Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-90 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-27/802-229
Karar Tarihi : 23.05.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Çiğdem TUNÇEL
C. BAŞVURANLAR : - Ayhan ASLANTAŞ
Beş Eylül Mah. Sekine Evren Cad. No: 29 Alaşehir/Manisa
- Orhan EREN
Hükümet Cad. Belediye İş Merkezi K:1 No:107 Tekirdağ
- Cihan ÇAM
Yeni Mah. Hürriyet cad. No:17/C Doğanşehir/Malatya
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Ziraat Sigorta A.Ş.
Turgut Özal Millet Cad. No:7 34096 Aksaray/İstanbul
- Tarım Kredi Kooperatifleri
(1) E. DOSYA KONUSU: T.C. Ziraat Bankası A.Ş.'nin ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin
çiftçileri devlet destekli tarım sigortalarını kendilerinden yapmaya zorladıkları, aksi
takdirde çiftçileri indirimli faiz oranlı krediler gibi birtakım imkanlardan
yararlandırmadıkları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle, Ziraat Bankası A.Ş. (Ziraat Bankası)’nin
çiftçileri devlet destekli tarım sigortalarını kendisinden yapmaya zorladığı, kabul etmeyenleri
bazı avantajlardan yararlandırmadığı ileri sürülmekte ve gereğinin yapılması talep
edilmektedir. Bir başvuruda ise, Tarım Kredi Kooperatiflerinin de benzer uygulamalarda
bulunduğu ifade edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.03.2012 ve 13.03.2012 tarihlerinde, 1829 ve
2106 sayılar ile giren başvurular üzerine hazırlanan, 03.04.2012 tarih ve 2012-4-90/İİ sayılı
İlk İnceleme Raporu’nun (takiben 06.04.2012 tarih ve 3089 sayılı başvuru yapılmıştır.)
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar
uyarınca düzenlenen, 16.05.2012 tarih ve 2012-4-90/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuru konusu iddiaya yönelik olarak 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ve başvuruların
reddedilmesinin gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya konusu başvuru kapsamında ihlal olduğu öne sürülen davranışlar, Ziraat Sigorta A.Ş.
(Ziraat Sigorta)’nin ve Tarım Kredi Kooperatifleri bakımından, bunların acentesi konumunda
bulundukları diğer sigorta şirketlerinin tek taraflı davranışlarından kaynaklanmaktadır. Bu
12-27/802-229
2/2
çerçevede inceleme 4054 sayılı Kanun’un “Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6.
maddesi kapsamında yapılmıştır.
(6) Esasen bir eylemin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili
teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eyleminin kötüye kullanma olarak kabul
edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin
bulunmaması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemez. Bu
çerçevede, önce hakkında önaraştırma yapılan teşebbüslerin hakim durumda olup
olmadıkları incelenmiştir.
(7) Önaraştırma kapsamında elde edilen bilgiler incelendiğinde, Ziraat Sigorta’nın 2011 yılında;
- 5363 sayılı Kanun kapsamındaki devlet destekli tarım sigortaları alanında (…..),
- 5363 sayılı Kanun kapsamında olmayan tarım sigortaları alanında %(…..),
- Toplamda tarım sigortaları alanında %(…..),
- Hayat dışı sigortacılık hizmetleri alanında ise %(…..)
oranında pazar payı elde ettiği görülmektedir. Bir başka deyişle, ilgili ürün pazarı en dar
haliyle 5363 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortaları hizmetleri pazarı olarak tanımlansa
dahi, ilgili teşebbüsün pazardaki payı %(…..) düzeyinde kalmaktadır. Dolayısıyla pazarın
yapısı da dikkate alındığında, Ziraat Sigorta’nın hakim durumundan bahsedilemeyeceği
anlaşılmıştır.
(8) Başvuru kapsamında yer alan ve sigorta acentesi olarak faaliyet gösteren Tarım Kredi
Kooperatifleri bakımından ise, acenteliğini yaptıkları sigorta şirketlerinin faaliyetlerinin ve
pazar paylarının esas alınması gerekir. Dosya mevcudu veriler çerçevesinde, ilgili ürün
pazarının tanımlanması muhtemel en dar hali olan 5363 sayılı Kanun kapsamındaki tarım
sigortaları hizmetleri pazarında dahi 2011 yılında Ziraat Sigorta’dan daha fazla pazar payına
sahip teşebbüsün bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla diğer sigorta şirketlerinin hakim
durumundan bahsetmek de mümkün değildir.
(9) Bu çerçevede, hakkında önaraştırma yapılan teşebbüslerden hiçbirisi hakim durumda
bulunmadığından, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemeyeceği
kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy