Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-5-25 (Devralma)
Karar Sayısı : 12-20/503-142
Karar Tarihi : 12.04.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail
Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr.
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Nazlı VAROL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız M. Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ciments
Français'in tamamına sahip olduğu Parcib S.A.S. kontrolünde bulunan Afyon
Çimento Türk A.Ş.'nin hissesinin %51'inin ve tam kontrolünün devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.03.2012 tarih ve 2619 sayı ile giren,
eksiklikleri en son 06.04.2012 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde düzenlenen 06.04.2012 tarih ve 2012-5-25/Öİ sayılı Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında devralma olduğu ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi
olduğu; bununla birlikte, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratan veya mevcut
bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir
kısmında ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran
nitelikte olmadığı; dolayısıyla söz konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı ifade
edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1 Bildirime Konu İşlemin Değerlendirilmesi
(4) Bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı “gri çimento pazarı” olarak
belirlenirken, ilgili coğrafi pazar, birtakım analizlere dayalı olarak, Afyon, Uşak,
Denizli, Isparta, Kütahya, Eskişehir, Burdur, Bursa, Bilecik ve Antalya illeri olarak
belirlenmiştir. Etkilenen pazarlar olarak ise klinker ve hazır beton pazarları tespit
edilmiştir.
(5) Bildirime konu işlemi düzenleyen Hisse Alım Anlaşması, “satıcı” olarak tanımlanan
Parcib S.A.S. (PARCIB), “müşterek borçlu“ olarak tanımlanan Ciments Français S.A.
ile “alıcı” olarak tanımlanan Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş. (ÇİMSA) arasında
15.02.2012 tarihinde akdedilmiştir. Devralmanın kapanış tarihi olarak Rekabet Kurulu
onayından sonraki (…..) belirlenmiş (…..)
12-20/503-142
2/3
(6) ÇİMSA, PARCİB’in sahip olduğu şirket sermayesinin %51’ine tekabül eden kontrol
hakkına sahip 1.530.000 adet hisseyi devralarak Afyon Çimento Türk A.Ş. (AFYON
ÇİMENTO)’nun tek kontrolünü devralmaktadır. Bu nedenle söz konusu işlem 2010/4
sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğin (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
(7) Bir birleşme veya devralma işleminin, Rekabet Kurulunun iznine tâbi bir işlem olarak
değerlendirilebilmesi için, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesine göre, “işlem
taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az
ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi” aşması gerekmektedir.
(8) Tarafların toplam ciroları yüz milyon TL’yi ve ayrı ayrı ciroları otuz milyon TL’yi
geçtiğinden bildirim eşiği aşılmış olup işlem bildirime tabiidir.
(9) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 7.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca bir veya birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak piyasadaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya bu
sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsü devralması hukuka
aykırı ve yasaktır. Bu çerçevede, işlemin taraflarının pazardaki konumları ele
alınarak, söz konusu işlem sonucunda bir hakim durum yaratılmasının ya da mevcut
bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olup olmadığının değerlendirilmesi
gerekmiştir.
(10) Dosya mevcutlarından anlaşıldığı kadarıyla, devralma öncesinde ÇİMSA ilgili
pazarda ikinci, AFYON ÇİMENTO ise yedinci oyuncu konumundadır. Devralma
sonrasında ÇİMSA %(…..)pazar payıyla birinci konuma gelecek olup onu sırasıyla
%(…..) pazar payı ile Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. (BURSA), ardından %(…..) ile As
Çimento San. ve Tic. A.Ş. (ASÇİM) takip edecektir.
(11) Bu durum ÇİMSA’nın AFYON ÇİMENTO’yu devralması sonrasında ilgili pazarda
pazar payının %30’ın altında kalacağını göstermekte olup, işlemle ilgili pazarda yeni
bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek,
rekabetin önemli ölçüde azaltılması durumunun oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.
(12) Klinker ve hazır beton piyasalarında ise AFYON ÇİMENTO’nun ÇİMSA ile rakip
olmadığından, yatay anlamda bir çakışma söz konusu olmadığı ve söz konusu
piyasaların dikey anlamda etkilenen pazar olarak tanımlanabileceği anlaşılmıştır.
ÇİMSA Eskişehir fabrikası 2009, 2010 ve 2011 yıllarında Zonguldak ve Afyon’a sınırlı
miktarda klinker satışı gerçekleştirmiştir. Bununla beraber işlemin gerçekleştiği asıl
ilgili pazar olan gri çimento pazarında rekabetin sınırlanması durumu söz konusu
olmadığından dikey anlamda klinker ve hazır beton pazarlarında rekabetin
sınırlandırılmayacağı düşüncesi hasıl olmuştur.
G.2. İşleme İlişkin Yapılan 04.04.2012 tarihli Başvuru
(13) Bildirim konusu işleme ilişkin olarak Kuruma 04.04.2012 tarih, 3002 sayı ile intikal
eden Kütahya ve Afyon’lu hazır betoncular isimli ihbarda özetle Çimsa'nın Eskişehir
fabrikasının Afyon'dan sadece 130 km uzaklıkta, Burdur, Konya ve Denizli'deki diğer
çimento fabrikalarından daha yakın bir konumda olduğu bu nedenle işlemin rekabeti
bölgede ciddi olarak bozacağı, ayrıca özellikle Kütahya’nın hem Eskişehir hem de
Afyon’a yaklaşık eşit mesafede olması dolayısıyla, burada fiyatların azalan rekabet
sebebiyle tüketici aleyhine etkilenmesinin kaçınılmaz olacağı belirtilmiştir.
(14) İşlemin gerçekleştiği ilgili coğrafi pazar Afyon, Uşak, Denizli, Isparta, Kütahya,
Eskişehir, Burdur, Bursa, Bilecik ve Antalya illeri olarak tanımlanmıştır ve bu ilgili
coğrafi pazarda yeni bir hakim durum yaratılması veya hakim durumun
12-20/503-142
3/3
güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılması durumu mümkün
görünmemektedir.
(15) Bunun yanı sıra ihbarın Kütahya iline özellikle değinmesi nedeniyle Kütahya ili
özelinde teşebbüslerin satış oranlarına bakılmıştır. Buna göre, Kütahya’ya en çok
satış BURSA tarafınca yapılmakta olup, ÇİMSA devralma sonrasında BURSA’yı
geçerek birinci seviyeye gelecektir. Ancak kendisine çok yakın bir rakip olan
BURSA’nın yeterli rekabetçi baskıyı yapacağı sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra
Kütahya’ya komşu iller olan Bursa, Bilecik ve Balıkesir’de BURSA’nın, SANÇİM’in ve
LİMAK’ın çimento üretim tesisleri bulunmaktadır.
G.3. İşleme İlişkin Yapılan 23.03.2012 tarihli Başvuru
(16) Bildirim konusu işleme ilişkin olarak Rekabet Kurumu internet sitesi üzerinden
yapılan başvuruda Sabancı Holding A.Ş.’nin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda
(İMKB) 250TL’den işlem gören hisseleri 37 TL’ye aldığı, bu durumdan halka açık
hisselerin sahiplerinin memnun olmadığı belirtilerek, halka açık hisse sahiplerinin
çarpanlarının korunması ve söz konusu devralmaya İMKB’de işlem gören hisselerin
fiyatına eşitlenmediği sürece izin verilmemesi talep edilmiştir.
(17) 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesi çerçevesinde “…mal ve hizmet piyasalarında
faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı
rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya
hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları…” Kanun
kapsamında değerlendirilmektedir. Bu çerçevede başvuru konusu alım fiyatının diğer
hissedarları mağdur etmeyecek seviyeye getirilmesine ilişkin olup, yukarıda verilen
kanun maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
(18) Her ne kadar satışı yapılan hisseler ile İMKB’ye kote hisselerin kontrol yetkileri ve
hukuki durumu farklı olsa da, eğer bir kanun ihlali olduğu düşünülüyorsa, söz konusu
durumla ilgili olarak başvuru sahibinin İMKB’ye ve/veya Sermaye Piyasası Kurulu’na
yönlendirilebileceği kanaati hasıl olmuştur.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
2- Bildirim konusu işleme yönelik başvuruların reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy