Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-166 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-44/1345-450
Karar Tarihi : 20.09.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Mustafa Okan ALPAY
C. BAŞVURANLAR : - T.C. Çankırı Valiliği
Cumhuriyet Mah. Necip Fazıl Kısakürek Sok. No:14 18100
Çankırı
- Gizlilik talebi bulunan iki başvuru.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Aslan Kardeşler Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat Tic. Ltd. Şti.
Çankırı Otobüs Terminali Çankırı
- Çağdaş Güven Yer Hizmetleri Tur. Sey. Nak. Taş. İth. İhr. ve Tic.
Ltd. Şti.
Çankırı Otobüs Terminali Çankırı
(1) E. DOSYA KONUSU: Aslan Kardeşler Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat Tic. Ltd. Şti.
ve Çağdaş Güven Yer Hizmetleri Tur. Sey. Nak. Taş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
Çankırı-Ankara ve Çankırı-İstanbul güzergahlarında fiyat konusunda uyumlu eylem
içinde bulundukları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda; Aslan Kardeşler Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat Tic.
Ltd. Şti. (Çankırı Özlem) ve Çağdaş Güven Yer Hizmetleri Tur. Sey. Nak. Taş. İth. İhr. ve
Tic. Ltd. Şti. (Çağdaş Güven) otobüs firmalarının Çankırı-Ankara ve Çankırı-İstanbul
güzergahlarında fiyat konusunda uyumlu eylem içinde bulundukları, ardı ardına fiyat artışları
yaptıkları, haksız kazanç elde ettikleri, Çankırı Belediye Terminali’ne başka firmaların
girmesini engelledikleri, diğer firmaların yolcularını otobüslere yol kenarından bindirdikleri ve
söz konusu terminalin iki firmanın tekeli haline geldiği iddia edilmiş ve konunun incelenmesi
talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.04.2012, 17.04.2012 ve 17.05.2012
tarihlerinde giren başvurular üzerine hazırlanan 29.05.2012 tarih ve 2012-4-166/İİ sayılı İlk
İnceleme Raporu 14.06.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 31.08.2012 tarih ve
2012-4-166/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer
verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) İnceleme konusu iddialar çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “karayolu ile yolcu taşımacılığı”,
ilgili coğrafi pazarlar ise “Çankırı-Ankara ve Çankırı-İstanbul güzergahları” olarak tespit
edilmiştir.
12-44/1345-450
2/2
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
(6) Başvuruda, Çankırı-Ankara ve Çankırı-İstanbul güzergâhlarında faaliyet gösteren Çankırı
Güven ile Çankırı Özlem’in fiyat konusunda uyumlu eylem içinde bulundukları iddia
edilmektedir.
(7) Dosya mevcudu bilgilerden, taraflarca uygulanan bilet fiyatlarının büyük ölçüde birbirine
yakın olduğu, ancak T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Çankırı-Ankara
ve Çankırı-İstanbul güzergâhları için onaylamış olduğu tavan yolcu taşıma bedellerini
aşmadığı anlaşılmaktadır. Bu noktada pazarın özelliklerini irdelemekte fayda bulunmaktadır.
Buna göre, karayolu ile yolcu taşımacılığı hizmetinin homojen olması, ilgili pazarlardaki
fiyatların yakın seviyede olmasına neden olmaktadır. Otobüs firmalarının benzer araçlarla,
aynı hareket noktasından kalkarak aynı varış noktasına ulaştıkları ve benzer ikramlar
yaptıkları görülmektedir. Bu durumda yolcuların tercihlerini belirleyen temel unsur bilet
bedelleri olmaktadır. Teorik olarak kapasite kısıtı bulunmayan firmanın düşük fiyat
uygulaması durumunda yolcuların tamamına hizmet vereceği söylenebilir. Bu durumda
mevcut diğer firma veya firmalar, aynı fiyat seviyesine inmek veya piyasadan çıkmak
arasında seçim yapmak zorunda kalmaktadırlar. Diğer bir ifadeyle, piyasanın oligopolistik
yapısı nedeniyle ilgili pazarda çok farklı fiyat seviyelerinin uygulanması mümkün değildir.
(…..)
(8) Özetle, tek fiyat uygulamasına ilişkin şikâyetler karayolu ile yolcu taşıma sektörünün
genelinde görülmekte olup, hizmet farklılaşmadığı sürece bu tür uygulamalara
rastlanabilecektir.
(9) Haklarında inceleme yapılan teşebbüslerin otobüs terminaline başka firmanın girişine izin
vermediklerine yönelik iddia konusunda ise, Çankırı Şehirlerarası Otobüs Terminali’nin
mülkiyetinin Çankırı Belediyesinde olduğu dikkate alınarak, değerlendirmenin ilgili belediye
ve mahkemelerce yapılabileceği düşünülmektedir.
(10) Yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, hakkında önaraştırma yapılan
teşebbüslerle ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy