Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-70 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 12-36/1045-332
Karar Tarihi : 04.07.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Ebru İNCE
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Novartis Sağlık, Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Gaye BUMİN
Ülgen Sok. No:4 Gazeteciler Sitesi B:17 D:2 Levent/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Novartis Sağlık, Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin
dört ecza deposu ile akdettiği ve bu depolara kamu ihalelerine katılım ve
kazanılması halinde ürünlerin dağıtımı amacıyla bölge münhasırlığı tanıyan
sözleşmelere 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet tanınması
talebi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.04.2012 tarih ve 3426 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 26.06.2012 tarih ve 2012-3-70/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu “Münhasır İhale
Deposu Sözleşmesi”nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan şartları
sağladığından sözleşmeye bireysel muafiyet tanınabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflara İlişkin Bilgiler
G.1.1. Novartis Sağlık, Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Novartis)
(4) Novartis, merkezi İsviçre’nin Basel kentinde bulunan ve ilaç sektöründe 140’ı aşkın ülkede
faaliyet gösteren Novartis Grubunun Türkiye’deki iştirakidir. Novartis, Türkiye ilaç
sektörünün (…..) pazar payı ile ikinci büyük firması konumunda olup, üretim, pazarlama,
klinik araştırmalar faaliyetlerinde bulunmaktadır. Novartis Türkiye’de bulunan üç üretim
tesisinde başta İsviçre olmak üzere birçok Avrupa, Ortadoğu, Güney ve Orta Amerika
ülkeleri için de üretim yapmaktadır. Novartis Grubunun 2010 yılı cirosu (…..) Novartis’in
2010 yılı cirosu ise (…..).
12-36/1045-332
2 / 7
G.1.2. Öz-Sel Ecza Depoları Tic. ve Paz. A.Ş. (Öz-Sel)
(5) Hastanelere yönelik olarak toptan ilaç satışı ve dağıtımı faaliyetinde bulunmak üzere 1977
yılında kurulan Öz-Sel, Türkiye’de 1.000'i aşkın resmi ve özel hastane ile yıllık 2.500’den
fazla ihaleyi içeren bir iş hacmine sahiptir. Merkezi ve iki temsilciliği İstanbul’da olan
teşebbüsün, Ankara, İzmir, Adana, Bursa, Samsun, Trabzon, Diyarbakır, Konya, Erzurum
ve Malatya’da da temsilcilikleri bulunmaktadır. 2010 yılı cirosu (…..) olan Öz-Sel, kamu
ihaleleri toptan ilaç pazarında 2010 ve 2011 yıllarında sırasıyla (…..) pazar payına sahiptir.
G.1.3. Beşer Ecza Deposu Tic. ve San. Ltd. Şti. (Beşer)
(6) Toptan ilaç satışı ve dağıtımı pazarında yer alan Beşer, 1978 yılında Ankara merkezli
olarak kurulmuş olup, firma ülke genelinde resmi ve özel hastanelerin açmış olduğu ilaç ve
serum ihalelerine iştirak etmekte, sektörün önde gelen birçok yerli ve yabancı ilaç
firmasının ihale kanalına yönelik satışlarında depo hizmeti vermektedir. Firmanın İstanbul,
İzmir, Antalya, Konya, Adana, Kayseri, Malatya, Diyarbakır, Erzurum, Trabzon, Samsun ve
Bursa illerinde temsilcilikleri bulunmaktadır. 2010 yılı cirosu (…..) olan Beşer, kamu
ihaleleri toptan ilaç pazarında 2010 ve 2011 yıllarında sırasıyla (…..) pazar payına sahiptir.
G.1.4. Dekim Ecza ve Kim. Mad. Tic. San. A.Ş. (Dekim)
(7) 1990 yılında İzmir merkezli olarak kurulan Dekim, eczane ve ihale kanalına ilaç ve serum
toptan satışı ve dağıtımı ile iştigal etmektedir. 2010 yılı cirosu (…..) TL olan Dekim, kamu
ihaleleri toptan ilaç pazarında 2010 ve 2011 yıllarında sırasıyla (…..) pazar payına sahiptir.
G.1.5. Metin Onay Ecza Deposu Ltd. Şti. (Metin Onay)
(8) Ankara merkezli Metin Onay, ilaç ve serum toptan satışı ve dağıtımı ile iştigal etmektedir.
2010 yılı cirosu (…..) olan Metin Onay, kamu ihaleleri toptan ilaç pazarında 2010 ve 2011
yıllarında sırasıyla (…..) pazar payına sahiptir.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(9) “Münhasır İhale Deposu Sözleşmesi” (Sözleşme) kapsamındaki ürünlere Sözleşme ekinde
yer verilmekte olup, anılan ürünler Novartis tarafından Türkiye’de üretilen, ürettirilen veya
ithal edilen beşeri ilaçlardır.
(10) Beşeri ilaç sektörüne ilişkin Kurumumuzca yapılan incelemelerde ürün pazarlarının
belirlenmesinde kullanılan sınıflandırmalar temel olarak, ilaçların tedavi edici özellikleri,
içerdiği etkin maddeler ve pazarda sunumuna ilişkin formları, miktarları, orijinal olup
olmaması ve reçeteli ya da reçetesiz satılabilmesine göre oluşturulmuştur. Beşeri ilaç
sektörüne yönelik özellikle, birleşme ve devralmaların değerlendirilmesine ilişkin işlemlerde
pazar tanımlarında, etkin madde esasına bağlı ATC-3 sınıfı başlangıç noktası olarak
kullanılırken, duruma göre daha dar pazar tanımları da yapılabilmektedir.
(11) Sözleşme’nin konusunu oluşturan kamu kurumu ihaleleri, genellikle çok sayıda ürünün
temin edilmesi için ve her bir kalemde, etkin maddenin yanında form ve doz da belirtilerek
açılmaktadır. Buna bağlı olarak bir ihale kaleminde istisnai durumlar dışında, farklı etkin
maddeli ürünler için ve hatta aynı etkin maddeli olmakla birlikte farklı form ve dozda olan
12-36/1045-332
3 / 7
ürünler için teklif verilmesi mümkün değildir1.
(12) Kurul, ilaç firmaları ile ecza depoları arasında akdedilen ve mevcut dosya ile benzer
nitelikte ilişkileri düzenleyen geçmiş tarihli kararlarında2, ihale kanalında birçok ürün
kategorisinde toplu ihtiyaca yönelik satışların gerçekleştirilmesi ve bildirime konu
sözleşmelerin ilaç firmasının ürün portföyünü bir bütün olarak kapsaması gibi unsurlardan
hareketle ve bildirimin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini dikkate alarak, belirli
bir pazar tanımı yapılması gereği olmadığına karar vermiştir.
(13) Sözleşme, Novartis'in Türkiye pazarına sunduğu, farklı tedavi gruplarında, toplam 68 etkin
madde grubu altında sınıflandırılan ve 41 ürün grubunda jeneriği bulunmayan ürünlerin
ihale kanalı satışlarını konu almaktadır. İlaç firmaları ile ecza depoları arasında akdedilen
anlaşmaları konu alan geçmiş tarihli Kurul kararlarına paralel olarak mevcut dosya
bakımından da kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(14) Beşeri ilaç sektörünün sağlayıcı seviyesine yönelik geçmiş tarihli Kurul kararlarına paralel
olarak ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Bildirime Konu Sözleşme
(15) Dosya konusunu Novartis’in Öz-Sel, Beşer, Dekim ve Metin Onay ecza depoları ile
akdettiği ve anılan ecza depolarına kamu ihalelerine Novartis ürünleri ile katılım ve
ihalelerin kazanılması halinde bu ürünlerin dağıtımı amacıyla bölge münhasırlığı tanıyan
Sözleşme’ye muafiyet tanınması talebidir. Her bir ecza deposu ile ayrı ayrı akdedilen
Sözleşme, depoların kamu ihaleleri özelinde Novartis ürünleri için münhasır olarak
yetkilendirildiği bölgeler dışında standart özellik taşımaktadır. Bu çerçevede;
- Öz-Sel; Balıkesir, Bartın, Bilecik, Bolu, Bursa, Çanakkale, Düzce, Edirne, Giresun,
İstanbul, Karabük, Kastamonu, Kırklareli, Kocaeli, Ordu, Sakarya, Sinop, Tekirdağ, Yalova,
Zonguldak;
- Beşer; Amasya, Ankara, Artvin, Ardahan, Bayburt, Çankırı, Çorum, Erzincan,
Gümüşhane, Iğdır, Kars, Kırıkkale, Kırşehir, Rize, Trabzon, Yozgat, Malatya, Elazığ,
Mersin;
- Dekim; Afyon, Antalya, Aydın, Burdur, Denizli, Isparta, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla,
Uşak;
- Metin Onay ise, Adana, Adıyaman, Ağrı, Aksaray, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır,
Erzurum, Gaziantep, Hakkâri, Hatay, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Kilis, Konya,
Mardin, Sivas, Muş, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Van,
Eskişehir, Samsun, Tokat
illerinde gerçekleştirilecek kamu kurumları ihalelerine Novartis ürünleri ile katılmak üzere
yetkilendirilmiştir. Sözleşme, her bir ecza deposu için standart hükümler içerdiğinden,
Sözleşme’de yer alan hükümlerin açıklanmasında kararın devamında kullanılan Depo
ifadesi her bir taraf ecza deposunu anlatmakta kullanılmıştır.
(16) Sözleşme kamu kurumlarının beşeri tıbbi ilaçların teminine yönelik açtıkları Grup İhaleleri
dışındaki ihaleleri kapsamakta olup, kamu kurumları kamuya bağlı tüm sağlık kuruluşlarını
1 01.10.2009 tarih ve 09-43/1091-273 sayılı Abbott Kararı
217.04.2008 tarih ve 08-29/352-113 sayılı Roche, 01.10.2009 tarih ve 09-43/1091-273 sayılı Abbott , 05.08.2010 tarih ve
10-52/973-342 sayılı Astra Zeneca Kararları
12-36/1045-332
4 / 7
ifade etmektedir. Grup İhaleleri ise Sözleşme’de “İsteklilerin ihale listesinde yer alan bütün
ürün gruplara veya diledikleri gruplara teklif verebildikleri, ancak belirtilen her bir ürün
grubunun tamamına teklif verilmesi şartının yer aldığı ve ihale değerlendirmesinin her bir
grubun toplam tutarı üzerinden yapıldığı ihaleler” olarak tanımlanmaktadır. Kamu kurumları
ihaleleri bakımından Türkiye genelindeki 81 il Sözleşme kapsamına alınmış ve dört
bölgeye ayrılmış, her bir bölge için Sözleşme tarafı bir ecza deposu münhasıran
yetkilendirilmiştir.
(17) Sözleşme’nin yetkilendirmeyi düzenleyen 4. maddesi uyarınca Novartis Depo’ya, Grup
İhaleler dışındaki kamu kurumları ihalelerine Novartis ürünleri ile katılmak üzere münhasır
yetki vermektedir. Maddenin devamında Depo’nun münhasıran başkasına tahsis edilmiş
başka bir bölgede Sözleşme kapsamındaki ihalelere Novartis ürünleriyle katılamayacağı
düzenlenmekte olup, bu koşulun istisnası maddenin üçüncü bendinde Çerçeve Sözleşme
İhaleleri olarak verilmektedir. Çerçeve Sözleşme İhaleleri, Sözleşme’de “ Belirli bir zaman
aralığında ihtiyaç duyulacak alımlara katılmayı taahhüt edenler ile idare arasında fiyat ve
miktarların tespitine ilişkin şartları belirleyen sözleşme” olarak tanımlanmaktadır. Bu ihale
türü bakımından en az üç isteklinin teklif vermesi şartı arandığından taraf ecza depoları
kendi bölgeleri dışındaki ihalelere Novartis ürünleriyle teklif verebileceklerdir.
(18) Sözleşme’nin ihaleye ilişkin yükümlülükleri düzenleyen 5. maddesi uyarınca ise Depo,
yetkilendirildiği ihalelere sadece Novartis’ten temin edeceği ürünler ile katılabilecek, rakip
ilaç firmalarının ürünleriyle katılamayacaktır. Bu durumun istisnasını söz konusu kamu
kurumu ihalesine Novartis’in katılamayacağını ya da ürün temin edemeyeceğini Depo’ya
beyan etmiş olduğu ihaleler oluşturmaktadır.
(19) 5. maddede yer alan bir diğer düzenleme Depo’nun yetkilendirildiği ihalelerde en uygun
teklifi vermesini sağlamak üzere, Novartis ürünlerine ilişkin vereceği tekliflerde Novartis’in
belirleyeceği tavan fiyatları aşamayacak olmasıdır.
(20) Sözleşme’nin yukarıda yer verilen bölge sınırlamasına ilişkin 4. ve rekabet etmeme
yükümlülüğüne ilişkin 5. maddesi bentleriyle birlikte ele alındığında, taraf ecza depolarının
kural olarak, Novartis tarafından münhasıran yetkilendirildiği bölgelerdeki kamu kurumu
ihalelerine sadece Novartis ürünleri ile katılacakları, münhasıran yetkilendirildiği bölge
dışındaki bölgelerdeki kamu kurumu ihalelerine ise Novartis ürünleriyle katılamayacakları
görülmektedir. Bu maddelerin yorumlanmasından taraf ecza depolarının yetkili olmadıkları
bölgelerdeki ihalelere Novartis’in rakibi ürünler ile katılabilecekleri anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, Sözleşme depolar bakımından Novartis tarafından kendilerine tahsis edilen
bölgelerindeki kamu kurumu ihalelerine katılımda Novartis ürünleri bakımından münhasır
yetki vermek suretiyle, Novartis bakımından ise her bir deponun Novartis tarafından
münhasıran yetkilendirildiği bölge ile sınırlı olmak üzere Novartis’in rakibi ürünler ile
ihaleye katılmalarını engellemesi yönüyle koruma sağlamaktadır.
G.3.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(21) Sözleşme’nin; 4.1., 5.9., 5.10. ve 5.2. maddeleri incelendiğinde; bölge sınırlaması, azami
satış fiyatı tespiti, rekabet etmeme yükümlülükleri içerdiği bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamında yer aldığı anlaşıldığından, Sözleşme’ye menfi tespit
tanınamayacağı kanaatine varılmıştır.
12-36/1045-332
5 / 7
G.3.3. Muafiyet Değerlendirmesi
(22) 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği’nde “dikey anlaşma” tanımına yer verilmiştir. Bildirime konu
Sözleşme de yukarıda yer verilen niteliği itibarıyla, rekabet hukuku bağlamında “dikey
anlaşma” niteliğindedir.
(23) 2002/2 sayılı Tebliğ, dikey anlaşmalar bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki
yasağa karşı sağlanan grup muafiyetinin koşul ve esaslarını düzenlemektedir. Tebliğ’in 2.
maddesine göre grup muafiyetinin, sağlayıcının ilgili pazardaki payının %40’ı aşmaması
halinde uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bildirime konu Sözleşme, Novartis’in 68
etkin madde grubunda sınıflandırılan ve bunlardan 41’inde jeneriği bulunmayan ürünleri
konu almaktadır. Bildirimde yer verilen açıklamalar, Sözleşme konusu 41 jeneriği olmayan
ürün grubu ve kalan 27 jeneriği olan ürün grubunun bir bölümünde Novartis’in %40 pazar
payını aştığını göstermektedir. Sözleşme’nin konusunu oluşturan kamu kurumu ihalelerinin
birden fazla kalemde toplu ihtiyacı karşılamak için düzenlenmesi nedeniyle Sözleşme bir
bütün olarak değerlendirilmiştir. Ürün grubu bazında pazar tanımı yapılmasına ihtiyaç
olmadığı değerlendirmesinden ve ürün grupları bakımından Novartis’in pazar payına ilişkin
taraf beyanlarından hareketle, Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır..
G.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(24) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar,
Kanun’un 5. maddesindeki koşulların varlığı halinde 4. maddenin uygulanmasından muaf
tutulabilmektedir.
G.3.4.1. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmelerin sağlanması
(25) Sözleşme, yukarıda G.3.1. nolu bölümde yer verilen temel yetkilendirme üzerine
kurulmakta, ecza depolarının görevlendirilmesiyle, Novartis bakımından kamu kurumları
ihalelerinin takibinde ve katılımında katlanılması gereken maliyetlerde tasarruf ve etkinlik
yaratmaktadır. Ayrıca, Novartis azami fiyat tespiti hükmü ile Depo’ların ihalelerde rekabetçi
fiyatlar vermesini sağlamaktadır. Depo bakımından ise Novartis ürünlerinde belirli bölge
dâhilinde ve daha fazla ihaleye katılma imkânı paralelinde, dağıtım başta olmak üzere
maliyet tasarrufu ve etkinlik yaratmaktadır. Bu nedenle Novartis’in kendi organizasyonu ile
katılabileceği sayının üzerindeki ihaleye katılması mümkün hale gelebilecek ve ihale
piyasasına ilişkin depolardan temin edilen düzenli bilgi akışı ile üretim planlamasında ve
ihalenin kazanılması halinde, ürünlerin sağlık kuruluşlarına temininde gerek süre gerekse
hizmet kalitesi bakımından iyileşme sağlanabilecektir. Bu durumla paralel olarak, Depo’ya
Sözleşme ile kendi bölgesindeki bütün kamu kurumu ihalelerini takip edebilecek ve katılma
yükümlülüğünün getirilmesi suretiyle Sözleşme öncesinde ecza depolarının cazip
görmediği küçük ölçekli ihalelere depoların katılımı sağlanmış olabilecek, böylece
Sözleşme arzın devamlılığına katkıda bulunacaktır. Dolayısıyla, Novartis ürünlerinin daha
fazla ihalede yer alması ve bu ölçüde de kamu kurumu ihalelerinde markalar arası
rekabetin artması söz konusu olabilecektir..
(26) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Sözleşme, 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinin (a) bendince aranan şartları sağlamaktadır.
12-36/1045-332
6 / 7
G.3.4.2. Tüketicinin bundan yarar sağlaması
(27) Yukarıda 5. maddenin (a) bendi kapsamında yer verilen açıklamalar, sağlık kuruluşlarının
tedarik koşullarında gerek artan markalar arası rekabete, gerekse sunumda iyileşme
yoluyla iyileşme olacağına işaret etmektedir. Bu iyileşme şüphesiz ilgili sağlık
kuruluşlarının nihai tüketici konumundaki hastalara daha iyi hizmet sunması anlamını
taşımaktadır. Bu nedenle Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (b) bendince
aranan şartı sağladığı kanaatine varılmıştır.
G.3.4.3. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması
(28) Novartis’in Türkiye’de piyasaya sunduğu 68 etken madde grubundan 27’sinin jeneriği
bulunmaktadır. Sözleşme’nin uygulamaya alınması ile yukarıda yer verilen faydalar
temelinde başta jeneriği olan ürün gruplarında olmak üzere, markalar arası rekabetin
artması beklenmektedir. Ancak jeneriği olmayan ürünler bakımından münhasır bölgelerde
tek yetkili ecza deposu, Novartis ürünleriyle kamu ihalelerine teklif verebileceğinden
rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi söz konusu olabilecektir. Bu durumda jeneriği olan
ve olmayan ilaç grupları bakımından beklenen etkilerin karşılaştırılması gerekmektedir.
(29) Konuya ilişkin öncelikle belirtilmesi gereken husus, ilaç sektöründe ilaç üreticileri
arasındaki rekabetin depolar arasındaki rekabetten daha yoğun olduğudur. Bu niteliğe
gerek bildirim formunda, gerekse ilaç sektöründe benzer konu kapsamında alınan
kararlarda3 yer verilmekte olup, depoların ilaç satışlarındaki düşük kar marjlarının depolar
arasındaki rekabetin sınırlı düzeyde olmasına neden olduğu ifade edilmektedir.
(30) Bildirim formunda jeneriği olmayan ürünler bakımından rekabetin sınırlanmasına yönelik
etkinin azalacağına dair ifade edilen bir diğer durum, Novartis’in jeneriği bulunmayan 41
ilaç grubu içerisinde ihale kanalında 10 ürün grubunun satışlardan aldığı payın %80’in
üzerinde olması olarak açıklanmıştır. Bu çerçevede ihale kanalında 41 ürün grubunun
10’unun etkin bir şekilde satıldığı, diğer 31 jeneriği olmayan ürün grubu bakımından
satışların azlığı nedeniyle depolar arasında rekabetin Sözleşme ile ortadan kalkmasının fiili
etkisinin oldukça düşük olacağı belirtilmektedir.
(31) Kasım 2011 itibarıyla IMS (International Medical Statistics) verileri Türkiye’de 178 ecza
deposunun ve 400’ü aşkın ilaç firmasının olduğunu ve son üç yılda ilaç sektörüne 62 yeni
ilaç firmasının girdiğini göstermektedir. Bu veriler her bir ilaç firmasının çok sayıda
alternatif depo ve her bir deponun çok sayıda alternatif ilaç firması ile çalışma imkânı
bulunduğunu göstermektedir. Bu durumda münhasırlık öngören Sözleşme, gerek sağlayıcı
gerekse yeniden satıcı seviyesinde pazar kapama etkisini azaltacak bir unsur olarak
belirginlik kazanmaktadır.
(32) Dosya içeriği bilgi ve belgelerden, ihale kanalı bakımından ecza depolarının teminatla
çalışma ve ilaç firmasının dağıtım sistemine uyum sağlama gereklerine bağlı olarak sınırlı
sayıda ilaç firması ile çalışma eğiliminde oldukları anlaşılmıştır. Kaldı ki ilaç firmalarının
ihalelerde aynı ecza deposunu kullanmasının rekabeti sınırlayıcı etkileri de olabilmektedir.
(33) Farklı ilaç firmalarına ait birden fazla ürünün tek bir liste üzerinden alımının yapıldığı ve
katılımcıların tüm ihale kalemleri için teklif vermesi gereken Grup İhalelerinin Sözleşme’nin
münhasırlık öngören kapsamı dışında tutulmuş olması ile de ecza depoları nezdinde olası
bir ihaleye katılamama riskinin önüne geçilmektedir. Bu ihaleler bakımından ecza
3 Bkz. Dipnot 2
12-36/1045-332
7 / 7
depolarının bölgelerinde farklı ilaç firmalarının ürünlerini de teklif edebilmesi ile rekabet
ortamı korunmuş olmaktadır.
(34) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinin (c) bendince aranan şartı sağladığı kanaatine varılmıştır.
G.3.4.4. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması
(35) Sözleşme, ecza depolarının yetkilendirildiği bölgelerdeki kamu ihalelerine Novartis ürünleri
ile katılmalarını düzenlemekte, bu bölgelerdeki ihaleler bakımından ecza depolarına
rekabet yasağı getirmektedir. Dolayısıyla Depo, kural olarak, bölgesindeki kamu ihalelerine
katılımda Novartis ürünleri bakımından münhasır yetki ile donatılırken, Novartis’e
bölgesinde Novartis ürünleriyle katılabileceği kamu kurumu ihaleleri bakımından rakip ilaç
firması ürünü ile katılmama taahhüdünde bulunmaktadır. Sözleşme’nin yorumlanmasından
anılan rekabet yasağının yalnızca münhasır bölgeyle sınırlı olduğu görülmekte olup Depo,
bölgesi dışındaki kamu kurumu ihalelerine Novartis’in rakibi diğer ilaç firmalarının ürünleri
ile katılabilecektir. Münhasır bölge sınırlarını aşmaması nedeniyle rekabet yasağının
yukarıda gerekçeleri ile açıklanan öngörülen faydanın temin edilmesi bakımından makul ve
kabul edilebilir bir sınırlama olduğu, dolayısıyla Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinin (d) bendindeki koşulu sağladığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(36) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Novartis Sağlık, Gıda ve Tarım
Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Öz-Sel Ecza Depoları Tic. ve Paz. A.Ş., Beşer Ecza Deposu
Tic. ve San. Ltd. Şti., Dekim Ecza ve Kimya Mad. Tic. San. A.Ş. ve Metin Onay Ecza
Deposu Ltd. Şti. ile akdettiği ve ecza depolarına kamu ihalelerine katılım ve kazanılması
halinde ürünlerin dağıtımı amacıyla bölge münhasırlığı tanıyan “Münhasır İhale Deposu
Sözleşmesi”nin;
- 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ’in 2. maddesinde
düzenlenen pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, anılan Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanamayacağına,
- Bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını
karşılaması nedeniyle bildirim konusu sözleşmeye bireysel muafiyet tanınmasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir
Full & Egal Universal Law Academy