Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-15 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-48/1415-476
Karar Tarihi : 04.10.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Evrim Özgül KAZAK
C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş.
Tepeören Mah. Eski Ankara Yolu Cad. No:210 34959 Tuzla/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş.’nin yüksek fiyat vermek suretiyle
atık akümülatör fiyatlarını yükselttiği ve dolayısıyla yerli atık akümülatör geri
kazanım firmalarının faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle, Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş. (Mutlu Akü)’nin
en büyük akümülatör (akü) satıcısı olarak en geniş bayi ağına sahip olduğu, atık
akümülatörleri (atık akü) bayilerinden yüksek fiyata aldığı, diğer atık akü toplayıcısı
firmaların da Mutlu Akü’nün fiyatları üzerinden alışveriş yapmak zorunda kaldıkları, bu
nedenle Türkiye’deki atık akü fiyatlarının yükseldiği, söz konusu durumun yüksek
fiyatlardan atık akü almak suretiyle kurşun üreten geri kazanım firmalarının maliyetlerini
yükselttiği, kurşunun Londra Metal Borsası’ndaki fiyatlarının daha düşük olduğu, dolayısıyla
yerli geri kazanım firmalarının bu fiyatlarla rekabet edememesi nedeniyle ülkemize kurşun
ithalatının arttığı ve yerli geri kazanım firmalarının faaliyetlerinin durma noktasına geldiği
ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.01.2012, 27.02.2012 ve 21.03.2012
tarihlerinde giren başvurular üzerine hazırlanan 22.03.2012 tarih ve 2012-3-15/İİ sayılı İlk
İnceleme Raporu 29.03.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 25.09.2012 tarih ve
2012-3-15/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, bununla birlikte konu ile ilgili olarak Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığına görüş gönderilmesinin faydalı olacağı
belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvuruda, Mutlu Akü’nün atık aküleri yüksek fiyatlardan topladığı, bu durumun genel
olarak atık akü fiyatlarını arttırdığı ve atık akülerin geri kazanılması alanında faaliyet
gösteren firmaların faaliyetlerini zorlaştırdığı iddia edilmektedir.
(6) Söz konusu iddia, niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un “hâkim durumun kötüye kullanılması”
başlıklı 6. maddesi çerçevesinde ele alınmıştır.
12-48/1415-476
2/2
(7) Hakim durumdaki bir teşebbüsün ilgili pazardaki fiyatları rekabetçi düzeyin üstüne çıkartan
stratejileri, “rakiplerin maliyetlerinin arttırılması” kavramı çerçevesinde hakim durumun
kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir. Sağlayıcılarla yapılan ve rakiplere satılacak
girdi fiyatlarının arttırılması sonucunu yaratacak anlaşmalar da belli koşulların varlığı
halinde bu tür stratejiler arasında kabul edilir.
(8) Yukarıdaki bilgiler göz önünde bulundurulduğunda, başvuru konusu iddiaların
doğruluğunun tespiti halinde, hem atık akü geri kazanımı hem de akü üretimi alanında
faaliyet gösteren önaraştırmaya konu pazar lideri teşebbüsün atık akü sağlayıcılarına
yüksek fiyat vermek suretiyle diğer geri kazanım firmalarının ve akü üreticilerinin
maliyetlerini arttırdığı, dolayısıyla hakim durumun ve bazı koşulların varlığı durumunda
uygulamanın kötüye kullanılma olarak kabul edileceği açıktır.
(9) Bununla birlikte, 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (Yönetmelik)’nin “Akümülatör
Üreticilerinin Sorumlulukları” başlıklı 10. maddesi uyarınca, Mutlu Akü’nün piyasaya
sürdüğü ürün miktarının %90’ı oranında atık aküyü toplaması ve geri kazanımını
sağlaması/sağlattırması yasal bir zorunluluktur. Bu noktada, Mutlu Akü’nün ilgili
piyasalarda hâkim durumda olduğu, fiyatları rekabetçi düzeyin üstüne çıkarttığı ve
rakiplerin maliyetlerini “kaçınılmaz ve önemli derecede” arttırdığı belirlense dahi, Mutlu Akü
tarafından söz konusu yasal sorumluluğun yerine getirilmesinin garanti altına alınmasını
teminen yüksek fiyatlar verildiği öne sürülebilir. Zira Mutlu Akü’nün ilgili yasal
sorumluluğunu yerine getirmemesi Yönetmelik çerçevesinde birtakım idari para cezalarına
maruz kalmasına yol açabilecektir.
(10) Bu itibarla, ilgili çevresel düzenleme gereği atık akü toplanması/geri kazanımı bakımından
birtakım yasal sorumlulukları bulunması sebebiyle, diğer tüm şartların varlığı kabul edilse
dahi, Mutlu Akü’nün atık akü için yüksek fiyatlar vererek hâkim durumunu kötüye
kullandığının öne sürülmesi mümkün değildir.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, şikayet konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy