raporu, 20
16.12.2011 tarih ve REK.0.15.00.00-120/341 sayılı Başkanlık Önergesi ile 21.12.2011
tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi kapsamında devralma olduğu ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu;
bununla birlikte, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı; dolayısıyla söz
konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. 30
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Exxaro Resources Limited (Exxaro)
Exxaro, titanyum dioksit üretimi yapan Güney Afrika menşeli bir şirkettir. Exxaro’nun
hisseleri Johannesburg/Güney Afrika’da işlem görmektedir. Exxaro’nun Türkiye’de yerleşik
herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. Exxaro’nun Türkiye satışları çok az miktardadır ve
örneğin 2010 yılı cirosu yaklaşık (…..) TL olarak gerçekleşmiştir.
G.1.2. Tronox Incorporated (Tronox) ve Tronox Limited (Yeni Tronox)
Tronox, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Delaware Eyaletinde kurulmuştur ve titanyum
dioksit üretimi yapan bir şirkettir. Tronox, ABD ve Hollanda gibi ülkelerde pigment üretimi 40
BULUNAN : Exxaro Resources Limited
Temsilciler: Av. Defne MORALI KARABÜBER,
Av. Melis ATASAGUN
Etiler Mahallesi Ahular Sokak No:15 34337 Beşiktaş/İstanbul
11-62/1641-578
2
yapmaktadır. Tronox’un yaptığı bu üretim dünya çapındaki üretimin %(…..)’sine denk
gelmektedir. Tronox’un Türkiye’de 2010 yılı cirosu yaklaşık (…..) TL olarak gerçekleşmiştir.
Tronox ile Exxaro, %50-%50 oranında ortak kontrolleri altında bulunan Tiwest Pty Ltd
(Tiwest) adlı Avustralya’da yerleşik bir ortak girişim şirketine sahip olup, Tiwest, mineral
kumlar ve titanyum dioksit pigment üretim faaliyetlerinde bulunmaktadır.
Exxaro ve Tronox şirketlerini devralacak teşebbüs olan Yeni Tronox, Avustralya menşeli
yeni kurulmuş bir şirkettir. Yeni Tronox’un 26.09.2011 tarihi itibarıyla aktif mal varlığı değeri
(…..) ABD Doları olarak gerçekleşmiştir.
G.2. Etkilenen Pazar
Bildirim konusu işlem çerçevesinde devralınacak şirketler olan Exxaro ve Tronox şirketleri 50
sırasıyla titanyum dioksit hammaddesi ve titanyum dioksit pigment üretmektedirler. Yeni
Tronox’un kurulması bu teşebbüsler arasında dikey bir ilişkinin doğmasına sebebiyet
verecektir. Titanyum dioksit Türkiye’de kaynak/lehim sektörlerinde ve söz konusu pigment
genel olarak plastik ve kaplama materyalleri için kullanılmaktadır. Tronox’un pigment
üretiminde titanyum dioksit hammaddesinin kullanılması dolayısıyla meydana gelen dikey
ilişki neticesinde, “titanyum dioksit pigment” üretiminin etkilenen pazar olarak kabul
edilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Dosya mevcutlarına göre, Tronox’un etkilenen
pazardaki Türkiye pazar payları % 7-8 oranları düzeyinde gerçekleşmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. İşlemin Hukuki Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme 60
Dosya konusu işlem neticesinde; Tronox mevcut işletmesini Yeni Tronox’un (…..)
oranındaki hissesi karşılığında Yeni Tronox’a devredecektir. Exxaro ise Tronox ile ortak
kontrole sahip olduğu Tiwest’de bulunan (…..) oranındaki hissesi ile Güney Afrika’da
yerleşik mineral kumlar alanında faaliyet gösteren şirketlerinin (…..) oranındaki hisselerini
Yeni Tronox’a devredecektir. Exxaro geriye kalan (…..) oranındaki Güney Afrika şirket
hisselerini devralma işleminin kapanışından 10 yıl sonra Yeni Tronox’a devredecektir.
Bildirime konu işlemin kapanışını takiben Exxaro, yaklaşık (…..) hissedarlık oranıyla Yeni
Tronox'un en büyük hissedarı konumuna gelecek ve Tronox'un hali hazırdaki hissedarları
geri kalan (…..) oranındaki hisseyi ellerinde tutmaya devam edeceklerdir. Bildirim
formundaki bilgiler çerçevesinde; Tronox'un toplamda (…..) bulunduğu ve bu 70
hissedarlardan hiçbirinin diğer hissedarlar ile müştereken veya münferiden Tronox
üzerinde kontrol sahibi olmadıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca, Yeni Tronox’un, Exxaro'nun
içerisinden üç üyeyi seçeceği toplamda dokuz üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu
tarafından yönetileceği ve Exxaro tarafından aday gösterilecek üyelerin herhangi bir
yönetim yetkisinin bulunmayacağı; sonuç itibarıyla Exxaro’nun, Yeni Tronox'un Yönetim
Kurulu'nda kontrol yetkisine sahip olmayacağı dosya mevcutlarından anlaşılmıştır.
Tarafların her ikisinin de Türkiye sınırları içerisinde faaliyetlerinin bulunması nedeniyle
bildirim Türkiye’de de yapılmıştır.
Exxaro’nun ve Tronox’un dünya ciroları 2010 yılı için sırasıyla (…..) TL. ve (…..) TL. olarak
gerçekleşmiştir. Tronox’un Türkiye’de 2010 yılı cirosu yaklaşık (…..) TL. civarındadır. 80
Dolayısıyla, işlem taraflarının dünya cirolarının (…..) TL (…..)’yi, Türkiye cirolarının da
5.000.000 TL (Beş milyon TL)’yi aştığı, böylece 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7(1)(b) maddesinde
aranan koşulun gerçekleştiği anlaşılmıştır.
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde yer verilen eşikleri aşmış olması ve kontrolde
değişiklik meydana gelmesi nedeniyle dosya konusu işlemin Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca
11-62/1641-578
3
bir devralma işlemi olarak değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla bildirime konu işlemin
Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğu kanaati hasıl olmuştur.
G.3.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, birleşme ve devralmalara ilişkin olarak bir ya da
birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da 90
güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya
hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde
birleşmeleri ya da herhangi bir teşebbüsün diğerini devralması hukuka aykırı bulunmuş ve
yasaklanmıştır.
Exxaro ve Tronox’un ilgili ürün pazarlarındaki faaliyetlerinin Yeni Tronox şirketine
devredilmesine ilişkin işlemin titanyum dioksit pigmenti üretiminde titanyum dioksit
hammaddesinin kullanılması nedeniyle dikey bir entegrasyona sebebiyet vereceği ve söz
konusu tarafların Türkiye’ye ihracat yoluyla satışlarının olması nedeniyle anılan işlemin
Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Exxaro’nun 2008 ve 2009 yıllarında Türkiye'de 100
titanyum dioksit hammaddesi pazarında herhangi bir faaliyette bulunmadığı ve 2010
yılında Türkiye’ye olan titanyum dioksit satışlarının da önemli düzeyde olmadığı
anlaşılmıştır.
Tronox’un Türkiye’de titanyum dioksit pigment pazarında 2009 ve 2010 yıllarına ait pazar
payları sırasıyla %(…..) ve %(…..) oranlarında gerçekleşmiştir. Dolayısıyla ilgili ürün
pazarlarında faaliyet gösteren ve dünya ölçeğinde yüksek pazar paylarına sahip rakipler
mevcuttur.
Bu çerçevede, ilgili ürün pazarında genel olarak ithalat yoluyla faaliyet gösterildiği,
devralmaya konu ilgili ürün pazarlarında dünya çapında yüksek pazar paylarına sahip
uluslararası şirketlerin faaliyet gösterdiği, başvuru konusu devralma işlemi neticesinde, 110
pazarın mevcut yapısında herhangi bir değişikliğin meydana gelmeyeceği, ithalatın önünde
herhangi bir engel bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, söz konusu devralma
işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim 120
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy