Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-45 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 12-14/410-121
Karar Tarihi : 29.03.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet
İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : İsmail Yücel ARDIÇ 10
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Aksa Akrilik Kimya Sanayi A.Ş.
Temsilcisi: Av. Esin TABOĞLU
Levent Caddesi No 9 Levent Beşiktaş/İstanbul
DOW Europe Holding B.V.
Temsilcisi: Av. M. Togan TURAN
Sun Plaza Bilim Sokak No 5 Kat 14 34398 Maslak/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: Aksa Akrilik Kimya Sanayi A.Ş. tarafından %100 hisse oranı ile
kontrol edilen Aksa Karbon Elyaf Sanayi A.Ş.'nin %50 oranında hissesinin DOW
Europe Holding B.V.'ye devredilmesi ve böylece Aksa Karbon Elyaf Sanayi A.Ş.'nin 20
Aksa Akrilik Kimya Sanayi A.Ş. ve DOW Europe Holding B.V.’nin ortak kontrolüne
geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.03.2012 tarih ve 2027 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 21.03.2012 tarih ve 2012-1-45/Öİ sayılı Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğu, 30
ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği ifade
edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Söz konusu işlem Aksa Akrilik Kimya Sanayi A.Ş. (AKSA Akrilik) tarafından kontrol edilen
Aksa Karbon Elyaf Sanayi A.Ş. (AKSA Karbon)’un sermayesinin %50’sinin DOW Europe
Holding B.V. (Dow Europe)’ye devredilmesi ve bu yolla AKSA Karbon’da bir ortak girişim
oluşturulmasıdır. AKSA Karbon’un faaliyet alanı; PAN-bazlı karbon elyaf, PAN-bazlı karbon
elyaftan üretilen ara ürünler ve her türlü kompozit malzemeler ve bu malzemelerin imalatı, 40
ithali, ihracı, iç, dış ve uluslararası mümessilliği, araştırma ve geliştirme faaliyetleri,
pazarlanması ve ticaretidir. AKSA Karbon’un mevcut durumu dikkate alındığında, ilgili ürün
pazarı ”PAN-bazlı karbon elyaf pazarı” olarak belirlenmiştir.
12-14/410-121
2
AKSA Karbon üzerinde ortak girişim oluşturacak olan Dow Europe ile AKSA Akrilik’in ilgili
ürün pazarında üretim ve satış anlamında herhangi bir faaliyeti yoktur. Bu bakımdan dosya
konusu işlem bakımından etkilenen pazar bulunmamaktadır.
2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 5. maddesinin 3. fıkrası; bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı
bir şekilde yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulmasını, bu maddenin birinci fıkrasının (b) 50
bendi kapsamında bir devralma işlemi sayılacağını hükme bağlamıştır. Bu tanım
çerçevesinde bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma
sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız
bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi
gerekmektedir.
Bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için genel olarak tarafların alınan
kararlarda eşit oy hakkına sahip olması ya da stratejik kararların verilmesinde veto haklarının
bulunmasının gerekli olduğu kabul edilmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeler dahilinde,
AKSA Akrilik ile Dow Europe’nın AKSA Karbon’u birlikte ortak kontrol edecekleri
anlaşılmıştır. 60
Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için
ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması yanında söz konusu ortak girişimin bağımsız
bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması da gerekmektedir. Bu kriter ile ifade edilen temel
amaç, oluşturulacak olan ortak girişimin, hissedarlarından bağımsız olarak ilgili pazarda
faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. Yönetim
ve idare yapısına bakıldığında AKSA Karbon bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıdığı
görülmüştür. Ayrıca AKSA Karbon’un hali hazırda faaliyetlerini yürütüyor olmasından,
bağımsız bir iktisadi varlık için gerekli olan finansal kaynaklarına sahip olduğu anlaşılmıştır.
Nihayet, ortak girişimin 99 yıl süreli olması da, onun kalıcı olarak faaliyet göstermek üzere
kurulduğuna işaret ettiğini göstermiştir. 70
Sonuç olarak, bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 3. fıkrası
kapsamında bir devralma işlemi olduğu tespit edilmiştir.
Tarafların Türkiye cirolarının Tebliğ’in 7. maddesindeki ciro eşiğini aştığı, dolayısıyla işlemin
Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu ortaya
çıkmıştır. Yukarıda da ifade edildiği üzere AKSA Karbon üzerinde ortak girişim oluşturacak
olan Dow Europe ile AKSA Akrilik’in ilgili ürün pazarında üretim ve satış anlamında herhangi
bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bakımdan söz konusu işlem bakımından etkilenen pazar
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Tebliğ’in 7(2) maddesi; “Ortak girişimler hariç olmak
üzere, bu maddenin birinci fıkrasında ver alan eşikler aşılsa dahi, her hangi bir etkilenen
pazarın bulunmadığı işlemler için Kuruldan izin alınmasına gerekmez” şeklindedir. Bildirim 80
konusu işlem bir ortak girişim olduğundan, işlemin bildirime tabi olup olmadığının tespitinde
etkilenen pazarın varlığı önem arz etmemektedir.
Yapılan bu inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile herhangi bir
pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaati hasıl
olmuştur.
90
12-14/410-121
3
H.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir. 100
Full & Egal Universal Law Academy