Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-62 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-53/1491-519
Karar Tarihi : 01.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Cemal Ökmen YÜCEL
C. BAŞVURAN : Resen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Çalık Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.
Mimar Sinan Mah. Atatürk Blv. No:190 Atakum/Samsun
(1) E. DOSYA KONUSU: Çalık Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin hakim durumunu
kötüye kullanıp kullanmadığının tespit edilmesi amacıyla soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığına ilişkin olarak 12.04.2012 tarih ve 12-20/524-M sayılı Rekabet
Kurulu kararı uyarınca başlatılan önaraştırma sonucunda Kurulun 04.07.2012 tarih ve
12-36 sayılı toplantısında alınan karar doğrultusunda dosya konusu uygulamalar
hakkında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulundan (EPDK) talep edilen görüşün
değerlendirilmesi.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Çalık Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş. (Çalık YEDAŞ)’nin internet
sitesinde yayınlanan 01.03.2012 tarihli “Elektrik Tedarik Şirketlerinin Zorda Bıraktığı
Onlarca İşyeri Karanlıkta Kaldı!” başlıklı haber ile 12.03.2012 tarihli “Elektrik Tedarikçileri
İşletmeleri Bezdirdi!” başlıklı haberde yer verilen ifadeler üzerine, Çalık YEDAŞ’ın, faaliyet
gösterdiği dağıtım bölgesindeki serbest tüketicilerin yalnızca kendisinden elektrik alımı
yapmasını sağlamak ve diğer tedarik şirketleri ile çalışmalarını engellemek suretiyle,
elektrik tedarik faaliyeti bakımından rekabeti kısıtlayıp kısıtlamadığının tespiti amacıyla
önaraştırma yapılmıştır.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.03.2012 ve 12.03.2012 tarihli haberler
üzerine hazırlanan 28.03.2012 tarih ve 2012-1-062/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 12.04.2012
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş olup, önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz
konusu karar uyarınca düzenlenen 29.06.2012 tarih ve 2012-1-062/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek, dosya konusu uygulamalar hakkında EPDK’nın görüşünün alınmasını
teminen dosya Kurul gündeminde incelemeye alınmıştır. Takiben, dosya mevcudu bilgi ve
belgeler, EPDK görüşü ve hazırlanan 17.10.2012 tarih ve 2012-1-62/BN sayılı Bilgi Notu
çerçevesinde konu karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Raportör tarafından, önaraştırma konusuna ilişkin olarak
soruşturma açılmasına gerek olmadığı, ancak elde edilen bilgi ve belgeler ile bu bulgular
çerçevesinde, tüketicilerin geçiş maliyetlerini arttıran diğer davranışların sektördeki
rekabetçi yapıya etkisine ilişkin Rekabet Kurulu görüşünün Önaraştırma Raporu ve ekleri ile
birlikte ilgisi nedeniyle EPDK’ya gönderilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
12-53/1491-519
2/3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) İnceleme konusu iddialar çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “elektrik enerjisinin dağıtımı” ve
“elektriğin perakende satışı”, ilgili coğrafi pazar ise “Samsun, Ordu, Amasya, Çorum ve
Sinop illeri” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
(6) Dosya kapsamında, Çalık YEDAŞ’ın; hukuki gerekçelerle tedarikçisinden elektrik temin
edemeyen ve perakende satış sözleşmesi imzalamayan serbest tüketicilerin bir kısmının
elektrik enerjisini kestiği, bu davranışın amacının farklı bir tedarikçi seçmeyi düşünen
serbest tüketicilere, kendisinden elektrik temin etmedikleri takdirde, tekel konumunda
olduğu dağıtım faaliyeti çerçevesinde vermekle yükümlü olduğu hizmetlerden mahrum
bırakabileceği mesajını vermek olduğu, bu yolla elektrik enerjisinin dağıtımı pazarındaki
hakim durumunu, elektriğin perakende satışı pazarında kötüye kullandığı iddiasına ilişkin
inceleme yapılmıştır.
(7) Söz konusu davranışlar, Çalık YEDAŞ’ın tek taraflı davranışlarından kaynaklanmakta olup,
konu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un “Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması” başlıklı 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
(8) Dosya mevcudu belgeler arasında bulunan, EPDK’nın Kuruma gönderdiği konu hakkındaki
yazıda yer alan, rakip tedarik şirketlerinin piyasadan çıkması durumunda, müşterilerin
dağıtım şirketi ile perakende satış sözleşmesi imzalamaması ve/veya mevzuat ile
tanımlandığı şekilde güvence bedeli vermemesi durumunda dağıtım şirketlerinin, söz
konusu şartların yerine getirilmesine kadar, tüketicilerin elektrik enerjisini kesebileceğine
yönelik görüş dikkate alınarak somut olay özelinde inceleme konusuna yönelik soruşturma
açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
(9)
J. SONUÇ
(10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
12-53/1491-519
3/3
KARŞI OY
Rekabet Kurulu’nun 01.11.2012 tarihli, 12-53/1491-519 sayılı Kararı
Dosya konusu, Çalık Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş’nin(Çalık YEDAŞ) dağıtım
bölgesindeki tüketicilere yönelik davranış ve uygulamalarıyla yine bölgesindeki elektrik
tedarik şirketlerinin faaliyetlerini zorlaştırıp, zorlaştırmadığı; böylece 4054 Sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun(Kanun) 6.maddesini ihlal edip, etmediğidir.
Samsun, Ordu, Amasya, Çorum ve Sinop illerini kapsayan bölgede elektriğin münhasır
dağıtım ve serbest olmayan tüketicilere perakende satış faaliyetlerini yürüten Çalık YEDAŞ
bu faaliyetleri bakımından anılan bölgede tekel konumunda, dolayısıyla da hakim
durumdadır.
Konuya ilişkin 29.06.2012 tarihli, 2012-1-062/ÖA sayılı Önaraştırma Raporunda yer verilen
çok sayıda belge; Çalık YEDAŞ’ın gerek kendi internet sitesindeki haberler, gerekse yerel
basında çıkarılan haberler yoluyla serbest tüketicilere Çalık YEDAŞ dışındaki
tedarikçilerden elektrik almaları halinde elektriklerinin kesilebileceği mesajını vermek
yönünde hareket ettiğini göstermektedir. Çalık YEDAŞ’ın serbest tüketicilerin başka
tedarikçilerden elektrik almaları halinde sorun yaşayacakları mesajını vermek suretiyle söz
konusu tedarikçileri piyasa dışına itmeyi hedeflediği dolayısıyla da hakim durumunu kötüye
kullandığı yönünde ciddi emareler bulunmaktadır. Bunların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı,
diğer bir deyişle ilgili teşebbüsün Kanunun 6. maddesini ihlal edip etmediği ancak yapılacak
bir soruşturma ile tam olarak ortaya konulabilirdi.
Bir piyasanın sektörel düzenlemeye tabi olmasının, o piyasada rekabete aykırı eylem ve
işlemlerin ortaya çıkmamasını kendiliğinden sağlamayacağı, ortaya çıkması halinde de,
Rekabet Kurumunun harekete geçmesinin önünde (en azından her zaman için) bir engel
oluşturmayacağı kanaatindeyiz. Önaraştırma Raporunda da belirtildiği üzere, Kanunun 6.
maddesinin ihlal edildiğine dair ciddi bulgular vardır ve konuya ilişkin düzenleme muğlâktır.
Yürütülecek bir soruşturma ile konu açıklığa kavuşturulabilir, gerektiğinde de ilgili
düzenleyici otoriteden görüş alınabilirdi.
Yukarıda özetle yer verilen değerlendirmeler ışığında Kurul çoğunluğuna katılma imkanı
bulunamamıştır.
İsmail Hakkı KARAKELLE
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy