Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-108 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-41/1186-396
Karar Tarihi : 09.08.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Recep GÜNDÜZ, Bahar ERSOY
C. BAŞVURAN : Oran Güvenlik ve Eğitim Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Av. Çağdaş EKER
Keklikpınarı Mah. 867. Sok. Park Manzara Evleri No:10
Dikmen/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - T.C. Ziraat Bankası A.Ş.
Doğanbey Mah. Atatürk Blv. No:8 06107 Ulus/Ankara
- Başkent Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.
Varlık Mah. Yıldızeli Sok. No:4 Yenimahalle/Ankara
- Ekol Grup Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.
Armağanevler Mah. Mithatpaşa Cad. No:138 K:2
Ümraniye/İstanbul
- Temag Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti.
Evliya Çelebi Mah. Elif Sok. No: 7/99-100-101 İskitler/Ankara
- KRL Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.
Kültür Mah. Mithatpaşa Cad. No:45/2 Kızılay/Ankara
- Kuzey Rüzgarı Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.
Kültür Mah. Ataç 2 Sk. No:72/3 Kızılay/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından özel güvenlik hizmetlerine
ilişkin düzenlenen ihalede bölgelerin bazı özel güvenlik şirketleri arasında
paylaştırıldığı ve söz konusu ihalenin sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerden
saklandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda öncelikle, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. (Ziraat
Bankası/Banka)’nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2. maddesinin (e) bendi gereğince
anılan Kanunu’na tabi olmadığı, kamu bankalarınca yapılan ihalelere ilişkin olarak diğer
kanunlarda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla söz konusu hukuki
boşluğun Ziraat Bankası’nın keyfi, şeffaflığı zedeleyici ve rekabeti engelleyici tasarruflarda
bulunmasına zemin hazırladığı iddia edilerek; (…..) yıldan fazla süredir Ziraat Bankası’na
özel güvenlik hizmet veren Oran Güvenlik ve Eğitim Danışmanlık Hizmetleri A.Ş. (Oran
Güvenlik) ile Ziraat Bankası arasında (…..) tarihinde akdedilen ek protokol ve Banka
Yönetim Kurulu kararına göre, söz konusu sözleşmenin sona erme tarihinin (…..) olarak
belirlendiği; ancak, Ziraat Bankası tarafından, 2012 yılının Şubat ayı içerisinde sözleşme
12-41/1186-396
2/4
süresinin kalan (…..) yılına ilişkin fiyat güncellemesi ve son ek protokolü yapılması
gerekirken, (…..) sözleşmenin, yazılı bir ihtar veya ihbar olmaksızın Ziraat Bankası
tarafından sona erdirildiği; bu nedenle, taraflarca akdedilen sözleşmenin (…..) tarihine
kadar geçerli olduğunun tespiti için Oran Güvenlik tarafından (…..) tespit davası açıldığı
belirtilmiş; dava tebligatının Ziraat Bankası’na ulaşması üzerine ise, Ziraat Bankası
tarafından (…..) tarihinde özel güvenlik hizmeti alımına yönelik bir ihale düzenlendiğinin
düşünüldüğü ifade edilmiştir.
(3) Başvuruda ayrıca, söz konusu ihale ve diğer ihaleler ile ilgili olarak Ziraat Bankası
yönetimince bazı hukuka aykırı işlemler yapıldığı; ihalelerin usulen açılmış olduğu; en
düşük teklifi veren şirketin aşağıda belirtilen bölümlemelerin her birinde farklılık gösterdiği
ve her şirketin bir ihaleyi uhdesinde bırakmayı başardığı iddiasına yer verilmiştir. Bu
iddiaya göre, ihalede (…..)’ye Ankara, İstanbul illeri ile İç Anadolu Bölgesi’ndeki; (…..)’ye
Akdeniz ve Ege bölgelerindeki; (…..)’ye Karadeniz Bölgesi’ndeki; (…..)’ye Doğu ve
Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki; (…..)’ye ise Marmara Bölgesi’ndeki şubeler verilmiştir.
(4) Öte yandan, ihale sürecinin Oran Güvenlik ve sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerden
saklandığı, yalnızca ihaleyi kazanan firmalara davetiye gönderildiği, bununla birlikte
rekabetin oluştuğunu ispatlamak adına (…..)’ye davetiye gönderilse de bahsi geçen şirketin
ihalenin hiçbir bölümünde ihaleyi kazanmaya yetecek nitelikte bir teklif vermediği
belirtilmiştir.
(5) Bu doğrultuda başvuruda, Ziraat Bankası ve özel güvenlik şirketlerinin söz konusu
tasarruflarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca
rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar çerçevesinde
değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmiş ve gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(6) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.03.2012 tarih ve 2242 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 29.03.2012 tarih ve 2012-4-108/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 12.04.2012
tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz
konusu karar uyarınca düzenlenen 19.07.2012 tarih ve 2012-4-108/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(7) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, önaraştırmaya konu teşebbüsler hakkında 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne
yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(8) İnceleme konusu iddialar çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “özel güvenlik hizmetleri pazarı”,
ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.2.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yapılan İnceleme ve
Değerlendirme
(9) Şikâyet kapsamında dile getirilen başlıca husus, Ziraat Bankası tarafından gerçekleştirilen
ihalede, Banka ve katılımcı güvenlik firmaları arasındaki işbirliği ve uyumlu eylemin
neticesinde bazı güvenlik firmalarının piyasa dışına itildiğidir.
12-41/1186-396
3/4
(10) Esasen Ziraat Bankası, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’ndan ve mal ve hizmet alımları
bakımından ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'ndan muaftır. Dolayısıyla kendi özel
kanununa göre faaliyet gösteren Banka’nın, güvenlik hizmeti alımına ilişkin gerçekleştirdiği
tasarruf, kamu bankası niteliğini haiz olmayan özel bir bankanın bahse konu hizmeti
herhangi bir ihale düzenlemeden satın almasından farksızdır.
(11) İnceleme konusu bu bilgilerin ışığında değerlendirildiğinde, ihale alanındaki kanunlara tabi
olmayan, ancak ihale düzenleyen bir teşebbüsün, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında yasaklanan bir eylem ile bazı teşebbüsleri pazar dışına itmek ya da kendi
zararına yol açacak fiyat birlikteliği tesis etmek amacıyla, ihaleye katılan teşebbüsler ile bir
araya gelmesi, hayatın olağan akışına aykırı bir durumdur. Bununla birlikte, ihaleye katılan
teşebbüslerin alıcı konumunda olan Ziraat Bankası’nın zararına yol açacak ve 4054 sayılı
Kanun’un mezkur maddesi çerçevesinde ihlal olarak nitelendirilecek bir davranış içinde
olup olmadıkları incelenmiştir.
(12) Dosya mevcudu bilgiler arasında yer alan, ihale sürecinde gerek ilk teklif aşamasında
gerekse sonraki turlarda verilen fiyatlar incelendiğinde, bir firmanın en düşük teklifleri
verdiği, ancak Banka’nın tek firma ile çalışmanın yol açabileceği risklerden kaçınarak tüm
bölgeleri söz konusu firmaya vermediği, diğer firmalardan farklı bölgeler için teklifler aldığı
görülmüş ve verilen tekliflerde de fiyat birlikteliğine ya da bölge paylaşımına işaret
edebilecek unsurların olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, görevli raportörlerce yapılan yerinde
incelemelerde bunun aksini gösterecek bilgi ve belgelere ulaşılamadığı ve gerçekleştirilen
ihalenin Banka’nın Yönetim Kurulu Kararı uyarınca iptal edildiği, dolayısıyla şikâyet konusu
işlemin geçerliliğini yitirdiği de göz önüne alındığında, şikâyet konusu iddiaya yönelik 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde herhangi bir işlem tesisine gerek olmadığı
neticesine varılmıştır.
I.2.2. 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Yapılan İnceleme ve
Değerlendirme
Ziraat Bankası’nın bazı güvenlik firmalarını pazar dışına ittiği iddiasının gerçekleşmesi,
Banka’nın ilgili hizmet pazarında hâkim durumda olması ile mümkün olacaktır. Dolayısıyla
bu iddia değerlendirilirken, Banka’nın ilgili pazarda konumuna bakılmıştır.
(13) Bir eylemin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili
teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eyleminin kötüye kullanma olarak kabul
edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin
bulunmaması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemez. Bu
çerçevede, Ziraat Bankası’nın hakim durumda olup olmadığı incelenmiştir.
(14) Buna göre, özel güvenlik izni alan yer sayısı ve mevcut özel güvenlik görevlisi sayısına
yönelik resmi istatistiki bilgiler dikkate alındığında, Ziraat Bankası’nın 1. Bölgede (…..), 2.
Bölgede (…..), 3. Bölgede (…..), 4. Bölgede (…..), 5. Bölgede (…..) olmak üzere toplam
(…..) özel güvenlik görevlisi alımı gerçekleştirmesinin, özel güvenlik hizmetleri pazarında
faaliyet gösteren firmaların dışlanması kabiliyetine yol açacak bir pazar gücü ya da hâkim
durum endişesi yaratmayacağı, dolayısıyla şikayet konusu iddia çerçevesinde 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde de herhangi bir işlem tesisine gerek olmadığı kanaatine
varılmıştır.
12-41/1186-396
4/4
J. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy