Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-367 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 12-13/388-117
Karar Tarihi : 21.03.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Canan İÇEL, Buket ARI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Citibank Overseas Investment Corporation
Temsilcisi: Av. Okan OR
Lamartin Cad. No:10 34437 Taksim/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: Kurulun 28.12.2006 tarih ve 06-95/1194-360 sayılı kararı ile
Citigroup Inc. ve Akbank T.A.Ş. arasında kurulmuş olan stratejik ortaklığa beş yıl
süreyle tanınan muafiyetin süresiz olarak uzatılması talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 06.03.2012 tarih ve 1922 sayı ile giren 20
başvuru üzerine düzenlenen 14.03.2012 tarih ve 2011-4-367/MM sayılı Muafiyet Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, taraflar arasında imzalanan “Hissedarlar
Sözleşmesi”ne, 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı Kurul kararının “Sonuç”
bölümündeki, 5(i) ve 5(iii) maddelerinde belirtilen koşulların yerine getirilmeye devam
edilmesi şartıyla süresiz muafiyet tanınabileceği görüşüne yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
Bildirime konu teşebbüslerin faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili ürün/hizmet pazarı
“bankacılık ve finansal hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir. Finansal kiralama, portföy 30
yönetimi, menkul değerler, yatırım ortaklığı gibi alt pazarlar da ilgili ürün/hizmet pazarına
dahildir. Öte yandan, ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
G.2. Değerlendirme
17.10.2006 tarihinde Citigroup Inc. (Citigroup), Citigroup Overseas Investment Corporation
(COIC), Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. (Sabancı Holding), Aksigorta A.Ş. (Aksigorta) ve
Akbank T.A.Ş. (Akbank) tarafından, hisse sahibi oldukları Akbank’taki ilişkilerini
düzenlemek ve Citigroup’un Akbank’taki yatırımına ilişkin hak ve yükümlülükleri ile
Citigroup ve Akbank arasında kurulması planlanan stratejik ortaklığın çerçevesini
belirlemek için bir “Hissedarlar Sözleşmesi” akdedilmiştir. Hissedarlar Sözleşmesi,
21.11.2006 tarihinde Kurula bildirilmiştir. 40
Bildirimi takiben, Kurul, ilk olarak 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı kararında,
Hissedarlar Sözleşmesi’ne tarafların ayrı ve bağımsız tüzel kişiliklerini muhafaza
edecekleri, ürünlerin fiyatlandırılmasına ve müşterilere ilişkin kararlar da dahil olmak üzere,
12-13/388-117
2
tüm ticari ve bankacılık kararlarını koordinasyon doğurmayacak şekilde ayrı ayrı
alacaklarına ilişkin ibare eklenmesi koşuluyla muafiyet talebinin tekrar değerlendirileceğine
ve sözleşmede yer verilen bazı alanlarda yapılan işbirliklerinin ve her yeni düzenlemenin
yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde Kuruma bildirilmesine karar vermiştir.
Sözleşme hükmünde yapılması istenen değişiklikleri içeren tadil sözleşmesinin Kuruma
ibraz edilmesini takiben, 28.12.2006 tarih ve 06-95/1194-360 sayılı kararla bildirime konu
işleme 14.12.2006 tarihinden başlayarak beş yıl geçerli olmak üzere muafiyet tanınmıştır. 50
Ayrıca, 06.12.2006 tarihli karar çerçevesinde taraflarca bildirilen sekiz adet işbirliği
sözleşmesinin muafiyet kapsamında olduğuna karar verilmiştir.
Bildirimi yapılan sözleşmeye ilişkin muafiyet süresinin 14.12.2011 tarihinde dolması
üzerine, taraflar muafiyetin süresiz olarak uzatılmasını talep etmişlerdir. Bildirim formunda,
“Hissedarlar Sözleşmesi”nin hükümlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, mevcut haliyle
süresiz muafiyet talebine konu olduğu belirtilmiştir.
Bu çerçevede, sözleşmede herhangi bir değişiklik yapılmaması, 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde düzenlenen ve 28.12.2006 tarihli kararla sözleşmenin taşıdığı tespit edilen
muafiyet koşullarının muafiyet tanınan tarihler arasında korunduğunun dosya mevcudu
bilgilerden anlaşılması, ayrıca anlaşmanın pazardaki rekabet açısından olumsuz bir 60
etkisinin tespit edilmemesi hususları dikkate alınarak, 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325
sayılı Kurul kararının,
“5-i) Bununla birlikte “Taraflar, ayrı ve bağımsız tüzel kişiliklerini muhafaza edecekler ve
ürünlerin fiyatlandırılmasına ve müşterilere ilişkin kararlar da dahil olmak üzere tüm ticari
ve bankacılık kararlarını koordinasyon doğurmayacak şekilde ayrı ayrı alacaklardır.”
şeklindeki ifadenin “Hissedarlar Sözleşmesi”nin 3. maddesine eklenmesine, …
5-iii) Ayrıca “Hissedarlar Sözleşmesi”nin gerek 3.1. ve 3.3. maddeleri kapsamında,
gerekse 3.2. maddesinde atıfta bulunulan Ek-B’de sıralanan “İşbirliği Alanları”ndan özellikle
“Kredi makineleri ve mobil telefon işlemleri ile verilen krediler dahil olmak üzere tüketici
kredi imkanları”, “İpotek ve yatırım ürünleri gibi ürünlerin kaynak çeşitlendirme çalışmaları 70
dahil, tüketici ürünleri alanında işbirliği”, “Kurumsal Bankacılık ve Yatırım Bankacılığı
faaliyetlerinde, Proje ve Ticaret Finansmanı, Özel Sermaye, Gayrimenkul Finansmanı,
Sınır Ötesi Sendikasyon alanlarında karşılıklı sevk ve muhtemel ortak katılım”, “Finansal
kiralama faaliyetlerinin kombinasyonu” ve “Hazine: Finansman, hedging” alanlarında
gerçekleştirilen işbirliklerinin ve her yeni düzenlemenin yapıldığı tarihten itibaren 15 gün
içinde Kurum’a bildirilmesine”
şeklindeki hükümlerinin yerine getirilmeye devam edilmesi şartıyla, muafiyet tanınması
gerektiği kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, tarafların muafiyetin süresiz verilmesi talebi incelendiğinde, Kurulun daha
önceki kararıyla sözleşmenin rekabetçi endişe yaratacak kısımlarını tadil ettirmesi, işbirliği 80
kapsamında yapılan her yeni düzenlemeyi kısa sürede inceleme imkânına sahip olması ve
tarafların pazar payı toplamlarının %(…..)’ün altında olması nedenleriyle süresiz muafiyetin
makul olduğu değerlendirilmektedir. Kaldı ki bankacılık pazarındaki koşulların değişmesi ve
işbirliğinin rekabeti önemli ölçüde kısıtlar hale gelmesi durumunda da muafiyetin geri
alınması söz konusu olabilecektir. Bunun yanında, işbirliğinin tarafların pazarda bağımsız
karar almalarını gerektiren durumlarda ortak hareket etmelerine yol açarak rekabeti
kısıtlayıcı bir anlaşmaya dönüşmesi halinde, Kurulun her zaman elindeki denetim
araçlarıyla anlaşmanın dışına çıkıldığını tespit etme ve soruşturma açma yetkisi
bulunmaktadır.
12-13/388-117
3
H. SONUÇ 90
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu sözleşmeye,
06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı Kurul kararının “Sonuç” bölümündeki, 5(i) ve
5(iii) maddelerinde belirtilen koşulların yerine getirilmeye devam edilmesi şartıyla muafiyet
tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy