Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-75 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-38/1076-337
Karar Tarihi : 18.07.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Tuğçe KOYUNCU, Başak ARSLAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Güner Petrol İnş. Müteahhitlik ve Nakliye San. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI
Turan Güneş Bulvarı No:100/20 Yıldız/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : BP Petrolleri A.Ş.
Temsilcisi: İlmutluhan SELÇUK
Ebulula Mardin Cad. No:57 Akatlar, Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: BP Petrolleri A.Ş. tarafından yapılan dikey anlaşmalar ve
çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin ihlal edildiği
iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.04.2012 tarih ve 3221 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan, 07.05.2012 tarih ve 2012-1-75/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili
karar uyarınca düzenlenen 10.07.2012 tarih ve 2012-1-75/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- Malik Ruhi KORKMAZ’a ait bulunan başvuruya konu taşınmaz üzerinde BP Petrolleri
A.Ş. (BP) lehine 07.10.2005 tarihinde 12 yıl 9 ay süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- Akaryakıt istasyonuna Gayri Sıhhi Müessese (GSM) ruhsatı alınabilmesi için
istasyonda bayilik faaliyeti gerektiğinden, inşaatın devamı sırasında taşınmaz maliki
Ruhi KORKMAZ’ın kurucu ortağı olduğu Güner Petrol İnş. Müteahhitlik ve Nakliye
San. Tic. A.Ş. (Güner Petrol) ile BP arasında bayilik ilişkisi kurulduğu, ancak daha
sonra fiilen istasyon çalışmaya başlamadan bu ruhsatın BP’ye devredildiği ve BP’nin
istasyonun işletmesini başka bir teşebbüse verdiği, sonuç olarak Güner Petrol ile BP
arasında bayilik ilişkisi ve dikey ilişkinin kurulmuş olduğu,
- BP ve Güner Petrol arasında akaryakıt alımı gerçekleştirilmemiş ve fiilen bir bayilik
söz konusu olmamış olsa da, bu durumun dikey ilişkinin varlığı açısından bir
öneminin bulunmadığı, bu nedenle 07.10.2005 tarihinde dikey ilişkinin başladığı,
- Rekabet Kurulunun 02.12.2010 tarih ve 10-75/1544-597 sayılı kararında da Opet
Petrolcülük A.Ş.'nin bir bayisi için dikey anlaşmanın muafiyetten yararlanacağı
sürenin hesaplanmasında, istasyonun faaliyete geçtiği tarih olan akaryakıt alım
tarihinin esas alınması talebinin reddedildiği,
- Şikâyete konu edilen taşınmaz üzerindeki akaryakıt satış ve servis istasyonu
inşasının BP tarafından yapılmış olmasıyla birlikte, 5. yılın sonunda Güner Petrol-
Ruhi KORKMAZ'a üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden
12-38/1076-337
2/6
bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilme yani özgür kalabilme imkânı
tanınmadığı,
- Dolayısıyla mevcut ilişki ve dikey anlaşmaya 5 yılın üzerinde bireysel muafiyet
tanınamayacağı ve 5+5 kapsamında değerlendirilemeyeceği,
- BP lehine tesis edilen intifa hakkının süresinin 07.10.2010 tarihinde dolmasına
rağmen bu şirketin intifa hakkını terkin etmeyerek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ve 2002/2 sayılı Tebliğ’i ihlal ettiği
iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: ilgili Rapor’da;
- Malik Ruhi KORKMAZ’ın veya Güner Petrol’ün ilgili taşınmaz üzerinde hukuken veya
fiilen herhangi bir bayilik faaliyeti bulunmadığından, BP ile aralarında bir dikey
ilişkinin mevcut olmadığı; istasyonda ilk akaryakıt satışının ve akaryakıt bayilik
faaliyetinin malik Ruhi KORKMAZ ya da Güner Petrol ile herhangi bir bağlantısı
bulunmayan Acarlar İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Acarlar A.Ş.) tarafından
gerçekleştirildiği,
- Bu nedenle Ruhi KORKMAZ - BP - Acarlar A.Ş. arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 5(a) maddesinde düzenlenen istisna hükmüne uyduğu ve Ruhi KORKMAZ
tarafından BP lehine tanınan intifa hakkının süresinin dikey anlaşmalarda yer alan
rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin olarak 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen 5
yıllık süre sınırına tabi olmadığı,
- Şikâyetin reddedilmesi gerektiği,
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları
(5) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı,
satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak
tanımlanmaktadır. Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının
anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini,
satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı
her türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile
tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan
rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
(6) Bunun yanında konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır.
Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik faaliyeti
yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari faaliyet ile
istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet yasağı süresinin
esasen; “bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı sözleşmeler yoluyla diğer
dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır” olarak yorumlanması gerekmektedir.
(7) Diğer taraftan, Danıştayın 13.05.2008 tarihli ve E.2006/1604, K.2008/4196 sayılı kararı,
bu karar üzerine Kurulumuzca alınan 30.10.2008 tarihli ve 08-61/997-389 sayılı Total-
Akdağ kararı, yine Kurulumuzun 05.03.2009 tarihli “Pol-Pet Petrol Ürün. Tur. Konak. ve
Din. Tesis. Ltd. Şti. - Bölünmez Petrolcülük A.Ş.” ve “Barbaros Akaryakıt San. Tic. Ltd.
Şti.- Altınbaş Petrol ve Tic. A.Ş.” kararları ile sektöre yönelik almış olduğu diğer kararlar
ve son olarak Danıştayın 28.06.2010 tarihli ve E. 2009/3044, K. 2010/5458;
E.2009/5164, K.2010/5457 sayılı kararları ile de sabit olduğu üzere; intifa, tapuya şerh
edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen 5 yıllık üst sınırı fiili olarak
12-38/1076-337
3/6
aşmasına neden olmaktadır. Bu bakımdan bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı
intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir
anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
(8) Bu çerçevede Kurulumuzun akaryakıt sektöründe dağıtım şirketleri ile bayileri arasında
yapılan dikey anlaşmalara ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca,
18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey
anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan
dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile
düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır.
(9) Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a) maddesinin devamında, anlaşmalardaki rekabet
etmeme yükümlülüğüne veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu
hallerde anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına
ilişkin olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, “Alıcının anlaşmaya
dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı
ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde
sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan
üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir
tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin
alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme
yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu
tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar.” şeklindedir.
(10) 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen beş yıllık sürenin nasıl hesaplanacağı hususunda ise
Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 35. paragrafında, “… Beş yıllık rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresinin hesaplanmasında başlangıç tarihi olarak, taraflar arasında
süregelen rekabet yasağına dayalı dikey ilişkiye başlangıç teşkil eden ilk anlaşmanın
yapıldığı tarih esas alınacaktır. Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik,
işleticilik, tedarik vb. sözleşmeler ile birlikte bu sözleşmelerin süresine etki eden intifa,
tapuya şerh edilmiş kira, ekipman gibi sözleşmelerin hepsinin aynı anda ortadan kalktığı
tarih ise, rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilecektir. ...” şeklinde
açıklamalara yer verilmiştir:
I.2. Taraflar Arasındaki Dikey İlişkiye Yönelik Bulgular
(11) Konuyla ilgili olarak BP tarafından gönderilen 26.06.2012 tarihli yazıda özetle;
- Dosya konusu istasyonun kurulu bulunduğu taşınmaz üzerinde BP ile malik Ruhi
KORKMAZ arasında 30.09.2005 tarihinde yapılan Protokol uyarınca BP lehine 12 yıl
9 ay süreli intifa hakkı tesis edilmesi öngörüldüğü ve daha sonra bu hakkın tapuya
