Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-251 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 12-30/875-259
Karar Tarihi : 06.06.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Meltem Bağış AKKAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Sasa Polyester Sanayi A.Ş.
Temsilcisi: Av. Serap SARIDAŞ
Mete Cad. No:12/7 34437 Taksim/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Sabancı Holding A.Ş.’nin Advansa B.V., Advansa GmbH ve
Advansa Marketing GmbH’deki faaliyetlerini BBMMR Holding GmbH’ye devretmesi
işleminin yan sınırlamalarına menfi tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 02.05.2012 tarih ve 3814 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 30.05.2012 tarih ve 2011-1-251/MM sayılı Muafiyet Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Tarafların ciroları itibarıyla devralama işleminin Kurulun iznine tabi olmadığı,
- Başvuru ekinde yer alan 7 adet sözleşmenin “devralma işleminin yan sınırlamaları” olarak
değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
- Anılan sözleşmelerden “Satış Acenteliği Sözleşmesi” ile “Polimer ürünleri İçin Satış
Acenteliği Sözleşmesi’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un kapsamı
dışında olduğu,
d) Tedarik Sözleşmesi’ne, Marka Kullanıcısı Sözleşmesi’ne ve Marka Lisansı, İsim
Değişikliği ve Sözleşme Feshi Anlaşması’na 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereğince
menfi tespit verilebileceği,
f) Ar&Ge Kütüphanesi Sözleşmesi’ne 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi gereğince bireysel
muafiyet verilebileceği,
g) Kullanım Lisansının Resmileştirilmesi ve Devamı Anlaşması’nın 2008/2 sayılı Teknoloji
Transferi Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde grup muafiyeti
kapsamında olduğu
görüşüne yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
(4) Pazarın en dar anlamıyla tanımlanması durumunda dahi rekabetçi endişe yaratacak
işlemler söz konusu olmadığından ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır. Öte yandan, ilgili
12-30/875-259
2/4
coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
G.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
G.2.1. Devralma İşlemi
(5) Bildirim konusu işlem, Sabancı Holding A.Ş. (Sabancı Holding)’nin Advansa B.V., Advansa
Marketing GmbH ile Advansa GmbH’deki tüm faaliyetlerini 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
BBMMR Holding GmbH (BBMMR)’ye devretmesine ilişkindir.
(6) Yapılan inceleme sonucunda, bildirime konu devralma işleminin mezkur Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşiklerin altında kaldığı, bu nedenle bildirime tabi
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
G.2.2. Bildirimin Konusu
(7) Bildirim formunda, genel olarak polyester ayrı ayrı da pet chips, polyester kesik elyaf,
polyester devamlı iplik alt pazarlarına ilişkin olarak imzalanan ticari sözleşmelerin, devir
sonrası satılan Advansa BV, Advansa GmbH, Advansa Marketing GmbH ile Sabancı
Holding’in satışa konu olmayıp kendi bünyesinde bulundurmaya devam ettiği Sasa
Polyester Sanayi A.Ş. (Sasa) işlerini düzenlemek için gerekli olan sözleşmeler olduğu;
diğer bir deyişle devir sonrası için gerekli olan “yan sınırlamalar”ı içeren sözleşmeler
olduğu ifade edilmiştir. Bildirim ile söz konusu “yan sınırlamalar”a menfi tespit belgesi
verilmesi talep edilmektedir.
(8) Bu noktada vurgulanması gereken husus, anılan sözleşmelerin yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için bazı temel özellikleri haiz olması gerektiğidir. Bir düzenlemenin
yan sınırlama olarak kabul edilmesi için rekabet etmeme, gizlilik, istihdam etmeme gibi
devir konusu faaliyetin birleşme/devir işleminden sonra da sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde
sürdürülebilmesi için zaruri olması ve aynı zamanda rekabeti gereğinden fazla
kısıtlamaması gerekmektedir.
(9) Ancak, sözleşmelerin muhteviyatından ve hatta isimlerinden anlaşıldığı üzere, başvuru
konusu yedi adet sözleşme temel olarak devralma sonrası tarafların geçmişten gelen iş
yapma usullerinin yeni dönemde düzenlenmesine ilişkin olup, devir işleminin rekabet
hukuku anlamında vazgeçilmez birer parçası olarak değerlendirilmeleri mümkün değildir.
Bu çerçevede, bildirim konusu sözleşmeler yan sınırlama niteliği taşımamaktadırlar.
G.2.3. Menfi Tespit ve Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
G.2.3.1. 4054 sayılı Kanun Kapsamında Olmayan Anlaşmalar
(10) Bildirimi yapılan “Satış Acenteliği Sözleşmesi” ve “Polimer Ürünleri İçin Satış Acenteliği
Sözleşmesi” Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışındaki coğrafi pazarları ilgilendirdiğinden 4054
sayılı Kanun’un 2. maddesinde düzenlenen kapsam dışında kalmaktadırlar.
G.2.3.2. Menfi Tespit İncelemesi Yapılan Anlaşmalar
(11) Sasa ile Advansa B.V. ve Advansa Marketing GmbH arasında imzalanan “Tedarik
Sözleşmesi”, Advansa BV ile Sasa arasında imzalanan “Marka Kullanıcısı Sözleşmesi” ve
Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş., Advansa B.V., Advansa Sasa Polyester Sanayi A.Ş.,
Avdansa GmbH, Advansa Marketing GmbH ve BBMMR Holding GmbH arasında akdedilen
“Marka Lisansı, İsim Değişikliği ve Sözleşme Feshi Anlaşması”nın 4054 sayılı Kanun’un 4,
6 ve 7. maddelerine aykırılık taşımamaları nedeniyle menfi tespit belgesi alabilecekleri
sonucuna ulaşılmıştır.
12-30/875-259
3/4
G.2.3.3. Muafiyet İncelemesi Yapılan Anlaşmalar
(12) Ar&Ge Kütüphanesi Sözleşmesi: Sözleşme konusu kütüphane, Dupont ICI
kütüphanesinden bırakılan ve/veya kopyalanan materyalleri ve Advansa’dan geriye kalan
projelere ilişkin araştırma ve geliştirme raporlarını içeren Sasa’nın Adana’da bulunan
tesisinde yer alan kütüphane olup, taraflar kütüphaneye erişim, kütüphanenin idaresi,
bakımı gibi konularda düzenlemeler yapmaktadırlar.
(13) Anılan anlaşma kapsamında Sasa, Ar-Ge kütüphanesi olarak tanımlanan çeşitli Ar-Ge
projelerinin ve raporlarının fiziki veya elektronik haldeki materyallerinin devralma işlemi
sonrasında fiili mülkiyetine sahip olacak; bunları Advansa BV ve Advansa Grubu’ndaki
şirketlerin kullanımına açacaktır. Anlaşmanın tetkikinden Ar-Ge tanımı gereği anlaşma
süresince söz konusu erişim hakkının münhasıran Advansa’ya verildiği anlaşıldığından,
mevcut durumdaki sınırlamanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu, bu
çerçevede menfi tespit alamayacağı kanaatine varılmıştır.
(14) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan hallerin varlığı halinde sözleşmenin bireysel
muafiyetten yararlanabilmesi mümkündür. Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde yapılan
değerlendirmeye göre; sözleşme bizatihi araştırma-geliştirme alanını düzenlediğinden, (a)
bendinde yer alan malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması ve (b) bendinde
öngörülen tüketicinin bundan yarar sağlaması koşullarını karşıladığı anlaşılmıştır.
Anlaşmanın sınırlı sayıdaki ürüne yönelik olması ve ait olduğu sektörün yoğun Ar-Ge
faaliyetinin görüldüğü sektörler olması nedeniyle diğer bentlerde öngörülen beklentilerin de
sağlandığı anlaşılmış ve söz konusu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
(15) Kullanım Lisansının Resmileştirilmesi ve Devamı Anlaşması: Bahis konusu sözleşme
Advansa BV (lisans veren) ile Sasa (lisans alan) arasında imzalanmış olup esas olarak
Sasa ile BBMMR arasında akdedilen devralma işleminin fikri mülkiyet haklarına ilişkin
bölümünü düzenlemektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleri, konuyla ilgili
düzenleme olan Teknoloji Transferi Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve
Teknoloji Transferi Anlaşmalarına Uygulanmasına Dair Kılavuz’un açıklamaları birlikte
değerlendirildiğinde, anılan anlaşmanın teknoloji transferi anlaşması olduğu; bu
anlaşmanın ilgili Tebliğ’in öngördüğü muafiyetten yararlandığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Devralma işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 2010/4
sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in 7. maddesinde belirtilen eşiklerin aşılmamış olması nedeniyle, Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olmadığına,
2-a) Başvuru ekinde yer alan 7 sözleşmenin “devralma işleminin yan sınırlamaları” olarak
değerlendirilmesinin mümkün olmadığına,
b) Anılan sözleşmelerden Satış Acenteliği Sözleşmesi ile Polimer Ürünleri İçin Satış
Acenteliği Sözleşmesi’nin 4054 sayılı Kanun’un kapsamında olmadığına,
c) Ar&Ge Kütüphanesi Sözleşmesi’ne 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi gereğince bireysel
muafiyet tanınmasına,
12-30/875-259
4/4
d) Kullanım Lisansının Resmileştirilmesi ve Devamı Anlaşması’nın 2008/2 sayılı Teknoloji
Transferi Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde grup muafiyetinden
yararlandığına,
e) “Tedarik Sözleşmesi”ne, “Marka Kullanıcısı Sözleşmesi”ne ve “Marka Lisansı, İsim
Değişikliği ve Sözleşme Feshi Anlaşması”na 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca
menfi tespit belgesi verilmesine,
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
KARŞI OY GEREKÇESİ
(06.06.2012 tarihli ve 12-30/875-259 sayılı Kurul Kararı)
İlgili devralmaya ilişkin başvuru ekinde yer alan 7 adet sözleşmenin “devralma
işleminin yan sınırlamaları” olarak değerlendirilmesinin mümkün olduğu kanaatini
taşıyorum.
Rekabet Kurulunun iznine tabi olmayan bir devralma işlemindeki, devralmanın
mütemmim cüz’ü gibi tanımlanabilecek bu tür, anlaşmanın eki mahiyetindeki sözleşmelerin
yan sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği düşüncesiyle alınan Kurul Kararının
2. maddesine katılamıyorum.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Başkan
Full & Egal Universal Law Academy