Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-336 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-03/95-34
Karar Tarihi : 26.01.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : E.Ebru ÖZTÜRK, Gözde KARABEL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Göktürk Bilgi Teknolojileri ve Bilişim Analizi Denetim Yatırım
Danış. Ltd. Şti.
İnönü Mah. Çayır Sok. No: 83 D:6 Harbiye Şişli/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - İnfonet Bilgi Teknolojileri Ticaret A.Ş. 20
Gazeteciler Mah. Hikaye Sok. No:7/7 Esentepe
34394 Şişli/İstanbul
- Itwayvad Yazılım ve Donanım Dağıtım Ticaret Ltd. Şti.
Eski Üsküdar Yolu No:8/18 Bodur İş Merkezi İçerenköy
34752 İstanbul
- Komtera Bilişim Teknolojileri Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
Bayar Cad. Rıza Çemberci İş Merkezi Kat:2 No:72/6
Kozyatağı 34742 Kadıköy/İstanbul
- Lidyum Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Atatürk Mah. Ekincioğlu Sok. No:12 Ataşehir 34758 İstanbul 30
E. DOSYA KONUSU: İnfonet Bilgi Teknolojileri Ticaret A.Ş. ve Itwayvad Yazılım
ve Donanım Dağıtım Ticaret Ltd. Şti.’nin anlaşmak suretiyle başvuru sahibini
dışlayıcı davranışlarda bulundukları ve Komtera Bilişim Teknolojileri Sanayi
Ticaret Ltd. Şti. ve Lidyum Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin
aynı kişi tarafından yönetildiği, Komtera Bilişim Teknolojileri Sanayi Ticaret Ltd.
Şti.’nin kendilerine fiyat teklifi vermediği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Göktürk Bilgi Teknolojileri ve Bilişim Analizi Denetim Yatırım Danış. Ltd. Şti.
(Göktürk Bilişim) olarak bir müşterileri için projelendirme yaptıkları ve bilgi
güvenliğini sağlayan “data lost prevention” (DLP) ürünlerini temin etmek için 40
Websense ve Cyberoam markaları arasında seçim yapılmasına karar verdikleri,
- Websense markasının Türkiye’deki dağıtıcıları olan İnfonet Bilgi Teknolojileri
Ticaret A.Ş. (İnfonet) ve Itwayvad Yazılım ve Donanım Dağıtım Ticaret Ltd. Şti.
(Itwayvad) ile son fiyat teklifinin verilmesi için görüşmeler yapıldığı,
12-03/95-34
2
- İnfonet ve Itwayvad’ın aralarında anlaşarak Göktürk Bilişim’e fiyat vermediği ve
Göktürk Bilişim’in devre dışı kalmasını sağlayarak, müşteri şirket ile kendilerinin
sözleşme imzaladığı ve bu nedenle Göktürk Bilişim’in büyük zarara uğradığı,
- Diğer DLP markası Cyberoam’un Türkiye’de yetkili iki dağıtıcısı olan Komtera
Bilişim Teknolojileri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (Komtera) ve Lidyum Bilişim
Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Lidyum)’ye fiyat teklifi için başvurulduğu, 50
- Söz konusu yetkili dağıtıcılardan sadece Lidyum tarafından fiyat teklifi verildiği,
- Lidyum ile Komtera’nın aynı kişi tarafından yönetildiği ve ortaklıkların da aynı
olduğunun öğrenildiği,
- Yukarıda anılan şartlarda piyasada rekabet edebilmenin mümkün olmadığı
iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.07.2011 tarih ve 5386 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine hazırlanan 24.08.2011 tarih ve 2011-2-336/İİ-11-414.MA sayılı
İlk İnceleme Raporu 14.9.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-47/1176-M
sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 19.01.2012 tarih ve 2011-2-60
336/ÖA-12-189.EÖ sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; anılan şirketler hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler
İnfonet ve Itwayvad şirketleri; bilgi teknolojileri sektöründe ihtiyaç duyulan kurumsal
ağ güvenliği, bilgi güvenliği ve sistem entegrasyonu ile ilgili proje ve danışmanlık
hizmetlerini vermekte, bu konularda çeşitli markaların dağıtıcılığını yapmakta ve
ayrıca temsilciliğini yaptıkları ürünlere yönelik eğitim programları düzenlemektedirler.
Komtera, bilişim güvenliği alanında McAfee, Vasco, Cyberoam, LogLogic, Applicure, 70
M86 markalarına ait yazılım ve donanım ürünlerinin Türkiye distribütörüdür. Şirket
ayrıca sistem güvenliği, ağ güvenliği ve veri güvenliği, kimlik yönetimi, log toplama ve
saklama çözümleri alanlarında faaliyet göstermekte ve buna ilişkin eğitimleri
vermektedir.
Lidyum, bilişim güvenliği konusunda yazılım ve donanım ürünlerinin Türkiye
distribütörlüğünü yapmaktadır. Özellikle antivirüs, firewall (güvenlik duvarı), antispam,
antispyware (casus yazılım engelleme), IPS/IDP (saldırı tespit ve engelleme), UTM
(birleşik tehdit yönetimi), içerik filtreleme, URL filtreleme gibi ürünlerin dağıtımını
yapan Lidyum’un DLP yazılımı alanında faaliyeti bulunmamaktadır. Lidyum da
dağıtımını yaptığı tüm ürün ve çözümlerle ilgili olarak eğitim programları 80
düzenlemektedir.
I.2. İlgili Pazar
DLP, kritik bilgilerinin kurum dışına çıkmasını engellemek için sunulan teknolojilerin
genel adıdır. Dünyada birçok üretici, farklı yaklaşımlarla bu soruna çözüm olacak
teknolojiler sunmaktadır. DLP, veri sızdırmayı önlemek, elektronik belgeler üzerinde
kimlik denetimi yapılmasını sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir teknoloji olup, bilgi
güvenliği konusunda gelişmekte olan bir alandır. Bilgi güvenliği, bilgilerin izinsiz
erişim ve kullanımdan, ifşa edilmesinden, yok edilmesinden, değiştirilmesinden veya
hasar verilmesinden koruma işlemidir.
12-03/95-34
3
DLP ile verinin saklandığı ortamlarda (dosya sunucusu gibi), iletildiği ortamlarda (e-90
mail, instant messenger, ftp gibi) ve kullanıldığı ortamlarda (kullanıcı bilgisayarları,
USB flash bellekler gibi) saptanması, izlenmesi ve verinin korunması sağlanır.
DLP yazılımları pazarı gelişmekte olan bir pazardır. Özellikle bankalar, finans
kuruluşları, tapu müdürlükleri, AR-GE ve taahhüt işleri yapanlar DLP ürünlerinin
başta gelen müşterileridir. Dünya çapında faaliyet gösteren DLP yazılımı üreticileri,
aynı zamanda bilgi güvenliği konusunda güvenlik duvarı, içerik filtreleme, anti virüs
programları gibi uygulamaları geliştiren şirketlerdir. Söz konusu şirketlerden
başlıcaları Checkpoint, Websense, Symantec, McAfee, RSA, Cyberoam, Cisco,
Fortinet, Trend Micro’dur.
Bu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “DLP yazılımları” pazarı, ilgili coğrafi pazar 100
ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. Değerlendirme
Söz konusu başvuruda esas olarak iki iddiaya yer verilmektedir:
- Websense distribütörlerinin aralarında anlaşarak Göktürk Bilişim’e fiyat vermekten
kaçındıkları ve Göktürk Bilişim’in devre dışı kalmasını sağlayarak Ağaoğlu
Şirketler Grubu’yla kendilerinin sözleşme imzaladıkları,
- Cyberoam’ın Türkiye’de yetkili iki dağıtıcısı olan Komtera ve Lidyum’a fiyat teklifi
için başvurulduğu ve yöneticileri ile ortakları aynı olan bu iki şirketten sadece
Lidyum tarafından fiyat teklifi verildiği.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Websense'in Itwayvad ve İnfonet olmak üzere 110
Türkiye'de iki distribütörü ve bunlara bağlı farklı seviyelerde bayileri bulunmaktadır.
Bayiler “platinium”, “gold”, “silver” ve “associate” (ikincil/program dışı) seviyeleri
üzerinden Websense ürünlerini pazara sunmaktadır. Bayilere ürünlerin satışı ile ilgili
olarak özel veya münhasır bölge tahsis edilmemektedir. Bayilerin seviyeleri, iş
yoğunluklarına, satış ve teknik personel sertifikasyon ve yeterliliklerine göre
Websense tarafından belirlenmektedir. Bunlar dışında kalan ve müşterilerine
Websense ürünü satmak isteyen teşebbüsler “associate” olarak sınıflandırılmakta
olup, ürünleri distribütörlerden temin edebilmektedirler.
Bayilere uygulanacak indirim oranları Websense tarafından belirlenmekte, bayiler
distribütörden fiyat talebinde bulunduklarında, fiyat teklifleri bayilik seviyelerine ve 120
projenin Websense tarafından onaylanıp onaylanmamasına göre son kullanıcı
fiyatları üzerinden indirimlerle verilmektedir. Distribütörler doğrudan satış
yapmamakta, tüm satışlar bayiler üzerinden gerçekleştirilmekte, bayiler ile
distribütörler arasında sözleşme bulunmamaktadır.
Websense’in Türkiye DLP yazılımları pazarında payı yaklaşık %(…..)’dir. Pazardaki
diğer oyuncular olan McAfee, Symantec, Trend Micro, Check Point’in Türkiye pazar
paylarına ilişkin kesin bir veri bulunmamakla birlikte, yapılan bir sektör araştırma
raporuna göre Symantec ve McAfee’nin pazar payları global düzeyde Websense’den
daha yüksektir.
Ağaoğlu Şirketler Grubu projesi için 05.07.2011 tarihinde Göktürk Bilişim 130
Itwayvad’den fiyat teklifi istemiş olup, Websense genel fiyat uygulama prosedürlerine
uygun ve “associate bayi” olarak 06.07.2011 tarihinde anılan şirkete fiyat teklifi
iletilmiştir. Ancak, söz konusu proje kapsamındaki ürün satışı, İnfonet'in “gold” seviye
bayisi olan Netsmart Bilişim Sistemleri ve Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.
tarafından gerçekleştirilmiştir.
12-03/95-34
4
Websense tarafından bayilerin seviyelerine göre doğrudan belirlenen indirim oranları
çerçevesinde “gold” düzeyinde bir bayi olan ve Ağaoğlu Şirketler Grubu’na satışı
gerçekleştiren bayinin, “associate” olan Göktürk Bilişim’e kıyasla daha avantajlı özel
bir fiyat teklifi aldığı anlaşılmaktadır. Nitekim 08.07.2011 tarihinde Websense yetkilisi
tarafından Göktürk Bilişim yetkilisine gönderilen e-postada; “… Websense ürünlerinin 140
indirim oranları, kanal partnerlarının partner statülerine göre değişmekte olup bu
gerek Türkiye, gerek AB ve gerekse ABD’deki tekel ve rekabeti koruma kanunlarına
uygundur. … Websense şirketi çözüm ailesinin içindeki ürünlerini Türkiye’deki iki
farklı distribütörü üzerinden associate, silver, gold ve platinum partnerları üzerinden
satmaktadır. Kanal portalımızdan yaptığım araştırmada şirketiniz adına herhangi bir
kayda rastlayamadım. Daha önce Websense partnerliği için müracaatta bulundunuz
mu acaba?” ifadesi yer almaktadır.
Websense yetkilisi tarafından Göktürk Bilişim yetkilisine 13.07.2011 tarihinde
gönderilen e-postada ise; “Ağaoğlu şirketler grubu bizim değer vermiş olduğumuz,
bizim nezdimizde her zaman özel fiyatları olan bir müşterimizdir. Her zaman her tür 150
desteği sağlama konusunda elimizden gelen gayreti göstermeye çalışacağız.
Bununla birlikle telefonla yaptığımız görüşmede ve göndermiş olduğunuz
emaillerdeki yaklaşımınız maalesef global olarak ödül almış kanal yapımız ve
yaklaşımımıza uygun değil. Üzülerek bu projede sizinle çalışmayacağımızı ifade
etmek istiyorum…” açıklaması bulunmaktadır.
Başvuru dilekçesinde, Göktürk Bilişim’in devre dışı bırakılarak, Ağaoğlu Şirketler
Grubu’yla distribütörlerin sözleşme imzaladıkları iddia edilmektedir. Esas itibarıyla,
distribütörlerin son kullanıcılara doğrudan satış yapması söz konusu olmadığından
İnfonet ya da Itwayvad ile Ağaoğlu arasında imzalanmış bir sözleşme
bulunmamaktadır. Ürün satışı ise İnfonet’in bayisi üzerinden gerçekleşmiştir. 160
Dolayısıyla, bu husus distribütörler arası bir anlaşmadan değil, Websense’in bayilik
yapısındaki seviyelendirmeden kaynaklanmaktadır.
Başvuru dilekçesinde yer verilen, Lidyum ile Komtera’nın aynı kişi tarafından
yönetildiği, ortaklık yapılarının aynı olduğu ve bir markayı Türkiye’de temsil eden iki
dağıtıcı şirketin aynı kişi tarafından yönetilmemesi gerektiği iddiası ise, ancak anılan
teşebbüslerin hakim durumda olması ve “mal vermeyi reddetme” eyleminin
kriterlerinin de gerçekleşmiş olması durumunda bir ihlal olarak
değerlendirilebilecektir. Dosya mevcudu belgelerde, Lidyum’un Göktürk Bilişim’e
06.07.2011 tarihinde fiyat teklifi verdiği görülmektedir. Konuya ilişkin olarak Lidyum
yetkilisi; “firmanın talebinin öncelikle Cyberoam EPDP (end point data protection) 170
ürünü olduğu düşünülerek fiyat teklifi verildiği, ancak daha sonraki görüşmelerde
talebin DLP çözümü olduğunun anlaşıldığı, DLP çözümü olarak sundukları bir ürünün
mevcut olmadığı”, ayrıca “anılan firmanın e-posta’larındaki nahoş üslup nedeniyle
müşterilerinden şikayet aldıkları ve kendilerine ürün satışı yapmayı tercih
etmeyecekleri” açıklamasında bulunmuştur. Bu çerçevede, Cyberoam’un Türkiye
pazar payının %(…..)’nin altında olduğu bilgisi de dikkate alınarak, “mal vermeyi
reddetme” eyleminin koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.
180
12-03/95-34
5
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddiaya
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
190
Full & Egal Universal Law Academy