işlendiği,
- Ayrıca Ruhi KORKMAZ'ın talebi üzerine intifa hakkı süresinin, intifa hakkının sona
erme tarihinden (08.07.2018) itibaren 01.01.2023 tarihine kadar geçerli olacak
şekilde, 19.10.2009 tarihinde yapılan yeni Kira Sözleşmesi ile uzatıldığı,
- Arsa niteliğinde olan taşınmaz üzerinde intifa hakkının tesis edilmesini müteakip
malik Ruhi KORKMAZ ile BP arasında bir Protokol yapılarak ilgili arazi üzerinde BP
tarafından akaryakıt satış ve servis istasyonu ve müştemilatı inşa edilmesinin
öngörüldüğü ve inşa edilecek istasyonun bizzat BP tarafından veya BP'nin uygun
göreceği 3. kişilerce işletilmesi konusunda anlaşıldığı,
- BP’nin istasyon inşaatını Ruhi KORKMAZ’ın hissedar olduğu bilinen Güner Petrol'e
yaptırdığı ve Güner Petrol’ün istasyon inşaatı yanında gerekli izin ve ruhsatların
alınmasını ve istasyonu "anahtar teslim" olarak BP'ye teslim etmeyi taahhüt ettiği,
- Söz konusu istasyonla ilgili olarak Güner Petrol ile BP arasında herhangi bir dikey
anlaşma tesis edilmediği,
12-38/1076-337
4/6
- BP’nin daha sonra istasyonun işletmecisini belirlemek üzere üçüncü kişilerden teklif
alıp Acarlar A.Ş. ile 29.02.2008 tarihinde İşleticilik Anlaşması imzaladığı,
- Malik veya Güner Petrol ya da ilişkili diğer bir şirketinin ilgili istasyon üzerinde
işleticilik faaliyetinde bulunmadığı ve en başından itibaren işleticilik faaliyetinde
bulunan Acarlar A.Ş. ile malik veya Güner Petrol arasında da Kurul içtihatları
çerçevesinde bir ilişki veya bağlantının mevcut olmadığı,
- Ruhi KORKMAZ ile yapılan İnşaat Yapımı Anlaşması altında istasyonun bizzat BP
tarafından veya BP'nin uygun göreceği üçüncü kişilerce işletilmesinin açıkça
öngörüldüğü ve istasyonu işletme konusunda istekli onlarca teklif sahibi arasından
Acarlar A.Ş.’nin BP tarafından seçilerek atandığı,
- İstasyonda ilk akaryakıt satışının ve akaryakıt bayilik faaliyetinin de Acarlar A.Ş.
tarafından yapıldığı,
- 2002/2 sayılı Tebliğ'in 5(a) maddesinde yer alan istisna hükmüne göre, ayni bir
hakkın (örneğin intifa) alıcı (Acarlar A.Ş.) ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden
(Ruhi KORKMAZ/Güner Petrol) elde edilmesi durumunda alıcı (işletici) teşebbüs
üzerine söz konusu hakkın kullanımı süresince rekabet etmeme yükümlülüğü
getirilebilmesine cevaz verildiği,
- Malik veya Güner Petrol ile Acarlar A.Ş. arasında herhangi bir bağlantının
bulunmadığı göz önüne alındığında, dosya konusu intifa/kira ilişkisinin de yukarıdaki
açıklamalar ışığında, 2002/2 sayılı Tebliğ'in anılan istisna hükmü kapsamına girdiği
ve dolayısıyla özel hukuk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
ifade edilmiştir. Ayrıca 02.07.2012 tarihinde gönderilen yazıda ise, malik Ruhi
KORKMAZ ile işletici Acarlar A.Ş. arasında söz konusu istasyona dair yapılmış bir kira
sözleşmesi veya bu kişiler arasında hissedarlık ya da akrabalık ilişkisinin bulunmadığı
belirtilmiştir. Diğer taraftan raportörlerce, 02.07.2012 tarihinde Güner Petrol vekiline
gönderilen bilgi isteme yazısı ile BP ve Güner Petrol arasında imzalanmış bayilik
sözleşmesi veya EPDK'dan alınmış bir bayilik lisansının ya da bayilik ilişkisini
kanıtlayacak başka bilgi ve belgelerin bulunup bulunmadığı sorulmuş; 03.07.2012
tarihinde gönderilen cevabi yazıda, taraflar arasında imzalanmış bir bayilik sözleşmesi
ya da EPDK bayilik lisansının bulunmadığı, mevcut olan belgelerin daha önceden
Kuruma sunulduğu belirtilmiştir.
I.3. Değerlendirme
(12) Dosyadaki bilgilere göre; BP ve malik Ruhi KORKMAZ arasında imzalanan 30.09.2005
tarihli Protokol’de BP lehine taşınmaz üzerinde intifa hakkı tesis edilmesi hususunda
anlaşma sağlanmıştır. Protokol’ün I-B. maddesinde; “Malik, işbu taşınmazda mevcut
akaryakıt satış ve servis istasyonunun işleticiliğinin BP veya BP’nin uygun gördüğü 3.
şahıslar vasıtasıyla yapılacağını kabul etmiştir.” hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu
Protokolde intifa hakkı tesisi karşılığı olarak toplamda (…..) ABD Doları+KDV karşılığı
Türk Lirası bedelin ivaz karşılığı olarak malike verilmesi hususunda anlaşma sağlandığı
görülmektedir. Diğer taraftan söz konusu Protokol’ün hiçbir hükmünde taşınmaz
üzerinde malik Ruhi KORKMAZ veya onun kontrol ettiği bir şirket tarafından akaryakıt
bayilik faaliyeti yapılacağına dair bir ifade yer almamaktadır. Söz konusu Protokol
uyarınca 07.10.2005 tarihinde BP lehine 12 yıl 9 ay süre ile intifa hakkı tesis edilmiştir.
(13) Yine BP ve Güner Petrol arasında imzalanan 29.05.2007 tarihli Protokol’de ise Güner
Petrol tarafından ilgili istasyon üzerinde Akaryakıt ve LPG İstasyonu inşa edilmesi ve
istasyonun anahtar teslim olarak BP’ye teslimi hususunda anlaşma sağlanmıştır. Buna
göre Güner Petrol, istasyonun inşa aşamasından faaliyete geçmesine kadar gerekli olan
her türlü izin ve ruhsatı temin edecek ve söz konusu istasyonun işletilmesine ilişkin
olarak adına tanzim olunan 2. Sınıf İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatını (2. Sınıf GSM),
BP’nin talebi üzerine bir ay içinde BP’ye devredecektir. Söz konusu Protokol’de taraflar
12-38/1076-337
5/6
arasında şikayet dilekçesinde iddia edildiği gibi bir bayilik ilişkisinin kurulacağına dair bir
hüküm yer almamaktadır.
(14) Güner Petrol, Ruhi KORKMAZ ve BP arasında imzalanan bir başka Anlaşmada (tarihi
bulunmamaktadır) ise, başvuruya konu İstasyonun inşaatının yapılması ve
geliştirilmesinden sonraki ek yükümlülükler belirlenmiştir. Bu Anlaşmanın 3.b.
maddesinde ihtiyaç halinde karşılıklı mutabakat sonucu Güner Petrol ve/veya Ruhi
KORKMAZ’ın hissedarı olduğu bir şirketin geçici bir süre (maksimum 4 ay) istasyonu
işletebileceği, işletme sırasında Güner Petrol’ün BP’nin göstereceği işleticiye GSM ve
lisans devrini başlatacağı ve en geç işletmenin 4. ayında devretmiş olacağı ifade
edilmiştir. Söz konusu hüküm ile sadece ihtiyaç halinde ve tarafların mutabık kalması
halinde geçici bir süre ile malik veya malikin hissedarı olduğu bir şirketin istasyonu
işletebileceği düzenlenmişse de, buna ilişkin mutabakat sağlandığını ve hükmün
uygulamaya geçirildiğini gösteren bir belgenin varlığı tespit edilememiştir.
(15) Diğer yandan, Ruhi KORKMAZ ile BP arasında 19.10.2009 tarihinde bir Kira
Sözleşmesi akdedildiği, bu Kira Sözleşmesinin süresinin BP lehine tesis edilen intifa
hakkının hitam tarihinden (08.07.2018) itibaren başlamak ve 01.01.2023 tarihine kadar
geçerli olacak şekilde düzenlendiği görülmektedir. Taşınmazın kira bedeli olarak (…..)
ABD Doları belirlenmiş olup, Kira Sözleşmesinin “Kullanım Amacı” yan başlıklı 4.
maddesinde “…BP işbu kira akdine müstenit tasarruf hakkına sahip olduğu akaryakıt-
otogaz satış ve servis istasyonunu işleticiliğini bizzat yapabileceği gibi, uygun gördüğü
üçüncü şahıs gerçek veya tüzel kişilere tevdi edebilir. Kiralayan, bu hususta herhangi bir
takdir hakkının bulunmadığını peşinen kabul etmiştir” hükmü yer almaktadır.
(16) Yukarıda da yer verildiği üzere, 2002/2 sayılı Tebliğ'in 3. maddesinde rekabet etmeme
yükümlülüğü "alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya
hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen
doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük" olarak tanımlanmıştır. Ancak dosyadaki
bilgilere göre, BP ile Güner Petrol veya malik Ruhi KORKMAZ arasında rekabet
etmeme yükümlülüğü getiren bir bayilik sözleşmesi ya da bu nitelikte bir sözleşme
bulunmadığı gibi malik ve/veya Güner Petrol tarafından istasyonda fiilen akaryakıt satışı
da geçekleştirilmemiştir. Yukarıda belirtilen Protokol ve anlaşma hükümleri
incelendiğinde de, BP’nin, bizzat veya seçeceği üçüncü kişiler aracılığıyla istasyonu
işletmek amacıyla taşınmazın intifa hakkını aldığı görülmektedir. Bu çerçevede hukuken
veya fiilen taşınmazda Ruhi KORKMAZ veya Güner Petrol’ün işleticilik yapmadığı
değerlendirilmektedir.
(17) Bununla birlikte 2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin Kılavuz’un 39.
paragrafında, Tebliğ’in 5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme
yükümlülüklerine yönelik olarak düzenlenen istisna hükmüne ilişkin olarak, “…sağlayıcı
tesisin mülkiyetini alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir ayni veya
şahsi hak (kira, ariyet, üst ve intifa gibi) çerçevesinde elinde bulunduruyor ise ancak o
zaman beş yıldan daha uzun bir süre için alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü
getirebilir. Bu istisnanın dışında rekabet etmeme yükümlülüğünü Tebliğ’de izin verilen
süre sınırını aşacak şekilde genişleten doğrudan ya da dolaylı her türlü sözleşme
ve/veya uygulama Tebliğ’e aykırı olacaktır. Tebliğ’in 5 inci maddesi ile getirilen bu
istisna, “öncelikle ve özellikle” ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni
ya da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının
alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da
kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik
ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır.” açıklamalarına yer verilmiştir. Bu çerçevede Tebliğ’in
5(a) maddesinde yer alan istisna hükmü esas itibarıyla istasyon sahibinin dağıtıcıya en
baştan itibaren yalnızca kira veya intifa hakkı tanıdığı ve fakat taraflar arasında herhangi
bir bayilik ilişkisinin bulunmadığı durumları düzenlemektedir.
12-38/1076-337
6/6
(18) Dosya konusu olayda, ilk akaryakıt satışının ve akaryakıt bayilik faaliyetinin Acarlar A.Ş.
tarafından gerçekleştirildiği görülmekte, dosya mevcudu bilgi ve belgeler kapsamında
Acarlar A.Ş.’nin malik Ruhi KORKMAZ ya da Güner Petrol ile aralarında hukuki veya
iktisadi herhangi bir bağlantının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
(19) Sayılan tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, BP lehine intifa hakkı tesisine
ilişkin sözleşmenin karşı tarafı Ruhi KORKMAZ iken, intifa hakkına konu taşınmaz
üzerinde bayilik faaliyetine ilişkin sözleşmenin karşı tarafı ise Acarlar A.Ş.’dir. Bu
bakımdan mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde; Ruhi KORKMAZ - BP - Acarlar A.Ş.
arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a) maddesinde “yahut alıcı bu faaliyetini
sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi
kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse” şeklinde ifadesini bulan istisna
hükmüne uyduğu, dolayısıyla Ruhi KORKMAZ tarafından BP lehine tanınan intifa
hakkının süresinin dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin
olarak 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen beş yıllık süre sınırına tabi olmadığı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, malik Ruhi KORKMAZ'ın veya
Güner Petrol İnş. Müteahhitlik ve Nakliye San. Tic. A.Ş.'nin ilgili taşınmaz üzerinde
hukuken veya fiilen herhangi bir bayilik faaliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla BP
Petrolleri A.Ş. ile aralarında bir dikey ilişkinin mevcut olmadığı; istasyonda ilk akaryakıt
satışının ve akaryakıt bayilik faaliyetinin malik Ruhi KORKMAZ ya da Güner Petrol İnş.
Müteahhitlik ve Nakliye San. Tic. A.Ş. ile herhangi bir bağlantısı bulunmayan Acarlar
İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği anlaşıldığından;
1. Ruhi KORKMAZ - BP Petrolleri A.Ş. - Acarlar İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.
arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ'in 5(a) maddesinde düzenlenen istisna hükmüne
uyduğuna ve Ruhi KORKMAZ tarafından BP Petrolleri A.Ş. lehine tanınan intifa
hakkının süresinin dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin
olarak 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen 5 yıllık süre sınırına tabi olmadığına,
2. Şikayetin reddedilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy