Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-3-73 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-66/916-386
Karar Tarihi : 28.11.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖR : Pelin ERDOĞAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Kaan MUMCUOĞLU, Av. Derman DİNÇER
Jose Marti Cad. No: 5/4 Yıldız, Çankaya/Ankara
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
Kavmar Gıda Paz. A.Ş.
Tunus Cad. No: 88/4 Kavaklıdere/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Kavmar Gıda Paz. A.Ş.’nin Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt.
Tic. Ltd. Şti. ile imzaladığı tek satıcılık anlaşmasının 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırı olduğu iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Kavmar Gıda Paz. A.Ş. (Kavmar) ile
Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd.Şti.’nin (Turita) aralarında imzaladığı
Kavaklıdere şaraplarına yönelik tek satıcılık sözleşmesinin kotalı bir anlaşma olduğu,
münhasırlık hükümleri içerdiği, Kavmar’ın her zaman fiyatta değişiklik yapma ve sözleşmeyi
tek taraflı fesih yetkisinin bulunduğu, kotaya ulaşılamaması ya da rakip ürün satılması
halinde cezai şart hükmünün yürütüldüğü, anılan sözleşme hükümlerinin rekabet ihlali
niteliği taşıdığı, Kavmar’ın Turita’nın teminat senedini icra takibine koyduğu, sonuç olarak
Turita’yı piyasada zor durumda bırakarak hâkim durumunu kötüye kullandığı ileri sürülerek,
gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 13.09.2013 tarih ve 6496 sayı
ile giren başvuru üzerine hazırlanan 04.11.2013 tarih ve 2013-3-73/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 21.11.2013 tarih ve 2013-3-73/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu tek satıcılık sözleşmesinin
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu,
dolayısıyla Kavmar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
13-66/916-386
2 / 3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(6) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 2. maddesinde
“…mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü
teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama
ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları…”
Kanun kapsamında rekabet ihlali olarak düzenlenmiştir.
(7) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ)
uyarınca; sağlayıcı konumundaki teşebbüsler, ilgili pazardaki paylarının %40’ı aşmaması
koşuluyla, alıcı teşebbüslerin rakip ürünleri satmalarını engelleyerek sadece kendi
ürünlerine odaklanmalarını sağlayabilmektedir. Ancak, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi
uyarınca, bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen koşullarla
bağdaşmaz etkilere sahip olduğunun tespit edilmesi durumunda Kurul, Kanun’un 13.
maddesine dayanarak, anlaşmaya bu Tebliğ ile sağlanan muafiyeti geri alabilmektedir.
(8) Ayrıca, benzer nitelikteki dikey sınırlamaların oluşturduğu paralel ağların ilgili pazarın önemli
bir bölümünü kapsaması durumunda; Kurul, ayrıca çıkaracağı bir tebliğ ile ilgili pazarda
belirli sınırlamaları içeren anlaşmaları bu Tebliğ’in sağladığı muafiyetin dışına
çıkarabilmektedir.
(9) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinin Açıklanmasına Dair
Kılavuz (Dikey Kılavuzu)’un 42. paragrafında hangi durumlarda muafiyetin geri alınmasının
söz konusu olabileceğine yer verilmiştir;
“Muafiyetin geri alınması uygulamasının, özellikle pazar gücü önemli seviyelere ulaşmış
teşebbüslerin anlaşmalara taraf olduğu pazarlarda gündeme gelmesi kaçınılmazdır. Ancak,
muafiyetin geri alınıp alınmayacağının belirlenmesinde anlaşmaya taraf olan teşebbüslerin
pazar payları tek başına belirleyici unsur değildir. Pazar payları birbirine yakın seyreden
teşebbüslerin faaliyet gösterdiği bir oligopolistik pazardaki herhangi bir teşebbüsün akdetmiş
olduğu bir dikey anlaşmadan da muafiyetin geri alınması söz konusu olabilecektir.
Bu noktada yapılacak bir değerlendirmede, pazar paylarının yanı sıra, pazara giriş engelleri,
ilgili ürünün özellikleri ve tüketicilerin bu ürüne olan bağımlılıklarının derecesi gibi diğer
birtakım unsurlar göz önünde bulundurulacaktır.”.
(10) Bu bağlamda 07.03.2013 tarih ve 13-12/183-97 sayılı Kurul Kararında; Kavmar, Doluca
Bağcılık ve Şarapçılık A.Ş. (Doluca) ve Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. (Mey İçki)’nin şarap
yerinde tüketim pazarında münhasırlık içeren anlaşmalar yapıp yapmadıklarının veya fiili
münhasırlık yaratan faaliyetler içerisinde bulunup bulunmadıklarının ve bu durumun
pazardaki rekabete olan muhtemel etkisinin ortaya konulması amacıyla 4054 sayılı
Kanun’un 4, 5 ve 13. maddeleri ile 2002/2 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi çerçevesinde
değerlendirilmiştir:
(11) İncelemeye konu şarap üreticisi teşebbüslerin pazardaki rekabeti kısıtlayıcı nitelikte dikey
anlaşma yapıp yapmadıklarının tespitinde, teşebbüslerin pazar paylarının yanı sıra,
sözleşmeli ya da sözleşme olmasa bile fiilen uygulanan münhasır ilişkiler ile pazarın ne
kadarının rakip teşebbüslere kapatıldığı incelenmiş; elde edilen pazar payı verileri
doğrultusunda, şarap pazarında (perakende ve yerinde tüketim kanalı toplamında ve
özelinde yerinde tüketim kanalında) mevcut yoğunlaşma seviyesinin üretici teşebbüslerin
nihai satış noktaları ile yapılan ve rekabet etmeme yükümlülüğü içeren dikey anlaşmaların
yasaklanabilmesi için yeterli bulgular olmadığı anlaşılmıştır. 07.03.2013 tarih ve 13-12 sayılı
Kurul kararı ile “Kavaklıdere, Doluca ve Mey İçki başta olmak üzere şarap üreticisi/dağıtıcısı
13-66/916-386
3 / 3
teşebbüslerin nihai satış noktaları ile akdetmiş oldukları münhasırlık anlaşmalarının veya fiili
münhasırlığa yol açan uygulamaların 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nde yer alan koşulları karşılayarak ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten
yararlandığı”na hükmedilmiştir.
(12) Şikayete konu tek satıcılık sözleşmesi incelendiğinde; sözleşme ile Turita restoranlarında
Kavmar Kavaklıdere şaraplarının tek marka olarak satılacağı, kota getirildiği, yerli rakip ürün
bulundurmanın yasaklandığı, Kavmar’ın fiyat listesinde değişiklik yapma yetkisini saklı
tuttuğu, sözleşmeye uyulmaması halinde Kavmar’ın sözleşmeyi tek taraflı feshetme
yetkisinin bulunduğu, sözleşmenin feshedilmesi durumunda cezai şart hükmünü
barındırdığı, sözleşmenin süresinin bir yıl olarak tayin edildiği görülmüştür.
(13) Yukarıda değinilen sözleşme hükümleri 2002/2 sayılı Tebliğ ve 07.03.2013 tarih ve 13-
12/183-97 sayılı Kurul Kararı ışığında ele alındığında, düzenlemelerin Tebliğ kapsamında
olduğu ve sağlanan muafiyetten yararlandığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd. Şti. ile Kavmar Gıda Paz. A.Ş. arasında
imzalanmış olan tek satıcılık sözleşmesinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlandığına,
2. Bu nedenle, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak, şikayetin reddi ile 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy