Rekabet Kurumu - Karar Sayı 13-63/882-376

Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-82 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-63/882-376
Karar Tarihi : 12.11.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER : Tuğçe KOYUNCU, Muhammed Safa UYGUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Servet Polat Petrol ve Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Gevher Nesibe Mah. Tekin Sok. Elit Plaza Kat:7 No:27
Kocasinan/Kayseri
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
Mersin-Adana D400 Karayolu Bağcılar Beldesi,
Merkez/Mersin
(1) E. DOSYA KONUSU : Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.’nin
yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği'ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ : Başvuruda özetle; önceki maliki Mahmut CANPULAT olan ve
SERVET POLAT tarafından 20.05.2013 tarihinde satın alınan arsa ve üzerinde bulunan
akaryakıt istasyonu üzerinde 14.03.2007 tarihinde Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım ve
Pazarlama A.Ş.(STARPET) lehine 10 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, STARPET’in söz
konusu istasyonun kendisine teslim edilmesi amacıyla istasyonun o tarihteki maliklerine
21.07.2009 tarihinde dava açtığı ve bu dava sonucunda mahkemenin 10.11.2010 tarihli
kararla STARPET lehinde hüküm kurduğu; 4054 sayılı Kanun, 2002/2 sayılı Rekabet Kurulu
Tebliği ve Rekabet Kurulunun kararlarına göre intifa hakkı şerhinin terkini gerektiğinden
04.09.2010 ve 02.07.2013 tarihlerinde Mahmut CANPULAT tarafından ve 03.07.2013
tarihinde Servet Polat Petrol ve Petrol Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. (SERVET POLAT) tarafından
intifa hakkı şerhinin terkin edilmesi yönünde STARPET’e noter aracılığıyla ihtarname
gönderildiği, STARPET’in ise mahkeme kararı gereği intifa hakkının 2017 yılına kadar
uzadığını ileri sürerek intifayı tapudan terkin etmediği, rekabet hukuku mevzuatı gereği
bahse konu intifa hakkı süresinin 14.03.2012 tarihinde sona ermesi gerektiği, mahkemenin
söz konusu kararında Rekabet Kurulu kararlarını baz almamış olduğu, STARPET’in
mahkemenin bu kararını yanlış yorumlamak suretiyle hakkını kötüye kullandığı ve istasyonun
diğer akaryakıt dağıtım şirketleriyle sözleşme yapma olanağının önüne geçtiği ifade edilerek,
STARPET hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.08.2013 tarih ve 4816 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 19.09.2013 tarih ve 2013-1-82/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 03.10.2013
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya
13-63/882-376
2/5
ilişkin karar uyarınca düzenlenen 06.11.2013 tarih ve 2013-1-82/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
1. Mahmut CANPULAT ve STARPET arasındaki 01.01.2006 tarihli bayilik sözleşmesi ve
14.03.2007 tarihli intifa hakkından oluşan dikey ilişkinin, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanamayacağı; söz konusu dikey ilişkinin
01.01.2011 tarihine kadar anılan Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve
uygulanma imkânı bulunduğu, bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı,
2. Söz konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet
de tanınamayacağı,
3. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği
tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği,
aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde
görüş bildirilmesinin uygun olacağı
görüşlerine yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya mevcudu bilgiler incelendiğinde;
- STARPET ile Mahmut CANPULAT arasında 01.01.2006 tarihinde bir bayilik sözleşmesi
ardından 13.03.2007 tarihinde istasyon üzerinde intifa hakkı kurulmasını öngören bir
protokol imzalandığı,
- 14.03.2007 tarihinde istasyon üzerinde STARPET lehine 10 yıl süreli intifa hakkı
kurulduğu,
- Bahse konu bayilik sözleşmesinin 08.06.2009 tarihinde STARPET tarafından feshedildiği,
- 07.10.2009 tarihinde Mahmut CANPULAT’ın anılan istasyonu kendisi ve Yılmaz OKALİN
isimli şahsın ortağı olduğu Elmalı Akaryakıt Ürn. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ELMALI)’ne 7
yıl süreyle kiraladığı,
- 23.11.2009 tarihinde ELMALI ile STARPET arasında 5 yıl süreli bir bayilik sözleşmesi
imzalandığı,
- 14.03.2012 yılında Gülbayır Petrol Ltd. Şti.’nin (GÜLBAYIR) istasyonu satın aldığı
ardından 20.05.2013 tarihinde SERVET POLAT’a devrettiği,
- SERVET POLAT’ın istasyonu tahliye etmesi yönünde ELMALI’ya noter kanalıyla
ihtarname gönderdiği ancak ELMALI’nın STARPET ile yapmış olduğu 01.05.2013 tarihli
kira sözleşmesine dayanarak istasyonu tahliye etmekten kaçındığı
anlaşılmaktadır.
(6) Diğer taraftan STARPET vekili tarafından gönderilen yazıda,
- SERVET POLAT ile STARPET arasında herhangi bir bayilik ilişkisi bulunmadığı,
- 14.03.2007 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle intifa hakkının tesis edilen taşınmazın tapu
malikinin Mahmut CANPULAT olduğu ve taraflar arasında 01.01.2006 tarihinde bir bayilik
sözleşmesi imzalandığı,
- Daha sonra Mahmut CANPULAT’ın ortağı olduğu ELMALI ile STARPET arasında
28.10.2009 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı,
- Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen dava sonucu mahkemenin dosya konusu
gayrimenkulün STARPET’e teslimine karar verdiği ve bu kararın 04.01.2011 tarihinde
13-63/882-376
3/5
kesinleştiği,

- Sayılan nedenler ve Rekabet Kurulunun 28.08.2012 tarih ve 12-42/1250-404 sayılı kararı
gereği 28.10.2009 tarihli bayilik sözleşmesinin irade yenilemesi olarak değerlendirilmesi
gerektiği
ifade edilmektedir.
(7) Yapılan incelemeler sonucunda, 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in
açıklanmasına ilişkin çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Rekabet Kurulu kararları
çerçevesinde, malik Mahmut CANPULAT ve STARPET arasında imzalanan 01.01.2006
tarihli bayilik sözleşmesi ve onunla bağlantılı 14.03.2007 tarihli ve 10 yıl süreli intifa
hakkından oluşan dikey ilişkinin, istisna hükmüne uygun olarak kurulmadığı ve 2002/2 sayılı
Tebliğ’de belirlenen 5 yıllık süreyi aşması nedeniyle 01.01.2011 tarihine kadar 2002/2 sayılı
Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı görülmektedir. İstasyonun üzerinde kurulu
bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin el değiştirmiş olması dikey ilişkiyi kesintiye
uğratmamaktadır.
(8) Öte yandan, anılan istasyonun üzerinde daha önce akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış
arsa/araziler üzerinde kurulmuş yeni bir istasyon niteliği taşımaması nedeniyle Rekabet
Kurulu kararlarında ortaya konan bireysel muafiyet koşullarını sağlamadığı, dolayısıyla dikey
anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı değerlendirilmektedir.
(9) Kurulumuzun önceki kararlarında da ortaya konulduğu üzere, imzalanan yeni sözleşmelerle
irade yenilemesi suretiyle bir dikey ilişkinin yeniden kurulmasında, alıcının sağlayıcısını
seçmek hususunda özgür iradesiyle karar vermiş olmasına önem atfedilmektedir. Bu
yönüyle, bayinin bayilik sözleşmesi yapıldığı esnada intifa hakkı baskısı altında olup
olmadığı değerlendirilmektedir. Dosya konusu olayda ise intifa hakkı 14.03.2007 tarihinde
kurulmuş olup, bu hak devam ederken söz konusu intifa hakkına yönelik bir anlaşma
yapmaksızın yeni bayilik sözleşmeleri imzalanmıştır. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un
35. paragrafında yer verilen açıklamalarda da belirtildiği üzere, bayilik, işleticilik, tedarik vb.
sözleşmeler sürmekteyken intifa, kira, ekipman vb. sözleşmelerin sona erdirilmesi veya tam
tersine; intifa, kira, ekipman vb. sözleşmeler sürmekteyken mevcut bayilik, işleticilik, tedarik
sözleşmeleri sona erdirilerek bu nitelikte yeni bir sözleşme yapılması hallerinde dikey ilişkinin
kesintiye uğramadığı kabul edilecek ve beş yıllık süre buna göre hesaplanacaktır. Bu
çerçevede, dosya konusu dikey ilişkinin kesintiye uğramadığı anlaşıldığından STARPET
tarafından sunulan cevap yazısında belirtilen irade yenilenmesi iddiasının somut olayda
uygulanamayacağı değerlendirilmektedir.
(10) Sonuç itibarıyla 01.01.2011 tarihinden sonra grup muafiyeti kapsamı dışında kalan ve
bireysel muafiyet de tanınamayan dosya konusu dikey ilişki ile ilgili olarak taraflara 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında 30 gün içinde aralarındaki dikey
ilişkiye son verilmesi hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında işlem
başlatılabileceğinin bildirilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Mahmut CANPULAT ve Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
arasındaki 01.01.2006 tarihli bayilik sözleşmesi ve 14.03.2007 tarihli intifa hakkından
oluşan dikey ilişkinin, 2002/2 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinde düzenlenen istisnadan
yararlanamadığına; söz konusu dikey ilişkinin 01.01.2011 tarihine kadar 2002/2 sayılı
13-63/882-376
4/5
Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma imkanı bulunduğuna,
ancak bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığına,
2. Söz konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi çerçevesinde bireysel
muafiyet de tanınamayacağına,
3. Bu nedenle, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde haklarında işlem başlatılacağı yönünde Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca ilgili teşebbüslere görüş bildirilmesine OYÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.



KARŞI OY GEREKÇESİ
(12.11.2013 tarihli ve 13-63/882-376 sayılı Kurul Kararı)
Kurulun 12/11/2013 Tarih ve 13-63 Sayılı Toplantısında görüşülen Starpet Garzan
Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli
uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Kanun’u ve 2002/2 sayılı Tebliğ’i ihlal ettiği iddiasına
yönelik olarak hazırlanan rapor ve incelenen dosya kapsamına göre kurulca alınan;
1. “Mahmut CANPULAT ve Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
arasındaki 01.01.2006 tarihli bayilik sözleşmesi ve 14.03.2007 tarihli intifa
hakkından oluşan dikey ilişkinin, 2002/2 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinde düzenlenen
istisnadan yararlanamadığına; söz konusu dikey ilişkinin 01.01.2011 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma
imkanı bulunduğuna, ancak bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında
kaldığına,
2. Söz konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi çerçevesinde bireysel
muafiyet de tanınamayacağına,
3. Bu nedenle, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde haklarında işlem başlatılacağı yönünde Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ilgili teşebbüslere görüş bildirilmesi…”
Kararına; Raporda yer verildiği üzere maliklerden Mahmut CANPOLAT’ın ortağı olduğu
Elmalı Akaryakıt Ürn. Nakliyat San. Ve Tic. Ltd. Şti. (ELMALI) ile Starpet arasında
8.10.2009 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalanması, keza Kayseri Asliye Ticaret
Mahkemesi’nce ihtilaf konusu akaryakıt istasyonunu Starpet’e teslimine karar vermesi ve
bu kararın 04.01.2011 tarihinde kesinleşmesi Kurul’un da 28.08.2012 tarihli 12-42/1250-
404 sayılı kararı gereği benzer nitelikli dosyaları irade yenilemesi olarak değerlendirmesi
sebebiyle taraflar arasındaki sözleşme yenileme işleminin ve konu ile ilgili yargı kararının
dikkate alınmaksızın anılan işlemin grup muafiyetinde olmadığı şeklinde
değerlendirmenin mümkün olmadığı düşünülmektedir.

Raportörlerin ve dolayısıyla Kurul’un bayinin bayilik sözleşmesini intifa hakkı baskısı
altında imzaladığı gibi bir kabulden hareketle böylesi bir kanaate ulaşmalarının uygun
13-63/882-376
5/5
olmadığı değerlendirilmektedir. Kurulun intifa kaldırılmaksızın da yeni sözleşme
tadillerine uygun baktığı bilinmektedir.

Bilindiği üzere Anayasa’nın 138. Maddesi “ Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar;
Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu
organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine
getirilmesini geciktiremez.” hükmünü amirdir.

Konu ile ilgili ortada yenilenmiş bir sözleşme varken ve mahkemece alınmış ve dağıtıcının
haklılığını kayıt altına alan bir karar ortada iken, Kurul’un bunları dikkate almaması, hem
Anayasa’nın ilgili hükmüne aykırılık oluşturmakta ve hem de akaryakıt sektöründeki
rekabeti olumlu ya da olumsuz etkilemeyen ve sadece tarafların menfaatlerinin
sözkonusu edildiği böyle bir dosyada Kurul’un geçmiş kararlarıyla da örtüşmeyen biçimde
sonuca ulaşması uygun olmamıştır.

Anılan nedenlerle bahse konu kurul kararına katılmam mümkün olmamıştır.






Fevzi ÖZKAN
Kurul Üyesi


Full & Egal Universal Law Academy