Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-76 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-62/855-363
Karar Tarihi : 06.11.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Muhammed Safa UYGUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Güneş Petrol ve Kerestecilik İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Çağlar ÇAVUŞ
Mithatpaşa Cad. Konak Pasajı, No:206 Adliye Yanı Torbalı/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Lukoil Eurasia Petrol A.Ş.
Akatlar Mah. Ebulula Mardin Cad. No:22
Maya Park Tower I Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Lukoil Eurasia Petrol A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma
ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'ni ihlal ettiği
iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.07.2013 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 19.09.2013 tarih ve 2013-1-76/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 03.10.2013 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar
uyarınca düzenlenen 24.10.2013 tarih ve 2013-1-76/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; inceleme konusu dikey anlaşmanın 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle başvuru konusu
dikey ilişki ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmaması
ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar Arasındaki Dikey İlişkiye Yönelik Bulgular
(4) Güneş Petrol ve Kerestecilik İml. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜNEŞ PETROL) vekili
tarafından yapılan başvuruda özetle;
- Aytemiz Akaryakıt Dağıtım A.Ş.1 lehine istasyonun kurulu olduğu başvuruya konu
taşınmaz üzerinde 10.06.2003 tarihinde 11 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- GÜNEŞ PETROL’ün 12.03.2010 tarihinde, intifa şerhinin terkin edilmesi istemiyle
Akpet Akaryakıt A.Ş.’ye ihtarname gönderdiği ancak şirketin bu yönde bir adım
atmadığı,
- Rekabet Kurulu kararları ve Danıştayın içtihatları doğrultusunda 18.09.2005 tarihinden
önce yapılmış olup da süresi 18.09.2010 tarihine kadar dolmayacak olan intifa
sözleşmelerinin süresinin 18.09.2010 tarihinde sona ereceği,
1 Aytemiz Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş., genel kurulunun 06.12.2006 tarihli kararı uyarınca unvan
değişikliğine giderek Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. (Akpet) unvanını almıştır. Akpet, Kurulumuzun 14.08.2008 tarih
ve 08-50/748-304 sayılı kararı ile izin verilen işlem neticesinde Lukoil Eurasia Petrol A.Ş.’ye devredilmiştir.
13-62/855-363
2/3
- 18.09.2010 tarihinde Lukoil Eurasia Petrol A.Ş. (LUKOIL) ile GÜNEŞ PETROL
arasında bir protokol imza edildiği ve sözleşmenin 2.4. maddesinde “09.06.2003 tarihli
intifa ve 18.09.2005 tarihli bayilik sözleşmesi ile bağlantısız yeni bir işleticilik ilişkisini
başlatacağı konusunda taraflar mutabıktır” şeklinde bir hüküm bulunduğu,
- Ancak intifa sözleşmesi için tapuda süre kısaltması veya intifa hakkının öncelikle terkin
ve sonra yeniden tesisi gibi bir işlemin söz konusu olmadığı bu nedenle anılan
hükmün uygulama olanağı olmadığı,
- 15.02.2013 tarihinde Aytemiz ve LUKOIL firmalarına intifa hakkının terkini talepli
ihtarnameler gönderildiği, bu kapsamda LUKOIL firmasının GÜNEŞ PETROL ile
irtibata geçerek intifa şerhinin terkin edileceğini telefonla bildirdiği ancak daha sonra
bu yönde hiçbir adım atılmadığı,
ifade edilerek LUKOIL hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(5) Diğer taraftan LUKOIL’den edinilen ve Kurum kayıtlarına 16.08.2013 tarihinde giren
yazıda ise özetle;
- Bahse konu taşınmaz üzerinde10.06.2003 tarihinde intifa hakkı tesis edildiği,
- 08.03.2004 tarihinde bayi ile ilk defa bayilik ilişkisinin tesis edildiği, ticari şartların
değişmesine paralel olarak 15.03.2005 tarihinde yeniden bir bayilik anlaşması
akdedildiği,
- Rekabet Kurulunun 12.03.2009 tarihli duyurusu kapsamında taraflar arasında mevcut
bulunan dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihinden sonraki kısımlarının geçersiz hale
gelmesi nedeniyle anılan bayi/malikle yeniden görüşmelere başlandığı ve tarafların
mutabakatı sonucunda 18.09.2010 tarihinden itibaren başlayan ve iki yıl süreli yeni bir
dikey ilişki tesis edildiği,
- Anılan protokolde tarafların;
1. “Rekabet Kurumu'nun 12.03.2009 tarihli duyurusu kapsamında taraflar arasında
daha önce akdedilmiş dikey anlaşmalar ile birlikte bayilik ilişkisinin 18.09.2010 tarihi
itibariyle sona erdiğinin bilincinde oldukları,
2. 18.09.2010 tarihi itibariyle Akpet ile başlatılan yeni bayilik ilişkisinin daha önce tesis
edilmiş intifa hakkı ve bayilik anlaşmalarından bağımsız olduğu,
3. 18.09.2010 tarihi itibariyle Akpet ile olan dikey ilişkinin sona erdirebileceğini ancak
Bayinin kendi rızası ile hiçbir baskı altında kalmaksızın yeni bir bayilik sözleşmesi
akdettikleri,
4. İstasyon üzerindeki intifa hakkının 18.09.2015 tarihinden önceki bir tarih olan
10.06.2014 tarihinde sona ermesi nedeniyle süre kısaltma işlemi de
yapamayacaklarından, hiçbir baskı altında kalmaksızın, lüzumsuz masraflara yol
açmamak adına terkin edilmeyerek olduğu gibi bırakılması”
hususlarında mutabık kaldıkları,
- Bundan sonra GÜNEŞ PETROL ile LUKOIL arasındaki 18.09.2010 tarihli bayilik
sözleşmesinin feshedilerek 27.01.2011 tarihinde beş yıl süreyle geçerli olmak üzere
yeni bir bayilik sözleşmesi imza edildiği,
- Rekabet Kurulunun 27.11.2011 tarih ve 11-54/1390-498 sayılı kararında tarafların
iradelerinin açıkça ortaya konulması halinde tapuda gerçekleştirilecek süre kısaltma
ya da terkin işlemlerinden başka hukuki yolların tercih edilebileceğinin açıkça ifade
edilmiş olduğu,
- Tarafların hiçbir zorlama olmaksızın yeni bir bayilik sözleşmesi akdettikleri ve intifa
hakkının 18.09.2015 tarihinden önce sona erecek olması sebebiyle ilave masrafa yol
açmamak ve işlem kolaylığı açısından intifanın mevcut haliyle işlem yapılmadan
bırakılmasını kararlaştırdıklarının açıkça ifade edilmiş olduğu
ifade edilerek LUKOIL hakkında herhangi bir işlem başlatılmaması talep edilmiştir.
13-62/855-363
3/3
H.2. Değerlendirme
(6) Dosya kapsamında elde edilen bilgilerden, GÜNEŞ PETROL ile LUKOIL arasında
18.09.2010 tarihinde iki yıl süreli bayilik sözleşmesi ve bir protokol akdedilmiş olduğu,
27.01.2011 tarihinde ise beş yıl süreli yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığı
anlaşılmaktadır. Bahse konu protokolün içeriği incelendiğinde tarafların, ilgili mevzuat,
Rekabet Kurulu ve Danıştay kararları çerçevesinde, intifa hakkı ve bayilik
sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihinde sona erdiğinin bilincinde
olarak, aralarında yeni bir dikey ilişki kurulması hususunda anlaştıkları görülmektedir.
(7) Söz konusu Protokolde ayrıca, masraflardan kaçınmak ve sair sebeplerle tapuda
bulunan intifa şerhini kaldırmamak hususunda anlaştıkları hususuna değinilmiştir. Daha
önce benzer hususların değerlendirildiği çeşitli Kurulumuz kararlarından da anlaşılacağı
üzere, bu tür irade yenilemelerinde intifa hakkı süresinin dikey anlaşmanın süresiyle
uyumlu olması; değilse, uyumlaştırılması gerekmektedir. Dosya kapsamında elde edilen
bilgilerden intifa hakkının 10.06.2014 tarihinde sona ereceği anlaşıldığından bu sürenin
uyumlaştırılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda, başvuruya
konu dikey ilişkinin en son yenilendiği tarih olan 27.01.2011 tarihinden itibaren beş yıl
süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı
değerlendirilmektedir.
I. SONUÇ
(8) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Dosya konusu dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2. Bu nedende Lukoil Eurasia Petrol A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmamasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy