Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-2-144 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-44/546-242
Karar Tarihi : 11.07.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Sinan ÇÖRÜŞ, Hatice YAVUZ, Beyza AĞVAZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Ankanet İnternet Ses Veri İletişim Tic. Ltd. Şti.
Cinnah Cad. No: 53/10 Çankaya/Ankara
- Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.
Esentepe Mah. Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi No:18
34394 Şişli/İstanbul
- Gülay AKYÜZ
Gürsel Mah. Toprakbastı Sok. No: 17/5 Kağıthane/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - TTNET A.Ş.
Esentepe Mah. Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi D Blok
No:16 34394 Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: TTNET A.Ş.’nin diğer internet servis sağlayıcılara abone
geçişlerini engellemek ve hizmet iptali talep eden ADSL müşterilerine uygulamada
olan tarifeler ile kampanyalardan farklı teklifler sunmak suretiyle perakende
genişbant internet piyasasındaki hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Ankanet İnternet Ses Veri İletişim Tic. Ltd. Şti. (Ankanet)
tarafından yapılan başvuruda özetle;
- Ankanet’in Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) 06.09.2011 tarihinde
İnternet Servis Sağlayıcılığı (İSS) lisansı aldığı,
- Sabit genişbant internet erişim hizmeti sunmak üzere, ADSL hizmetinden ve
altyapısından bağımsız bir hizmet modeli olan sabit kablosuz genişbant internet
erişim altyapısını BTK’dan izin alarak Ankara'da kurduğu,
- Bu sistem ile kullanıcılara avantajlı tarifeler sundukları, ancak bir müddet sonra
hizmet sunmayı planladıkları taahhüdü olmayan ve iptal sürecini başlatan ilgili
müşterilerin ilgilerini kaybettiklerinin gözlendiği,
- Bu dönemde bir yöneticilerinin evinde kurulu bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.
(Türk Telekom) sabit telefon, TTNET internet, TTNET Tivibu hizmetlerini iptal etmek
için başvuruda bulunduğu, başvurusu üzerine çağrı merkezinden aranarak “16
Mbps’ye kadar 5 GB Limitli” hizmetini 6 ay yarı ücretinden kullanabileceğinin, bu
sayede cayma cezasının da ödenmeyeceğinin, hizmeti dondurması durumunda
taahhüdünün ötelenebileceğinin, hizmeti beklemeye alması durumunda hem taahhüt
sorumluluğunun kalmayacağının hem de hizmeti tekrar aktif etmek istemesi
durumunda aktivasyon ücretlerinin ödenmeyebileceğinin ifade edildiği,
13-44/546-242
2/8
- TTNET A.Ş. (TTNET)’in web sitesinde şahsına teklif edilene benzer bir kampanya ya
da tarife bulunmadığı, bu durumun TTNET'in internet hizmet iptali talep eden
müşterileri için, web sitesinde ilan ettiği tarife ve kampanyalar dışında teklifler sunarak
müşterileri elde tutmaya çalıştığını düşündürdüğü,
- TTNET tarafından sunulan bu tekliflerin Ankanet’in piyasaya girmesi önünde önemli
bir engel oluşturacağı ve piyasa dışına çıkmaya zorlayabileceği,
- "Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği"nin 5. 6. ve 8.
maddedeki hükümleri ile işletmecilere, uyguladıkları tarife ve kampanyaları aleni
olarak tüketicilere duyurma sorumluluğu getirildiği,
- Bahse konu uygulamaların, yeni ve daha verimli teknolojilerle hizmet verebilecek
teşebbüslerin piyasaya girişinde önemli bir bariyer oluşturabileceği
ifade edilerek; TTNET'in hizmet iptali talep eden ADSL müşterilerine, uygulamada olan
tarifeler ve kampanyalardan farklı teklifler sunup sunmadığının denetlenmesi talep
edilmektedir.
(3) Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. (Superonline) tarafından yapılan başvuruda özetle;
- BTK’nın 2010/DK-07/417 sayılı ve 2010/DK-07/417 sayılı kararları ile onaylanan
Türk Telekomünikasyon A.Ş. Referans Erişim Teklifleri’nin ortak eki olarak yürürlüğe
konulan “Abone Hareketleri” kapsamında abonelerin hizmet aldıkları İSS’yi
doğrudan yeni İSS’ye başvurarak değiştirebileceklerinin düzenlendiği,
- Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği’nin 19. maddesinde
“İnternet Servis Sağlayıcısı değişikliği sürecinde abonenin aldığı hizmette
yaşanabilecek kesintinin asgari seviyede olması esas olup bu durumun sağlanması
için işletmecilerin işbirliği içinde hareket etmek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlü
oldukları” belirtilerek işletmecilere yükümlülük getirildiği,
- 12.09.2011 tarihi itibariyle yaklaşık iki aylık bir süre boyunca TTNET tarafından
abone geçiş hareketlerinin buna yönelik işlemlerin bekletilmesi, taleplerin
onaylanmaması veya yavaş onaylanması suretiyle engellendiği,
- Bu durumun Superonline’ın kısa vadedeki kazancını etkilediği gibi orta ve uzun
vadede güven, itibar kaybına uğramasına yol açtığı ve piyasada şirketin TTNET ile
rekabet etmesini engellediği,
- Bu sorun nedeniyle Eylül ayında (…..) adet, Ekim ayında ise (…..) adet
başvurunun zaman aşımı nedeniyle reddedildiği, bu nedenlerle abone geçiş
hareketlerine ilişkin düzenlenen aktivasyon sürelerinin aşıldığı, referans teklifte
öngörülen sürelere oranla çok uzun sürdüğü, bu süreçte pek çok tüketici
şikâyetiyle karşılaşıldığı, geçiş talebinde bulunan pek çok abonenin taleplerini
iptal ettirdiği,
- Superonline’ın bu şikâyetleri noter aracılığıyla TTNET’e bildirmiş olmasına rağmen
TTNET’in uygulamalarına devam ettiği, BTK’nın ise TTNET'i yalnızca uyardığı ve
herhangi bir yaptırım uygulamadığı,
- Hâkim durumun kötüye kullanılması halinden bahsedilmesi için hâkim duruma sahip
bir işletmecinin varlığı ve herhangi ticari ve teknik gerekçe ile makul kılınamayan
rekabetçi bir ortamı engelleyen ve tüketici refahını azaltan fiilin varlığı olduğu, söz
konusu durumda başvuruya konu, taraf ve fiil bakımından her iki unsurun da mevcut
olduğu,
- İlgili pazarın perakende seviyede genişbant internet erişim hizmeti pazarı olduğu,
13-44/546-242
3/8
- BTK verilerine göre TTNET’in yüksek pazar gücüne sahip olduğu, Rekabet
Kurulu'nun 11.07.2007 tarihli 07-59/679-235 sayılı ve 19.11.2008 tarih ve 08-
65/1055-411 sayılı kararlarında da TTNET'in perakende genişbant internet
hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğuna hükmedildiği,
- Abone geçiş hareketlerinin tüketici hakları perspektifinden önem arz ettiği bununla
birlikte, internet erişim hizmetleri pazarındaki penetrasyon oranı dikkate alındığında,
işletmecilerin yoğunlukla yeni aboneler için değil, birbirlerinin abonesi konumunda
olan mevcut aboneler için rekabet etmelerinden ötürü abone geçiş hareketlerinin
öneminin arttığı
ifade edilerek, TTNET'in bu eylemleri hususunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)'un 6. maddesi kapsamında TTNET hakkında derhal
soruşturma açılması ve anılan eylemler hakkında tedbir kararı verilmesi talep
edilmektedir.
(4) Gülay AKYÜZ tarafından yapılan başvuruda ise özetle;
- TTNET’in servis hızından memnun kalmadığı için D-Smart aboneliğine geçme kararı
aldığı,
- TTNET’in başvurusunun üzerinden birkaç gün geçmesine rağmen ne yazık ki
abonelik iptalini gerçekleştirmediği, müşteri hizmetleri ile yaptığı görüşmede bu
sürenin 10-12 gün süreceğinin söylendiği böyle durumlarda abonenin vazgeçme
ihtimalini dikkate aldıklarından iptal işleminin hemen gerçekleştirilemeyeceğinin
söylendiği,
- Bu nedenle D-Smart'tan internet hizmeti satın alamadığı, bu durumun sadece
tüketici hakları açısından değil rekabet açısından da sorun yarattığı
ifade edilmektedir.
(5) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.08.2012 tarih ve 6297 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 12.12.2012 tarih ve 2012-2-144/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
19.12.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-65/1667-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. 19.12.2011 tarih, 8644 sayı ve 08.03.2012 tarih, 1962 sayı
ile intikal eden başvurular üzerine hazırlanan 22.04.2013 tarih ve 2012-2-144/BN sayılı
Bilgi Notu ise 02.05.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 13-25/351-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına ve bu önaraştırmanın 12-65/1667-M sayı ile başlatılan
önaraştırma ile birleştirilmesine karar verilmiştir. İlgili kararlar uyarınca yapılan inceleme
üzerine hazırlanan 26.06.2013 tarih ve 2012-2-144/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; TTNET’in iptal engellemeye dair
kampanyalarının değerlendirildiği ek bir inceleme yürütülmesine gerek olmadığı, halen
yürütülmekte olan bir diğer soruşturmada konunun değerlendirilebileceği, diğer iddialara
yönelik olarak ise soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. BTK Görüşü
(7) Söz konusu başvuruların elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olması sebebiyle 5809
sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu (EHK)’nun 7. maddesinin ikinci fıkrası gereğince
11.09.2012 tarih ve 4171 sayılı yazı ile BTK’dan görüş talep edilmiştir. Anılan görüş
21.11.2012 tarihli ve 9829 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. BTK
görüşünde;
Ankanet'in 06.09.2011 tarihinde İSS ve altyapı işletmeciliği hizmeti sunmak üzere
BTK tarafından yetkilendirilmiş bir işletmeci olduğu, Elektronik Haberleşme
13-44/546-242
4/8
Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’ne dayanılarak çıkarılan ve "Elektronik
Haberleşme Hizmet, Şebeke ve Altyapılarının Tanım, Kapsam ve Süreleri”
düzenlemesinin İSS'ler ile ilgili 1.4. bölümünde yer alan hükümler çerçevesinde ve
İSS yetkilendirmesi kapsamında, Telsiz ve Telekomünikasyon Terminal
Ekipmanları Yönetmeliği hükümleri ile Kısa Mesafe Erişimli Telsiz (KET)
Yönetmeliği’nde belirtilen teknik kriterlere uyulması kaydı ile kullanmaya yetkili bir
işletmeci olduğu,
Ankanet'in başvurusunda belirtildiği üzere, işletmecilerin uyguladıkları tarife ve
kampanyalara ilişkin olarak; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 13.
maddesi uyarınca işletmecilerin, uygulayacakları tarifeleri, ilgili mevzuat ve BTK
düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde serbestçe belirleyebildiği,
Bununla birlikte anılan Kanun maddesine göre, işletmecinin ilgili pazarda etkin
piyasa gücüne sahip olduğunun belirlenmesi halinde BTK’nın, tarifelerin
onaylanması, izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin yöntemleri ve tarifelerin alt ve
üst sınırları ile bunların uygulama usul ve esaslarını belirleyebildiği,
Bu çerçevede, Türk Telekom’un, Veri Akış Erişimini İçeren Toptan Genişbant
Erişim Piyasası'nda Etkin Piyasa Gücü (EPG)'ne sahip işletmeci olarak belirlenmiş
olduğu, bu kapsamda toptan genişbant erişim sağlama (xDSL yeniden satış ve
veri akış erişimi) ve tarife kontrolüne tabi olma yükümlülüğü dahil olmak üzere bir
takım yükümlülüklere tabi kılındığı,
Hâlihazırda Türk Telekom'un toptan seviyede İSS'lere sunduğu xDSL yeniden
satış ve veri akış erişimi hizmetlerine ilişkin tarifelerin BTK onayına tabi olduğu;
buna ilave olarak, dönem dönem Türk Telekom tarafından söz konusu hizmetlere
ilişkin BTK’ya indirimli hizmet sunumunu içeren kampanya teklifleri sunulabildiği,
Son olarak, Türk Telekom'un teklifi üzerine 12.09.2012 tarih ve 2012/DK-07/428
sayılı Kurul Kararı ile daha önce değişik defalar onaylanarak uygulanmış olan Hat
Dondurma Kampanyası’nın süresinin uzatılması hususunun onaylanarak
yürürlüğe girdiği,
Söz konusu kampanya kapsamında, belirli süreler için hat dondurma işlemi
yapmak isteyen İSS müşterilerinden toptan seviyede hat dondurma işleminin
21,80 TL olan ücretinin 31.12.2012 tarihine kadar alınmamasının karara
bağlandığı,
Diğer taraftan, şikâyete konu perakende internet hizmetlerinin sunumuna ilişkin
olarak BTK tarafından tanımlanan bir pazar ve EPG'ye sahip olduğu belirlenen bir
işletmecinin bulunmadığı ve işletmecilerin söz konusu hizmetlere ilişkin tarifelerini
ilgili mevzuat çerçevesinde BTK’ya sunma yükümlülüklerinin bulunmadığı
ifade edilmektedir.
(8) Abone geçişlerinin konu edildiği başvurulara ilişkin olarak da benzer şekilde 27.12.2011
tarih ve 7093 sayılı yazı ile BTK’dan görüş talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına 03.02.2012
tarih ve 999 sayı ile intikal eden cevabi yazıda, Superonline’ın başvurusuna ve ilgili
İSS’ler nezdinde şikâyete konu durumun değerlendirilmesi amacıyla, İSS değişikliği
sürecine ilişkin bir “Yerinde İnceleme”nin gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü ifade
edilmiştir.
(9) Superonline tarafından yapılan başvuruya ilişkin olarak; Rekabet Kurumu ile BTK
arasında 02.11.2011 tarihinde imzalanan “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile
Rekabet Kurumu Arasındaki İşbirliği Protokolü (Protokol)”nün “Koordinasyon ve İşbirliği”
başlıklı 8. maddesinin (ç) bendi uyarınca 23.08.2012 tarih ve 3950 sayılı yazı ile abone
geçiş hareketlerine ilişkin olarak BTK tarafından yürütülen incelemelerde gelinen nokta ve
13-44/546-242
5/8
alınan kararlar hakkında bilgi istenilmiştir. Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.09.2012 tarih
ve 7167 sayı ile intikal eden yazıda, BTK’dan talep edilen görüş ve bilgiye ilişkin olarak;
2012 Yılı Denetim Planı gereğince bazı İSS’lerin 14.07.2010 tarihli ve 2010/DK-07/417
sayılı, 14.07.2012 tarihli ve 2010/DK-07/418 sayılı Kurul kararları ve ilgili referans
tekliflerinin eki olarak onaylanan “Abone Hareketleri” isimli dokümanda yer alan hüküm,
koşul ve süreçlere uygun olarak faaliyet gösterip göstermediklerinin araştırılması ve varsa
sorunların tespit edilmesine ilişkin olarak BTK tarafından başlatılan inceleme
çalışmalarının o dönemde devam ettiği ifade edilmiştir.
(10) Protokol’ün yukarıda yer verilen maddesi uyarınca, BTK’ya gönderilen 10.01.2013 tarih
ve 361 sayılı yazı ile başvuru konusu iddialar hakkında BTK tarafından yürütülen
çalışmalar ve alınan kararlar, varsa uygulanan yaptırımlar ve mevcut durumda gelinen
nokta hakkında bilgi talep edilmiş, Kurum kayıtlarına 02.04.2013 tarih ve 1982 sayı ile
giren cevabi yazıda başlatılan incelemenin devam ettiği bilgisi alınmıştır.
(11) BTK tarafından gönderilen 19.06.2013 tarih ve 3779 sayılı yazıda kendileri tarafından
başlatılan söz konusu inceleme çalışmalarının sonuçlanmış olduğu bilgisi paylaşılmış,
konuya ilişkin olarak tesis edilen 08.05.2013 tarihli ve 2013/DK-SDD/256 sayılı Kurul
Kararı’nın bir örneği sunulmuştur.
I.2. İlgili Pazar
(12) Dosya mevcudunda yer alan pazara ilişkin ayrıntılı bilgi ve tablolardan; ilgili ürün
pazarının öncelikle “genişbant internet erişim pazarı”, sonrasında “perakende sabit
genişbant internet erişim pazarı” şeklinde tanımlanabileceği, ayrıca sabit genişbant
internet erişim hizmetlerinin hangi altyapı kullanılarak verildiği dikkate alınarak kullanılan
erişim kanallarının daha alt kırılımlarının (DSL, fiber, kablo vb.) ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanmasının da mümkün olduğu anlaşılmıştır. Ancak, mevcut önaraştırma
çerçevesinde yapılacak ilgili ürün pazarı tanımının değerlendirmeyi etkilemeyeceği
anlaşıldığından pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.3. Hâkim Durum Değerlendirmesi
(13) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre, bir teşebbüsün yasaklanan davranışlarda
bulunması ancak söz konusu teşebbüsün hâkim durumda olmasıyla mümkündür.
(14) Dosya mevcudu bilgilerden; 2011-2013 yılları arası çeyrek dönemler itibarıyla
bakıldığında, DSL’in sabit genişbant internet içerisindeki payı, fiber ve kablo gibi alternatif
teknolojilerin kullanımının artmasıyla gittikçe azalsa da TTNET’in, DSL alanındaki yüksek
abone sayısı sayesinde sabit genişbant internet alanındaki gücünü ciddi şekilde koruduğu
anlaşılmaktadır. 2013 yılı 1. Çeyrek Raporu’na göre TTNET’in, DSL abonelerine ek olarak
fiber abonelerinin değerlendirmeye dahil edilmesi halinde pazar payı %80,93 olarak
gerçekleşmektedir. TTNET’e en yakın rakibin %9,55’lik payıyla Superonline olduğu dikkat
çekmektedir.
(15) Rakiplerine kıyasla önemli ölçüde yüksek bir pazar payına sahip olduğu dikkate
alındığında TTNET’in, sabit genişbant internet hizmetleri pazarında büyük bir pazar
gücünün bulunduğu kanaatine varılmıştır.
I.4. Değerlendirme
(16) Başvuru konusu iddiaların bir kısmı; TTNET’in, İSS değişikliği yapmak isteyen
müşterilerinin geçişlerini gerçekleştirmemek veya geciktirmek suretiyle abonelerin rakip
İSS’lere geçişini engellediği ve bu uygulamanın rakiplerin piyasa dışına itilmesine veya
potansiyel rakiplerin piyasaya girişinin engellemesine ve aynı zamanda tüketici haklarının
ihlaline yol açtığına yöneliktir.
(17) Protokol’ün 8. maddesinde;
13-44/546-242
6/8
“RK, pazar gücünün kötüye kullanıldığına ilişkin bir başvuruyu takiben başvuru
konusunun 5809 sayılı Kanun ya da bu Kanun'un uygulanmasını sağlayan ilgili mevzuat
kapsamında doğrudan düzenlenip düzenlenmediğini (işletmecilere yönelik yükümlülük
getirilen ya da bir uzlaştırma süreci sonunda karar alınan durumlar gibi) öncelikle
dikkate alır. Bu tür durumlarda, RK ilgili başvuruyu BTK'ye iletebilir.
RK, pazar gücünün kötüye kullanıldığına ilişkin bir başvuruyu takiben BTK görüşünü
talep eder. Konuyla ilgili BTK görüşünde başvuruya konu teşkil eden hususa ilişkin öncül
düzenleyici yükümlülük getirme çalışması bulunması veya konuya ilişkin bir işlemin BTK
tarafından yapılacağının bildirilmesi durumunda, ilgili başvuruya konu ihlal iddiasının
süresi ve niteliğini dikkate alarak konuyla ilgili inceleme sürecine ara verebilir…”
ifadesi yer almaktadır. Bu bağlamda başvuru konusu itibariyle BTK’nın bu alandaki
mevcut mevzuatı ile yürüttüğü incelemeler hakkında bilgi sunulmasında fayda
görülmektedir.
(18) İlk olarak BTK’nın İSS değişikliklerine ilişkin mevzuatı incelendiğinde, Elektronik
Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği'nin "İşletmeci Değişikliği" başlıklı
19. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlendiği dikkat çekmektedir:
“Madde 19 - (1) İnternet servis sağlayıcısı değişikliği sürecinde abonenin aldığı hizmette
yaşanabilecek kesintinin asgari seviyede olması esas olup bu durumun sağlanması için
işletmeciler işbirliği içinde hareket etmek ve gereken her türlü tedbiri almakla
yükümlüdür.
(2) Değişiklik süreci; abonenin talebi üzerine abonesi olmak istediği internet servis
sağlayıcı tarafından yürütülebilir. Abonenin talebi, imzalı talep formu ya da abonelik
sözleşmesinde vereceği onay şeklinde olabilir.
(3) Bu madde kapsamında abone onayının alınması, abonenin yapılan işlemlere dair
kabulünü gösteren ispatlanabilir irade beyanı veya belgesinin sağlanması şeklinde
yorumlanır.
(4) Kurum, gerekli gördüğü takdirde işletmeci değişikliği esnasında yaşanabilecek
kesinti süresi dâhil bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirleyebilir.”
(19) Bunun yanı sıra, BTK’nın İSS’ler arasında abone geçişlerine imkân tanıdığı ve 2010/DK-
07/417 sayılı ve 2010/DK-07/418 sayılı BTK kararları ile onaylanan Türk Telekom
Referans Erişim Teklifleri’nin 4 nolu eki olan "Abone Hareketleri" düzenlemesinde1,
işletmecilerin bu alandaki yükümlülüklerinin belirlendiği görülmektedir. Söz konusu
düzenlemenin kapsamı “İşletmecinin Abonelerine mevcut toptan erişim yöntemleri (Al-
Sat, Veri Akış Erişimi, Yerel Ağa Ayrıştırılmış Erişim) ile hizmet sunarken kullandığı
toptan erişim yöntemini değiştirmesi ya da Abonenin mevcut toptan erişim
yöntemlerinden biriyle hizmet veren başka bir İşletmeciden hizmet almak istemesine
ilişkin usul ve esaslar” şeklinde belirlenmiştir. Düzenleme’nin 4. maddesinde; abone geçiş
sürecinde İSS’lerin yükümlülükleri açıklanarak, abone verici konumundaki İSS’nin 2 gün
içerisinde işleme onay vermesi gerektiği ve başvuruyu reddederken kullanabileceği
gerekçelerin neler olabileceğinin ayrıntılı olarak sıralandığı görülmektedir. Bahse konu
düzenlemede ayrıca toptan düzeyde faaliyet gösteren Türk Telekom’un geçiş sürecine
ilişkin yükümlülükleri, uyması gereken süreler ve geçiş ücretlerinin de belirlendiği
anlaşılmaktadır.
1 Söz konusu düzenlemeye ek olarak BTK tarafından 22.02.2011 tarih ve 2011/DK-07/87 sayılı kararda İSS
değişiklikleri sürecine ilişkin ek bir takım yükümlülük getirilmiştir. Ancak bu yükümlülüklerin arasında geçiş
sürelerine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
13-44/546-242
7/8
(20) BTK tarafından başvuru konusu iddialara dair yürütülen incelemelere bakıldığında;
BTK’nın 14.07.2010 tarihli ve 2010/DK-07/417 sayılı kararı ile bazı İSS’lerin “14.07.2010
tarihli ve 2010/DK-07/418 sayılı kararı ve ilgili referans tekliflerinin eki olarak onaylanan
"Abone Hareketleri" isimli dokümanda yer alan hüküm, koşul ve süreçlere uygun olarak
faaliyet gösterip göstermediklerinin araştırılması ve varsa sorunların tespit edilmesine”
ilişkin olarak inceleme başlatıldığı görülmektedir. BTK tarafından gönderilen ve Rekabet
Kurumu kayıtlarına 19.06.2013 tarih ve 3779 sayı ile giren yazıda ise BTK tarafından
başlatılan söz konusu inceleme çalışmalarının sonuçlandığı ve konuya ilişkin olarak
08.05.2013 tarihli ve 2013/DK-SDD/256 sayılı kararın tesis edildiği belirtilmiştir.
(21) Söz konusu kararda, Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği'nin
"İşletmeci Değişikliği" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrası, 14.07.2010 tarihli ve
2010/DK-07/417 sayılı BTK kararı ile 14.07.2010 tarihli ve 2010/DK-07/418 sayılı BTK
kararı hükümlerine aykırı olarak, İSS değişikliği süreci kapsamında verici işletmeci olarak
TTNET'e iletilen geçiş başvurularının değerlendirilmesi aşamasında;
- TTNET CRM sisteminde ve TT xDSL sisteminde kayıtlı TC kimlik numarası bilgileri
güncel olmayan aboneler için yapılan geçiş başvurularında nüfus cüzdanı örneğinin
FTP'ye yüklenmemiş olması halinde başvuruların "TC Kimlik No Uyuşmuyor"
gerekçesi ile reddedilmesi,
- Başvuru belgesi kapsamında TC kimlik numarasının dışında diğer bilgilerin kontrol
edilmesi,
- Tivibu vb. ek (alt) hizmetleri bulunan aboneler için yapılan geçiş başvurularında
öncelikle ek hizmetlerin iptal edilmesine ilişkin süreçlerin işletilmesi ve geçiş
başvurusunun cevaplanmayarak zaman aşımı nedeniyle reddedilmesi,
- TTNET'e iletilen İSS değişikliği başvurularının değerlendirilmesine ilişkin ilgili
personele yeterli bilgilendirmenin yapılmaması, değerlendirme sürecinde keyfi
yaklaşımlar sergilenmesi,
- Ağustos 2011 sonu itibariyle TTNET tarafından gerçekleştirilen sistemsel geçişlerin
ardından İSS değişikliği sürecinde yaşanan sorunların ortadan kaldırılması için
çözüme yönelik esaslı tedbirlerin alınmaması neticesinde çok sayıda geçiş
başvurusunun Eylül 2011 ve Ekim 2011 döneminde zaman aşımı nedeniyle
reddedilmesi2,
- Bazı geçiş başvurularının ise Kurum düzenlemelerine aykırı gerekçelerle
reddedilmesi nedenleriyle
(22) TTNET hakkında, “Telekomünikasyon Kurumu Tarafından İşletmecilere Uygulanacak
İdari Para Cezaları ile Diğer Müeyyide ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik”in “İşletmecinin
Cirosunun %2'sine (yüzde iki) Kadar Uygulanacak İdari Para Cezaları” başlıklı 11.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "İşletmecinin, tüketici haklarına ilişkin
kurum düzenlemeleri ve Yetki belgesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine
getirmemesi, tüketiciye yanlış veya yanıltıcı bilgi vermesi" hükmü ve aynı Yönetmelik’in
32. maddesi çerçevesinde, 2011 yılı net satışlarının %0,006’sı (yüzbinde altı) oranında
idari para cezası uygulanmasına karar verildiği ifade edilmektedir.
(23) Söz konusu kararda ayrıca TTNET'in müşteri hizmetleri görüşme kayıtlarında; bazı
tüketicilere yanlış/eksik bilgi verildiğinin anlaşıldığı belirtilerek Elektronik Haberleşme
Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan tüketici hak ve
menfaatlerinin gözetilmesi ilkesi çerçevesinde tüketicilerin yeterli düzeyde bilgilendirilmesi
hususunda TTNET'in uyarılmasına da karar verilmiştir.
2 Superonline tarafından yapılan başvuruda, TTNET’in 2011 yılı Eylül ve Ekim ayındaki uygulamalarının
üzerinde durulduğu hatırlatılmalıdır.
13-44/546-242
8/8
(24) BTK kararına dair belirtilmesi gereken bir diğer husus, inceleme konusu dönemin
önaraştırma kapsamındaki başvuruların gerçekleştiği dönemi kapsamasıdır. TTNET
tarafından, BTK kararının Nisan 2010-Haziran 2012 dönemindeki uygulamalara ilişkin
olduğu ifade edilmekte, Kuruma intikal eden başvuruların TTNET’in 2011 yılı ve 2012 yılı
Mart ayındaki uygulamalarına yönelik olduğu görülmektedir.
(25) Bu çerçevede, TTNET’in, abonelerinin rakip İSS’lere geçişlerini zorlaştırması veya
engellemesi hususuna ilişkin olarak,
- BTK mevzuatında konunun detaylı bir şekilde düzenlendiği, bu bağlamda işletmecilere
geçiş süreçlerinde uyulması gereken kurallar ve işlemin tamamlanması gereken süre
gibi detaylı yükümlülükler getirildiği,
- BTK tarafından bu süreçlere uyulup uyulmadığı gibi durumların ele alındığı ve başvuru
konusu dönemi de kapsayan bir incelemenin Mayıs 2013 itibariyle sonlandırıldığı,
- Bahse konu incelemede TTNET ve bazı diğer İSS’lerin yükümlülüklere uymadıkları için
cezai yaptırımlarla karşılaştıkları
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, gerek Protokol’deki ilgili hükümler, gerekse başvurunun BTK
mevzuatı kapsamında ortaya konan abone geçişlerinin usul boyutuna yönelik olduğu
hususları dikkate alındığında, iddiaya ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
(26) TTNET’in iptal talebinde bulunan abonelere sunduğu tarifeler yoluyla hâkim durumunu
kötüye kullandığı iddiasının ise 12-41/1153-M(1) sayılı Kurul kararı ile yürütülmekte olan
soruşturma kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(27) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. TTNET A.Ş.’nin diğer internet servis sağlayıcılarına geçiş yapmak isteyen abonelerin
geçişlerini engellediği iddiası bakımından 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına,
2. TTNET A.Ş.’nin hizmet iptali talep eden müşterilerine uyguladığı tarifeler yoluyla
hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasının ise, 09.08.2012 tarih ve 12-41/1153-
M(1) sayılı Kurul kararı ile yürütülmekte olan soruşturma kapsamında
değerlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy