Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-5-2 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 12-08/256-82
Karar Tarihi : 23.02.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖRLER : Mert KARAMUSTAFAOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - B3 Turkish Ceramics Coöperatief U.A.
Temsilcileri: Av.Tolga KARATAŞ, Av.Sinan Sudi BOROVALI
Maçka Caddesi 22/1, 34467 Teşvikiye/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: B3 Turkish Ceramics Coöperatief U.A. ile Rodi Giyim San. Tic.
A.Ş., Fetin KAZANCI, Fatih KAZANCI, Fetah KAZANCI, Çetin KAZANCI ve Nermin
KAZANCI arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca Graniser Granit Sanayi ve
Ticaret A.Ş., Graniser İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin ve Şahika Madencilik Nakliyat
Makine İnşaat Ambalaj Turizm Sanayi Ticaret A.Ş.’nin ortak kontrolünün 20
devralınmasına izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.02.2012 tarih ve 291 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 13.02.2012 tarih ve 2012-5-2/Öİ sayılı Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim 30
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Devralma işlemi
Söz konusu işlemle Graniser Granit Sanayi ve Ticaret A.Ş. (GRANİSER GRANİT),
Graniser İç ve Dış Ticaret A.Ş. (GRANİSER TİCARET) ve Şahika Madencilik Nakliyat
Makine İnşaat Ambalaj Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. (ŞAHİKA MADENCİLİK)’in ortak
kontrolünün BANCROFT 3 tarafından devralınarak bir ortak girişim haline gelmesi
planlanmaktadır. Bu amaçla BANCROFT 3 ve Satıcılar arasında anılan işleme ilişkin 40
olarak “Satış ve Alım Sözleşmesi” ile “Hissedarlar Sözleşmesi” imzalanmıştır. Bildirim
formunda tarafların ilk aşamada Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca anılan işlemi
gerçekleştirmek maksadıyla Hollanda kanunları uyarınca Hollanda’da bir şirket (Hollanda
BV) kurulacağı ifade edilmiştir. Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca; Hollanda BV’de, (A)
Grubu Hissedar olarak BANCROFT 3 ve (B) Grubu Hissedar olarak Satıcılar, %75 ve %25
oranında hisse sahibi olacaklardır. Ayrıca Hollanda BV’de, BANCROFT - yani (A) Grubu
Hissedarlar -tarafından aday gösterilen Yönetim Kurulu üyeleri (A) Grubu Yönetim Kurulu
12-08/256-82
2
Üyesi ve Satıcılar - yani (B) Grubu Hissedarlar - tarafından aday gösterilen Yönetim Kurulu
üyeleri de (B) Grubu Yönetim Kurulu üyesi olarak görev alacaklardır.
(B) Grubu hissedarın onayına tabi olan konular Rekabet Hukuku açısından şirketlerin 50
yönetimiyle ilgili stratejik kararlar olarak nitelendirilebileceği için devre konu teşebbüslerin
işlemden sonra ortak kontrole tabi olacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle devralma
kapsamındaki teşebbüslerin Satıcıların tek kontrolünden, BANCROFT 3’le beraber ortak
kontrole geçeceği sonucuna varılmıştır.
G.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ açısından
değerlendirme
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesinde
“Hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde” gerçekleştirilen birleşme veya 60
devralma işlemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu düzenlenmiştir.
2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) birleşme veya devralma sayılan hallerin
belirlendiği 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre, “Bir veya daha fazla
teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da
mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla
teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi
tarafından devralınması” 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında birleşme veya
devralma işlemi sayılmaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere başvuru konusu devralma işlemi 70
sonucunda BANCROFT 3 önceden Satıcılar tarafından kontrol edilen devre konu
teşebbüslerin ortak kontrolünü devralacak ve anılan teşebbüsler ortak girişim haline
gelecektir. Dolayısıyla anılan devralma işlemi neticesinde GRANİSER GRANİT,
GRANİSER TİCARET ve ŞAHİKA MADENCİLİK kontrol değişikliği sonucunda, tek
kontrolden ortak kontrole geçeceğinden söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde sayılan bir devralma işlemi olduğu
anlaşılmıştır.
Bu aşamada incelenmesi gereken bir diğer hususun devralma işlemi sonucunda kurulacak
ortak girişimin tam işlevsel olup olmadığı, yani Tebliğ’de geçen ifadeyle “bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim” olup olmadığı 80
incelenmelidir. Bu anlamda işlemin koordinasyon doğucu olup olmadığının da irdelenmesi
gereklidir.
Dosya kapsamındaki bilgilerden anlaşıldığı üzere BANCROFT 3 ve bağlı bulunduğu grup
dünya genelinde yatırımlar yapan bir kuruluştur ve işlem sonucunda yoğunlaşmanın
gözükebileceği başlıca ilgili pazar olan seramik kaplama pazarında Türkiye sınırları
içerisinde herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı ifade edilmektedir. Satıcıların da seramik
sektöründe başkaca bir faaliyeti olmadığı düşünüldüğünde ortak girişimin ana ortaklarının
ortak girişimle aynı pazarda faaliyet göstermedikleri anlaşılmaktadır. Ortak girişimin
bağımsız iktisadi bir varlığa sahip olup olmadığı hususu da bu kapsamda
değerlendirilmelidir. Kendine ait markalar ve üretim tesisleri yoluyla seramik kaplama 90
malzemeleri pazarında faaliyet gösteren GRANİSER GRANİT’in, devralma işlemi
sonrasında da aynı şekilde faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla GRANİSER
GRANİT’in işlem sonrasında bağımsız bir iktisadi varlığının bulunacağı ve bu çerçevede
ilgili pazardaki faaliyetini devam ettireceği sonucuna varılmıştır.
12-08/256-82
3
İncelenmesi gereken bir diğer husus devralma işlemi neticesinde ortak girişim şirketi haline
gelecek olan ŞAHİKA MADENCİLİK1 ile Kazancı ailesinin kontrolünü elinde bulundurmaya
devam edeceği Kazancı Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti’nin (KAZANCI MADENCİLİK)
durumudur. Her iki teşebbüste GRANİSER GRANİT’in ihtiyacı olan madenleri sağlamakla
iştigal etmektedirler ve albit üretiminde faaliyetlerin yatay olarak örtüşmesi söz konusudur.
Ancak Rekabet Hukuku açısından herhangi bir koordinasyon riskinden bahsedebilmek için 100
ortak girişimi oluşturan her iki ana şirketin de aynı pazarlarda bulunmasının gerekli olduğu
düşünülmektedir. Diğer bir ifadeyle taraflardan sadece biriyle ortak girişimin aynı pazarda
kesişen bir ürününün olmasının ve faaliyet göstermesinin, ortak girişimi “koordinasyon
doğurucu” olarak nitelendirmek için yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda tam işlevsel bir ortak girişim olduğu anlaşılan ve koordinasyon doğurucu
olmadığı görülen başvuru konusu devralma işleminin ayrıca 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinde belirtilen eşikler açısından değerlendirilmesi gereklidir. Bildirim formunda
GRANİSER GRANİT’in grup içi hariç 2010 yılı cirosunun (…..) TL, GRANİSER
TİCARET’in 2010 yılı cirosunun grup içi satışlar hariç (…..) TL, ŞAHİKA MADENCİLİK’in
tüm satışlarının grup içi olduğu ifade edilmiştir. Bancroft 3 L.P.’nin de 2010 yılı cirosunun 110
(…..) TL ve Bancroft 3 L.P’nin Kayalar Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’den kaynaklanan
Türkiye cirosunun (…..) TL’lik olduğu göz önüne alındığında bildirim konusu devralma
işleminin 2010/4 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşikleri aştığı ve buna göre izne tabi olduğu
anlaşılmıştır.
Devralma işleminin etkilerinin esas olarak hissedilebileceği pazarın GRANİSER GRANİT’in
faaliyette bulunduğu seramik kaplama malzemeleri pazarının olduğu göz önüne
alındığında dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden GRANİSER GRANİT’in pazar payının
% (…..) olduğu ve pazarda altıncı sırada olduğu anlaşılmaktadır. Anılan pazardaki pazar
lideri % (…..) ile Kale seramik olup, bunu % (…..) ile Söğüt seramik ve % (…..) ile Toprak
seramik takip etmektedir. BANCROFT 3 ise Türkiye’de seramik kaplama malzemeleri 120
pazarında faaliyette değildir. Dolayısıyla devralma işlemi sonucunda seramik kaplama
malzemeleri pazarında bir yoğunlaşmanın gerçekleşmeyeceği düşünülmektedir. Buna
paralel olarak seramik kaplama malzemeleri pazarında pazar payı ve kapasite itibariyle
lider durumda olmayan GRANİSER GRANİT’in hakim durumda olduğundan
bahsedilemeyeceği, pazarda yüksek pazar paylarına sahip güçlü rakiplerinin bulunduğu da
düşünülmektedir. Yapı kimyasalları ve albit ve pegmatit madenlerine ilişkin devralma
konusu şirketlerin pazar paylarının ise çok düşük ve ihmal edilebilir olduğu kanısına
varılmıştır.
Dolayısıyla başvuru konusu devralma işleminin, ilgili ürün pazarlarında hakim durum
yaratılması ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak 130
nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
G.3. Yan sınırlamalar açısından değerlendirme
Başvuru konusu devralma işlemi açısından incelenmesi gereken son husus Satıcılara
getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü şeklindeki yan sınırlamalardır.
Satış ve Satın Alma Sözleşmesinin 7.1. maddesi uyarınca Satıcılar hissedar olarak
kaldıkları süre boyunca ve hisselerini devretmeleri halinde bunu takip eden iki yıl süreyle
rekabet etmeme yükümlülüğü altındadırlar. Ayrıca Hissedarlar Sözleşmesi madde 13
uyarınca, taraflar, B Grubu Hissedarların (Satıcılar) ellerinde B Grubu Hisseleri
1 Seramik kaplama malzemeleri pazarı açısından olmasa da maden üretimi açısından bir yatay örtüşme
bulunmaktadır. Buna göre Kazancı ailesinin albit üreten bir maden şirketi bulunsa da bildirim formunda
anılan teşebbüsün sadece Graniser Granit’in ihtiyacını karşılamak için üretimde bulunduğu ve pazarda
başkaca bir faaliyeti bulunmadığı ifade edilmiştir. Anılan teşebbüsün 2011 yılı albit üretimi 1.494,32 ton’dur.
12-08/256-82
4
bulundurdukları süre boyunca ve daha sonra üç yıl süreyle, doğrudan veya dolaylı olarak
rekabet etmeme yükümlülüğü altındadırlar. 140
Anılan kısıtlamaların ortak girişimden beklenen faydalarla paralel nitelikte, bunları teminat
altına alan makul ve objektif birer yan sınırlama niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.
H.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 150
Full & Egal Universal Law Academy