Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-189 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-44/1344-449
Karar Tarihi : 20.09.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Recep GÜNDÜZ, Buket ARI
C. BAŞVURANLAR : - Burhan ÜNAL
Çınarlı Mah. Kazım Orbay Sok. No:5 Derince/Kocaeli
- Serhat GÖL
Yenikent Mah. Zümrüt Sit. C Blk. K:3. D:5 Derince/Kocaeli
- Recep APAYDIN
Yenikent 2 No.lu Koop. C 3 Blk. D:6 Derince/Kocaeli
- Gizlilik talebi bulunan 8 başvuru.
- Metro Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Özgür YANAR
Büyükdere Cad. Metrocity İş Merkezi No:171 A Blok K: 7 Levent
Şişli/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Efe Tur Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi
Ticaret Ltd. Şti.
Ömerağa Mah. Şahabettin Bilgisu Cad. No:13 Kocaeli
(1) E. DOSYA KONUSU: Karayolu yolcu taşımacılığı faaliyeti yürüten Efe Tur Taşımacılık
Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’nin İzmit-İstanbul
güzergâhındaki hâkim durumunu aşırı fiyatlama yoluyla kötüye kullandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda, İzmit-İstanbul hattında hizmet veren Efe Tur
Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (Efe Tur)’nin, bu
güzergâhta tren seferlerinin durdurulması üzerine, pazarda sahip olduğu hâkim durumu
aşırı fiyatlama yoluyla kötüye kullandığı ve İzmit menşeli yolcu taşıma şirketleri dışındaki
otobüs firmalarına D-100 Karayolu kullanımının yasaklanması suretiyle rekabetin
engellendiği iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurumumuza 30.04.2012 ile 13.08.2012 tarihleri arasında yapılan
muhtelif başvurular üzerine hazırlanan 31.05.2012 tarih ve 2012-4-189/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu 14.06.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 28.08.2012 tarih ve 2012-4-
189/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddialar bakımından soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
12-44/1344-449
2/3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) İnceleme konusu iddialar çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “karayolu ile yolcu taşımacılığı
pazarı”, ilgili coğrafi pazar ise “İzmit-İstanbul güzergahı” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
(6) Önaraştırma konusu başvurularda ifade edilen şikâyetler iki husus üzerinde
yoğunlaşmaktadır. Bunlardan ilki ve ağırlıklı olanı, bu güzergâhta düzenlenen tren
seferlerinin bakım sebebiyle durdurulması üzerine, bu hatta faaliyet gösteren ve hâkim
durumda bulunan Efe Tur’un bilet fiyatlarında fahiş derecede artırıma gittiği iddiasıdır.
İkincisi ise, Metro Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş. (Metro) tarafından öne
sürülen, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi nezdinde toplanan Ulaşım Koordinasyon Merkezi
(UKOME)’nin, İzmit-İstanbul güzergâhında yolcu taşıyan şehirlerarası otobüs firmalarından
İzmit menşeli olmayanlara D-100 Karayolunu kullanma izni vermemesi nedeniyle rekabetin
engellendiği iddiasıdır.
(7) İlk iddia, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un “Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması” başlığını taşıyan 6. maddesi kapsamında ele alınmıştır. Bir
eylemin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili
teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eyleminin kötüye kullanma olarak kabul
edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin
bulunmaması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemez. Bu
çerçevede, Efe Tur’un hakim durumda olup olmadığı incelenmiştir.
(8) Dosya mevcudu bilgilerden, Efe Tur’un 2011 yılının ilk yarısında en fazla pazar payına
sahip firma olduğu, ancak bu dönemin sonunda itibaren rakipleri karşısında önemli pazar
payı kayıpları yaşadığı ve Temmuz 2012 itibariyle pazarda faaliyet gösteren dört
oyuncudan üçünün pazar payının birbirlerine yakın olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre,
Temmuz 2012 itibarıyla ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına
bakıldığında, Efe Tur’un payının %(…..) olduğu, onu sırasıyla %(…..) ile Metro Turizm
Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş.’nin, %(…..) ile İzmit Seyahat Taşımacılık İnşaat ve
Turizm Hizmetleri Ltd. Şti.’nin ve %(…..) ile Gürkan Metro Turizm ve Nakliyat Ltd. Şti.’nin
takip ettiği görülmektedir. Netice itibarıyla, hakkında önaraştırma yapılan teşebbüsün hakim
durumda bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
(9) Öte yandan, Efe Tur’un bilet fiyatlarının, Nisan 2012 itibarıyla 13 TL’den 15 TL’ye
yükseldiği noktasında yoğunlaşan şikayetler, eylemin kötüye kullanma olup olmadığı
yönüyle ele alındığında; Efe Tur’un, ilgili mevzuat uyarınca Ulaştırma Bakanlığının ilgili
Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanmış olan fiyat tarifesinde, 06.06.2012 tarihinden
itibaren geçerli olmak üzere, fiyatın şikâyete konu güzergâh için 18 TL olarak belirlendiği,
dolayısıyla yolculardan talep edilmekte olan ücretin Bakanlıkça onaylanan tarifenin altında
olduğu, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un ihlaline yol açabilecek bir uygulamanın da
bulunmadığı anlaşılmaktadır.
(10) Önaraştırma kapsamında incelenen ikinci iddia ise D-100 Karayolu’nun UKOME tarafından
İzmit menşeli olmayan firmalara yasaklanmasına ve bu kapsamda Metro’ya verilen idari
para cezasının iptaline ilişkindir. Söz konusu uygulamalar birer idari işlem olup, 4054 sayılı
Kanun kapsamında yer almamaktadırlar.
12-44/1344-449
3/3
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy