Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-295 (Devralma)
Karar Sayısı : 12-01/6-3
Karar Tarihi : 12.01.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Neyzar ÜNÜBOL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Tamiran SA
Temsilcisi: Av. Sinem EREL MUĞLA 20
Cumhuriyet Bulvarı No:123 Mayıs İş Merkezi Daire:3/304
Alsancak/lzmir
D. DOSYA KONUSU: Tamiran SA ile Jose Cheurlin, Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve
Çağrı Ali Bülbül ortaklığında çevre ve atık yönetimi alanında faaliyet göstermek
üzere, SITA Çevresel Atık Hizmetleri A.Ş. adı ile oluşturulacak ortak girişim işlemine
izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.11.2011 tarih ve 7892 sayı ile
giren ve en son 28.12.2011 tarih ve 8897 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 30
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in
ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 05.01.2012 tarih ve 2011–3–
295/Öİ–12-263 B.B. sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Tamiran SA ile Jose Cheurlin, Şeref
Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı Ali Bülbül ortaklığında kurulan, SITA Çevresel Atık Hizmetleri
A.Ş. unvanı ile oluşturulacak ortak girişime 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan
koşulların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınabileceği sonuç ve 40
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1.Taraflar
Ortak girişimi kuranlar arasında 18.7.2011 tarihinde imzalanan hissedarlar sözleşmesine
göre ortak girişim kurucuları A grubu hissedarlar ve B grubu hissedarlar olarak iki gruba
ayrılmıştır. A grubu hissedarlar Tamiran SA ve Jose Cheurlin, B grubu hissedarlar ise
Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç’tan oluşmaktadır. 50
12-01/6-3
2
G.1.1. Tamiran SA (Tamiran)
Tamiran Fransa’da kurulu bir limited şirkettir. Tamiran hisselerinin %99,88’i yine bir
Fransız şirketi olan Suez Environnement SAS (Suez)’a aittir. Suez alt ve üst şirketleri
(Suez Grup) ile çeşitli ülkelerde çevre ve atık yönetimi alanında faaliyet göstermektedir.
Suez Türkiye’de atık yönetimi alanında faaliyet gösteren Metalimpex Geri Dönüşüm ve
Taşımacılık San. Tic. A.Ş. (Metalimpex) ve Metpeks Hurda San. ve Tic. Ltd. Şti. 60
(Metpeks)’nin dolaylı olarak kontrolüne sahiptir. Metalimpex ve Metpeks demirli ve
demirsiz hurda toplama, ayrıştırma ve geri dönüştürme faaliyetinde bulunmaktadır.
Suez’nin %100 hissesine sahip olan Suez Environnement Company’nin yönetiminin
çoğunluğu ve kontrolü ise GDF Suez’ye aittir.
Herhangi bir faaliyeti olmayan Tamiran’ın 2010 yılı cirosu yoktur. Suez Environnement
Company’nin 2010 yılı konsolide cirosu (…..) Avro, GDF Suez’nin 2010 yılı konsolide
cirosu ise (…..) Avro’dur. Kurulması planlanan ortak girişimin ortaklarından Jose
Cheurlin’in, Suez dışında herhangi bir şirkette ortaklığı veya yönetim hakkı
bulunmamaktadır. 70
G.1.2. Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç
Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç adlı gerçek kişiler, oluşturulacak ortak
girişimin diğer tarafını oluşturmaktadır. Söz konusu şahıslar Altaş Yapı Sanayi ve Temizlik
Hizmetleri A.Ş. (Altaş)’nin toplam %(…..) hissesine sahiptir.
Altaş, Gölbaşı/Ankara, İstanbul Kadıköy, Bakırköy, Çanakkale, Karşıyaka/İzmir’de
belediyeler nezdinde çevre temizliği ve çöp toplama/taşıma, ambalaj atıkları toplama ve
ayrıştırma, tıbbi atık toplama ve otel işletmeciliği alanlarında faaldir ve 2010 yılı cirosu 80
(…..) TL’dir. Ortak girişim kurucularının doğrudan ve dolaylı kontrol ettikleri şirketlere
aşağıda yer verilmiştir.
- GDF Suez; Suez Environnement Company , Suez ,Tamiran ve Jose Cheurlin’i,
- Suez; Türkiye’de atık yönetimi alanında faaliyet gösteren Metalimpex ve Metpeks’i,
- Tamiran-Jose Cheurlin ve Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül, Yılmaz Koç birlikte SITA Çevre
Atık Hizmetleri A.Ş. (SITA)’yi,
- Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç ise Altaş’ı kontrol etmektedirler.
G.2. İlgili Pazar 90
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Taraflarca kurulacak SITA, genel olarak endüstriyel atık alanında faaliyet gösterecektir.
Tablo 1’de ortak girişimin ve ortak girişim kurucularının kontrolünde söz sahibi olduğu
diğer firmaların çalıştıkları alanlara yer verilmiştir.
Tablo 1. SITA ve Ortak Girişim Taraflarının Atık Yönetim Sektöründeki Faaliyetleri
Şirket Faaliyet Alanı Atık Türü
Metalimpex/Metpeks
(Suez Grup)
Metal hurda toplama ve işleme Tehlikesiz endüstriyel atık
Altaş Evsel atık, ambalaj atığı toplama Tehlikesiz endüstriyel olmayan atık
SITA
Tehlikeli ve tehlikesiz endüstriyel ve
evsel atık toplama, depolama ve
işlenmesi (bertaraf, geri dönüşüm,
geri kazanım)
Tehlikeli ve tehlikesiz endüstriyel ve
evsel atık
12-01/6-3
3
Türkiye’de atık yönetimi sektörü gelişmekte olan bir pazar olarak öne çıkmaktadır. Çevre 100
ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmeliklerle çeşitli atık türlerinin yönetim
süreçleri belirlenmektedir. Dosya mevcudundan söz konusu ortak girişimin faaliyet alanının
endüstriyel tehlikeli ve tehlikesiz atıkların toplanması, taşınması ve işlenmesi olduğu
anlaşılmıştır.
Pazar tanımının tehlikeli/tehlikesiz atığın toplanması, geri kazanımı veya geri dönüşümü
şeklinde daha dar yapılabilmesi söz konusu olsa da mevcut dosya bazında gerekli
görülmediğinden ilgili ürün pazarları “tehlikeli atık yönetimi pazarı” ve “tehlikesiz atık
yönetimi pazarı” olarak tespit edilmiştir.
110
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İnceleme konusu ilgili ürün pazarları bakımından özellikle atığın toplanması ve
depolanması bakımından coğrafi pazarların daha dar tanımlanması mümkün gözükse de
dosyanın niteliği bakımından coğrafi pazar tanımının geniş tutulmasının değerlendirme
sonucunu etkilemeyecek olması dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
120
G.3.1. 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 3. bendine göre bir ortak girişimin 2010/4 sayılı
Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir
teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması
şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
G.3.1.1. Ortak Kontrolün Varlığı
STA’nın ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir. 130
Tablo 2. SITA’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%) Hisse Grubu
Şeref Bülbül (…..) B
Yılmaz Koç (…..) B
Çağrı Ali Bülbül (…..) B
Tamiran SA (…..) A
Jose Cheurlin (…..) A
Toplam 100,00
Sözleşme B grubu hissedarlar ve A grubu hissedarların hak ve yükümlülüklerini birlikte
tanımlamaktadır. Bu çerçevede Altaş hissedarlarından Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı
Ali Bülbül birlikte hareket etmek üzere işlemin bir tarafını oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu
üç gerçek kişi, işlem bakımından tek bir ekonomik bütünlük olarak değerlendirilmiştir.
Tamiran SA ve Jose Cheurlin de benzer şekilde bir ilişki içindedir. Dolayısıyla SITA’nın A
grubu hissedarlar ile B grubu hissedarların eşit pay sahipliği ile kurulduğu anlaşılmaktadır. 140
Sözleşmeye göre SITA’nın yönetim kurulu üçü A grubu hissedarların gösterdiği adaylar
arasından, ikisi ise B grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçilecektir.
Toplantı nisabı dört ve karar nisabı üç olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte Sözleşmenin
12-01/6-3
4
3.2.4 maddesinde belirli bazı kararların alınmasında yönetim kurulu üyelerinin oy birliğinin
aranacağı düzenlenmiştir.
SITA’nın beş kişilik yönetim kurulunda A grubu ortakların gösterdiği adaylar arasından
seçilen üç yönetim kurulu üyesinin beraber karar nisabını karşılamalarına rağmen, ortak
girişim bakımından önemli ve stratejik kararların alınmasında oybirliği ve B grubu 150
hissedarları temsil eden yönetim kurulu üyelerinden en az birinin olumlu oy kullanması
kurallarının getirilmesi SITA’nın A ve B Grubu hissedarların ortak kontrolünde
yönetileceğine işaret etmektedir.
G.3.1.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olma
SITA’nın sermayesi (…..) Avro’nun Türk Lirası karşılığı olarak belirlenmiştir. Ortak girişim
henüz faaliyetine başlamamış olmakla birlikte, Türkiye’de entegre bir atık yönetim tesisi
kurmayı hedeflemektedir. Kurulacak tesiste 2018 yılı için hedeflenen kapasiteler aşağıda
gösterilmektedir: 160
tehlikesiz atık arıtma (kentsel ve sınai) : (…..),
atık geri dönüşüm : (…..),
sınai atık toplama : (…..),
tehlikeli atık : (…..)
SITA söz konusu hedeflenen kapasitelere ulaşmak için kendi atık toplama
organizasyonunu oluşturacak ve geri dönüşüm tesisini kuracaktır.
SITA’nın yönetim kurulunun Şeref Bülbül (Başkan), Fabrice Rossignol (Başkan Vekili),
Dominique Mangin d’Ouince, Jose Cheurlin ve Yılmaz Koç’tan oluşması kararlaştırılmıştır. 170
Bununla birlikte şirketin idaresini sağlamak üzere genel müdür, işletme müdürü ve finans
müdüründen oluşan bir yönetim yapısı oluşturulacaktır.
SITA’nın mali ve organizasyonel yapılanması ve faaliyet alanları incelendiğinde
teşebbüsün yalnızca belli bir faaliyete odaklanmayacağı anlaşıldığından, ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği kanaatine varılmıştır.
Dolayısıyla, SITA ortak girişiminin kurulması işlemi, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi
kapsamındadır. Nitekim 2010/4 sayılı Tebliğ’de bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini
kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Tebliğ kapsamında 180
birleşme/devralma olarak değerlendirilmektedir. SITA ortak girişiminin kurulması işlemi,
2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiklerini aştığından izin alınması
gereken bir işlemdir.
G.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun Çerçevesinde Değerlendirilmesi
SITA ortak girişimi atık yönetimi pazarında faaliyetine henüz başlamadığından, ilgili
pazarda ticari varlığı ve dolayısıyla pazar payı yoktur. Ortak girişimler, yoğunlaşma
doğurucu ve işbirliği doğurucu ortak girişimler olarak iki türde olabilmektedir. Ortak girişim
ana teşebbüslerinden en az birinin ortak girişimle aynı pazarda faaliyet göstermesi 190
koordinasyon riskini, diğer bir deyişle ortak girişim ile ana teşebbüs arasında rekabetin
kısıtlanması ihtimalini de beraberinde getirmektedir.
SITA ve SITA ortaklarından Tamiran’ı kontrol eden Suez’in iştiraki olan Metalimpex ve
Metpeks mevcut durumda tehlikesiz atık yönetimi pazarında faaldirler. SITA ise tehlikeli
12-01/6-3
5
ve tehlikesiz sanayi atıkları toplayacağından, her iki teşebbüsün de tehlikesiz atık yönetimi
pazarında faaliyet göstereceği anlaşılmıştır.
Ortak girişimin diğer tarafı olan Yılmaz Koç, Şeref Bülbül ve Çağrı Ali Bülbül’ün hissedarı
oldukları Altaş ise evsel atık toplamakta olup, bu atık türü de tehlikesiz atık sınıfındadır. Bu 200
bağlamda, SITA ile Altaş tehlikesiz atık yönetimi pazarında potansiyel rakip
konumundadırlar.
Bununla birlikte, hissedarlar sözleşmesinin “Rekabet Etmeme ve Gizlilik” başlıklı 7.
maddesinde B grubu hissedarların kontrolünde olan Altaş’ın, SITA’nın sözleşmede
tanımlanmış olan faaliyet alanındaki atık yönetimi işinde yer almayacağı, ancak bunun
dışındaki temel ticari faaliyetlerini Türkiye’de serbestçe gerçekleştirmeye devam edeceği
düzenlenmiştir. Söz konusu madde Altaş’ın halihazırda yürüttüğü evsel atık toplama
dışında çalışmayacağını belirtmekle birlikte her iki teşebbüsün tehlikesiz atık pazarında
faaliyet gösterecek olması bu noktada önem taşımaktadır. 210
İşbirliği doğurucu ortak girişimlerde ana teşebbüslerinden en az birinin ortak girişimle aynı
pazarda çalışması koordinasyon riskini doğurabilmektedir. Rekabet hukuku
uygulamalarında ana teşebbüsle tarafların aynı pazarda faaliyet gösterdiği durumlarda
ortak girişimlerin işbirliği doğurucu olduğu kabul edilmektedir. Bu ortak girişimler, rakipler
arasında rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları yasaklayan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde değerlendirilebilecek ve şayet 5. maddedeki muafiyet şartlarını taşımıyorsa
yasaklanabilecektir. Ortak girişim ve ana teşebbüslerin aynı pazarda faaliyet gösterdiği
gerekçesiyle SITA ortak girişiminin kurulması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında olduğu varsayımı altında Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet 220
incelemesine tabi tutulduğunda da işlemin mufiyet koşullarını taşıdığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim 230
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy