Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-250
Karar Sayısı : 12-04/147-41
Karar Tarihi : 02.02.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖRLER : Şamil PİŞMAF, Emine TOKGÖZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Selviler Akaryakıt Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Şadıllı Mevkii Gelibolu/Çanakkale
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Aytemiz Petrol A.Ş.
Söğütlüçeşme Cad. No:89 Kadıköy/İstanbul
- Nazar Yurtiçi ve Yurtdışı Taş. Tur. İnş. Taah. Otelcilik ve
Akaryakıt Tic. Ltd. Şti.
Çeşme Mah. İbrahim Balkış Cad. No.150/B 20
Evreşe (Pafta No.23, Parsel 4825) Gelibolu/Çanakkale
E. DOSYA KONUSU: Belediye sınırlarında yer alan ve Aytemiz Petrol A.Ş. bayisi
Nazar Yurtiçi ve Yurtdışı Taş. Tur. İnş. Taah. Otelcilik ve Akaryakıt Tic. Ltd. Şti.
tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda motorin satışında uygulanan indirim
oranlarının haksız rekabet teşkil ettiği ve dağıtıcının bayilik faaliyeti
gerçekleştirmesinin rekabet mevzuatına aykırı olduğu iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.12.2011 tarihinde 8908 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan, 25.01.2012 tarih ve 2011-1-250/İİ-12-389.ŞP sayılı İlk
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle, 30
- Evreşe Belediye Başkanlığı tarafından yapımına izin verilen ve Nazar Yurtiçi ve
Yurtdışı Taşımacılık Turizm İnşaat Taahhüt Otelcilik ve Akaryakıt Ticaret Ltd Şti.
(Nazar Otelcilik) tarafından inşa edilen akaryakıt istasyonunun, başvuru sahibine ait
istasyona 3 km mesafede olduğu,
- İlgili istasyonunun yapımına ilişkin açılan davanın İdare Mahkemesinde sürdüğü,
- Her ne kadar ilgili istasyon belediye sınırlarında yer aldığı için 10 km sınırından muaf
tutulsa da, bu durumun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırılık
teşkil ettiği,
- İlgili istasyonun Aytemiz Petrol A.Ş. (Aytemiz) ile çalıştığı ve Aytemiz’in motorin
ürününün satışında gerçekleştirdiği indirim oranlarının haksız rekabet teşkil ettiği, 40
- Dağıtım şirketlerinin istasyon faaliyeti gerçekleştirmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı
olduğu
belirtilmekte ve konuyla ilgili olarak girişimlerde bulunulması talep edilmektedir.
12-04/147-41
2
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddialarla ilgili olarak 4054
sayılı Kanun kapsamında tesis edilebilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, bu nedenle
şikâyetin reddi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Yapılan başvuruda öncelikle, belediye mücavir alan sınırları içerisinde başvuru sahibine
ait istasyona 3 km mesafede istasyon kurulmasına izin verilmesinin 4054 sayılı Kanun’a
aykırı olduğu öne sürülmektedir. 50
Mesafe tahdidi uygulaması, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 5307 sayılı
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık
yollarda aynı istikamette kurulacak iki akaryakıt ve otogaz istasyonu arasında aranacak
asgarî mesafeye ilişkin kısıtlamaları ifade etmektedir. Söz konusu sınırlar dikkate
alınmak suretiyle akaryakıt istasyonlarının inşası için gerekli izin ve ruhsatların
verilmesi, özel kanunlarına göre ilgili idari mercilerce gerçekleştirilmekte olup, bu
konuda 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesisi mümkün değildir.
Öte yandan, 2008 yılı içerisinde kamuoyuna duyurulan ve akaryakıt sektöründeki
rekabetçi sorunları ortaya koyabilmek amacıyla Rekabet Kurumu tarafından yapılan 60
araştırma sonucunda hazırlanan Akaryakıt Sektör Raporu’nda, mesafe tahdidinin
bizatihi varlığı dahi ilgili pazardaki rekabeti gereğinden fazla kısıtlayan bir uygulama
olarak değerlendirilirken, mesafe tahdidinin mevcut uygulamadan da daha katı
uygulanması gerektiğini içeren başvuru sahibi iddialarına bu nedenle de itibar etme
imkânı bulunmamaktadır.
Başvuruda ikinci olarak, dağıtım şirketlerinin bizzat akaryakıt satış istasyonu
işletmelerinin rekabet kurallarına aykırı olduğu öne sürülmektedir. Dağıtım şirketlerinin
istasyon işletme hakkı 5015 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile düzenlenmiştir. Nitekim
5015 sayılı Kanun’un “Dağıtım” başlıklı 7. maddesi uyarınca dağıtıcı lisansı sahiplerine,
kendi mülkiyetlerindeki veya sözleşmelerle oluşturacakları bayilerinin istasyonlarına 70
akaryakıt dağıtımının yanı sıra, serbest kullanıcılara akaryakıt toptan satışı ve depolama
tesislerinin yakınındaki tesislere boru hatları ile taşıma faaliyetlerinde bulunma imkânı
tanınmıştır. Ancak dağıtım şirketlerinin kendi işlettikleri istasyonlar aracılığıyla
yapacakları satışların, toplam pazar paylarının %15’ini geçemeyeceği de Kanun’da
ayrıca hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan yukarıda sözü edilen Sektör Raporu’nda ulaşılan sonuçlara göre, dağıtım
şirketlerinin bizzat işletecekleri istasyonlara ilişkin olarak öngörülen %15’lik toplam satış
sınırı dahi ilgili piyasada etkin fiyat rekabetinin önünde bir engel olarak
değerlendirilirken, dağıtım şirketlerinin bayilik faaliyetinde bulunmalarının 4054 sayılı
Kanun’a aykırı sayılması gerektiğine ilişkin iddiaların da kabulü mümkün değildir. 80
Başvuru dilekçesinde öne sürülen bir diğer iddia ise, Nazar Otelcilik tarafından Aytemiz
bayi olarak işletilen istasyonda motorin ürününün satışında yüksek oranda indirim
uygulanarak rekabetin bozulduğuna ilişkindir. Şikayet bu yönüyle 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesi çerçevesinde hâkim durum kapsamında değerlendirilmiştir.
Ancak akaryakıt sektörüne ilişkin olarak son yıllarda Kurulumuzca yürütülen oldukça
fazla sayıda inceleme ve önaraştırma sonucunda alınan kararların da ortaya koyduğu
üzere, ülkemiz akaryakıt sektöründe gerek toptan satış seviyesindeki dağıtım
faaliyetleri, gerekse perakende satış seviyesindeki istasyonlu bayilik faaliyetleri
bakımından otogaz LPG dışında kalan otomotiv yakıtları ve otogaz LPG pazarlarında
herhangi bir teşebbüssün tek başına hâkim durumda bulunduğundan söz etmek 90
mümkün değildir.
12-04/147-41
3
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru konusu iddialar ile ilgili
olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek
görülmemiştir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek
bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy