Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-100 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-42/1262-413
Karar Tarihi : 28.08.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Hakan BİLİR, Recep GÜNDÜZ
C. BAŞVURAN : Türkiye Madeni Yağ Sanayicileri Derneği
Emlakbank Konutları C5-25 Blok K:1 D:2 Gaziemir/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Binek ve hafif ticari araç üreticisi ve dağıtıcısı teşebbüsler
(1) E. DOSYA KONUSU: Binek ve hafif ticari araç üretimi/ithalatı yapan teşebbüslerin,
söz konusu araçlar için belirledikleri markalı motor yağlarının kullanılmaması
halinde aracı garanti kapsamı dışına çıkartarak, diğer madeni yağ üreticisi
teşebbüsler aleyhine bir uygulama gerçekleştirdikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda; binek ve hafif ticari araç üretimi veya ithalatı yapan
teşebbüslerin, satışı yapılan araçlarda kullanılacak motor yağlarının seçiminde,
belirttikleri markanın tercih edilmemesi halinde aracın garanti kapsamı dışına çıkacağını
ifade ettikleri ve böylece araç üreticilerinin aradığı teknik özellikleri sağlayan yerli madeni
yağ üreticilerinin rekabet gücünü kısıtladıkları iddia edilerek, marka olarak madeni yağ
tavsiye etmek yerine sadece aracın motor özelliklerini karşılayan motor yağının teknik
vasıfları ve uluslararası standart numaralarının belirtilmesi uygulamasına geçilmesinin
sağlanması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.03.2012 tarih ve 2129 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 06.04.2012 tarih ve 2012-4-100/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
25.04.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 17.08.2012 tarih ve 2012-4-100/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddialara yönelik olarak 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Önaraştırmaya konu başvuruda özetle, araç üreten/ithal eden firmaların araçlarda belirli
motor yağının kullanımını sağlamak için eş değer kalitedeki motor yağlarının kullanımını
engellemeye çalıştıkları ifade edilmektedir.
(6) “2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca,
eşdeğer kalitedeki yedek parçaların kullanımının engellenmesi dikey anlaşmaları grup
12-42/1262-413
2/3
muafiyeti dışına çıkarmaktadır. Ancak, garanti süresi/kapsamı bu durumun istisnasını
oluşturmaktadır.
(7) Öte yandan, “2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu
Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin Açıklanmasına Dair Kılavuz”un 62. sorusuna
verilen cevapta, garanti kapsamındaki bir motorlu aracın müşteriye ücret karşılığı sunulan
normal bakım ve onarım hizmetleri (örneğin 30,000 km bakımı) söz konusuysa,
sağlayıcının kendisi tarafından sağlanan orijinal yedek parçaların kullanılmasını zorunlu
tutamayacağı, çünkü bu durumun, yetkili servislerin bakım ve onarım hizmetleri için diğer
sağlayıcılardan orijinal ya da eşdeğer kalitede yedek parça temin etme özgürlüklerinin
kısıtlanması anlamına geleceği; 78. sorusuna verilen cevapta ise sağlayıcının
garantisinin, yetkili veya özel servislerin garanti süresi içerisindeki (ancak garanti
kapsamında olmayan) normal bakım ve onarımlar için sağlayıcı tarafından sağlanan
orijinal yedek parçaları kullanmasını zorunlu kılması halinde, bu kısıtlamanın, Tebliğ’in 5.
maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtildiği üzere, anlaşmanın grup
muafiyetinden yararlanamamasına yol açacağı belirtilmektedir.
(8) Bu çerçevede söz konusu Tebliğ’in ilgili hükümleri göz önüne alındığında, motor yağı
kullanımı/değiştirilmesi işleminin bizatihi kendisi garanti kapsamındaki bir tamir işlemi
değil rutin bir bakım onarım faaliyeti niteliğinde olduğundan, anılan işleme ilişkin olarak
araç üreticilerinin yetkili servislerinde orijinal ya da herhangi bir motor yağı markasının
kullanımını zorunlu tutamayacakları, aksi yönde bir uygulamanın Tebliğ hükümleri ile
uyumlu olmayacağı açıktır. Bu noktada, pazarda eşdeğer parça kullanımının engellenip
engellenmediği hususu incelenmiştir.
(9) Dosya mevcudu bilgilerden, motor yağı kullanımına ilişkin olarak sektörde hâkim olan
uygulamanın, belirli bir markaya işaret etmek yerine üretilen motorlara uygun
standartların belirlenmesi veya bu standartlara uygun olan markaların tavsiye edilmesi
şeklinde olduğu anlaşılmaktadır. Araç üreticisi ve dağıtıcıları, araçların garanti
kapsamında kalmalarını teminen belirlenen standartlarda yağların kullanılması şartını
getirmekte, söz konusu standartlar dışında yağların kullanılmasından kaynaklanan
arızaları garanti kapsamı dışında tutmaktadırlar. Bu çerçevede, sektördeki uygulamada
genel olarak, her türlü malzeme hatasının (parça ve işçilik) ve ayrıca bu hataların başka
parçalara verdiği hasarın muhtemel onarımının garanti kapsamında olduğu; yağlayıcı,
soğutma sıvısı, klima gazı gibi sarf malzemelerinin garanti kapsamından karşılanmasının
ise, bu malzemelerin eksikliği veya yetersizliğinin garanti kapsamına giren bir müdahale
sonucunu doğurmasına bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Motor yağları bakımından
değerlendirildiğinde, araçların işletme talimatlarında ilgili motor için belirtilen teknik
özellikleri haiz motor yağının kullanılmaması ve aracın periyodik bakımlarının kullanılan
yağın özelliklerine uygun şekilde gerçekleştirilmemesi halinde, aracın motoru garanti
kapsamı dışında tutulmaktadır.
(10) Netice itibarıyla, incelenen teşebbüslerin belirli markanın kullanımını zorunlu tutmadıkları,
ancak belirli markaları tavsiye ettikleri ve/veya standartları zorunlu tuttukları
belirlendiğinden, ilgili Tebliğ’e aykırılık bulunmadığı, bu çerçevede başvuru konusu
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
12-42/1262-413
3/3
J. SONUÇ
Düzenlenen Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu
iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy