Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-100 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-41/1178-388
Karar Tarihi : 09.08.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Neyzar ÜNÜBOL
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR :-Kemer Gıda Paz. Dağ. A.Ş.
-Vem Gıda Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Mustafa DOĞAN
Büyükdere Cad. Kral Apt. No:75 D.13 Mecidiyeköy/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hiz. Tic. Ltd. Şti.
Güneşli Kavşağı Koçman Cad. Güneşli Bağcılar/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Metro Grosmarket’in sahip olduğu alıcı gücüne bağlı olarak
tedarikçi konumundaki başvuru sahiplerini, çeşitli adlar altında bedel talep etmek ve
konsinye satış şartı getirmek suretiyle öngörülemez ticari riskle karşı karşıya
bıraktığı ve bu suretle maddi zarara uğrattığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe yer alan Kemer Gıda Paz.
Dağ. A.Ş. (Kemer Gıda) ve Vem Gıda Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (Vem Gıda) temsilcisi
tarafından yapılan başvuruda özetle, Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hiz. Tic. Ltd.
Şti. (Metro Grosmarket)’nin sahip olduğu alıcı gücüne bağlı olarak tedarikçileri Kemer Gıda
ve Vem Gıda’yı, çeşitli adlar altında bedel talep etmek ve konsinye satış şartı getirmek
suretiyle öngörülemez ticari riskle karşı karşıya bıraktığı ve bu suretle maddi zarara
uğrattığı iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.04.2012 tarih ve 3527, 3529 sayılar ile giren
başvurular üzerine hazırlanan 16.05.2012 tarih ve 2012-3-100/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.07.2012 tarih ve 2012-3-100/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu iddialara ilişkin olarak
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
12-41/1178-388
2 / 3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.1.1. Yapılan Tespitler
(6) 24.04.2012 tarih ve 3527 sayılı başvuruda, Vem Gıda’nın alkollü içki ithalatı yaptığı, Kemer
Gıda’nın Vem Gıda tarafından ithal edilen ürünlerin Türkiye’deki dağıtımını yaptığı, birçok
zincir markete ürün sattıkları ve zincir marketlerin alıcı güçlerini orantısız olarak
tedarikçilere yansıttıkları, zincir marketlerin pek çok farklı ad altında talep ettikleri
bedellerin ve bu bedellerin sözleşme dışı ve geçmişe etkili faturalar şeklinde alınmasının
sektörde bir standart haline geldiği ve söz konusu durumun tedarikçileri öngöremedikleri
ticari riskle karşı karşıya bıraktığı ve zaman zaman zararına ürün satmak zorunda
kaldıkları belirtilmiştir. Başvuruda müvekkil şirket ile Metro Grosmarket arasında
17.12.2009 tarihinde “Ticari Şartlar Anlaşması” akdedildiği, sözleşme kapsamında Metro
Grosmarket’in müvekkil şirketten çeşitli adlar altında bedeller talep ettiği, bu bedeller
nedeniyle aradaki ticari ilişkinin devam edemez hale geldiği ve sözleşmenin müvekkil
şirket tarafından feshedildiği, şikayet edilen firmadan, ödenen ve sözleşmenin feshinden
sonraki dönemi kapsayan bedellerin talep edilmesine rağmen bir sonuç alınamadığı ifade
edilmiştir.
(7) 24.04.2012 tarih ve 3529 sayılı başvuruda ise ulusal zincirlerin alıcı güçlerini kullanarak
alkollü içecek sektöründe konsinye satış sistemi ile satış yapmak istedikleri, bu sistemde
ulusal zincirlerin alkollü içecek tedarikçisine ancak ürünü sattıktan sonra ödeme yapacağı,
bunun yanında satıştan ödeme adıyla farklı bir ödeme yolunun da uygulanmak istendiği,
bu durumda ürünler fatura ile sevk edilmesine rağmen ulusal zincirin ancak ürünün satışı
gerçekleştikten sonra ödeme yaptığı ve böylece tedarikçi KDV’sini ödemesine rağmen
ürün bedelini ne zaman tahsil edeceğini bilemediği belirtilmektedir.
(8) Söz konusu iddiaların ortak noktası HTM perakendecilerinin alıcı gücünü kullanarak
şikayetçiyi mağdur ettiğidir.
I.1.2. Değerlendirme
(9) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesinde “Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması”na yer verilmiştir. Başvuruda yer alan iddialar, 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi çerçevesinde değerlendirilebilecek iddialardır.
(10) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir davranışın rekabet ihlali olarak
nitelendirilebilmesi için davranışı gerçekleştiren teşebbüsün faaliyet gösterdiği ilgili
pazarda hakim durumda olması şartı gerçekleşmelidir. Dolayısıyla, teşebbüsün hâkim
durumda olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. İlgili teşebbüsün pazar payı,
pazarda faaliyet gösteren firmaların sayısı ve pazar payları gibi nicel ölçütlerin yanında
piyasaya giriş engelleri, fikri ve sınaî mülkiyetin varlığı, teknolojik üstünlük, talebin ve
pazarın yapısı ile gelişimine ilişkin nitel ölçütler, hakim durum değerlendirmesinde
kullanılmaktadır.
(11) Rekabet Kurumu bünyesinde hazırlanan ve 24.05.2012 tarihinde Rekabet Kurumu internet
sitesinde yayınlanarak kamuoyuna duyurulan “Hızlı Tüketim Malları Perakendeciliği Sektör
İncelemesi Nihai Raporu”nda HTM perakendecilerinin alıcı pazar gücünün piyasadaki
rekabet üzerindeki etkileri incelenmiştir. Söz konusu çalışmada elde edilen sonuçlar HTM
perakendeciliği pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları ve pazardaki
12-41/1178-388
3 / 3
konumları itibarıyla hakim durumda olmadığını, HTM perakendecilerinin ölçek büyüklükleri,
raf alanı sahipliği ve tedarikçi karşısında özel markalı ürünlerle aynı zamanda rakip
olmalarından kaynaklanan alıcı gücünün artmasına bağlı olarak tedarikçi ve perakendeci
arasında yaşanan güç dengesizliklerinin iki taraf arasındaki ticari ilişkiyi zaman zaman
tedarikçi aleyhine etkilediğini, ancak mevcut durumda herhangi bir HTM perakendecisi
grubunun tedarik pazarındaki rekabetçi yapıyı bozacak düzeyde alıcı gücüne sahip olduğu
değerlendirmesinin yapılamayacağını göstermektedir.
(12) Dolayısıyla doğrudan şikayete konu olan Metro Grosmarket veya diğer ulusal zincirler
faaliyet gösterdikleri HTM perakendeciliği pazarında hâkim durumda olmadığından ilgili
HTM perakendecilerinin şikayetçiye karşı uygulamaları ile 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesinin ihlal edildiği değerlendirmesinin yapılması mümkün değildir.
J. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy