Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-4-61 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 13-57/806-343
Karar Tarihi : 09.10.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Recep GÜNDÜZ, Kasım ŞENGÜL
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : Denizbank A.Ş.
Temsilcisi: Özge İÇÖZ
Levazım Mah. Koru Sok. No:8/107 34340 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Denizbank A.Ş.’nin, MT Bilgi Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş.
tarafından üretilen Vera-Delta markalı yeni nesil POS cihazlarını belirli ciro ve harcama
taahhüdü koşulu ile müşterilerine tahsis etmesine ilişkin uygulamaya bireysel muafiyet
tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.06.2013 tarihinde giren başvuru üzerine
düzenlenen 03.10.2013 tarih ve 2013-4-61/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme
raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu uygulamaya 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinin yerinde
olacağı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
(4) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarları “bankacılık hizmetleri” ve “yeni nesil
pos cihazı hizmetleri”, ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir.
G.2. Bildirim Konusu Uygulama
(5) 06.12.1984 tarih ve 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici
Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanuna ilişkin olarak yayımlanan 69 ve 70 No'lu
Genel Tebliğler ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) kullanmak
zorunda olan mükelleflerden faaliyetlerinde seyyar EFT-POS (electronic funds transfer at point
of sale) cihazı kullananlara, 01.10.2013 tarihinden itibaren bu cihazlar yerine EFT-POS özelliği
olan yeni nesil ÖKC kullanma zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu cihazlar yazar kasa ve POS
özelliklerini bir arada barındırmaktadır. Buna göre Gelir İdaresi Başkanlığınca belirlenmiş
şartları haiz yeni nesil ÖKC’ler, periyodik olarak, elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığı
Data Merkezine bilgi gönderebilecek ve ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığının da ödeme
cihazlarına erişim imkânı olacaktır.
(6) Dosya konusu bildirimde; Denizbank A.Ş. (DENİZBANK)’nin, MT Bilgi Teknolojileri Dış Ticaret
A.Ş. (MT) tarafından üretimi sağlanan yeni nesil Vera-Delta markalı yazar kasa - POS
cihazlarını, belirli ciro ve harcama taahhüdü koşulu ile üye işyerlerine tahsisine ilişkin
kampanyalara bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir.
13-57/806-343
2/4
G.3. Değerlendirme
(7) Bildirime konu dosya kapsamında bireysel muafiyet talep edilen uygulama, MT tarafından
üretimi gerçekleştirilen Vera-Delta markalı yeni nesil POS cihazlarının, DENİZBANK
tarafından, belirli ciro ve harcama taahhüdü koşulu ile üye işyerlerine tahsis edilmesidir. Anılan
cihazlara ilişkin belirli ciro ve harcama taahhütleri 3 paket halinde DENİZBANK tarafından üye
işyerlerine sunulmuş ve çeşitli mecralarda kamuya duyurulmuştur.
(8) Söz konusu paketlere bakıldığında, belirli bir harcama sözünü yerine getiren üye işyerlerine
cihazın bedelsiz olarak tahsis edildiği, diğer bir alternatif olarak cihazın peşin alınması
durumunda ise bankacılık hizmetlerine yönelik işlemlerde çeşitli avantajlar sağlandığı
görülmektedir.
(9) MT, üretilen yeni nesil POS cihazlarından, DENİZBANK’ın üye işyerleri için (…..) adet
kontenjan ayıracaktır.
(10) Bildirimi yapılan uygulamanın incelenmesi sonucunda, üye işyerlerinin DENİZBANK ile uzun
süreli olarak çalışmasının zorunlu hale getirilmediği, MT’nin üçüncü taraflara satış yapmasının
ve MT’nin başka bankalar ile çalışmasının engellenmediği, DENİZBANK’ın (…..) adetlik
talebinin gerçekleşmesi halinde dahi MT’nin üretim kapasitesinin gelecek talepleri karşılamaya
yeterli olduğu ve taleplerin eş zamanlı olarak karşılandığı, üye işyerlerinin tek bir yeni nesil
cihaz üreten sağlayıcıya bağımlı kalmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede
bireysel muafiyete konu uygulamanın amaç ve etki bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesine aykırılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(11) Öte yandan, uygulama 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bakımından da incelenmiştir. Olayda,
DENİZBANK ve Vera-Delta markalı ürünün üreticisi konumundaki MT’nin pazara ilk girmenin
avantajına sahip oldukları görülmektedir. Bu çerçevede kötüye kullanma eylemi, başvuru
konusu uygulama neticesinde özellikle pazarın üçüncü taraflara kapatılıp kapatılmadığı
bakımından ele alınmıştır. İnceleme sonucunda, POS cihazı hizmetleri sektörünün büyüklüğü
karşısında, bildirime konu uygulama ile satışı yapılacak cihazların sayısının çok düşük olması,
pazardaki satıcı sayısının altıya ulaşması, MT’nin talep halinde pazardaki her hangi bir
oyuncuya ilgili ürünü sunmasının önünde hiçbir engel bulunmaması dikkate alındığında
pazarın kapatılmasından söz edilemeyeceği anlaşılmıştır.
(12) Benzer bir durum bankacılık hizmetleri bakımından da geçerlidir. Buna göre, MT diğer
bankalara da satış yapabilecektir. Ayrıca, yeni nesil cihazlar üye işyelerinin çalışmak istedikleri
bankaların erişimine uygundur.
(13) Yukarıda yer verilen açıklamalar dikkate alınarak, bildirim konusu uygulamanın, Kanun’un 6.
maddesine de aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Denizbank A.Ş.’nin, MT Bilgi
Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş. tarafından üretilen Vera-Delta markalı yeni nesil POS cihazlarını
belirli ciro ve harcama taahhüdü koşulu ile müşterilerine tahsis etmesine ilişkin uygulamaya
(15) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy