Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-47 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 12-35/984-301
Karar Tarihi : 26.06.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Mehmet Akif KAYAR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Boya Sanayicileri Derneği
Temsilcisi: Dr. Özgür KAYA
Koşuyolu Cad. No:46 Kadıköy/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Boya Sanayicileri Derneği (BOSAD) tarafından Türkiye boya
sanayinin ciro ve miktar verileri kapsamında alt pazarlar dağılımlarıyla toplam
büyüklüğünü ortaya koyacak bilgi değişimi anlaşması niteliğindeki teşebbüs birliği
kararına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 28.05.2012 tarih ve 4477 sayı ile giren
muafiyet başvurusu üzerine düzenlenen 19.06.2012 tarih ve 2012-1-47/MM Muafiyet/Menfi
Tespit Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Türkiye boya sanayinin ciro ve miktar verileri
kapsamında alt pazarlar dağılımlarıyla toplam büyüklüğünü ortaya koyacak bilgi değişimi
anlaşması niteliğindeki teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi
kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceği; bununla birlikte, Boya Sanayicileri
Derneği (BOSAD) tarafından bildirim formunda bir taahhüt niteliğinde belirtildiği üzere,
bağımsız bir denetim kuruluşu tarafından BOSAD üyesi teşebbüslerden, gizlilik sözleşmesi
çerçevesinde ve teşebbüslerin birbirlerinden bağımsız ve gizli tutulacak şekilde alınan
geçmiş 3 aya ait dönemlere ait ciro ve satış miktarı bilgilerinin Türkiye kümülatif verisi
haline getirilmesi ve bu bilgilerin BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşılması
şeklinde yürütülmesi halinde, söz konusu teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınması gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
(4) Bildirimin konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “boya ürünleri”; ilgili coğrafi pazar ise
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
G.2. Bildirime Konu Teşebbüs Birliği Kararı
(5) BOSAD 2003 yılında 5253 sayılı Dernekler Kanunu çerçevesinde ulusal boya pazarının
geliştirilmesi, tüketici yararına kalitenin arttırılması, kayıt dışı sermayenin engellenmesi ve
sektörün rekabete açık hale getirilmesi amacıyla kurulmuş bir dernektir. Dosya mevcudu
bilgilere göre, BOSAD’ın bildirime konu bilgi değişimi anlaşması niteliğindeki teşebbüs
12-35/984-301
2/4
birliği kararı ile alt pazarlar da dahil olmak üzere Türkiye boya sektörünün büyüklüğünün
istatistiki olarak sağlıklı bir şekilde tespit edilmesi hedeflenmektedir. BOSAD’ın üyeleri,
Türkiye boya pazarındaki teşebbüslerin %80’ini oluşturmaktadır.
(6) BOSAD pazar büyüklüğünü tespite yönelik anlaşma yapılacak olmasını; boya ürünleri
pazarında sağlıklı istatistiki verilerin olmaması, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin
daha rekabetçi olmasının sağlanması, boya pazarına yabancı yatırımcıların girmesinin
kolaylaştırılması nedenleriyle gerekçelendirmektedir.
(7) Bildirime konu anlaşma ana hatlarıyla aşağıdaki şekildedir:
- BOSAD’a üye teşebbüsler tonaj (iç satış miktarları) ve ciro bilgilerini 3 aylık geçmişe ait
dönemler itibariyle bağımsız bir denetim kuruluşu ile gizlilik anlaşması çerçevesinde
paylaşacaklardır.
- BOSAD’ın anlaştığı bağımsız denetim kuruluşu, her bir teşebbüsten edindiği ciro ve satış
miktar bilgilerini diğer üye teşebbüsler ve BOSAD ile paylaşmayacaktır. Üye teşebbüsler
birbirleri ile bu bilgileri paylaşmayacaklardır.
- Bağımsız denetim kuruluşu, teşebbüslerden elde etmiş olduğu verileri teşebbüs isimlerini
belirtmeden, bölgesel olarak ayırmadan, toplam sektör verisi şeklinde geçmiş döneme ait 3
aylık ve yıllık sektörel toplam ciro ve satış miktarı olarak kümülatif bir Türkiye verisi haline
getirecektir.
- Türkiye boya sektörünün büyüklüğüne ilişkin 3 aylık ve yıllık kümülatif bilgilerin BOSAD
üyeleri ve BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşılması planlanmaktadır.
BOSAD’ın bildirime konu bilgi değişimine yönelik talebinin çerçevesini çizen bu detaylar
taahhüt niteliğindedir.
G.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(8) Dosya mevcudu bilgilerin incelenmesi sonucunda, ilgili pazardaki yoğunlaşma1 ve bildirime
konu anlaşmanın şeffaflığı önceki duruma göre yükseltecek ve koordinasyon riski
doğurabilecek nitelikte olması dikkate alınarak, anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında yer aldığı, bu çerçevede menfi tespit belgesi verilemeyeceği
kanaatine varılmıştır.
G.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
Menfi tespit alamayan ve grup muafiyeti tebliğleri kapsamına girmeyen söz konusu
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen yasaklamadan muaf
tutulabilmesi için aynı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen koşulları sağlaması gereklidir:
- Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve
İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(9) Dosya mevcudu bilgilerden, bildirime konu anlaşma ile paylaşılacak ciro ve miktar verileri
ile bu veriler esas alınarak yapılması planlanan pazar analizlerinin; pazarın büyüklüğü, arz
ve talebin yapısı gibi hususlarda teşebbüslerin bilgi sahibi olmasını sağlayarak söz konusu
teşebbüslerin rekabet anlamında pazarda kendilerini daha doğru konumlandırmalarına ve
stratejilerini buna göre belirlemelerine imkân sağlayacağı ve yabancı yatırımcıların pazara
girişini kolaylaştıracağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, boya pazarlarındaki istatistiki veri
1 Pazarda 15 büyük, 100’e yakın ortak ölçekli ve 450’ye yakın küçük ölçekli üretim yapan firma bulunmakla birlikte; CR5
oranı yaklaşık %83, Herfindahl Hirschman Index’ine göre yoğunlaşma oranı ise yaklaşık 1579’dur.
12-35/984-301
3/4
eksikliğinin teşebbüs sayısının yüksekliği de göz önüne alındığında bir ölçüde
giderilebilecek olması da kamu yararı açısından göz önünde tutulmalıdır. Böylelikle ilgili
pazarda daha etkin bir rekabetin tesis edileceği ve sözü edilen hususların boya üretiminin
planlanmasında gelişme ve iyileşme sağlayacağı değerlendirilmektedir.
- Tüketicinin Yarar Sağlaması
(10) Başvuru konusu bilgi değişim anlaşması, pazarın koşullarının daha doğru şekilde tespit
edilebilmesini ve bu bilgiler ışığında daha rekabetçi stratejiler belirlenmesini sağlayabilecek
niteliktedir. Rekabet düzeyinde sözü edilen şekilde gerçekleşecek bir artışın ise tüketiciler
bakımından fiyat düşüşü, hizmet kalitesinde artış, ürün çeşitliliği gibi yararlar sağlaması
beklenmektedir. Ayrıca, yabancı yatırımcıların sayısında artış olacağı ve dolayısıyla
araştırma-geliştirme harcamalarında artış meydana geleceği bildirim sahipleri tarafından
belirtilmektedir. Son olarak, BOSAD’ın bilgilerin kamuya açıklanacağına ilişkin taahhüdü
tüketici yararını kuşkusuz artırıcı niteliktedir. Bu itibarla ikinci koşul da sağlanmaktadır.
- İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(11) Bağımsız bir denetim kuruluşunca BOSAD üyesi teşebbüslerden geçmişe yönelik olarak 3
aylık dönemler için gizlilik sözleşmesi çerçevesinde, birbirinden bağımsız ve gizli tutulacak
şekilde ciro ve satış miktarı bilgilerinin alınarak Türkiye kümülatif verisi haline getirilmesi,
verilerin BOSAD internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşılması ve boya sektöründe
faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsü dışarıda bırakmayacak şekilde bilgi değişiminin
sağlanmasını içeren anlaşmanın, pazarda giriş engellerinin ve dağıtım kanallarında
kısıtlamanın mevcut olmadığı da göz önüne alındığında, ilgili pazarın önemli bir kısmında
rekabeti sınırlamayacağı anlaşılmaktadır.
- Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması
(12) Yukarıda belirtildiği üzere bağımsız denetim kuruluşunun varlığı, verilerin kümülatif olması,
kamuyla paylaşım ve boya pazarında faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsün dışarıda
kalmaması hususları dikkate alındığında, rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmayacağı
kanaatine varılmıştır.
12-35/984-301
4/4
H. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Boya Sanayicileri Derneği tarafından Türkiye boya sanayinin ciro ve miktar verileri
kapsamında alt pazarlar dağılımlarıyla toplam büyüklüğünü ortaya koyacak bilgi değişimi
anlaşması niteliğindeki teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi
kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
- Bununla birlikte, BOSAD’ın bildirime konu bilgi değişimi anlaşmasının, BOSAD tarafından
bildirim formunda bir taahhüt niteliğinde belirtildiği üzere, bağımsız bir denetim kuruluşu
tarafından BOSAD üyesi teşebbüslerden, gizlilik sözleşmesi çerçevesinde ve teşebbüslerin
birbirlerinden bağımsız ve gizli tutulacak şekilde alınan geçmiş üç aylık dönemlere ait ciro
ve satış miktarı bilgilerinin Türkiye kümülatif verisi haline getirilmesi ve bu bilgilerin BOSAD
internet sitesi vasıtasıyla kamu ile paylaşılması şeklinde yürütülmesi halinde, söz konusu
teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet
tanınmasına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy