Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-101 (Devralma)
Karar Sayısı : 12-33/935-291
Karar Tarihi : 14.06.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Pelin ERDOĞAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Rijk Zwaan Zaadteelt en Zaadhandel B.V.
Temsilcisi: Av. Gülperi YÖRÜKER
Ahi Evran Cad. Polaris Plaza Kat: 25 D: 89 34398, Maslak/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Hâlihazırda Rijk Zwaan Grubu ile Ünal Ailesi tarafından ortak
kontrol edilen Rito Tohumculuk A.Ş. ile Grow Fide Üretim ve Tic. A.Ş.’nin tam
kontrolünün hisse devri yoluyla Ünal Ailesi tarafından devralınması ve satılmamış
ürünler ile müşterilere ilişkin bilgilerin Rijk Zwaan Grubu tarafından devralınması
işlemlerine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.05.2012 tarih ve 4245 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 04.06.2012 tarih ve 2012-3-101/Öİ sayılı Birleşme/Devralma Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; bildirime konu işleme izin verilmesi
gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) İlgili teşebbüslere ve işlem taraflarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 1: Teşebbüslerin Faaliyet Alanları
İlgili Teşebbüsler Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alan(lar)ı
Hasan ÜNAL Devralan Sebze tohumu, torf, gübre ticareti Fide üretimi ve satışı
Rito Tohumculuk A.Ş. (Rito) Devre Konu Sebze tohumu, torf, gübre ticareti
Grow Fide Üretim ve Tic. A.Ş. (Grow
Fide) Devre Konu Fide üretimi ve satışı
Rijk Zwaan Tarım Tic. Ltd. Şti. Devralan Sebze yetiştirme (sebze çeşitlerinin geliştirilmesi, tohum üretimi ve satışı)
Rito Tohumculuk A.Ş. (müşteri portföyü
ve satılmamış ürünler) Devre Konu Sebze tohumu ticareti
(5) Hedef Şirketler Rito ve Grow Fide, hâlihazırda Rijk Zwaan Grubu ile Ünal Ailesi tarafından
ortak kontrol edilmektedir. İşlem kapsamında Ünal Ailesi, Rito ve Grow Fide’de tek
12-33/935-291
2/4
kontrole sahip olacaktır. Öte yandan Rijk Zwaan Grubu ise, Rito’nun tohum sattığı
müşterilere ilişkin bilgi ile satılmamış tohumları devralacaktır.
Tablo 2: Bağlı Oldukları Ana Gruplar ve Faaliyet Alanları
İşlem Tarafları (Ana Gruplar) Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alan(lar)ı
Ünal Ailesi Devralan Sebze tohumu, torf, gübre ticareti Fide üretimi ve satışı
Rijk Zwaan Grubu ve Ünal
Ailesi Devre Konu
Sebze tohumu ticareti (Rito)
Fide üretimi ve satışı (Grow Fide)
Rijk Zwaan Grubu Devralan Sebze yetiştirme (sebze çeşitlerinin geliştirilmesi, tohum üretimi ve satışı)
(6)
Tablo 3: 2011 yılı* Ciro Bilgileri
İşlem Tarafları Teşebbüsün Konumu Dünya Cirosu (TL)**** Türkiye Cirosu (TL)
Ünal Ailesi (…..)** (…..)**
- Rito*** (…..) (…..)
- Grow Fide (…..) (…..)
- Belek Tarım Ltd. Şti.
Devralan
(…..) (…..)
Rito ve Grow Fide (Ünal
Ailesi’nin payı hariç) (…..)** (…..)**
- Rito*** (…..) (…..)
- Grow Fide
Devre Konu
(…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
Rijk Zwaan Grubu Devralan (…..) (…..)**
Rito ve Grow Fide (Rijk Zwaan
Grubu’nun payı hariç)
(…..) (…..)**
- Rito*** (…..) (…..)
- Grow Fide
Devre Konu
(…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)**
* Mali yıl 30 Haziran 2011 tarihinde tamamlanmıştır.
** Dosya konusu işlem ortak kontrolden tek kontrole geçiş niteliği taşıdığından, devralan tarafın dünya ve
Türkiye ciroları hesaplanırken devre konu Hedef Şirket’ten elde ettiği ciro Hedef Şirket’in cirosunun yarısı
olarak hesaba katılmış; devre konu Hedef Şirket’in cirosu verilirken ise devralan tarafa ait pay göz ardı
edilmiştir.
*** Rito’nun Grow Fide’ye yaptığı satıştan kaynaklanan cirosu (…..)TL hesaba katılmamıştır.
**** İlgili mali yıldaki (1 Temmuz 2010 - 30 Haziran 2011) T.C. Merkez Bankası ortalama döviz alış kuru ile
TL’ye dönüştürülerek sunulmuştur (1 Euro=2,0798).
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(7) Bildirim Formu’nda, Rito ile Grow Fide’nin Rijk Zwaan Grubu ve Ünal Ailesi tarafından
ortak kontrol edildiği, bu kapsamda Rijk Zwaan Grubu’nun geliştirdiği sebze tohumlarının
Türkiye’de münhasıran ortak girişim Rito tarafından dağıtıldığı, Rijk Zwaan Grubu’nun
dağıtım sözleşmesini feshederek Türkiye’de ürünlerini iştiraki aracılığıyla doğrudan
satmayı planladığı, bu amaçla öngörülen prosedür doğrultusunda müzakerelerin başladığı
ve ortak girişim niteliğindeki Rito ve Grow Fide’nin Ünal Ailesi’ne devredilmesi karşılığında
Rijk Zwaan tohumlarını münhasıran dağıtan Rito’nun müşteri portföyü ve satılmamış
ürünleri Rijk Zwaan Grubu’na devretmesinin kararlaştırıldığı belirtilmiştir. Öte yandan Ünal
Ailesi’nin Hedef Şirketlerdeki Rijk Zwaan Grubu’na ait hisseleri devralarak anılan
şirketlerde ortak kontrolden tek kontrole geçişi devralma işleminin 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de öngörülen
eşikleri aşmadığı gerekçesiyle bildirilmediği ifade edilmiştir.
(8) Dosya içeriğinde yer alan Hisse Devir Sözleşmesi’nin incelenmesi sonucunda; işlemin
hâlihazırda Rijk Zwaan Grubu ile Ünal Ailesi tarafından ortak kontrol edilen Rito ile Grow
12-33/935-291
3/4
Fide’nin tam kontrolünün hisse devri yoluyla Ünal Ailesi tarafından devralınması ve
satılmamış ürünler ile müşteri portföyünün ise Rijk Zwaan Grubu tarafından devralınması
sonucunda ortak girişimin sona erdirilmesi niteliğinde olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla iki
devralma işlemi söz konusu olup; işlem kapsamında Ünal Ailesi, Rito ve Grow Fide’de tek
kontrole sahip olacak iken, Rijk Zwaan Grubu ise, Rito’nun tohum sattığı müşterilere ilişkin
bilgi ile satılmamış tohumları devralacaktır. Eş deyişle, işlemin birinci ayağında Rito ve
Grow Fide ortak kontrolden tek kontrole geçecek, ikinci ayağında ise Rijk Zwaan Grubu
Rito’nun bünyesinde bulunan müşterilere ilişkin bilgiler ile satılmamış Rijk Zwaan
tohumlarını devralacaktır. Bu itibarla her iki işlem de 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birer devralma
işlemidir.
(9) Dosya kapsamında Hedef Şirketler Rito ve Grow Fide’nin Rijk Zwaan Grubu ile Ünal Ailesi
tarafından ortak kontrol edilip edilmediği incelenmiştir. Dosya içeriğinden; Rijk Zwaan
Grubu’nun iştiraki Rijk Zwaan Zaadteelt en Zaadhandel B.V. aracılığıyla Rito’da %45,
Grow Fide’de %50 pay sahibi olduğu, kalan hisselerin her iki şirkette de Ünal Ailesi’ne
mensup kişilere ait olduğu, anılan şirketlerde dörder kişilik yönetim kurulu üyeliklerinin de
Rijk Zwaan Grubu ile Ünal Ailesi arasında eşit olarak paylaştırıldığı görülmüştür. Bu
nedenle, Hedef Şirketler ortak girişim niteliğindedir.
(10) Devralma işlemlerinin niteliği belirlendikten sonra işlemlerin 2010/4 sayılı Tebliğ anlamında
izne tabi olup olmadıkları incelenmiştir. Dosyada iki ayrı devralma işlemi söz konusu
olduğundan, işlemlerin ayrı ayrı öngörülen eşikleri aşıp aşmadığı kontrol edilmiştir. Ünal
Ailesi’nin Rito ve Grow Fide’de tam kontrole sahip olmasına ilişkin devralma işlemi
bakımından 2010/4 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikler aşılmadığından işlem izne tabi
değildir.
(11) Mevcut durumda Rijk Zwaan Grubu’nun sebze tohumları, ortak girişim Rito tarafından
satılmakta olup; ortak girişimlerin sona erdirilmesi sonucunda Rijk Zwaan ortak
girişimlerdeki hisselerini Ünal Ailesi’ne devretmesi karşılığında satılmamış ürünleri ve
müşteri portföyünü devralacaktır. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.(1).(b). maddesinde birleşme
veya devralma sayılan haller belirtilirken malvarlığının devri de bu hallerden sayılmıştır.
Malvarlığının devri hususunda önemli olan devre konu malvarlığının ilgili pazarda faaliyet
gösterebilmek açısından ciro atfedilebilecek bir unsur olmasıdır. Bu itibarla stok ürünler ve
ciro yaratma potansiyeline sahip müşteri portföyü malvarlığı niteliğinde kabul edilmiştir.
Devralmanın buna ilişkin kısmi malvarlığının devri aşamasında, işlem taraflarının
cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.(1).(b). maddesinde öngörülen eşikleri aştığı
anlaşıldığından, işlem izne tabidir.
(12) Ortak girişimin sona erdirilerek ana teşebbüslerin ayrı ayrı faaliyete devam etmesi
yönündeki amaç doğrultusunda Hedef Şirketler Rito ile Grow Fide’nin tek kontrolünün Ünal
Ailesi’ne bırakılması karşılığında Rijk Zwaan Grubu’nun ortak girişim Rito’nun kısmi
malvarlığı niteliğindeki müşteri portföyü ile satılmamış ürünleri devralması biçiminde iki
aşaması olan devralma işlemi sonucunda; sebze tohumu toptan ticareti pazarının
yapısında rekabetin sınırlanması yönünde herhangi bir değişiklik gerçekleşmeyecek,
aksine Rijk Zwaan Grubu doğrudan pazara gireceği ve Ünal Ailesi de farklı yabancı tohum
üreticisi şirketlerin Türkiye distribütörü olarak faaliyetlerini sürdüreceği için sebze tohumu
toptan ticareti pazarında aktör sayısı ve dolayısıyla rekabetin artacağı öngörülmüştür.
12-33/935-291
4/4
H. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tâbi olduğuna; aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy