Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-115 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-57/1546-557
Karar Tarihi : 15.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Şerife Demet KAYA, Buket ARI
C. BAŞVURAN : Ömer Faruk ERASLAN
Bizimevler 3A Blok No:4 Ispartakule Avcılar/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Türkiye Halk Bankası A.Ş.
2. Cadde No:63 06520 Söğütözü/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Türkiye Halk Bankası A.Ş.'nin Kayseri Büyükşehir Belediyesince
düzenlenen "Kayseri Kart" ihalesine katılarak ihaleyi kazandığı halde, bu ihalenin iptali
üzerine ikinci ihaleye danışıklı olarak iştirak etmediği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Türkiye Halk Bankası A.Ş. (Halk Bankası)’nin Kayseri
Büyükşehir Belediyesince ulaşım hizmetlerine yönelik olarak 14.05.2008 tarihinde düzenlenen
“Kayseri Kart” ihalesine katılarak ihaleyi aldığı, ancak bu ihalenin iptal edilmesi üzerine ikinci
ihaleye özel rica ve talimat ile katılmadığı iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.03.2012 tarih ve 2323 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 19.04.2012 tarih ve 2012-4-115/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 09.05.2012
tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu
karar uyarınca düzenlenen 09.11.2012 tarih ve 2012-4-115/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvuruda, Halk Bankası’nın Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından 2008 yılında düzenlenen
akıllı kart ihalesinin ilkini kazandığı halde, bu ihalenin iptal edilmesi üzerine yapılan ikinci
ihaleden özel rica veya talimatla çekildiği iddia edilmiştir.
(6) Rekabetin bozulmasına veya kısıtlanmasına neden olacak şekilde; rakiplerin danışıklı teklif
vermesi, rakiplerden birinin teklifini geri çekmesi veya ihale dışına itilmesi gibi teşebbüs
davranışları rekabet mevzuatı çerçevesinde yasaklanmaktadır.
(7) Raportörlerce yapılan incelemelerde, Kayseri Büyükşehir Belediyesinin 14.05.2008 tarihinde
açtığı, vatandaşların özellikle ulaşım hizmetinde kullanabilecekleri akıllı kartların düzenlenmesi
işine yönelik ihalede, Halk Bankası’nın ihale konusu işin kurulumu ve 10 yıl süre ile işletimi için
gerekli masraflara karşılık, toplanan günlük cirodan belirli bir oranda pay eksiltmesi teklifi
üzerinden (…..)’luk miktarla en düşük teklifi vererek ihaleyi aldığı görülmüştür. Ancak bu ihale
ilgili Belediye Başkanlığınca iptal edilmiş, 18.06.2008 tarihinde aynı şartları içeren ikinci ihale
düzenlenmiştir. Bu ihaleye ise Halk Bankası hariç ilk ihaleye katılan diğer bankaların hepsi
katılmış ve ihaleyi Halk Bankası’nın ilk teklifinden de düşük düzeyde kalan (…..)’lik pay teklifiyle
Çalık Yatırım Bankası A.Ş. (Çalık Bank) kazanmıştır.
(8) Halk Bankası yetkililerinin konu hakkındaki beyanlarında, söz konusu ikinci ihaleye kendi katılım
koşullarında bir değişiklik olmadığı için yeniden teklif verilmesinin gerekli görülmediği bilgisi yer
12-57/1546-557
2/2
almaktadır.
(9) Şikâyete konu olan ihalede dikkati çeken bir diğer husus, şikâyetçinin ihaleyi yapan kamu idaresi
değil üçüncü şahıs olmasıdır. Diğer bir ifade ile Kayseri Büyükşehir Belediyesi ilk ihaleyi 2886
sayılı Kanun’un 31. maddesine dayanarak onaylamamış ve bu şekilde ihalenin iptalini
sağlamıştır. Bu hükme göre, ihale komisyonları tarafından alınan ihale kararları, ita amirlerince
karar tarihinden itibaren en geç 15 işgünü içinde onaylanır veya iptal edilir. İta amirince karar
iptal edilirse ihale hükümsüz sayılır. Bu hükümden de anlaşılacağı üzere, Kanun’da ihalenin iptali
için herhangi bir gerekçe gösterilmemiştir. Dolayısıyla bu yetkinin Kamu Otoritesine verilen bir
takdir yetkisi olduğu anlaşılmaktadır. İdarenin takdir yetkisine dayanarak verdiği kararlar ise açık
hata, kamu hizmetinin gerekleri ve kamu yararı gibi ilkeler çerçevesinde yargısal denetime konu
olabilmektedir. Ayrıca, Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan konuya ilişkin
açıklamada, ihalenin iptaline ilişkin olarak bir gerekçe gösterilmemiş olmakla birlikte, iptalin
inceleme konusu davranışlardan kaynakladığı hususuna da yer verilmemiştir.
(10) Öte yandan, başvuru konusu ihaleler karşılaştırıldığında, ikinci ihalede en düşük teklifin birinciye
oranla yarı yarıya düştüğü görülmektedir. İhalelerde danışıklı hareket etmenin en açık
hedeflerinden birinin, teklif veren firmaların anlaşarak teklif miktarlarını önceden belirlemek ve
böylelikle ihale sonrası daha fazla kar elde etmek ve bunu paylaşmak olduğu bilinmektedir. Buna
karşın, ikinci ihalede sağlanan koşullara bakıldığında, Çalık Bank tarafından teklif edilen miktarın
kendisinin ve Halk Bankası’nın ilk teklifinden çok düşük olduğu görülmektedir.
(11) İhalelerde danışıklı tekliflerin ve rekabet ihlallerinin ortaya çıkarılabilmesi bakımından,
katılımcıların hepsinin davranışının bir bütün olarak incelenmesi de gerekmektedir. Nitekim ikiden
fazla firmanın katıldığı ve tek seferde kapalı zarf usulü yapılan ihalelerde, firmaların sadece bir
kısmının anlaşması, anlaşmaya dâhil olmayan diğer firmaların verecekleri teklif bilinmediğinden
rekabet karşıtı amaca ulaşılması ve kar sağlanması için rasyonel bir davranış olmayabilecektir.
Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede, sadece Halk Bankası ve Çalık Bank’ın değil katılımcıların
hepsinin davranışlarının incelenmesi herhangi bir danışıklı hareketin ve rekabet ihlalinin ortaya
çıkarılması açısından gerekli görülmektedir. Her iki ihaleye de, ikinci ihaleye Halk Bankası’nın
katılmamış olması durumu hariç aynı bankalar katılmıştır. Ayrıca, tüm katılımcılar ikinci ihalede
daha düşük teklifte bulunmuşlardır. Bu çerçevede, söz konusu firmaların davranışlarında bir
paralellik gözlemek mümkün değildir.
(12) Netice itibarıyla, yukarıda yer verilen hususlar değerlendirildiğinde, şikâyete konu iddiaya yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlale işaret eden bilgi ve bulguya rastlanmamıştır.
J. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy