Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-70 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-57/796-336
Karar Tarihi : 09.10.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA
Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Başak ARSLAN, Muhammed Safa UYĞUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Yakup DEMİRHAN
Temsilcisi: Av. Necati CEYHAN
Söğütlüçeşme Cad. Palmiye Apt. No:107 Kat:2 Daire:4 Kadıköy/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Total Oil Türkiye A.Ş.
Onur Ofis Park İş Merkezi İnkılap Mah. Üntel Sok.
No:10 B1 Blok Ümraniye/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Total Oil Türkiye A.Ş.’nin lehine tesis edilen intifa hakkını
terkin etmeyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı
Kanun)’u ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2
sayılı Tebliğ)'ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.06.2013 tarih, 3703 sayı ve 26.06.2013
tarih, 3904 sayı ile giren başvurular üzerine hazırlanan 16.07.2013 tarih ve 2013-1-70/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.08.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 13-
47/653-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca
düzenlenen 30.09.2013 tarih ve 2013-1-70/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- Yakup DEMİRHAN ile Total Oil Türkiye A.Ş. (TOTAL) arasında 15.07.2005 tarihinde
İşletme Protokolü hazırlandığı ve 11.12.2009 tarihinde işletme sözleşmesi tanzim
edildiği, bu sözleşmede işletmecinin Yakup DEMİRHAN, mal ve hizmet verenin TOTAL
olduğu,
- 16.03.2010 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığı ve aynı tarihte istasyon üzerinde
TOTAL lehine 5 yıl sureli intifa hakkı tesis edildiği,
- 4054 sayılı Kanun, 2002/2 ile 2003/3 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği ve Rekabet Kurulu
kararlarına göre intifa hakki ve ipoteklerin sona ermesi gerektiği ancak TOTAL'in intifa
hakkı ve ipotekleri terkin etmediği
iddia edilmiştir.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; TOTAL ile Yakup DEMİRHAN arasındaki
16.03.2010 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve aynı tarihli intifa hakkından oluşan dikey
ilişkinin 16.03.2015 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığı, dolayısıyla TOTAL hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve
şikâyetin reddinin gerektiği ifade edilmiştir.
13-57/796-336
2/4
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Taraflar arasında kurulan ilişki ile ilgili olarak bilgi isteme yazısına cevaben TOTAL
tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 11.09.2013 tarih, 9947 sayı ile giren yazıda
özetle;
- Yakup DEMİRHAN’ın (bayi) 2000 yılından beri TOTAL’in bayisi olarak faaliyet
gösterdiği,
- Söz konusu istasyona ilişkin olarak Yakup DEMİRHAN ile sözleşme yenilemesi
için mutabakat sağlandığı, tapuda kayıtlı olan ve Neriman TEPEDELEN ile Yakup
DEMİRHAN’ın 1/2 oranında mülkiyet sahibi olduğu taşınmaz üzerinde inşa edilmiş
akaryakıt satış ve servis istasyonunun TOTAL markası ile işletilmesi amacıyla
mülkiyet sahiplerinden Yakup DEMİRHAN ile 11.12.2009 tarihinde bir yatırım
sözleşmesi akdedildiği,
- Sözü edilen taşınmazın 2 ve 3 numaralı parsellerinin tamamı üzerinde 16.03.2010
tarihli resmi senet ile bedelsiz olarak beş yıl süre ile TOTAL lehine intifa hakkı tesis
edildiği,
- 16.03.2010 tarihinde Yakup DEMİRHAN ile “İstasyonlu Bayilik” ile “Ariyet ve
Emanet” sözleşmeleri akdedildiği, böylelikle taraflar arasındaki dikey ilişkinin
Rekabet Kurulu kararları ile uyumlu hale getirilerek yenilendiği,
- Yakup DEMİRHAN tarafından TOTAL aleyhine 08.11.2012 tarihinde açılan ipotek
fekki talepli davada; TOTAL’in lehine ilgili istasyonun bulunduğu taşınmaz
üzerinde 27.07.2007 tarih 2552 yevmiye, 27.07.2010 tarih 2553 yevmiye,
16.09.2005 tarih 8288 yevmiye numaraları ile tesis edilmiş ipoteklerin fekkinin
talep edildiği, ancak söz konusu davanın, Yakup DEMİRHAN’ın davasını takip
etmemesi sebebiyle HMK 150/5. hükmü gereğince 04.12.2012 tarihinde açılmamış
sayılarak işlemden kaldırıldığı,
- Söz konusu dikey ilişkinin, bayi ile malik arasında bağ olması sebebiyle 2002/2
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin istisna hükmü kapsamında olmadığı, ayrıca anılan
istasyonun üzerinde daha önce akaryakıt bayilik faaliyeti yapıldığı
belirtilmiştir.
(6) Dosya mevcudu bilgi ve belgeler incelendiğinde, 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan
Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Rekabet
Kurulu kararları çerçevesinde, TOTAL ile Yakup DEMİRHAN arasında kurulan dikey
ilişkinin; söz konusu istasyonda faaliyet gösteren bayi ile malikin ilişkili olması sebebiyle
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında olmadığı,
ayrıca yeni bir istasyon niteliği de taşımaması nedeniyle Rekabet Kurulunun önceki
kararlarında akaryakıt sektöründeki uzun süreli bir dikey anlaşmanın 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinde yer alan şartları sağlamış sayılabilmesi için belirtilen koşulları
karşılamadığı ve dikey anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı
değerlendirilmektedir.
(7) Bununla birlikte, taraflar arasında 2000 yılından bu yana süregelen bir ilişkinin
bulunmasına rağmen 16.03.2010 tarihinde TOTAL ile Yakup DEMİRHAN arasında yeni
bir bayilik sözleşmesi akdedildiği ve 16.03.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
5 yıl süre ile TOTAL lehine intifa hakkı tesis edildiği görülmektedir.
(8) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 35. paragrafında “…Beş yıllık süreyi aşacak
şekilde zımnen yenilenebilen rekabet etmeme yükümlülükleri de grup muafiyeti
kapsamında değildir. Ancak, süresi beş yılı aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın
13-57/796-336
3/4
her iki tarafın açık iradesi ile mümkün olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet
etmeme şartına son vermesini engelleyen herhangi bir durumun olmadığı hallerde
rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanacaktır…” şeklinde açıklama
yer almaktadır.
(9) Ayrıca Rekabet Kurulunun geçmiş tarihli kararlarında, uzun süreden beri devam eden
dikey ilişkilerde, taraflar arasındaki dikey ilişkiye esas teşkil eden sözleşmelerin,
imzalanan sözleşmeler yoluyla yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul
edilebilmekte ve taraflar arasında yeni bir dikey anlaşmanın yapıldığından bahisle bu
durum, grup muafiyeti kapsamındaki sürelerin hesaplanmasında göz önüne
alınmaktadır.
(10) Mevcut dosyada da, başvuruya konu taşınmaz üzerinde 16.03.2010 tarihinde TOTAL ile
Yakup DEMİRHAN arasında yeni bir bayilik sözleşmesi akdedilmiş olması ve
16.03.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 5 yıl süre ile TOTAL lehine intifa
hakkı tesis edilmesi dikkate alındığında, anılan sözleşmeler yoluyla yeni bir dikey
anlaşma kurmak yönünde tarafların iradelerinin yenilendiği; bu doğrultuda söz konusu
dikey ilişkinin 16.03.2010 tarihinden itibaren beş yıl süreyle olmak üzere 16.03.2015
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yaralanabileceği
kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Total Oil Turkiye A.Ş. ile Yakup DEMİRHAN arasındaki 16.03.2010 tarihli Bayilik
Sözleşmesi ve aynı tarihte tesis edilen intifa hakkından oluşan dikey ilişkinin
16.03.2015 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti
Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile
soruşturma açılmamasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy