Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-164 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 12-54/1521-539
Karar Tarihi : 06.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖR : Hakan Deniz KARAKOÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Datamed Bilgi Yönetimi Ltd. Şti.
Temsilcisi: Burhan İSEN
Turan Güneş Bulvarı 15. Cadde 576. Sokak No:26 Oran/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Sosyal Güvenlik Kurumu ile Datamed Bilgi Yönetimi Ltd. Şti.
arasında imzalanan "T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası
Verilerinin Paylaşımına ilişkin Sözleşme"ye menfi tespit belgesi verilmesi veya
muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.10.2012 tarih ve 8871 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 31.10.2012 tarih ve 2012-3-164/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu sözleşmeye menfi tespit
belgesi verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflara İlişkin Bilgiler
G.1.1. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
(4) 2006 yılında farklı norm ve standartlara göre hizmet sunan SSK, Bağ-Kur ve Emekli
Sandığı, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu (5502 sayılı Kanun) ile tek çatı altında
birleştirilmiştir. Sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence
altına alacak, sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal ve
malî açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda bir sosyal güvenlik sisteminin
gerçekleştirilmesi amacıyla kurulmuş olan Kurumun görevleri, 5502 sayılı Kanun’un 3.
maddesinde belirlenmiştir:
1. Ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını dikkate alarak
sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar
yapmak,
2. Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek,
haklarının kullanılmasını ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak,
3. Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve
Uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik
sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek, usulüne göre yürürlüğe konulmuş
uluslar arası antlaşmaları uygulamak,
12-54/1521-539
2 / 3
4. Sosyal güvenlik alanında, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak,
5. Bu Kanun ve diğer kanunlar ile Kuruma verilen görevleri yapmak.
(5) Kurumun sunduğu hizmetler 5502 sayılı Kanunun 4. maddesine göre belirlenen Genel
Kurul, Yönetim Kurulu ve Başkanlık organları ile gerçekleştirilmektedir. Sosyal güvenlik
sistemi iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kollarını kapsayan kısa
vadeli sigorta kolları ile malullük, ölüm ve yaşlılık sigorta kollarını kapsayan uzun vadeli
sigorta kollarından oluşmaktadır.
G.1.2. Datamed Bilgi Yönetimi Ltd. Şti. (Datamed)
(6) Datamed, bilgi bilişim yönetimi alanında faaliyet göstermek amacıyla 2011 yılında
kurulmuştur. Şirketin günümüze kadar herhangi bir faaliyeti söz konusu olmamıştır.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) Başvuru konusu "T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası
Verilerinin Paylaşımına ilişkin Sözleşme (Sözleşme) SGK veri tabanındaki reçete/e-
reçetede yer alan her bir ürünün adı ve ürün bazlı aylık, üç aylık ve yıllık olarak il ve ilçe
bazında kutu sayısı ve kamu indirimli tutar bilgilerini içeren sağlık verilerinin paylaşılmasını
sağlamak amacıyla SGK ve Datamed arasında imzalanmıştır.
(8) SGK, Türkiye'de faaliyet gösteren en büyük ve tek zorunlu sağlık sigortası kuruluşudur.
Halihazırdaki ilaç alımlarının çok büyük bir kısmını kontrol eden Kurum, Türkiye ilaç
pazarında monopson firma özelliği taşımaktadır. SGK, son dönemlerde uygulamaya
koyduğu çeşitli politikalar çerçevesinde mensupları tarafından tüketilen ilaçlara ait verileri
eczane seviyesinde kontrol edebilmektedir. SGK tarafından elde edilen verilerin diğer
kurum ve kuruluşlar ile paylaşılabilmesi amacıyla da 11.07.2012 tarih ve 28350 sayılı
Resmi Gazete'de "Genel Sağlık Sigortası Verilerinin Güvenliği ve Paylaşımına İlişkin
Yönetmelik (Yönetmelik)" yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik uyarınca SGK, kendisi
ile sözleşmesi bulunan sağlık hizmet sunucularına ait bilgi işlem veri tabanındaki sağlık
verilerini talep eden alıcılarla sözleşme karşılığı paylaşabilecektir.
(9) İlgili Yönetmelik uyarınca imzalanan Sözleşme’ye göre Datamed, SGK tarafından üretilen
ilaç verilerini kullanacak ve bunları talep eden firmalara belirli bir ücret karşılığı satacaktır.
Dolayısıyla başvuru konusu işlem, SGK tarafından üretilen ilaç verilerinin Datamed'e satışı
ve bu firma tarafından gerektiğinde yeniden işlenmek suretiyle talep eden firmalara
aktarımı şeklinde olduğundan ilgili ürün pazarı ilaç verisi üretimi ve satışı olarak
belirlenmiştir.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(10) İlgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak saptanmıştır.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(11) SGK kanunla kurulan ve Kamunun zorunlu nitelikteki sosyal güvenlik hizmetlerini
münhasıran yerine getiren bir kamu kuruluşudur. Bu tür kuruluşlar gerçekleştirdikleri
sigortalama ile sağlık hizmeti ve ilaç satın alma faaliyetleri nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında teşebbüs
sayılmamaktadırlar1. Ancak başvuru konusu Sözleşme kapsamında SGK'nın anlaşmalı
sağlık kuruluşlarından topladığı verileri Datamed'e sunması faaliyeti yukarıda bahsi geçen
faaliyetlerden farklıdır. Burada SGK ana faaliyet alanının dışına çıkmakta ve herhangi bir
teşebbüs gibi sahip olduğu verileri belirli bir bedel karşılığında satmaktadır.
(12) SGK'nın ilaç verisi toplanması ve satışı pazarındaki rakibi olan Intercontinental Marketing
1 27.5.2003 tarih ve 03-35/416-182 sayılı Kurul kararı.
12-54/1521-539
3 / 3
Services (IMS), halihazırda pazardaki tek teşebbüstür. Dolayısıyla SGK yukarıda bahsi
geçen faaliyeti ile ilgili olarak IMS'e rakip olacak ve üretmiş olduğu veriler, müşteriler olarak
adlandırılabilecek ilaç firmaları bazında bu firmanın verileriyle rekabet edecektir. SGK'nın
faaliyetinin IMS'ten en önemli farkı ise Kurumun bu verileri doğrudan pazara sunmayacak
olmasıdır. Kurum ilgili Yönetmelik uyarınca verileri elde ettikten sonra talep eden alıcılara
sağlayacak ve bu alıcılar da müşterileri olan ilaç firmalarına sunacaklardır. Neticede SGK
bir teşebbüs gibi ilgili pazarda faaliyet gösterecektir ve bu faaliyetleri nedeniyle de 4054
sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
(13) SGK'nın ilgili pazarda bir teşebbüs olduğu kabul edildiğinde, Sözleşme konusu işlem dikey
ilişki niteliğini alacaktır. Şöyle ki; Datamed'in veri toplanması konusunda, SGK'nın ise
toplanan verileri nihai tüketiciye satışı konusunda herhangi bir faaliyeti yoktur. Dolayısıyla
bu iki teşebbüs ilgili pazarın farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler olarak
nitelendirilebilirler.
(14) Sözleşmenin 15. maddesi uyarınca SGK'nın elindeki verileri Datamed dışında herhangi bir
gerçek ya da tüzel bir kişiye de verebileceği ifade edilmektedir. Dolayısıyla SGK'nın sahibi
olduğu geniş kapsamlı veri setini kullanarak Datamed'e gelecekte rakip olabilecek
teşebbüsler bakımından herhangi bir pazara giriş engeli söz konusu olmayacaktır. Bunun
yanında halihazırda pazarda tek başına faaliyet gösteren IMS için ciddi bir rakip ortaya
çıkacak, ilaç firmaları bakımından da alternatif bir veri kaynağı ve seti pazarda yer
alacaktır. Nihayetinde Sözleşme neticesinde ortaya çıkacak olan yapı Sözleşme öncesi
döneme göre daha rekabetçi bir yapı olacaktır.
(15) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde menfi tespit belgesi verilebilmesi için anlaşmanın
Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmaması gerektiği hükme bağlanmıştır. Dosya
konusu Sözleşmede 4054 sayılı Kanun’un 4, 6 ve 7. maddeleri kapsamında
değerlendirilebilecek herhangi bir hükme rastlanmadığından, ilgili sözleşmeye menfi tespit
belgesi verilebileceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Sosyal Güvenlik Kurumu ile
Datamed Bilgi Yönetimi Ltd. Şti. arasında imzalanan "T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Verilerinin Paylaşımına ilişkin Sözleşme"ye 4054 sayılı
Kanun’un 4, 6 ve 7. maddeleri kapsamında düzenlemeler içermemesi nedeniyle menfi
tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy