Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-4-55 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-55/765-324
Karar Tarihi : 27.09.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Kasım ŞENGÜL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Türkay Tarım Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Türkay Saç Kesim ve Konstrük. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Ege Şaft San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Gediz Tarım Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Ayşe Elvan GÜLAÇ
Atatürk Cad. No: 174/1, Ekim Pasajı,
Ekim Apt. Kat:2, D.4 Alsancak İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Tüyap Tüm Fuarcılık A.Ş.
E5 Karayolu Üzeri, Gürpınar Kavşağı, 34500,
Büyükçekmece İstanbul
- Tüyap Konya Fuarcılık A.Ş.
Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi,
Aksaray Yolu 1. Km, Konya
- Tüyap Bursa Fuarcılık A.Ş.
Bursa Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi, 4. Km,
Buttim yanı,Yalova Bursa
E. DOSYA KONUSU: Tüyap Konya Fuarcılık A.Ş.’nin düzenlediği Konya Tarım 2013
Fuarına katılan firmaların kötü hava koşullarından dolayı uğradıkları maddi zarara
ilişkin olarak dava açmaları nedeniyle, Tüyap Bursa Fuarcılık A.Ş. tarafından Bursa
Tarım 2013 Fuarına ilişkin katılım başvurularının reddedildiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Türkay Tarım Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti. (TÜRKAY TAR),
Türkay Saç Kesim ve Konstrüksiyon Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.(TÜRKAY SAÇ), Ege Şaft
San. ve Tic. Ltd. Şti. (EGE) ve Gediz Tarım Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti. (GEDİZ) vekili
Av. Ayşe Elvan GÜLAÇ tarafından yapılan başvuruda, Tüyap Konya Fuarcılık A.Ş.’nin
(TÜYAP KONYA) düzenlediği Konya Tarım 2013 Fuarında kötü hava koşulları nedeniyle
meydana gelen doğal afet sonucu bazı firmaların maddi zarara uğradığı, bu firmalardan
dördünün maddi zararları karşılanmadığı gerekçesiyle tazminat davası açtıkları, bu dava
nedeniyle başvuru sahibi firmaların Tüyap Bursa Fuarcılık A.Ş. (TÜYAP BURSA)
13-55/765-324
2/4
tarafından, Bursa Tarım 2013 Fuarı’na ilişkin katılım başvurularının reddedildiği iddia
edilmiştir.
(1) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.07.2013 tarih ve 3989 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 03.07.2013 tarih ve 2013-4-55/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
11.07.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Konuya ilişkin karar uyarınca düzenlenen 09.09.2013 tarih ve 2013-4-55/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(2) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
I.1. İlgili Pazar
(3) Başvuru konusu ve ihtisas fuarlarının genel fuarlardan farklılıkları dikkate alınarak ilgili ürün
pazarı “tarım, seracılık, hayvancılık ve teknolojileri fuar hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
Dosya konusu bakımından ilgili coğrafi pazar ise katılımın ülke çapında gerçekleşmesinden
dolayı “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler
I.2.1. Tüyap Tüm Fuarcılık A.Ş. (TÜYAP)’de Yapılan İnceleme ve Görüşmeler
(4) Önaraştırma kapsamında TÜYAP’ta 27-28.08.2013 tarihlerinde yapılan inceleme sırasında
4054 sayılı Kanun’u ihlal niteliği taşıyan bir bilgi veya belgeye ulaşılamamıştır.
(5) 27.08.2013 tarihinde TÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Bülent ÜNAL ile, 28.08.2013
tarihinde de Tevfik Bülent ÜNAL ve TÜYAP BURSA Genel Müdürü İlhan ERSÖZLÜ ile
görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
(6) 28.08.2013 tarihinde TÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Bülent ÜNAL ve TÜYAP
BURSA Genel Müdürü İlhan ERSÖZLÜ ile yapılan görüşmede, TÜYAP’ın ilgili tarım
fuarlarını yaklaşık 10 yıldır düzenlemekte olduğu, şikâyetçi firmaların (…..) bu fuarlara
katılım sağladığı, TÜYAP fuarcılık şirketinin 13.03.2013 tarihinde düzenlediği Konya Tarım
Fuarı’nda fuarın 2. günü mahkeme kararıyla da sabit olduğu üzere fırtına nedeniyle hasar
oluştuğu, bu nedenle de fuarın son 3 gün kapatıldığı, TÜYAP’ın tüm katılımcı firmalara
düzenlenmeyen (…..) iade ettiği, şikayetçi (…..) gerekçe göstererek noterden ihtarname
kanalıyla (…..) talep ettikleri, bu taleplerin haksız bulunduğu için reddedildiği, buna karşılık
(…..) mahkemenin halen devam ettiği ifade edilmiştir. Şikayetçi firmalar dışında (…..)
katılımcının hiçbirinin dava açmadığı da belirtilmiştir.
(7) Söz konusu görüşmede, TÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Bülent ÜNAL ve TÜYAP
BURSA Genel Müdürü İlhan ERSÖZLÜ, TÜYAP’ın düzenlediği Tarım fuarlarında ek
çadırlar kurularak ek alanlar yapılmakta iken Konya’da yaşanan olumsuzluklar nedeniyle o
tarihten sonra fuar merkezlerine ilave çadır kurmayı iptal ettiklerini, bundan dolayı fuar
alanlarının küçüldüğünü ve bazı firmaların açıkta kaldığını, söz konu şikayetçi firmaların da
ihtilaflı kurumlar olmaları nedeniyle bu fuara katılamayan kurumlar içinde yer aldıklarını,
fuar alanının yaklaşık (…..) küçülmesinden dolayı sadece şikayetçi firmaların değil fuara
talep ettiği halde katılamayan başka firmaların da mevcut olduğu, kaldı ki daha önceki
yıllarda Bursa Tarım Fuarı’na katılan şikayetçi firmaların bu yıl içinde aynı fuara
katılmalarını (…..) bulunmadığı belirtilmiştir.
(8) Buna ek olarak, TÜYAP Grubunun 2012 ve 2013 yıllarında düzenlediği Bursa Tarım
Fuarına benzer nitelikte Konya, Adana, Diyarbakır, İstanbul Tarım Fuarları bulunduğu, bu
fuarların TÜYAP’ın kendi grup şirketleri olan TÜYAP BURSA ve TÜYAP KONYA gibi
şirketler aracılığıyla düzenlenmekte olduğu ifade edilmiştir.
13-55/765-324
3/4
(9) Söz konusu görüşmede, TÜYAP Tarım Fuarları dışında başka fuar organizatörü şirketlerin
2013 yılında düzenlediği ve şikâyette bulunan firmaların katılabilecekleri fuarlar konusunda
ise, TOBB’un fuar listesinde Tarım, Seracılık, Hayvancılık ve Teknolojileri fuar türü
kapsamında TÜYAP Tarım fuarları haricinde Bursa’ya yakın sayılabilecek Marmara ve Ege
Bölgesinde Aydın, Balıkesir, Çanakkale, İzmir, Burdur, Kütahya, Manisa, Muğla, Eskişehir,
Antalya ve İstanbul gibi 37 farklı şehirde tarım fuarı düzenlenmekte olduğu, bu konuda
gerçekleşen toplam fuar sayısının 2012 yılı için 42, 2013 yılı için 40 adet olduğu, şikâyette
bulunan firmaların ya kendileri ya da bayileri aracılığıyla bu fuarların birçoğuna katılmakta
oldukları belirtilerek TÜYAP’ın tarım fuarlarına eş değer nitelikte birçok fuar olduğu göz
önüne alındığında TÜYAP’ın piyasada hakim durumda olduğunun düşünülemeyeceği öne
sürülmüştür.
I.2.2. Tarmakbir (Türk Tarım Alet Ve Makinaları İmalatçıları Birliği) Başkanı Cahit
Tekbaş İle Yapılan Görüşme
(10) 05.09.2013 tarihinde TARMAKBİR (Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Birliği)
Başkanı Cahit TEKBAŞ ile yapılan görüşmede ise, TEKBAŞ TARMAKBİR Yönetim Kurulu
Başkanı olarak,(…..) , Ankara’da bir toplantı (…..) belirtmiştir.
(11) Söz konusu görüşmede, Cahit TEKBAŞ TÜYAP’ın düzenlediği tarım fuarlarının katılımcılar
için vazgeçilmez olmadığını, sektörde bunlara ikame olabilecek 40-50 civarında tarım fuarı
ve onlarca yöresel sergi niteliğinde etkinlik bulunduğunu ifade etmiştir.
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
(12) Şikayetçi firmalar, Konya Tarım 2013 Fuarının iptali nedeniyle TÜYAP’a tazminat davası
açmalarından dolayı TÜYAP BURSA tarafından Bursa 2013 Tarım Fuarı’na ilişkin katılım
başvurularının reddedildiğini iddia etmektedir.
(13) TÜYAP BURSA ve TÜYAP KONYA, TÜYAP tarafından kontrol edildiği için şikayet edilen
firmaların tümü TÜYAP altında değerlendirilmiştir.
(14) Söz konusu şikayet niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un “hâkim durumun kötüye
kullanılması” başlıklı 6. maddesi çerçevesinde ele alınmıştır. Bir eylemin hâkim durumun
kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için, ilgili teşebbüsün hâkim durumda
bulunması ve eyleminin kötüye kullanma olarak kabul edilebilecek nitelikte olması
gerekmektedir. Bu çerçevede, öncelikle TÜYAP’ın hakim durumda olup olmadığı
incelenmelidir.
(15) Hakim durum, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinde
“Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden
bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri
belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmaktadır.
(16) Dosyadaki bilgilere göre, Türkiye sınırları içerisinde 2013 yılında TOBB’dan izinli Tarım,
Seracılık, Hayvancılık ve Teknolojileri başlığı altında 50 adet fuar bulunmaktadır. Birçoğu
Marmara ve Ege Bölgesinde düzenlenmekte olan bu fuarların Bursa 2013 Tarım Fuarına
alternatif olduğu anlaşılmaktadır. 2013 yılında Bursa il sınırları içinde de Renkli Fuarcılık
Ltd. Şti. tarafından BURSA TÜYAP’ın Tarım Fuarına alternatif bir fuar düzenlenmiştir.
(17) Bu çerçevede, 2013 yılında birçok farklı fuar organizatörü tarafından 37 farklı ilde Tarım,
Seracılık, Hayvancılık ve Teknolojileri alanında 50 adet fuarın düzenlenmekte olduğu ve
katılımcı sayısı bakımından TÜYAP Tarım Fuarlarının 2012 yılı için yaklaşık olarak (…..)
pazar payına sahip olduğu dikkate alındığında TÜYAP’ın ilgili pazarda hakim durumda
olmadığı, dolayısıyla başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
13-55/765-324
4/4
K. SONUÇ
(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy