Rekabet Kurumu - Karar Sayı 12-41/1151-369

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2012-2-89 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-41/1151-369
Karar Tarihi : 09.08.2012

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖR : Esma TEMEL

C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Özgü Teknoloji
Ceyhun Atuf Kansu Cad. No:26/6 Balgat/Ankara
- Emre EREN
Temsilcisi: Av. Kudret ÇÖÇÜ
Toros Sok. No:17/15 Sıhhiye/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU : Bilgisayar ve bilgisayar ekipmanları satmak üzere kurulan Özgü
Teknoloji’nin kendi geliştirdiği restoran otomasyon yazılımını internet sitesi
üzerinden ücretsiz dağıtarak restoran otomasyon yazılımı alanında faaliyet gösteren
firmaları zarara uğrattığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Özgü Teknoloji’nin bilgisayar ve bilgisayar ekipmanları satmak üzere kurulduğu ve bu
çerçevede öncelikle monitör, kasa, dokunmatik bilgisayar ve yazıcı gibi donanım
ürünleri satışını gerçekleştirdiği,
- Ancak söz konusu teşebbüsün bu donanım ürünlerinin satışını arttırabilmek adına kendi
yazmış olduğu ve piyasadaki muadillerinin 1200-2000 Dolar arasında değişen fiyatlarla
satıldığı, restoran otomasyon yazılımını “” adlı siteden ücretsiz olarak
dağıttığı ve karşılığında “” adresinden donanım ürünlerini sattığı,
- Restoran otomasyon yazılımının ücretsiz olarak dağıtılmasının kısa veya belirli bir
süreliğine olmadığı, bir yıldan uzun süredir devam ettiği,
- Dağıtılan projenin devam edebilmesi için kullanıcılardan bağış toplandığı,
- Bahse konu programın ücretsiz olarak dağıtılmasından bütün restoran otomasyon
firmalarının zarar gördüğü ve personel giderlerini karşılamada zorlandıkları
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.04.2012 tarih, 3026 sayı ve 30.04.2012 tarih,
3745 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 23.05.2012 tarih ve 2012-2-89/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu 31.05.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-29/859-M
sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
12-41/1151-369
2/5
üzerine hazırlanan 19.07.2012 tarih ve 2012-2-89/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik olarak
soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüs
(5) Özgü Teknoloji’nin internet sitesinden Ankara merkezli bir teşebbüs olduğu görülmekle
birlikte, Ticaret Sicil Gazetesi’nde herhangi bir ticari sicil kaydına rastlanmamış, bu
bağlamda söz konusu teşebbüsün niteliği hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşılamamıştır. Ayrıca,
internet sitesinde yapılan incelemede, SambaPOS projesinde çalışan ekipten Emre EREN,
Mehmet AKYILDIZ, Adem BEKTAŞ ve Azad BAYHAN isimli şahıslara ilişkin bilgilerin yer
aldığı, ancak Özgü Teknoloji hakkında herhangi bir bilginin bulunmadığı görülmüştür.
(6) Önaraştırma kapsamında söz konusu teşebbüsten 28.06.2012 tarih ve 2996 sayılı yazı ile
bilgi ve belge talep edilmiştir. Bunun üzerine SambaPOS yazılımının geliştiricilerinden
Emre EREN’in Vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 09.07.2012 tarih ve 5506
sayı ile giren cevabi yazıda;
- Özgü Teknoloji’nin Emre EREN’in bir arkadaşı ile birlikte kurmayı düşündüğü şirkete
vermek istediği isim olduğu, ancak yeterli sermayeyi oluşturamadıkları ve proje daha
yeni olduğu için şirket kuruluşunu erteledikleri,
- Şirketi kurma planları sürecinde “” alan adı altında bir internet
sayfası açtıkları ve o dönemde bir iki yerde bu sayfaya link verildiği, ancak henüz bir
şirket kurmadıkları için Özgü Teknoloji ismini ve “” internet sitesinin
kullanılmadığı,
- Proje adı olarak, marka tescili Emre EREN’e ait olan SambaPOS isminin ve
“” internet adresinin kullanıldığı,
- Ancak hiçbir internet sitesinde Özgü Teknoloji isimli bir şirket veya bu isimde bir
internet adresi altında herhangi bir ürün satıldığı ile ilgili bir bilgi bulundurulmadığı
ifade edilmektedir.
(7) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde teşebbüs “Piyasada mal veya hizmet üreten,
pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik
bakımdan bir bütün teşkil eden birimler” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımın belirttiği, hukuki
nitelikten bağımsız ele alınan “iktisadi faaliyet”, “bağımsızlık” ve “ekonomik bütünlük”
temelinde şekillenen teşebbüs kavramı, diğer mevzuatta yer alan ve firma, şirket ya da
işletme kavramları yerine kullanılabilen teşebbüs kavramından farklıdır. Bu çerçevede,
rekabet hukuku bakımından ekonomik faaliyetleriyle ilgili kararlarını özgürce verebilen özel
veya kamu şirketleri ile serbest meslek sahipleri de teşebbüs sayılmaktadır.
(8) Yukarıda yer verilen bilgilerden, Özgü Teknoloji’nin hukuken bir ticari işletme olmadığı ve
ticari sicil kaydı bulunmadığı tespit edilmiş olmakla birlikte, anılan teşebbüsün internet
sitesinin halihazırda aktif olduğu ve “” adresinde yer alan
ifadelerden SambaPOS yazılımının mevcut durumda ücretsiz de olsa pazarlamasının Özgü
Teknoloji’nin internet sitesi vasıtasıyla yapıldığı görülmüş, Özgü Teknoloji ve
kurucusu/sahibi Emre EREN dosya kapsamında hakkında önaraştırma yapılan teşebbüs
olarak değerlendirilmiştir.


12-41/1151-369
3/5
I.2. Önaraştırma Kapsamında Elde Edilen Bilgiler
(9) Yapılan incelemede; “” internet adresinde açık kaynak kodlu ve dokunmatik
ekran destekli restoran programı olarak geliştirilen “SambaPOS” yazılımının ücretsiz olarak
indirilebildiği ve herhangi bir kısıtlama olmaksızın kullanılabildiği görülmüştür.
(10) Ayrıca, başvuruda belirtilen hususlara paralel biçimde teşebbüsün “SambaMarket” adı
verilen platformdan SambaPOS yazılımının çalıştırılması sırasında gerekebilecek yazıcı,
dokunmatik ekranlı PC gibi ürünlerin satışını gerçekleştirdiği de anlaşılmıştır. Ancak,
başvuru sahibinin iddialarında belirttiğinin aksine, söz konusu ürünlerin satışının ücretsiz
restoran otomasyon yazılımı karşılığında sunulması gibi bir durum söz konusu değildir.
Diğer bir ifadeyle, SambaPOS yazılımı, söz konusu ürünler satın alınmak istenmese de
ücretsiz olarak elde edilebilmektedir.
(11) Öte yandan, Emre EREN’in Vekili tarafından gönderilen yazıda SambaPOS ile ilgili olarak;
- Şikayet konusu SambaPOS yazılımının, Genel Kamu Lisansı (GPL) ile dağıtılan açık
kaynak kodlu yazılım projesi olduğu ve restoranlar tarafından kullanıldığı,
- Bu yazılımın ücretsiz dağıtıldığı ve Türkiye de dahil olmak üzere dünyanın her
ülkesinde milyonlarca kullanıcı tarafından kullanıldığı,
- Bilgisayar programlarının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda belirtildiği gibi “ilmi eser”
niteliğinde olduğu, Emre EREN’in de geliştiricisi ve sahibi olarak eserini GPL lisansı ile
lisanslayarak kamuya açma yetkisini kullandığı,
- Bunu yapmaktaki amacının eserini insanlarla paylaşmak, uluslararası açık kaynak
toplulukları ile iletişim kurmak olduğu,
- Ayrıca büyük yazılım firmaları gibi ulusal çapta bayi, hizmet, destek kanallarına erişimi
veya bu tür bir kanal oluşturabilecek sermayesi olmadığı için en azından programı
kendi kendine kurup kullanabilecek kişilere ulaşabilmek, diğer taraftan da eserini
alenileştirerek kendisine ait olduğunu ispatlamak amacıyla kaynak kodlarıyla birlikte
ücretsiz olarak kullanıma açtığı,
- SambaPOS’un ABD, İngiltere, Hindistan ve Avustralya başta olmak üzere birçok ülkede
kullanıldığı, uluslararası bir proje olduğu için programın birincil dili ve kaynak kodlarının
İngilizce olduğu, açık kaynak topluluğunun katkısı ile Türkçe dahil 11 dile çevrildiği,
- SambaPOS projesinin 2011 Mart ayında geliştirilmeye başlandığı, 2012 yılı başından
itibaren bir restoran işletmesinde kullanılabilir hale geldiği, Türkiye'de ve yurt dışında
dikkat çekmeye başladığı,
- Henüz 7 aydır kullanılabilir durumda bir program olduğu için 2010 ve 2011 yıllarındaki
sektörel veya tüm girişimler içindeki pazar payının sıfıra yakın olduğu, 2011 yılı içinde 6
veya 7 restoranda kullanıldığı yönünde bilgi sahibi olunduğu,
- İnternet sitelerindeki kullanıcı geri bildirimlerinden hareketle tüm dünya çapında 200-
250 civarında restoranda aktif olarak kullanıldığının tahmin edildiği, programın ücretsiz
kullanımının herhangi bir şartı, koşulu bulunmadığı,
- SambaPOS’un genellikle daha önce hiç bilgisayar yazılımı kullanmamış ve bunu
denemek isteyen işletmeler tarafından tercih edildiği,
- Ücretli bir programı kullanan bir işletmenin SambaPOS programına geçebileceği,
- SambaPOS kullanıcısının da bir süre sonra profesyonelce geliştirilen ticari bir yazılım
satın almayı düşünebileceği,
- Fakat normalde bir program lisansı satın almış bir işletmenin SambaPOS programına
geçmesinin zor olduğu, çünkü işletmecinin yeterli teknik bilgiye sahip değilse, para
12-41/1151-369
4/5
ödediği ve iyi hizmet alabildiği bir programı bırakıp ücretsiz bir programa geçiş yapmayı
tercih etmeyeceği,
- Ancak SambaPOS kullanarak çalışmaya başlayan, çalışma mantığını öğrenen ve
bilgisayar kullanmaya alışan bir işletmenin daha üst düzeyde fayda sağlama beklentisi
ile daha gelişmiş ücretli ürünlerden birine kolaylıkla geçiş yapabileceği, SambaPOS'a
para ödemediği için hiçbir kaybı olmayacağı
ifade edilmektedir.
(12) Aynı yazıda donanım ürünlerinin satışı ile ilgili olarak ise;
- SambaPOS.com sitesinde, reklamları yayınlanan “” adresinde ayrı
bir siteye atıf bulunduğu,
- “” sitesinde satış sözleşmesi linklerinde de belirtildiği üzere, bu site
aracılığıyla yapılan ürün satışları ile ilgili ticari işlemlerin MAD Bilgisayar Ltd. Şti. (MAD
Bilgisayar) tarafından yürütüldüğü,
- MAD Bilgisayar’ın, satışını yaptığı ve restoran işletmeleri tarafından kullanılabilen
ürünlerin SambaPOS kullanıcılarına tanıtılması karşılığında, SambaPOS projesinin
yayınlandığı internet sitelerinin maliyetlerini karşıladığı ve çeşitli uygulama geliştirme
hizmetlerine ücretsiz ulaşılmasını sağladığı,
- Bunun dışında MAD Bilgisayar ile Emre EREN’in sadece arkadaşlık ilişkisi bulunduğu
belirtilmektedir.
(13) Ayrıca, önaraştırma kapsamında restoran otomasyon yazılımı alanında faaliyet gösteren
sektördeki firmalar ve restoran otomasyonuna yönelik yazılımları/ürünleri hakkında internet
üzerinden araştırma yapılmış ve restoran otomasyon sistemleri pazarında İBEM A.Ş.’ye ait
WinPOS, Performans Ltd. Şti.’ye ait ROP, MYSYS Yazılım Ltd. Şti.’ye ait RestoPOS,
Değişim Yazılım Ltd. Şti.’ye ait SOFRA, OMNİ A.Ş.’ye ait VectronPOS, Boylam Ltd. Şti.’ye
ait Boylam POS, Mikom Yazılım’a ait Mobres, AtlasPos Otomasyon’a ait AtlasPos’un ve
bunlar dışında da pazarda birçok firma ve ürünün bulunduğu tespit edilmiştir.
I.3. Değerlendirme
(14) Dosya konusu başvurunun esasını, bilgisayar ve bilgisayar ekipmanları satmak üzere
kurulan Özgü Teknoloji’nin kendi geliştirdiği restoran otomasyon yazılımını internet sitesi
üzerinden ücretsiz dağıtarak restoran otomasyon yazılımı alanında faaliyet gösteren
firmaları zarara uğrattığı iddiası oluşturmaktadır.
(15) Dosya kapsamında elde edilen bilgilerden, şikayet konusu SambaPOS restoran
otomasyonu yazılımının henüz 7 aydır kullanılan bir program olduğu; 2010 ve 2011
yıllarındaki sektörel veya tüm girişimler içindeki pazar payının sıfıra yakın olduğu, 2011 yılı
içinde tahminen 6 veya 7 restoranda kullanıldığı anlaşılmaktadır.
(16) Bunun dışında, SambaPOS yazılımının açık kaynak kodlu bir yazılım olduğu, internetten
ücretsiz indirilebildiği, ücretsiz dağıtımın herhangi bir donanım ürününün satın alınması
koşuluna da bağlanmadığı görülmektedir. Öte yandan, SambaPOS’un internet sitesinde
SambaMarket Platformu altında SambaPOS yazılımı ile uyumlu olduğu belirtilen donanım
ürünlerinin satışının ise MAD Bilgisayar tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Özgü
Teknoloji tarafından yapılan açıklamalardan ve MAD Bilgisayar’ın ticari sicil kayıtlarından,
Özgü Teknoloji’nin ve SambaPOS yazılımının kurucusu/sahibi Emre EREN’in söz konusu
şirkette ortaklığının bulunmadığı, MAD Bilgisayar’ın kendi donanım ürünlerinin/hizmetlerinin
SambaPOS’un internet sitesinde tanıtımı karşılığında SambaPOS’un internet sitesinin
maliyetlerini karşıladığı anlaşılmaktadır.
12-41/1151-369
5/5
(17) Esas itibarıyla, SambaPOS yazılımının ürün satışına bağlandığı iddiasının 4054 sayılı
Kanun’un hâkim durumun kötüye kullanılmasını düzenleyen 6. maddesi kapsamında “bir
mal veya hizmetle birlikte, diğer bir mal veya hizmetin satın alınması” şartının getirilmesi ve
SambaPOS yazılımının ücretsiz dağıtılması iddiasının ise aynı madde çerçevesinde “yıkıcı
fiyat uygulanması” açısından incelenmesi mümkündür. Ancak, ihlal değerlendirmesinin
yapılmasında öncelikle anılan teşebbüsün hakim durumda olup olmadığının tespiti önem
taşımaktadır.
(18) Bu çerçevede dosya içeriğinden; en dar şekilde belirlenen pazar tanımı olarak restoran
otomasyon sistemleri pazarında dahi, uzun süredir faaliyet gösteren ve pazar payı
SambaPOS’tan daha yüksek olan çok sayıda teşebbüsün bulunduğu, Özgü Teknoloji’nin
pazar payının (…..) tekabül ettiği, dolayısıyla anılan teşebbüsün hâkim durumda olmadığı
kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte, ücretsiz dağıtımın herhangi bir donanım ürününün
satın alınması koşuluna bağlanmadığının tespit edilmesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesinin (c) bendi kapsamında bir eylemin de söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
(19) Bu çerçevede iddia konusu eylemlerin 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak
değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy