Rekabet Kurumu - Karar Sayı 12-22/572-166

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2011-2-78 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-22/572-166
Karar Tarihi : 25.04.2012

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: A. Ogün SARI, Nesrin SAĞLAM

C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Siemed Tıbbi Sistemleri Elektrik Elektronik İletişim Sağlık Hizmetleri
Danışmanlık Bilgisayar ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
Prof. Dr. Muammer Aksoy Cad. 28/1 Bahçelievler/Ankara

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Siemens San. ve Tic. A.Ş.
Yakacık Yolu No: 111 81430 Kartal/ İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Siemens San. ve Tic. A.Ş.'nin 18.2.2009 tarih ve 09-07/128-39
sayılı Rekabet Kurulu kararında belirtilen bazı hususlara, toolkit cihazı taleplerine
geç yanıt verilmesi ve çok yüksek kiralama bedelleri talep edilmesi yoluyla uymadığı
iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Siemens San. ve Tic. A.Ş. (Siemens)'nin
18.02.2009 tarih ve 09-07/128-39 sayılı Kurul kararının 2. ve 3. maddelerine riayet
etmediği,

(3) Siemed Tıbbi Sistemleri Elektrik Elektronik İletişim Sağlık Hizmetleri Danışmanlık
Bilgisayar ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (Siemed)'nin toolkit kiralama talebine Siemens
tarafından 15 günlük teslimat süresi teklif edildiği, kiralama bedeli olarak da normal bedelin
üç katı fazla bedel istendiği, bu durumun Kurul kararı hükümlerinin ihlaline kanıt olduğu,

(4) Ayrıca talep edilen kiralama bedelinin Siemens'in maliyetinin altı katı olduğu, bunun da
fahiş fiyat uygulamak suretiyle hâkim durumun kötüye kullanılması anlamına geldiği,

(5) Leasing firması vasıtasıyla Siemens'e yapılan toolkit siparişine iki aydan fazla bir süredir
cevap verilmediği

(6) iddia edilerek, başvuru ekinde fiyat ayrımcılığı iddiasına ilişkin olarak proforma faturalara
yer verilmiştir.

(7) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.02.2011 tarih ve 894 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 13.02.2012 tarih ve 2011-2-78/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
12-22/572-166
2 / 8

(8) İlgili karar uyarınca düzenlenen 19.04.2012 tarih ve 2011-2-78/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(9) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu iddia ile ilgili olarak;
Siemens San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine ilişkin
herhangi bir bulguya ulaşılamadığından, aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(10) Kurum kayıtlarına 01.02.2011 tarih ve 894 sayı ile intikal eden ve Siemens'in 18.02.2009
tarih ve 09-07/128-39 sayılı Kurul kararında belirtilen bazı hususlara, toolkit cihaz
taleplerine geç yanıt verilmesi ve çok yüksek kiralama bedelleri talep edilmesi yoluyla
uymadığı iddiasını içeren başvuru üzerine yürütülen önaraştırma neticesinde alınan
02.06.2011 tarih ve 11-33/704-217 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle, Siemed vekili
tarafından açılan dava sonucunda, Danıştay 13. Dairesi 30.11.2011 tarih ve 2011/3359
E.sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin;

- İlgili Kurul kararında; iddiaların, şikâyet edilen Siemens tarafından yapılan menfi tespit-
muafiyet başvurusu kapsamında değerlendirileceği ifade edilmesine rağmen, iddialar
değerlendirelerek soruşturma yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşıldığı,
- Dava konusu şikâyet başvurusunun değerlendirilmesi sırasında, şikâyet edilen tarafından
yapılan menfi tespit-muafiyet başvurusu hakkında henüz bir karar verilmediği, diğer
yandan, dava konusu Kurul kararında şikâyet konusu iddiaların bir başvuru kapsamında
değerlendirileceği ifade edilmekle birlikte, şikâyet dosyası kapsamında bir araştırma
yapılmaksızın şikâyetin reddine karar verildiği,
- Hâlihazırda bir menfi tespit muafiyet başvurusunun bulunduğu durumlarda konuyla ilgili
bir şikâyet başvurusunun yapılması halinde, ortada henüz menfi tespit ve/veya muafiyet
kararı olmadığına göre Kurulun mevcut başvuruyu 4054 sayılı Kanun'da öngörülen
usullere göre inceleme zorunluluğu bulunduğu,
- Ancak menfi tespit/muafiyet başvurusunun sonucunda alınacak karar doğrudan şikâyet
başvurusu ile ilgili ise, şikâyet-başvurusu açısından menfi tespit muafiyet başvurusunun
bekletici mesele yapılabileceği ya da iki başvurunun birlikte ele alınarak değerlendirmeye
tabı tutulabileceği,
- Dava konusu olayda şikâyet başvurusu ve menfi tespit/başvurusunun bağlantılı olarak
incelenmesinin zorunlu olduğu,
- Dosya kapsamında şikâyet konusu fiiller hakkında herhangi bir araştırma yapılmadan
yapılan değerlendirmeler ve konunun menfi tespit/muafiyet başvurusu kapsamında
değerlendirileceği ifade edilerek soruşturma açılmasına gerek olmadığına ilişkin verilen
Kurul kararında hukuka uyarlık görülmediği ve
- İhlâl iddialarına ilişkin tekrarlanacak önaraştırma sürecinin menfi tespit muafiyet
başvurusuyla birlikte veya bekletici mesele yapılmak suretiyle yürütülmesi gerektiği veya
yapılan şikâyet başvurusunun bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiği
gerekçesiyle kabulüne karar vermiştir.

(11) Danıştay 13. Dairesinin anılan kararının gereğinin yerine getirilmesi maksadıyla
23.02.2012 tarih ve 12-08/253-M sayılı Kurul toplantısında kararın yeniden
değerlendirilmesi için dosya konusuna yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.


12-22/572-166
3 / 8

I.1. Taraflar

I.1.1. Siemed Tıbbi Sistemleri Elektrik Elektronik İletişim Sağlık Hizmetleri
Danışmanlık Bilgisayar ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (Siemed)

(12) Siemed, genel olarak tıbbi cihazların bakım ve onarımı hizmeti vermek üzere kurulmuş
olup, faaliyetinin büyük kısmını Siemens cihazlarına yönelik olarak gerçekleştirmektedir.

(13) Siemens Marka Manyetik Rezonans (MR), Bilgisayarlı Tomografi (CT), X-Ray (Anjiyo,
Röntgen, Dijital Röntgen, Mamografi) cihazlarına bakım-onarım anlaşmaları, yedek parça
tedariki, x-ışın tüpü tedariki ve montajı, sarf malzeme tedariki, demontaj, montaj ve
devreye alma, adsorber ve displacer değişimi gibi konularda destek hizmeti
verebilmektedir.

I.1.2. Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Siemens)

(14) Almanya merkezli Siemens AG'nin genel temsilcisi olan Siemens'in hisselerinin tamamı
Siemens AG'ye aittir.

(15) Siemens, tek bir tüzel kişilik bünyesinde; endüstri, enerji, sağlık ve bilişim teknolojileri
alanlarında faaliyet göstermektedir.

(16) Siemens bünyesinde faaliyet gösteren "tıp çözümleri" birimi, tıbbi cihazların ve yedek
parçalarının satışı ve bu ürünlerin bakım ve onarım hizmetlerini sunmaktadır. Buna ilave
olarak; "tıp çözümleri" birimi, hastane ve sağlık merkezlerine yönelik, entegre servis
yönetimi hastane biyomedikal hizmetler işletmeciliği hizmeti sunmakta, sağlık yatırımları
konusunda da danışmanlık hizmeti vermektedir.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(17) 18.2.2009 tarih ve 09-07/128-39 sayılı; 16.3.2010 tarih ve 10-23/326-114 sayılı Kurul
kararları dikkate alınarak ilgili ürün pazarı "Siemens markalı tıbbi görüntüleme ve teşhis
cihazlarına yönelik yedek parça pazarı" olarak belirlenmiştir.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(18) İncelemeye konu olan faaliyetlerin tüm Türkiye çapında gerçekleştirilmesi ve ülke
içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması sebebiyle ilgili
coğrafi pazar "Türkiye" olarak tespit edilmiştir.

I.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

I.3.1. 18.2.2009 tarih ve 09-07/128-39 sayılı Kurul Kararı

(19) Söz konusu karar ile Siemens'in de aralarında bulunduğu tıbbi görüntüleme ve teşhis
cihazları pazarında faaliyet gösteren teşebbüslere;
1. Tıbbi cihazların garanti sürelerinin bitiminden sonra, cihazları satın alan müşterilerin
yazılı talepte bulunması veya bu yazılı talepleri müşterilerden alan teknik servislerin yazılı
başvuruda bulunması durumunda, cihazlara ilişkin şifrelerin veya bu anlama gelecek her
12-22/572-166
4 / 8
türlü dâhili sistemin firmalar tarafından mücbir sebepler haricinde, çalışma günlerinde
olmak kaydıyla, 24 (yirmidört) saat içerisinde ücretsiz olarak temin edilmesi,
2. Cihaz harici takılan ve anılan cihazlara ilişkin teknik servis verilmesine olanak sağlayan
aparatlar/cihazların, müşterilerin yazılı talepte bulunması veya bu yazılı talepleri
müşterilerden alan teknik servislerin yazılı başvuruda bulunması durumunda, talep
anından itibaren en çok 3 (üç) gün içerisinde müşteriye tesliminin yapılması,
3. Bu aparatlara ilişkin kiralama ücretlerinin, ayrımcı olmayacak şekilde ve aparatın
maliyetiyle orantılı bir biçimde belirlenmesi,
4. Cihazların ilk satımı aşamasında yukarıda yer verilen hususlar konusunda müşterilerin
yazılı olarak bilgilendirilmesi,
5. Tıbbi cihazların, son 3 (üç) yıllık satış verilerine dayanarak, en çok kullanılan 100 (yüz)
yedek parçanın güncel fiyat listelerinin Internet ortamında herkesin ulaşabileceği şekilde
ilan edilmesi,
6. Müşterilerden ve rakip servis sağlayıcılardan gelen yedek parça fiyat taleplerinin en geç
3 (üç) işgünü içerisinde cevaplandırılması,
7. Yedek parça satışında rakip servis sağlayıcılara ve onların müşterilerine yönelik, objektif
kriterlere dayanmayan ayrımcı uygulamalar yapılmaması,
aksi takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde haklarında işlem başlatılacağının söz
konusu teşebbüslere bildirilmesi hususlarında aynı Kanun'un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca görüş yazısı gönderilmesi için Başkanlığa yetki verilmesine hükmedilmiştir.

I.3.2. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bulgular

(20) İddialara ilişkin olarak raportörlerce Siemens yetkilileri ile yapılan görüşmede; 18.2.2009
tarih ve 09-07/128-39 sayılı Kurul kararının gereklerinin yerine getirildiği, yedek parça ve
şifre taleplerine vaktinde dönüş yapabilmek için bir çağrı merkezi kurulduğu, Siemed
dışında çalışılan diğer yan servis sağlayıcı firmalar ile sorun yaşanmadığı, Siemed’in ise
Siemens’e kısa aralıklarla gerçekçi olmayan teklifler ilettiği ve pek çok teklifin siparişe
dönüşmediği, başvuruda bahsi geçen toolkitin şifre ve yedek parça ile birbirine
karıştırıldığı, Siemens’e ait fakat Siemens tarafından üretilmeyen toolkitlerin Siemens için
önemli bir maliyet olduğu, tüm dünyada 5-6 adet bulunduğu ve arıza halinde gerekli
görüldüğünde Siemens tarafından özel bir prosedür izlenerek Türkiye’ye getirildiği, anılan
Kurul kararında belirtildiği üzere, tıbbi cihazların garanti sürelerinin bitiminden sonra,
cihazları satın alan müşterilerin yazılı talepte bulunması veya bu yazılı talepleri
müşterilerden alan teknik servislerin yazılı başvuruda bulunması durumunda, cihazlara
ilişkin şifrelerin veya bu anlama gelecek her türlü dahili sistemin firmalar tarafından mücbir
sebepler haricinde, çalışma günlerinde olmak kaydıyla, ücretsiz olarak temini için
öngörülen 24 saat süre ile cihaz harici takılan ve anılan cihazlara ilişkin teknik servis
verilmesine olanak sağlayan aparatlar/cihazların, müşterilerin yazılı talepte bulunması
veya bu yazılı talepleri müşterilerden alan teknik servislerin yazılı başvuruda bulunması
durumunda, talep anından itibaren müşteriye temini için öngörülen azami üç günlük
sürenin toolkit talepleri için geçerli olamayacağı; buna rağmen toolkit taleplerine de
mümkün olan en kısa zamanda dönüş yapıldığı ve talebin ne kadar sürede
karşılanacağına ilişkin bilgi verildiği şeklinde beyanlarda bulunulmuştur.

(21) Siemens’in Kurum kayıtlarına intikal eden bilgi yazısında ise;

- Siemens’in yukarıda anılan Kurul kararına azami uyum gösterdiği ve Siemens Sağlık
Teknik Hizmetler Bölümünde faaliyet gösteren 17 kişilik Operasyon Çağrı Merkezi
tarafından Siemens’e ulaşan tüm yazılı şifre taleplerinin kayıt altına alındığı ve müşteri
talebi sonrası sürecin müşteri ayrımı gözetmeksizin işlediği; kararın bir diğer gereği olarak
tıbbi cihazların, son üç yıllık satış verilerine dayanarak, en çok kullanılan yüz yedek
12-22/572-166
5 / 8
parçanın güncel fiyat listelerinin Internet ortamında herkesin ulaşabileceği şekilde ilan
edilmesini teminen, yoğun bir çalışmayla ve sektörde bir ilk olarak binlerce yedek parçanın
güncel satış fiyatlarının Siemens Internet sayfasında 31 Aralık 2008 tarihinden itibaren
yayınlanmasına başlandığı ve böylece fiyatlar konusunda şeffaflığın sağlandığı,

- Tıbbi cihazlarının periyodik koruyucu bakımı için olmasa da MR cihazlarında bulunan
yüksek manyetik alanlı Mıknatısa (Magnet) oksijen tüpü, sedye, sandalye gibi metal
nesnelerin yapışması durumlarında ilgili mıknatısın yüksek manyetik alanının düşürülerek
bu metal nesnelerden kurtarılması çalışması gibi özel durumlarda onarımı için çok özel
aparatlar gerekebildiği, bu gibi durumlar için Magnet Power Supply, Array Shim Device gibi
Siemens Almanya MR fabrikası tarafından üretilen ve dünya genelinde kısıtlı sayılarda
bulunan özel aparatlar (toolkit) kullanıldığı, Siemens’in de buna benzer özel bir durum söz
konusu olduğunda dünya genelinde kısıtlı sayıda olan bu toolkitleri Siemens Almanya’dan
belirli süreler için kiraladığı, bunları geçici ithalat yoluyla ithal ettiği ve söz konusu özel
çalışma sonrası geri ihracatını gerçekleştirdiği, bağımsız servis firmalarından talep gelmesi
durumunda söz konusu toolkitlerin ilgili firmalara satılabildiği, ancak bu taleplerin
Siemens’e ulaştırılmasını müteakip, Siemens Almanya’ya bildirildiği, Siemens Almanya’nın
dünyada kısıtlı sayıda olan bu toolkitlere yönelik bu tür bir talebi karşılayabilmek için toolkiti
özel olarak üretebildiği ve bu nedenle tedarik süresinin değişkenlik gösterdiği,

- Şikâyetçi Siemed tarafından 01.01.2012-29.03.2012 tarihleri arasında 20 adet proforma
fatura ile 60 adet yedek parça alım teklifinin Siemens’e ulaştırıldığı ve bu tekliflerden
sadece üçünün (5 adet yedek parça) somutlaştırılarak satın alındığı; Siemed’in bu
davranışının ise Simenes’i Kurul kararına uymaya zorlamaktan çok iş gücü kaybına yol
açmak ve fiyat listelerini kaynağı belli olmayan pazarlardan toplanmış parçalar ile
karşılaştırmak olabileceği

hususları dile getirilmiş, yazı ekinde anılan Kurul kararı sonrasında kendilerine iletilen
toolkit talepleri ve Siemed tarafından iletilen tekliflerin listesine yer verilmiştir.

(22) Bilgi yazısında ayrıca toolkite ilişkin açıklama da getirilmiş, Kurul kararı ile talep halinde
temin edilmesi yükümlülüğü getirilen şifre ve erişim aparatlarının sadece bakım ve onarım
hizmeti kapsamında cihazların teknik servis bölümüne erişim için zorunlu olan, yokluğunda
tamir ve bakım yapılamayan şifre ve aparatlar olduğu ifade edilmiş, üretici firmalar
tarafından geliştirilen ve cihazlara erişim için şart olmayan, kolaylaştırıcı yazılımları
edinmek için yapılan taleplere cevap verilip verilmemesinin ve bunun koşullarının, rakipler
ve müşteriler arasında objektif kriterlere dayanmayan ayrımcılık yapılmaması genel kuralı
dışında, üreticinin inisiyatifine bırakıldığı belirtilmiştir.

(23) İddia konusuna ilişkin olarak Siemens markalı tıbbi cihazlar için hizmet veren bağımsız
servis sağlayıcılarından Düzey Tıbbi Sistemler Bilgisayar ve Kimyevi Ürünler İnşaat San.
Ltd. Şti.’nden talep edilen bilgi yazısına karşılık gelen cevabi yazıda; bugüne kadar
Siemens’ten toolkit talepleri olmadığı; Benefit Tıbbi Cihazlar Ltd. Şti.’nden gelen cevabi
yazıda teşebbüsün 2008 yılından bu yana üçüncü firmalara servis ve yedek parça
satışının söz konusu olmadığı, zaman zaman kendi cihazlarına kendi imkânları dâhilinde
servis verildiği ve bu süreçte Siemens’ten şifre ve yedek parça temini konusunda herhangi
bir sorun yaşanmadığı; Abaküs Ltd. Şti.’nin cevabi yazısında ise teşebbüsçe Siemens
markalı tıbbi cihazlara bakım onarım hizmeti verildiği, Siemens’in servis şifreleri ve yedek
parça taleplerine Kurul kararının aksine bir tutumunun gözlenmediği; Link Tıbbi Sistemler
ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin cevabi yazısında ise bugüne kadar toolkit taleplerinin
bulunmadığı ve bu nedenle tedarik ve kiralama bedellerine ilişkin bilgi sahibi olunmadığı
ifadeleri yer almaktadır.
12-22/572-166
6 / 8

I.3.3. Değerlendirme

(24) Dosya konusu iddialar ancak hâkim durumda olan bir teşebbüsün gerçekleştirmesi
durumunda ihlal sayılabilecek eylemler olduğundan, Siemens'in hâkim durum analizinin
yapılması gerekmektedir. Ancak dosya kapsamında, herhangi bir detaylı analize yer
verilmeksizin, 18.2.2009 tarih ve 09-07/128-39 sayılı, 16.3.2010 tarih ve 10-23/326-114
sayılı Kurul kararlarına paralel şekilde, Siemens'in Siemens markalı tıbbi görüntüleme ve
teşhis cihazlarına yönelik yedek parça pazarında hâkim durumda olduğu varsayılarak,
şikâyet konusu eylemler değerlendirilmiştir.

I.3.3.1. Toolkit Talebinin Karşılanmadığına ve Fahiş Kiralama Bedelleri Talep
Edildiğine İlişkin İddialara İişkin Değerlendirme

(25) İddia konusunun değerlendirilmesi açısından öncelikle toolkitlerin niteliğinin ve bu
bağlamda Kurul kararında bahsi geçen “cihaz harici takılan ve anılan cihazlara ilişkin
teknik servis verilmesine olanak sağlayan aparat/cihaz” sayılıp sayılamayacağının
anlaşılması gerekmektedir. Toolkitler, Siemens ya da diğer tıbbi cihaz üreticileri için,
cihaza erişim için zorunlu olan şifreyi de içeren ve bu nedenle yukarıda alıntılanan karar
kapsamında ‘şifre ve bu anlama gelecek her tür dâhili sistem’ niteliğinde olabileceği gibi,
cihaza erişim için zorunlu olmayan, sadece erişimi ve arıza tespitini kolaylaştıran ve üretici
firmanın fikri mülkiyet hakkının konusunu oluşturan özel yazılımlar şeklinde de
olabilmektedir.

(26) Kararın ilgili hükmü sadece bakım onarım için gerekli olan ve cihaza erişim için olmazsa
olmaz unsur anlamında işlev gören, diğer bir deyişle cihazın dahili şifresi ile aynı anlama
gelebilecek olan aparatları (toolkit) kapsamaktadır. Ancak bu hüküm cihaza erişim
yapıldıktan sonra arızanın daha kolay tespitini yapmak için gerekli olan ve kolaylaştırıcı
unsur olarak da ifade edilen toolkitleri kapsamamakta, bu tür toolkitler yine kiralama veya
satın alma yoluyla anılan cihaz üreticisinden elde edilebilmektedir. Ancak, bazı toolkitler
her ne kadar kolaylaştırıcı unsur olarak kabul edilse ve karardaki yükümlülükler dışında
değerlendirilse de 4054 sayılı Kanun’un hakim durumun kötüye kullanılması başlıklı altıncı
maddesi uygulamaları çerçevesinde, hakim durumda olduğu kabul edilen Siemens
tarafından ayrımcı olmayan bir şekilde kiralanması veya satılması gerektiği de
değerlendirilmelidir.

(27) Şikayet edilen Siemens toolkitleri oldukça yüksek maliyetli aparatlar olduğundan Siemens
içerisinde de sınırlı sayıda bulundurulmakta, ihtiyaç olduğunda özel bir prosedürle geçici
ithalat yoluyla Türkiye’ye getirilmekte ve getirilme süresi değişiklik göstermektedir.
Unutulmaması gereken husus, anılan Kurul kararında yer verilen yükümlülüklerin bu
toolkitin üretici firmada bulunması durumunda söz konusu olacağıdır. Eğer üretici firmanın
elinde yok ise veya sadece kendi kullanımı için tek bir adet bulunduruyor ise, bu aparatlara
ilişkin talebi karşılamak için öngörülen üç günlük süreye riayet etmek mümkün
olmayabilecektir. Diğer bir ifadeyle bazı mücbir sebeplerden dolayı bahse konu
yükümlülüklerin ifasında gecikme yaşanabilecektir.

(28) Öte yandan, toolkitlerin kiralama ve satın alma bedelleri konusunda ayrımcılık yapıldığı
iddiasına ilişkin olarak, Siemens tarafından bilgi yazısı ekinde gönderilen ve bugüne kadar
kendisine iletilen ve toolkit talebini içeren dört adet proforma faturada ortak olan toolkit
katalog numaraları ve karşılığında teklif edilen bedeller incelendiğinde, 8395613 katalog
numaralı “Mıgnatıs Güç Kaynağı” için Siemed’e ve EFG Finansal Kiralama A.Ş.’ye teklif
edilen satın alma bedellerinin ve ayrıca 8366978 katalog numaralı “Array Shim Device” için
12-22/572-166
7 / 8
Siemed ve Değişim Laboratuar Malz. İnş. Medikal Temizlik Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’ye teklif
edilen satın alma bedellerinin aynı olduğu görülmektedir. Şikâyetçi tarafından fiyat
ayrımcılığı iddiasına ilişkin olarak sunulan proforma faturalara bakıldığında ise, bahis
konusu toolkitlerin şikâyetçiye kiralanırken şikâyetçi teşebbüs aleyhine ayrımcılık yapıldığı
iddiası yerinde görülmemiştir.

(29) Zira şikâyetçi tarafından ayrımcılığa dayanak olarak sunulan faturalardan biri Siemens
tarafından şikâyetçi teşebbüse kesilen proforma fatura iken diğerleri müşteri konumundaki
hastanelere kesilen faturalardır. Söz konusu faturalarda mühendislik bedeli en önemli
kalemdir; toolkit kiralama bedeli bunların birinde fatura toplamının % 11'ini, diğerinde ise %
30’unu oluşturmaktadır. Bu nedenlerle müşterilere sunulan fiyat teklifleri mühendislik
hizmeti ve gerekli cihazları içeren topyekûn bir kurulum bedeli iken, rakip servis
sağlayıcıya sunulan fiyat teklifi yalnızca cihaz kiralama bedeli olarak görülebilecek; bu
bağlamda da ayrımcılıktan bahsedilebilmesi için alıcıların eşit konumda olması koşulunun
sağlanmamış olduğundan söz edilebilecektir. Açıklanan nedenlerle ve dosya mevcudu
bilgi ve belgeler ışığında, toolkit satış ve kiralama bedellerinin 4054 sayılı Kanunun hâkim
durumun kötüye kullanılmasını düzenleyen 6. maddesi (b) bendinde ifadesini bulan “eşit
durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek,
doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması”nı oluşturacak şekilde belirlendiği
yorumu yapılmasını sağlayacak bulguya rastlanılmamıştır.

(30) Şikâyetçi toolkitlerin fahiş fiyatlarla kiralandığı iddiası ile ilgili olarak Almanya'daki Siemens
AG tarafından Siemens'e toolkitlerin satış fiyatını ortaya koyduğunu iddia ettiği bir tabloyu
göstermektedir. Fakat bu tablodaki fiyatların bu hususa delaleti açık değildir; tablonun yer
aldığı sayfada herhangi bir tarih, firma kaşesi ya da imza yer almamaktadır. Bununla
birlikte, Siemens’te yapılan inceleme ve görüşmelerden, ayrıca Siemens markalı cihazlara
hizmet veren diğer teşebbüslerle yapılan görüşmeler neticesinde bu iddialara ilişkin
herhangi bir şikayet veya ihlal olabilecek başka bir unsura ulaşılamamıştır.

(31) Anılan Kurul kararının amacı; piyasayı daha rekabetçi bir hale getirmek, suni engellemeler
ile ikincil piyasanın bakım onarım hizmeti veren teşebbüslere kapatılmamasını
sağlamaktır. Ancak, Siemens hakkında 18.2.2009 tarih ve 09-07/128-39 sayılı Kurul
kararına riayet etmediği gerekçesiyle yapılan başvurular incelendiğinde, başvuruların
büyük kısmının aynı teşebbüs tarafından yapıldığı, anılan firmanın kısa bir zaman
aralığında proforma fatura ile pek çok yedek parça teklifi iletmesine rağmen bu tekliflerin
objektif iyiniyet prensibiyle bağdaşmayacak şekilde çok azının siparişe dönüştüğü
görülmektedir. Bu nedenle, her ne kadar Kurul kararı ile tıbbi görüntüleme cihazları
pazarındaki tıbbi cihaz üreticisi ve/veya ithalatçısı teşebbüslere belli yükümlülükler
getirilmiş olsa da, bu yükümlülüklerin suistimal edilmemesi ve cihaz üreticisi firmalara
yönelik bir nevi tehdit unsuru olarak kullanılmamasının gerektiği de açıktır.










12-22/572-166
8 / 8

J. SONUÇ

(32) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.










Full & Egal Universal Law Academy